Interpelacja w sprawie OZE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16194
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie OZE
Zgłaszający: Jarosław Rzepa
Data wpływu: 25-03-2026
Szanowna Pani Minister,
rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi jeden z kluczowych elementów transformacji energetycznej Polski oraz realizacji zobowiązań klimatyczno-energetycznych wynikających z prawa Unii Europejskiej. Jednym z instrumentów przewidzianych na poziomie prawa Unii Europejskiej w celu przyspieszenia rozwoju odnawialnych źródeł energii jest wyznaczanie tzw. obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OPRO).
Mechanizm ten wynika z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r., tzw. RED III. Celem tych regulacji jest przyspieszenie procesu inwestycyjnego dla instalacji OZE poprzez wskazanie obszarów, na których procedury administracyjne, w szczególności dotyczące wydawania zezwoleń, będą uproszczone i skrócone.
Zgodnie z ideą dyrektywy RED III wyznaczenie obszarów OPRO powinno prowadzić przede wszystkim do usprawnienia tzw. permittingu, a więc procesu wydawania decyzji administracyjnych dla inwestycji w odnawialne źródła energii. W praktyce oznacza to m.in. skrócenie czasu procedur inwestycyjnych – docelowo do 12 miesięcy dla projektów realizowanych na obszarach OPRO. Kierunek ten pozostaje szczególnie istotny w kontekście obecnej sytuacji w Polsce, gdzie procedury przygotowania inwestycji OZE, w szczególności w zakresie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należą do najbardziej rygorystycznych i czasochłonnych w Unii Europejskiej. Z informacji przekazywanych do opinii publicznej przez sektor energetyki wiatrowej wynika, że w wielu przypadkach cały proces procedury środowiskowej prowadzący do uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych może trwać nawet 6–7 lat. W tym kontekście wdrożenie instrumentu OPRO powinno realnie przyczyniać się do skrócenia i uproszczenia procedur inwestycyjnych.
Jednocześnie przedstawiciele sektora energetyki odnawialnej wskazują, że obecny kształt projektowanych przepisów dotyczących OPRO w Polsce może nie prowadzić do rzeczywistego przyspieszenia procedur inwestycyjnych. Istnieje znaczne ryzyko, że nowe regulacje zamiast upraszczać proces inwestycyjny – mogą wprowadzić dodatkowe obowiązki proceduralne oraz prowadzić do konfliktów interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi organami administracji.
W szczególności zwraca się uwagę na rozwiązania przewidujące obowiązkowe uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako warunku ustanowienia obszaru OPRO. Proces uchwalania MPZP jest w praktyce czasochłonny i wieloetapowy, co może znacząco ograniczyć możliwość szybkiego wyznaczania takich obszarów.
Istotnym elementem procesu wyznaczania OPRO są także tzw. mapy wrażliwości przyrody przygotowywane przez organy ochrony środowiska. Mapy te wskazują obszary szczególnie wrażliwe przyrodniczo, które zgodnie z ustawą powinny zostać wyłączone z możliwości ustanowienia na nich obszarów przyspieszonego rozwoju OZE.
Aktualnie mapy wrażliwości są stopniowo publikowane przez regionalne dyrekcje ochrony środowiska i obejmują obecnie znaczną część kraju. Opracowania te uwzględniają m.in. istniejące i projektowane formy ochrony przyrody, korytarze ekologiczne, ostoje gatunków, obszary leśne, tereny podmokłe, wody śródlądowe, łąki i pastwiska, obszary ryzyka powodziowego oraz inne tereny o wysokich walorach przyrodniczych. W wielu przypadkach zastosowano również różnego rodzaju bufory wokół obszarów szczególnie wrażliwych.
Z publikowanych materiałów jednoznacznie wynika, że znacząca część powierzchni kraju została oznaczona jako obszary wrażliwe przyrodniczo, co w praktyce może znacząco ograniczyć przestrzeń potencjalnie dostępną do wyznaczenia obszarów OPRO. Należy przy tym podkreślić, że oprócz ograniczeń wynikających z map wrażliwości, proces wyznaczania OPRO będzie musiał uwzględniać również inne dokumenty planistyczne, w tym strategie rozwoju województw, plany zagospodarowania przestrzennego oraz wyniki audytów krajobrazowych, co może dodatkowo zawęzić katalog dostępnych lokalizacji, a w efekcie znacznie ograniczyć dostępność obszarów pod rozwój projektów farm wiatrowych w naszym kraju.
Wątpliwości budzi także metodyka przygotowania map wrażliwości przyrody, w szczególności zakres zastosowanych kryteriów środowiskowych oraz przyjęte odległości buforowe. Z dostępnych informacji nie wynika jednoznacznie, na podstawie jakich szczegółowych wytycznych opracowano te mapy oraz które instytucje były odpowiedzialne za zatwierdzenie zastosowanej metodyki.
W kontekście powyższego pojawiają się pytania dotyczące rzeczywistej skali obszarów, które będą mogły zostać objęte statusem OPRO w Polsce oraz o to, czy przyjęte rozwiązania faktycznie przełożą się na przyspieszenie realizacji inwestycji oraz zintensyfikowania zwiększania wolumenu mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych na lądzie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad wyznaczaniem obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OPRO) w Polsce? Czy zostały już opracowane lub opublikowane zbiorcze mapy wskazujące tereny planowane do objęcia statusem OPRO?
2. Jakie konkretne ułatwienia proceduralne będą związane z lokalizacją inwestycji OZE na obszarach OPRO? Które etapy procesu inwestycyjnego, w szczególności w zakresie procedur środowiskowych, planistycznych i administracyjnych, ulegną skróceniu lub uproszczeniu w przypadku realizacji inwestycji na tych terenach?
3. Czy została przeprowadzona analiza wskazująca, jaki procent powierzchni kraju został wyłączony z możliwości ustanowienia terenów OPRO w wyniku zastosowania map wrażliwości (przygotowanych i opublikowanych na stronach RDOŚ)?
4. Kto opracował instrukcję lub wytyczne dotyczące przygotowania map wrażliwości wykorzystywanych przy wyznaczaniu OPRO? Jakie dokładnie kryteria środowiskowe oraz jakie odległości buforowe zostały zastosowane przy przygotowaniu map wrażliwości? Jaka metodyka została wykorzystana?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14593 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-VI.0500.1.2026.AP
4304668.17589538.14320040
Warszawa, 28-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jarosława Rzepy (znak: K10INT16194)
Temat: wyznaczanie obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii
(OPRO) w Polsce oraz metodyka przygotowania map wrażliwości przyrody
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16194 Posła Jarosława Rzepy przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ).
1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad wyznaczaniem obszarów przyspieszonego
rozwoju odnawialnych źródeł energii (OPRO) w Polsce? Czy zostały już opracowane lub
opublikowane zbiorcze mapy wskazujące tereny planowane do objęcia statusem OPRO?
Prace nad wyznaczaniem obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii
są w zaawansowanym stadium przygotowania. Zakończono kompletny proces krajowego
mapowania potencjału OZE, obejmujący wszystkie technologie uwzględnione w ustawie
wdrażającej dyrektywę RED III. Mapy potencjału zostały opracowane, wdrożone
i opublikowane – stanowią one podstawę analityczną dla samorządów województw, które
są organami właściwymi do wyznaczania OPRO.
Należy podkreślić, że opublikowane mapy potencjału nie są mapami bezpośrednio
wskazującymi docelowe lokalizacje OPRO. Stanowią one zbiór danych wejściowych,
z których korzystają samorządy. To województwa – we współpracy z gminami – zdecydują,
jaka powierzchnia oraz które konkretne tereny (spośród tych określonych na mapach
potencjału OZE) zostaną ostatecznie objęte OPRO.
Obecnie samorządy województw prowadzą prace przygotowawcze oraz analizy w zakresie
wyznaczania OPRO. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez MKiŚ na tym etapie:
województwo wielkopolskie oraz województwo dolnośląskie podjęły już uchwały
inicjujące sporządzenie planów OPRO – są to pierwsze regiony, które formalnie
rozpoczęły procedurę;
pozostałe województwa prowadzą prace analityczne i przygotowawcze,
obejmujące m.in. identyfikację potencjalnych obszarów dla instalacji
fotowoltaicznych (PV), farm wiatrowych na lądzie, biogazowni oraz instalacji
geotermii głębokiej na podstawie przekazanych danych z mapowania potencjału
OZE.
-- 1 of 6 --
Należy dodać, że proces wyznaczania OPRO będzie dynamiczny i rozłożony w czasie,
ponieważ to samorządy województw – we współpracy z gminami – decydują o terminie
przystąpienia do sporządzania kolejnych planów OPRO oraz o wyborze technologii, dla
których takie obszary zostaną ustanowione. Oznacza to, że poszczególne województwa
mogą uchwalać OPRO w różnych momentach i dla różnych rodzajów instalacji OZE, zależnie
od lokalnych uwarunkowań i stopnia przygotowania dokumentów planistycznych. Należy
zaznaczyć, że obszary ujęte na mapach potencjału i niewyłączone na podstawie map
wrażliwości przyrody (opracowywanych przez regionalne dyrekcje ochrony środowiska),
które obecnie nie posiadają uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego, nie kwalifikują się do wyznaczenia OPRO. Jednakże, jeśli gmina uchwali
miejscowy plan, obszar ten będzie mógł zostać objęty OPRO w późniejszym terminie, bez
konieczności powtarzania analiz potencjału. Dzięki temu proces wdrażania OPRO może
następować stopniowo, wraz z postępem prac planistycznych gmin i województw.
Warto też wskazać, że ww. mapy wrażliwości przyrodniczej zostały dotychczas
opublikowane dla fotowoltaiki i energetyki wiatrowej na lądzie. Stanowią one dodatkowy
element wymagany ustawowo przy wyznaczaniu OPRO. Obecnie trwają prace nad mapami
wrażliwości dla kolejnych technologii, w tym biogazowni, hydroenergetyki i geotermii
głębokiej.
Po stronie MKiŚ ostatnim elementem prac nad określeniem ram prawnych dla wyznaczania
OPRO są działania nad rozporządzeniem wykonawczym określającym szczegółowe zasady
sporządzania planów OPRO. Etap konsultacji publicznych został już zakończony. Obecnie
trwa analiza uwag oraz wprowadzane są niezbędne zmiany do projektu, realizowane we
współpracy z Ministerstwem Rozwoju i Technologii oraz jednostkami planowania
regionalnego odpowiedzialnymi za wyznaczanie OPRO. Ostateczny kształt rozporządzenia
zostanie dostosowany do potrzeb zgłaszanych przez regiony i praktycznych wyzwań
związanych z wykonywaniem nowych obowiązków.
Podsumowując dotychczasowy status działań należy wskazać, że:
- opracowano i opublikowano komplet map potencjału OZE,
- mapy te nie wyznaczają OPRO, lecz stanowią podstawę dla działań samorządów
wojewódzkich nad wyznaczaniem planów OPRO,
- pierwsze województwa rozpoczęły działania formalne zmierzające do opracowania
planów OPRO,
- jednocześnie MKiŚ finalizuje prace nad rozporządzeniem technicznym ws. szczegółowych
zasad sporządzania planów OPRO.
2. Jakie konkretne ułatwienia proceduralne będą związane z lokalizacją inwestycji OZE na
obszarach OPRO? Które etapy procesu inwestycyjnego ulegną skróceniu lub
uproszczeniu?
Ramy prawne dla wyznaczania OPRO zostały wprowadzone ustawą z dnia 9 października
2025 r. o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich
farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1535), dalej „ustawa”,
i stanowią implementację dyrektywy RED III. Zgodnie z jej założeniami obszary
przyspieszonego rozwoju mają skrócić i uprościć procedury administracyjne, przede
wszystkim w zakresie oceny oddziaływania na środowisko.
-- 2 of 6 --
Uproszczenia środowiskowe – kluczowy element OPRO
W ramach OPRO:
- inwestycje co do zasady nie wymagają przeprowadzenia pełnej indywidualnej oceny
oddziaływania na środowisko;
- nie przeprowadza się oceny wpływu na obszary Natura 2000, o ile analiza wykonana na
etapie planu OPRO potwierdziła brak ryzyka;
- inwestor składa do RDOŚ jedynie zgłoszenie przedsięwzięcia, a nie wniosek o pełną
procedurę środowiskową.
RDOŚ ma:
- 30 dni na zgłoszenia dotyczące instalacji o mocy zainstalowanej <150 kW,
- 45 dni dla instalacji o mocy zainstalowanej ≥150 kW.
Jeżeli RDOŚ w tym czasie nie wniesie sprzeciwu, inwestor może przejść do dalszych etapów
administracyjnych.
W przypadku gdy sprzeciw zostanie wniesiony, procedura środowiskowa:
- odbywa się w trybie przyspieszonym,
- musi zostać zakończona w terminie do 6 miesięcy (z możliwością przedłużenia o kolejne
6 miesięcy tylko w szczególnych przypadkach),
- obejmuje wyłącznie te ryzyka środowiskowe, które nie zostały zidentyfikowane w planie
OPRO.
Ułatwienia planistyczne
OPRO może zostać wyznaczone wyłącznie na terenach objętych miejscowym planem
zagospodarowania przestrzennego dopuszczającym lokalizację danego rodzaju OZE.
Oznacza to zatem, że na tych obszarach planistyczna część procesu jest już wykonana.
W praktyce zapewnia to dwie kluczowe korzyści:
- inwestor nie musi inicjować lub oczekiwać na zmianę planu miejscowego,
- gmina może „z góry” przygotować tereny pod inwestycje, sygnalizując rynkowi swoją
gotowość.
W wielu przypadkach samorządy mogą świadomie uchwalać OPRO, tak aby zachęcić
inwestorów, skrócić im ścieżkę formalną oraz pokazać otwartość na rozwój „zielonej”
energii.
Takie uprzednie przygotowanie obszarów znacząco zmniejszy ryzyka inwestycyjne i skróci
czas realizacji projektów.
3. Czy została przeprowadzona analiza wskazująca, jaki procent powierzchni kraju został
wyłączony z możliwości ustanowienia terenów OPRO w wyniku zastosowania map
wrażliwości (przygotowanych i opublikowanych na stronach RDOŚ)?
-- 3 of 6 --
Zgodnie z ustawą, regionalni dyrektorzy ochrony środowiska zostali zobligowani do
opracowania map wrażliwości przyrody w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy. Zgodnie ze wskazaniem w odpowiedzi na pytanie nr 2, regionalne dyrekcje ochrony
środowiska (RDOŚ) opublikowały tego typu mapy w odniesieniu do elektrowni
fotowoltaicznych i elektrowni wiatrowych. Aktualnie trwają prace nad dostosowaniem map
wrażliwości do pozostałych źródeł OZE, dla których możliwe będzie tworzenie OPRO.
Odpowiadając na pytanie należy natomiast wskazać, że mapy wrażliwości przyrody
przygotowane na potrzeby projektów związanych z wykorzystywaniem energii wiatru na
lądzie zajmują powierzchnię 278 898,87 km2, natomiast mapy wrażliwości przygotowane
na potrzeby realizacji projektów związanych z wykorzystaniem energii promieniowania
słonecznego zajmują 261 891,70 km2.
Odnosząc powyższe wartości do powierzchni ogólnej kraju, przyjętej według podziału
administracyjnego (313 933 km2) będzie to odpowiednio 88,8% i 83,4% powierzchni kraju.
Należy jednocześnie podkreślić, że wskazane wartości procentowe (88,8% dla energetyki
wiatrowej na lądzie oraz 83,4% dla fotowoltaiki) odnoszą się wyłącznie do możliwości
wyznaczania obszarów przyspieszonego rozwoju OZE (OPRO). Nie oznaczają one
wyłączenia tych obszarów z wykorzystania na potrzeby inwestycji OZE w ogóle. Na
terenach objętych mapami wrażliwości przyrody inwestycje w odnawialne źródła energii
mogą być nadal lokalizowane i realizowane, jednak w trybie ogólnym, z zachowaniem
pełnych wymogów środowiskowych, planistycznych i administracyjnych, bez zastosowania
uproszczonej ścieżki proceduralnej przewidzianej dla OPRO.
4. Kto opracował instrukcję lub wytyczne dotyczące przygotowania map wrażliwości
wykorzystywanych przy wyznaczaniu OPRO? Jakie dokładnie kryteria środowiskowe oraz
jakie odległości buforowe zostały zastosowane przy przygotowaniu map wrażliwości? Jaka
metodyka została wykorzystana?
Wytyczne dotyczące przygotowania map wrażliwości wykorzystywanych przy wyznaczaniu
OPRO były wynikiem analiz przeprowadzanych w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska
(GDOŚ), przy współpracy i zaangażowaniu RDOŚ. Wytyczne GDOŚ miały na celu
wypracowanie wspólnego podejścia dla wszystkich RDOŚ przy opracowywaniu map
wrażliwości i ujęcie w nich wszystkich obszarów tematycznych, koniecznych do
uwzględniania przy ich opracowywaniu.
W celu opracowania metodyki opracowywania map wrażliwości zorganizowano spotkania
warsztatowe z pracownikami RDOŚ, a także opracowano pilotażowo mapę dla
województwa opolskiego w celu przetestowania założeń. Następnie opracowano w GDOŚ
mapy dla wszystkich województw, które przekazano do RDOŚ w celu weryfikacji,
aktualizacji, uzupełnienia i korekty.
Podczas prac nad mapami wrażliwości ustalono następujące założenia:
1) uwzględnienie następujących obiektów przestrzennych:
wszystkie obszary chronione, o których mowa w art. 6 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz. 13), dalej „ustawa o ochronie
przyrody”, w tym uwzględnienie buforu wokół pomników przyrody (30 m);
krajobrazy priorytetowe określone w audytach krajobrazowych;
-- 4 of 6 --
korytarze ekologiczne;
2) uwzględnienie terenów w oparciu o użytkowanie gruntów:
wybrane obszary leśne, zadrzewione, związane z wodą, na podstawie Bazy Danych
Obiektów Topograficznych (BDOT10k);
wybrane obszary związane z wodą, lasy oraz łąki i pastwiska, na podstawie danych
z projektu CORINE Land Cover CLC2018 realizowanego w ramach europejskiego
programu monitorowania Ziemi - Copernicus Land Monitoring;
gleby organiczne i obszary podmokłe, podlegające normie GAEC 2;
obszary objęte wdrażaniem Pakietu 4 i 5 działania rolno-środowiskowo-klimatycznego,
interwencjami 1, 2 i 3 Płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, obszary objęte
ekoschematem, retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych i obszarach
przyrodniczych, obszary wdrażania normy GAEC 9, warstwy referencyjne trwałych
użytków zielonych - warstwy będące przedmiotem corocznej wymiany informacji
pomiędzy GDOŚ a ARiMR;
3) uwzględnienie obszarów objętych istnieniem ryzyka powodziowego
z prawdopodobieństwem wystąpienia powodzi 1% - dane udostępniane przez
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie;
4) uwzględnienie projektowanych obszarów chronionych, zgodnie z danymi własnymi
GDOŚ, RDOŚ, a także w oparciu o informacje od marszałków województw oraz organów
gminnych (wójtów, burmistrzów, prezydentów);
5) uwzględnienie otulin obszarów chronionych;
6) uwzględnienie buforów wokół terenów cennych przyrodniczo ustalonych na podstawie
danych z pkt 1-4, w zakresie od 100 m do 600 m dla wybranych form ochrony przyrody.
7) uwzględnienie stref ochrony ostoi, o których mowa w art. 60 ust. 3 ustawy o ochronie
przyrody;
8) uwzględnienie posiadanych przez RDOŚ informacji nt. stanowisk występowania
gatunków i zastosowania odpowiednich buforów wokół tych stanowisk,
odpowiadających potrzebom poszczególnych gatunków i dostosowanych do
uwarunkowań lokalizacyjnych;
9) uwzględnienie znanych RDOŚ stanowisk nietoperzy nieobjętych ochroną obszarową;
10) uwzględnienie znanych RDOŚ obszarów, na których występują siedliska przyrodnicze
nieobjęte ochroną obszarową;
11) uwzględnienie korytarzy o charakterze wojewódzkim lub lokalnym, w tym połączeń
pomiędzy fragmentami tworzonej mapy wrażliwości, w szczególności, gdy RDOŚ
posiada informację o wykorzystywaniu danych tras przez gatunki zwierząt;
12) uwzględnienie innych danych przyrodniczych nieobjętych powyższymi warstwami
w posiadaniu RDOŚ.
Ostatnim etapem prac było połączenie warstw i praca kameralna nad warstwami, której
celem było usunięcie artefaktów technicznych związanych z łączeniem warstw i drobnych
korekt granic mapy wrażliwości przyrody.
-- 5 of 6 --
Należy jednocześnie wyraźnie podkreślić, że mapy wrażliwości przyrody opracowane na
podstawie powyższych kryteriów, wraz z zastosowanymi strefami buforowymi, nie
oznaczają bezwzględnego zakazu lokalizacji instalacji OZE na objętych nimi obszarach. Ich
znaczenie ogranicza się wyłącznie do procedury wyznaczania obszarów przyspieszonego
rozwoju OZE (OPRO). W praktyce oznacza to, że na terenach objętych mapami wrażliwości
nie jest dopuszczalne zastosowanie uproszczonej ścieżki inwestycyjnej właściwej dla
OPRO, natomiast lokalizacja instalacji OZE pozostaje możliwa w trybie ogólnym, z
zachowaniem standardowych wymogów środowiskowych, w tym przeprowadzeniem
postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz innych procedur
administracyjnych wynikających z obowiązujących przepisów. Strefy buforowe i obszary
ochronne należy zatem traktować jako instrument ograniczający zakres stosowania
uproszczeń proceduralnych, a nie jako narzędzie wprowadzające generalne wyłączenie
terenów z rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 6 of 6 --