Interpelacja w sprawie zwiększenia puli środków przeznaczonych na realizację programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16202
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zwiększenia puli środków przeznaczonych na realizację programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością"
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 26-03-2026
Szanowna Pani Minister,
asystencja osobista to kluczowa forma wsparcia osób z niepełnosprawnościami, za którą w powiatach odpowiadają powiatowe centra pomocy rodzinie. Dyrektor PCPR w Jarocinie wskazuje, że środki, które w tym roku zostały przekazane na realizację programu, są wysoce niewystarczające. W latach ubiegłych wszystkie osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności zostały objęte usługami asystencji osobistej, a w tym roku jest to niemożliwe.
Pierwotnie kwotę potrzebną na realizację zadania określono w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Jarocinie na 4 500 000 złotych, co pozwoliłoby na objęcie wsparciem wszystkich osób zgłaszających chęć udziału w programie i spełniających jego wymagania. Już w Generatorze Funduszu Solidarnościowego została jednak ograniczona możliwość składania zapotrzebowania finansowego do 3 000 000 złotych. PCPR w Jarocinie otrzymało ostatecznie 1 302 540 zł, co stanowiło niecałą ⅓ środków potrzebnych do pełnej realizacji programu. Doprowadziło to do konieczności ograniczenia o połowę liczby osób, którym jest udzielane wsparcie, a do tego odbywa się ono w niewystarczającym, zbyt małym wymiarze godzin.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki jest powód ograniczenia środków przekazywanych na realizację programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością“ w roku 2026?
Dlaczego Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Jarocinie otrzymało mniej niż połowę środków, o które wnioskowało?
W jaki sposób ma być zapewnione pełne wsparcie osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności przy „obcinaniu“ przekazywanych środków?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Maja Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5525 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.212.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16202 Pani Posłanki Lidii Czechak, w sprawie zwiększenia
puli środków przeznaczonych na realizację programu „Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Podstawą prawną resortowego Programu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn.
„Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego (JST) (dalej jako: „program”) jest art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23 października
2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1848). Program jest
finansowany ze środków Funduszu Solidarnościowego („fundusz”), którego dysponentem
jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rozumie oczekiwania
środowiska osób z niepełnosprawnościami i realizatorów programu dotyczące zwiększenia
poziomu finasowania świadczonego w jego ramach wsparcia. Pula środków
przekazywanych przez Ministra na ten cel jest zwiększana z każdą kolejną edycją, tak aby
wzrost liczby samorządów uczestniczących w programie, a przede wszystkim rosnąca liczba
bezpośrednich beneficjentów świadczonego w jego ramach wsparcia, nie powodowały
spadku dostępności usługi.
Na realizację programu w edycji na 2025 r. przeznaczono 1 025 423 885,37 zł, natomiast
pula środków na realizację tegorocznej edycji wyniosła 1 131 469 825 zł, co oznacza
zwiększenie dofinansowania w skali całego kraju o ponad 10%. W przypadku województwa
wielkopolskiego kwota dofinansowania na realizację programu w tegorocznej edycji
sięgnęła 96 189 242,28 zł i jest o 24 % wyższa od kwoty 77 612 783,12 zł przyznanej
Wojewodzie Wielkopolskiemu w roku ubiegłym.
Trzeba podkreślić, że ostatecznego podziału środków między JST dokonuje wojewoda.
Ewentualne różnice w przyznanej danej jednostce kwocie dofinansowania w kolejnych
latach mogą wynikać z faktu, że w ramach programu w edycji tegorocznej zmodyfikowano
procedurę podziału dofinansowania poprzez uwzględnienie dodatkowych kryteriów, takich
jak: populacja mieszkańców gminy/powiatu, posiadanie przez gminę/powiat Lokalnego
Planu Deinstytucjonalizacji Usług Społecznych, wysokość wykorzystanych środków
funduszu w poprzednich edycjach programu, czy też zlecenie realizacji usług organizacjom
i podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności
pożytku publicznego i wolontariacie, a także podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 3 tej
ustawy. Zmianę wprowadzono celem poprawienia efektywności procesu dystrybucji
środków funduszu i uczynienia go bardziej sprawiedliwym.
Wsparcie w formie asystencji osobistej świadczone jest też w ramach resortowego
programu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn. „Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością” dla organizacji pozarządowych. Na realizację tegorocznej edycji
tego programu przeznaczono 319 998 025,49 zł.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Wymienione programy mają charakter subsydiarny i są dobrowolnie realizowane przez
uprawnione do tego podmioty, w związku z czym nie stanowią rozwiązania, które
gwarantowałby dostępność wsparcia wszystkim mogącym z niego korzystać osobom.
Rozwiązaniem, które pozwoli na zabezpieczenie potrzeb osób z niepełnosprawnościami
w tym zakresie jest stworzenie sytemu opartego na ustawie o asystencji osobistej. Projekt
tego aktu został przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu 28 października
2025 r., a jego pierwsze czytanie odbyło się na posiedzeniu Sejmu 21 listopada 2025 r.
Aktualnie prowadzone są prace w ramach powołanej 4 grudnia 2025 r. nadzwyczajnej
podkomisji sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny do rozpatrzenia ustawy
o asystencji osobistej.
Podstawowym celem rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób
z niepełnosprawnościami jest systemowe uregulowanie dostępu do tej formy pomocy, co
znacząco zwiększy szanse osób wymagających intensywnego wsparcia na prowadzenie
niezależnego życia. Do najważniejszych założeń projektu należą:
— wsparcie ustalane na maksymalnie pięć lat;
— zwiększenie godzinowego wymiaru wsparcia względem tego, które dostępne jest
w ramach programowej asystencji;
— gwarancja realizacji ustawy w każdym powiecie;
— zapewnienie osobie z niepełnosprawnościami swobody w wyborze podmiotu
świadczącego usługę asystencji (powiat, organizacja pozarządowa) i samego asystenta;
— wprowadzenie mechanizmu pełnej indywidualizacji wsparcia (zapewnienie osobom
z niepełnosprawnościami dostępu do wysokiej jakości usług dopasowanych do ich
indywidualnych potrzeb – łącznie ze wsparciem osoby z niepełnosprawnościami
w wykonywaniu niezbędnych czynności medycznych po specjalistycznym instruktażu
asystenta).
W kolejnych latach po wejściu ustawy w życie realizacja programowej asystencji osobistej
będzie kontynuowana na zasadzie komplementarności. Oznacza to, że osoby
z niepełnosprawnościami, które nie będą uprawnione do korzystania z ustawowego
wsparcia, nie utracą dostępu do świadczonych w jej ramach usług.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --