Interpelacja nr 16161
Interpelacja w sprawie prawidłowości wyroku wydanego przy udziale tzw. neosędziego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie prawidłowości wyroku wydanego przy udziale tzw. neosędziego
Interpelacja nr 16161
do ministra sprawiedliwości
w sprawie prawidłowości wyroku wydanego przy udziale tzw. neosędziego
Zgłaszający: Jerzy Meysztowicz
Data wpływu: 24-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Sąd Okręgowy w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy wydał wyrok z dnia 10 maja 2022 roku (...), uznając winnym Jana T. Wyrok ten został wydany w składzie z udziałem „neosędziego“ SSO Tomasza Mrzygłoda powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku. Sędzia Tomasz Mrzygłód „zasłużył się“ podpisując listę poparcia do Krajowej Rady Sądownictwa sędzi Dagmary Pawelczyk-Woickiej i sędzi Ireny Bochniak.
Wobec faktu, że tak ukształtowana Krajowa Rada Sądownicza nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, skutkuje to tym, że obsada składu sędziowskiego z udziałem „neosędziego“ Tomasza Mrzygłoda była nieprawidłowa. Nieprawidłowość ta prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu, a tym samym wyrok wydany w takim składzie jest obarczony wadą, która powoduje, że nie powinien on funkcjonować w obrocie prawnym.
Taka opinia przyjmowana jest przez znaczącą części społeczeństwa, również na podstawie wielokrotnych publicznych wypowiedzi Pana Ministra, podnosząc także, że liczne wyroki z udziałem „neosędziów“ uznawane są przez TSUE za nieprawidłowe. Z tego powodu państwo polskie ponosi wielomilionowe koszty.
Tymczasem w odpowiedzi do zainteresowanego (znak: PK IV Ksk 684.2021 z dnia 2.10.2025 roku), wnioskującego o wniesienie kasacji wyroku z zasygnalizowanym powyżej uzasadnieniem, p. prokurator Beata Kwiećkowska wywodzi, że nie ma podstaw do kwestionowania statusu „neosędziego“ Tomasza Mrzygłoga. Stoi to w jawnej sprzeczności z prezentowanym stanowiskiem Pana jako Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego.
Wobec powyższego moje pytania:
1. Czy podtrzymuje Pan Minister wyrażane publicznie swoje stanowisko w sprawie „neosędziów“?
2. Czy jest dopuszczalne, aby podlegli prokuratorzy zajmowali stanowisko sprzeczne w stosunku do prezentowanego publicznie stanowiska prokuratora generalnego, tak jak uczyniła to p. prokurator Beata Kwiećkowska?
3. Bardzo proszę także o informację, czy zdaniem p. Ministra taka sytuacja, jak opisana powyżej, może być podstawą do wniesienia kasacji od wyroku?
Interpelacja nr 16161
do ministra sprawiedliwości
w sprawie prawidłowości wyroku wydanego przy udziale tzw. neosędziego
Zgłaszający: Jerzy Meysztowicz
Data wpływu: 24-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
Sąd Okręgowy w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy wydał wyrok z dnia 10 maja 2022 roku (...), uznając winnym Jana T. Wyrok ten został wydany w składzie z udziałem „neosędziego“ SSO Tomasza Mrzygłoda powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku. Sędzia Tomasz Mrzygłód „zasłużył się“ podpisując listę poparcia do Krajowej Rady Sądownictwa sędzi Dagmary Pawelczyk-Woickiej i sędzi Ireny Bochniak.
Wobec faktu, że tak ukształtowana Krajowa Rada Sądownicza nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, skutkuje to tym, że obsada składu sędziowskiego z udziałem „neosędziego“ Tomasza Mrzygłoda była nieprawidłowa. Nieprawidłowość ta prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu, a tym samym wyrok wydany w takim składzie jest obarczony wadą, która powoduje, że nie powinien on funkcjonować w obrocie prawnym.
Taka opinia przyjmowana jest przez znaczącą części społeczeństwa, również na podstawie wielokrotnych publicznych wypowiedzi Pana Ministra, podnosząc także, że liczne wyroki z udziałem „neosędziów“ uznawane są przez TSUE za nieprawidłowe. Z tego powodu państwo polskie ponosi wielomilionowe koszty.
Tymczasem w odpowiedzi do zainteresowanego (znak: PK IV Ksk 684.2021 z dnia 2.10.2025 roku), wnioskującego o wniesienie kasacji wyroku z zasygnalizowanym powyżej uzasadnieniem, p. prokurator Beata Kwiećkowska wywodzi, że nie ma podstaw do kwestionowania statusu „neosędziego“ Tomasza Mrzygłoga. Stoi to w jawnej sprzeczności z prezentowanym stanowiskiem Pana jako Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego.
Wobec powyższego moje pytania:
1. Czy podtrzymuje Pan Minister wyrażane publicznie swoje stanowisko w sprawie „neosędziów“?
2. Czy jest dopuszczalne, aby podlegli prokuratorzy zajmowali stanowisko sprzeczne w stosunku do prezentowanego publicznie stanowiska prokuratora generalnego, tak jak uczyniła to p. prokurator Beata Kwiećkowska?
3. Bardzo proszę także o informację, czy zdaniem p. Ministra taka sytuacja, jak opisana powyżej, może być podstawą do wniesienia kasacji od wyroku?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9027 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.200.2026
Warszawa, 20 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16161 Pana Posła Jerzego Meysztowicza w sprawie
prawidłowości wyroku wydanego przy udziale tzw. neosędziego, uprzejmie przedstawiam
stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości podtrzymuje stanowisko o wadliwości procedury powoływania
sędziów z udziałem KRS ukształtowanej po 2017 r. Stanowisko to nie jest przy tym kwestią
deklaracji politycznej, ale ma ono swoje gruntowne oparcie w uchwale składu
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego
z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Najnowszym potwierdzeniem stanowiska Ministra Sprawiedliwości jest wyrok Wielkiej
Izby TSUE z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie C-521/21 (MJ przeciwko AA). Trybunał
stwierdził w nim wadliwość procedury powoływania sędziów z udziałem tak
ukształtowanej Rady, choć zarazem zastrzegł, że wadliwość ta nie skutkuje
automatycznym pozbawieniem sędziego przymiotu niezawisłości.
-- 1 of 5 --
Orzeczenie to ma znaczenie precedensowe z jednego istotnego powodu: po raz pierwszy
TSUE odniósł się wprost do statusu sędziów sądów powszechnych. Dotychczasowe wyroki
dotyczyły wyłącznie Sądu Najwyższego. Trybunał zobowiązał zarazem Polskę do
ustanowienia ram normatywnych pozwalających ocenić (przy uwzględnieniu wagi
nieprawidłowości) możliwość dalszego wykonywania zadań przez osoby powołane w tym
trybie.
Prace legislacyjne w tym kierunku już się toczą. W Sejmie procedowany jest rządowy
projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu
ustanowionego ustawą poprzez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady
Sądownictwa podjętych w latach 2018–2025.
Ad 2, 3
Na gruncie art. 7 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z
2024 r. poz. 390, z późn. zm.) prokurator jest przy wykonywaniu czynności niezależny, z
zastrzeżeniem jednak § 2–6 oraz art. 8 i art. 9 tej ustawy. Zastrzeżenia te mają daleko idący
charakter. Zgodnie z art. 7 § 2 prokurator jest obowiązany wykonywać zarządzenia,
wytyczne i polecenia prokuratora przełożonego. Art. 8 § 1 stanowi natomiast, że
prokurator przełożony jest uprawniony do zmiany lub uchylenia decyzji prokuratora
podległego. Zgodnie z § 2 zmiana lub uchylenie wymagają formy pisemnej i są włączane
do akt sprawy.
Wynika stąd, że odmowa wniesienia kasacji przez prokuratora niższego szczebla nie
zamyka drogi do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Prokurator Generalny dysponuje
zarówno kompetencją nadzorczą z art. 8 § 1 Prawa o prokuraturze, jak i samodzielną,
niezależną od oceny dokonanej przez podległego prokuratora, kompetencją do wniesienia
kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie (art. 521 §
1 Kodeksu postępowania karnego).
Ustawa - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, dalej jako: k.p.k.) w art.
439 § 1 pkt 2 zalicza nienależytą obsadę sądu do bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Uchybienie tego rodzaju sąd odwoławczy uwzględnia z urzędu, bez względu na granice
-- 2 of 5 --
zaskarżenia, podniesione zarzuty i wpływ na treść rozstrzygnięcia. Na mocy art. 523 § 1
k.p.k. kasacja może być wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439.
Nienależyta obsada sądu stanowi więc jednocześnie podstawę kasacyjną. Dodatkowo,
ograniczenia co do kierunku kasacji (art. 523 § 2 i § 3) nie mają zastosowania, gdy kasacja
oparta jest na bezwzględnej przyczynie odwoławczej (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.).
Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I4110-1/20)
powiązała te przepisy, między innymi ze statusem sędziów powołanych w procedurze z
udziałem KRS ukształtowanej po 2017 r. Rozstrzygnięcie nie było jednolite dla wszystkich
kategorii sędziów.
W odniesieniu do Sądu Najwyższego uchwała przyjęła bowiem standard zbliżony do
automatyzmu (pkt 1). Odmiennie potraktowano sądy powszechne (pkt 2): nienależyta
obsada zachodzi wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadziła w
konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Wymagana jest więc indywidualna ocena.
Standard ten rozwinęła uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022
r. (I KZP 2/22), w której Izba Karna wprost stwierdziła, że brak jest podstaw do przyjęcia a
priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania
udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja – zdaniem Sądu
Najwyższego – zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy
otrzymali nominacje w takich warunkach. Uchwała ta, choć pozbawiona mocy zasady
prawnej, utrwaliła w praktyce orzeczniczej standard indywidualnej oceny, co ma
bezpośrednie znaczenie dla zagadnienia będącego przedmiotem niniejszego stanowiska.
Analogiczny standard przyjął TSUE we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 24 marca 2026
r. (C-521/21). Trybunał wyraźnie orzekł, że sam udział wadliwie ukształtowanej KRS w
procedurze nominacyjnej nie wystarcza do wyłączenia sędziego. Konieczna jest
całościowa ocena wszystkich okoliczności towarzyszących powołaniu. Sądy krajowe muszą
mieć możliwość dokonywania takiej oceny, a żadne przepisy prawa krajowego (Trybunał
wskazał tu wprost na orzecznictwo polskiego Trybunału Konstytucyjnego) nie mogą tej
-- 3 of 5 --
możliwości wyłączać. Stanowisko to wpisuje się zresztą już w utrwaloną linię orzeczniczą
TSUE (por. wyrok z dnia 6 października 2021 r. w sprawie C-487/19, W.Ż.; wyrok z dnia 5
czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21; wyrok z dnia 4 września 2025 r. w sprawie C-225/22).
Potwierdzeniem są rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w sprawach indywidualnych. Na
przestrzeni ostatnich lat Izba Karna SN wielokrotnie stwierdzała zaistnienie przesłanki z
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sprawach, w których orzekał sędzia powołany z udziałem KRS
ukształtowanej po 2017 r.
Podsumowując ten wątek wskazać zatem należy, że wydanie prawomocnego wyroku
karnego w składzie z udziałem sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., może stanowić podstawę kasacyjną z art. 523 § 1 w
związku z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Warunkiem jej ewentualnego uwzględnienia powinno
być jednak wykazanie, że wadliwość powołania prowadziła w okolicznościach tej
konkretnej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Do wykazania
zaś tych przesłanek konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy akt danego
postępowania sądowego. Znaczenie mają tu m.in. następujące okoliczności: czy skazany
lub jego obrońca kwestionował obsadę sądu w toku postępowania odwoławczego, czy
składał wniosek o wyłączenie sędziego, oraz jakie konkretne okoliczności towarzyszyły
powołaniu danego sędziego (przebieg konkursu, opinia zgromadzenia sędziów,
ewentualne powiązania z procedurą polityczną np. listy poparcia).
Analiza akt sprawy zainicjowanej pismem złożonym przez Pana Jana Tajstera,
przeprowadzona przez Departament Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej, nie
wykazała podstaw do zakwestionowania wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10
maja 2022 r. o sygn. akt IV Ka 1495/20 w oparciu o wskazywane przez skazanego
uchybienie, określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., na skutek zasiadania w składzie
orzekającym Sądu Okręgowego w Krakowie sędziego Tomasza Mrzygłoda, który został
powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie
przez Prezydenta RP w dniu 25 października 2021 r., na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa z dnia 15 lipca 2021 r. W skierowanych przez skazanego prośbach o kasację
nie podano okoliczności bądź argumentów wskazujących, że wadliwość procesu
powołania sędziego prowadziła w tej konkretnej sprawie do naruszenia standardu
-- 4 of 5 --
niezawisłości i bezstronności sędziego. Zauważyć przy tym należy, że okoliczności tego
rodzaju nie stwierdził również orzekający w omawianej sprawie Sąd Najwyższy, który
każdorazowo z urzędu bada, czy w sprawie nie wystąpiła którakolwiek z bezwzględnych
przyczyn uchylenia orzeczenia, określonych w art. 439 k.p.k.
Wobec wskazanych powyżej okoliczności postępowania sądowego Pana Jana Tajstera, nie
można uznać stanowiska Prokuratury za stojące w jakiejkolwiek sprzeczności z wyrażanym
publicznie stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego.
Ponadto wskazać należy, że stanowisko Prokuratury Krajowej nie pozbawia skazanego,
jako strony postępowania, możliwości skorzystania z innych uprawnień do uchylenia
wyroku.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.200.2026
Warszawa, 20 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16161 Pana Posła Jerzego Meysztowicza w sprawie
prawidłowości wyroku wydanego przy udziale tzw. neosędziego, uprzejmie przedstawiam
stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
Ad 1
Minister Sprawiedliwości podtrzymuje stanowisko o wadliwości procedury powoływania
sędziów z udziałem KRS ukształtowanej po 2017 r. Stanowisko to nie jest przy tym kwestią
deklaracji politycznej, ale ma ono swoje gruntowne oparcie w uchwale składu
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego
z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej (dalej jako: TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Najnowszym potwierdzeniem stanowiska Ministra Sprawiedliwości jest wyrok Wielkiej
Izby TSUE z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie C-521/21 (MJ przeciwko AA). Trybunał
stwierdził w nim wadliwość procedury powoływania sędziów z udziałem tak
ukształtowanej Rady, choć zarazem zastrzegł, że wadliwość ta nie skutkuje
automatycznym pozbawieniem sędziego przymiotu niezawisłości.
-- 1 of 5 --
Orzeczenie to ma znaczenie precedensowe z jednego istotnego powodu: po raz pierwszy
TSUE odniósł się wprost do statusu sędziów sądów powszechnych. Dotychczasowe wyroki
dotyczyły wyłącznie Sądu Najwyższego. Trybunał zobowiązał zarazem Polskę do
ustanowienia ram normatywnych pozwalających ocenić (przy uwzględnieniu wagi
nieprawidłowości) możliwość dalszego wykonywania zadań przez osoby powołane w tym
trybie.
Prace legislacyjne w tym kierunku już się toczą. W Sejmie procedowany jest rządowy
projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu
ustanowionego ustawą poprzez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady
Sądownictwa podjętych w latach 2018–2025.
Ad 2, 3
Na gruncie art. 7 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz.U. z
2024 r. poz. 390, z późn. zm.) prokurator jest przy wykonywaniu czynności niezależny, z
zastrzeżeniem jednak § 2–6 oraz art. 8 i art. 9 tej ustawy. Zastrzeżenia te mają daleko idący
charakter. Zgodnie z art. 7 § 2 prokurator jest obowiązany wykonywać zarządzenia,
wytyczne i polecenia prokuratora przełożonego. Art. 8 § 1 stanowi natomiast, że
prokurator przełożony jest uprawniony do zmiany lub uchylenia decyzji prokuratora
podległego. Zgodnie z § 2 zmiana lub uchylenie wymagają formy pisemnej i są włączane
do akt sprawy.
Wynika stąd, że odmowa wniesienia kasacji przez prokuratora niższego szczebla nie
zamyka drogi do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Prokurator Generalny dysponuje
zarówno kompetencją nadzorczą z art. 8 § 1 Prawa o prokuraturze, jak i samodzielną,
niezależną od oceny dokonanej przez podległego prokuratora, kompetencją do wniesienia
kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie (art. 521 §
1 Kodeksu postępowania karnego).
Ustawa - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, dalej jako: k.p.k.) w art.
439 § 1 pkt 2 zalicza nienależytą obsadę sądu do bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Uchybienie tego rodzaju sąd odwoławczy uwzględnia z urzędu, bez względu na granice
-- 2 of 5 --
zaskarżenia, podniesione zarzuty i wpływ na treść rozstrzygnięcia. Na mocy art. 523 § 1
k.p.k. kasacja może być wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439.
Nienależyta obsada sądu stanowi więc jednocześnie podstawę kasacyjną. Dodatkowo,
ograniczenia co do kierunku kasacji (art. 523 § 2 i § 3) nie mają zastosowania, gdy kasacja
oparta jest na bezwzględnej przyczynie odwoławczej (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.).
Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I4110-1/20)
powiązała te przepisy, między innymi ze statusem sędziów powołanych w procedurze z
udziałem KRS ukształtowanej po 2017 r. Rozstrzygnięcie nie było jednolite dla wszystkich
kategorii sędziów.
W odniesieniu do Sądu Najwyższego uchwała przyjęła bowiem standard zbliżony do
automatyzmu (pkt 1). Odmiennie potraktowano sądy powszechne (pkt 2): nienależyta
obsada zachodzi wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadziła w
konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
Wymagana jest więc indywidualna ocena.
Standard ten rozwinęła uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022
r. (I KZP 2/22), w której Izba Karna wprost stwierdziła, że brak jest podstaw do przyjęcia a
priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania
udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja – zdaniem Sądu
Najwyższego – zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy
otrzymali nominacje w takich warunkach. Uchwała ta, choć pozbawiona mocy zasady
prawnej, utrwaliła w praktyce orzeczniczej standard indywidualnej oceny, co ma
bezpośrednie znaczenie dla zagadnienia będącego przedmiotem niniejszego stanowiska.
Analogiczny standard przyjął TSUE we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 24 marca 2026
r. (C-521/21). Trybunał wyraźnie orzekł, że sam udział wadliwie ukształtowanej KRS w
procedurze nominacyjnej nie wystarcza do wyłączenia sędziego. Konieczna jest
całościowa ocena wszystkich okoliczności towarzyszących powołaniu. Sądy krajowe muszą
mieć możliwość dokonywania takiej oceny, a żadne przepisy prawa krajowego (Trybunał
wskazał tu wprost na orzecznictwo polskiego Trybunału Konstytucyjnego) nie mogą tej
-- 3 of 5 --
możliwości wyłączać. Stanowisko to wpisuje się zresztą już w utrwaloną linię orzeczniczą
TSUE (por. wyrok z dnia 6 października 2021 r. w sprawie C-487/19, W.Ż.; wyrok z dnia 5
czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21; wyrok z dnia 4 września 2025 r. w sprawie C-225/22).
Potwierdzeniem są rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w sprawach indywidualnych. Na
przestrzeni ostatnich lat Izba Karna SN wielokrotnie stwierdzała zaistnienie przesłanki z
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sprawach, w których orzekał sędzia powołany z udziałem KRS
ukształtowanej po 2017 r.
Podsumowując ten wątek wskazać zatem należy, że wydanie prawomocnego wyroku
karnego w składzie z udziałem sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., może stanowić podstawę kasacyjną z art. 523 § 1 w
związku z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Warunkiem jej ewentualnego uwzględnienia powinno
być jednak wykazanie, że wadliwość powołania prowadziła w okolicznościach tej
konkretnej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Do wykazania
zaś tych przesłanek konieczne jest dokonanie szczegółowej analizy akt danego
postępowania sądowego. Znaczenie mają tu m.in. następujące okoliczności: czy skazany
lub jego obrońca kwestionował obsadę sądu w toku postępowania odwoławczego, czy
składał wniosek o wyłączenie sędziego, oraz jakie konkretne okoliczności towarzyszyły
powołaniu danego sędziego (przebieg konkursu, opinia zgromadzenia sędziów,
ewentualne powiązania z procedurą polityczną np. listy poparcia).
Analiza akt sprawy zainicjowanej pismem złożonym przez Pana Jana Tajstera,
przeprowadzona przez Departament Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej, nie
wykazała podstaw do zakwestionowania wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 10
maja 2022 r. o sygn. akt IV Ka 1495/20 w oparciu o wskazywane przez skazanego
uchybienie, określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., na skutek zasiadania w składzie
orzekającym Sądu Okręgowego w Krakowie sędziego Tomasza Mrzygłoda, który został
powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie
przez Prezydenta RP w dniu 25 października 2021 r., na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa z dnia 15 lipca 2021 r. W skierowanych przez skazanego prośbach o kasację
nie podano okoliczności bądź argumentów wskazujących, że wadliwość procesu
powołania sędziego prowadziła w tej konkretnej sprawie do naruszenia standardu
-- 4 of 5 --
niezawisłości i bezstronności sędziego. Zauważyć przy tym należy, że okoliczności tego
rodzaju nie stwierdził również orzekający w omawianej sprawie Sąd Najwyższy, który
każdorazowo z urzędu bada, czy w sprawie nie wystąpiła którakolwiek z bezwzględnych
przyczyn uchylenia orzeczenia, określonych w art. 439 k.p.k.
Wobec wskazanych powyżej okoliczności postępowania sądowego Pana Jana Tajstera, nie
można uznać stanowiska Prokuratury za stojące w jakiejkolwiek sprzeczności z wyrażanym
publicznie stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego.
Ponadto wskazać należy, że stanowisko Prokuratury Krajowej nie pozbawia skazanego,
jako strony postępowania, możliwości skorzystania z innych uprawnień do uchylenia
wyroku.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --