Interpelacja w sprawie ewentualnego wywierania nacisków na samorządy w zakresie polityki migracyjnej poprzez groźby ograniczenia finansowania ze środków unijnych

Interpelacja nr 16171

do ministra nauki i szkolnictwa wyższego

w sprawie ewentualnego wywierania nacisków na samorządy w zakresie polityki migracyjnej poprzez groźby ograniczenia finansowania ze środków unijnych

Zgłaszający: Dariusz Matecki, Zbigniew Ziobro

Data wpływu: 25-03-2026

Składam interpelację do właściwego ministerstwa w sprawie działań podejmowanych wobec jednostek samorządu terytorialnego w kontekście ich stanowisk dotyczących polityki migracyjnej.

W przestrzeni publicznej pojawiają się liczne informacje oraz sygnały ze strony samorządów sugerujące możliwość wywierania nacisków na jednostki samorządu terytorialnego, które przyjmowały uchwały sprzeciwiające się lokowaniu migrantów lub tworzeniu infrastruktury związanej z ich obsługą, w tym centrów integracji cudzoziemców.

Szczególne wątpliwości budzą doniesienia o możliwym uzależnianiu przyznawania środków publicznych, w tym środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, od stanowiska danego samorządu w zakresie polityki migracyjnej.

Tego rodzaju działania – jeśli miałyby miejsce – mogłyby stanowić poważne naruszenie zasady samorządności, a także być postrzegane jako forma nacisku politycznego na demokratycznie wybrane organy lokalne.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy ministerstwo, podległe mu jednostki organizacyjne lub inne instytucje publiczne kierowały do jednostek samorządu terytorialnego jakąkolwiek korespondencję (pisma, wytyczne, rekomendacje, komunikaty) dotyczącą uzależnienia przyznawania lub ograniczenia środków finansowych od stanowiska samorządu w sprawie polityki migracyjnej?

Czy podejmowano działania polegające na sugerowaniu lub wymaganiu od samorządów uchylenia bądź zmiany uchwał wyrażających sprzeciw wobec lokowania migrantów lub tworzenia centrów integracji cudzoziemców?

Czy istnieją jakiekolwiek mechanizmy – formalne lub nieformalne – umożliwiające ograniczenie, wstrzymanie lub zmniejszenie finansowania dla samorządów, które przyjęły uchwały sprzeciwiające się polityce migracyjnej?

Jeżeli odpowiedź na powyższe pytania jest twierdząca, proszę o:
a) przedstawienie pełnej listy jednostek samorządu terytorialnego, do których skierowano tego rodzaju korespondencję,
b) wskazanie dat, nadawców oraz odbiorców pism,
c) przedstawienie pełnej treści korespondencji,
d) wskazanie podstawy prawnej oraz faktycznej podejmowanych działań,
e) wskazanie, jakich konkretnie uchwał dotyczyły ewentualne żądania ich uchylenia lub zmiany.

Czy w ramach programów finansowanych ze środków krajowych lub unijnych istnieją jakiekolwiek zapisy, które uzależniają przyznanie środków od przyjęcia określonej polityki migracyjnej przez jednostki samorządu terytorialnego?

Czy ministerstwo posiada informacje o przypadkach zmiany stanowiska samorządów w sprawie migracji w związku z obawami o utratę finansowania? Jeśli tak, proszę o pełen wykaz.

Czy prowadzone były analizy, działania koordynacyjne lub inne formy monitorowania uchwał podejmowanych przez samorządy w zakresie polityki migracyjnej?

Wnoszę o udzielenie szczegółowej odpowiedzi wraz z przekazaniem pełnej dokumentacji w przedmiotowym zakresie.