Interpelacja nr 16155
Interpelacja w sprawie drastycznego obniżenia finansowania badań endoskopowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie drastycznego obniżenia finansowania badań endoskopowych
Interpelacja nr 16155
do ministra zdrowia
w sprawie drastycznego obniżenia finansowania badań endoskopowych
Zgłaszający: Piotr Król
Data wpływu: 24-03-2026
Bydgoskie przychodnie ostrzegają: drastyczne obniżenie finansowania badań endoskopowych zagrozi życiu pacjentów, stanowczo sprzeciwiają się one projektowanym zmianom w finansowaniu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), które przewidują obniżenie wyceny świadczeń endoskopowych nawet do około 40% obecnych stawek.
Zdaniem przychodni, proponowane regulacje są oderwane od rzeczywistych kosztów wykonywania świadczeń i w praktyce doprowadzą do ograniczenia dostępności badań, które mają kluczowe znaczenie dla ratowania zdrowia i życia pacjentów.
Koszty, których nie da się pominąć
Wykonanie badania endoskopowego, takiego jak kolonoskopia, wymaga zaawansowanego zaplecza technicznego i kadrowego. Do podstawowych kosztów należą m.in.:
specjalistyczny sprzęt endoskopowy oraz jego serwis i amortyzacja,
rygorystyczne procedury dezynfekcji i dekontaminacji sprzętu,
zespół medyczny: lekarz gastroenterolog i pielęgniarka endoskopowa,
zabezpieczenie anestezjologiczne: lekarz anestezjolog i pielęgniarka,
organizacja pracy pracowni oraz koordynacja świadczeń,
badania histopatologiczne wykrytych zmian.
Obniżenie wyceny świadczenia do poziomu 40% obecnej wartości nie pokrywa nawet podstawowych kosztów jego wykonania i jest decyzją ekonomicznie nieuzasadnioną.
Sprzeczność z danymi AOTMiT
Proponowane zmiany stoją w sprzeczności z metodologią wyceny świadczeń opracowywaną przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), której zadaniem jest określenie realnych kosztów procedur medycznych. Trudno zrozumieć, na jakiej podstawie proponuje się tak drastyczne obniżki, skoro istnieją oficjalne dane kosztowe. To podważa spójność systemu.
Realne skutki dla pacjentów
Już dziś obserwuje się wzrost liczby skierowań na badania, m.in. w związku z realizacją programów profilaktycznych, takich jak „Moje Zdrowie”. Kolejki do badań endoskopowych wydłużają się.
Wprowadzenie proponowanych zmian może doprowadzić do:
ograniczenia liczby wykonywanych badań,
dalszego wydłużenia czasu oczekiwania,
spadku wykrywalności nowotworów we wczesnym stadium,
wzrostu liczby przypadków diagnozowanych zbyt późno,
wzrostu kosztów leczenia i hospitalizacji.
W praktyce oznacza to, że pacjenci będą diagnozowani zbyt późno, co bezpośrednio przekłada się na utratę zdrowia i życia.
Endoskopia ratuje życie
Badania endoskopowe są jednym z najskuteczniejszych narzędzi wczesnego wykrywania nowotworów przewodu pokarmowego. Pozwalają nie tylko na diagnozę, ale również na natychmiastowe usunięcie zmian przednowotworowych. Ograniczenie ich dostępności to krok wstecz w walce z chorobami onkologicznymi.
Apel bydgoskich przychodni
Przychodnie wzywają do:
odstąpienia od planowanego obniżenia finansowania,
dostosowania wyceny świadczeń do realnych kosztów,
uwzględnienia znaczenia badań endoskopowych w profilaktyce onkologicznej.
Jednocześnie deklarują gotowość do przedstawienia szczegółowych danych kosztowych i organizacyjnych.
Pytania do Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia
Czy przeprowadzono analizę skutków projektowanego obniżenia wyceny świadczeń endoskopowych, w tym ryzyka ograniczenia ich realizacji przez podmioty lecznicze z powodu niepokrywania kosztów?
Czy przewidziano scenariusz, w którym część świadczeniodawców zaprzestanie wykonywania badań endoskopowych, a personel medyczny ograniczy dostępność świadczeń? Jakie działania zaradcze zaplanowano?
Czy dokonano oceny wpływu proponowanych zmian na dostępność badań endoskopowych oraz na czas oczekiwania pacjentów, zwłaszcza w kontekście rosnącej liczby skierowań wynikających z programów profilaktycznych np. „Moje Zdrowie”?
Jakie są aktualne dane dotyczące wykrywalności nowotworów przewodu pokarmowego (w szczególności raka jelita grubego) w stadium wczesnym i zaawansowanym, oraz jak kształtowały się te wskaźniki w okresach obowiązywania limitów na świadczenia endoskopowe?
Czy ministerstwo dysponuje analizą porównawczą wskazującą wpływ ograniczeń dostępności badań endoskopowych na stadium zaawansowania nowotworów w momencie rozpoznania oraz na śmiertelność pacjentów?
W jaki sposób proponowane obniżenie wyceny świadczeń, znacząco odbiegające od kosztów określanych m.in. przez AOTMiT, ma zapewnić ciągłość i bezpieczeństwo udzielania świadczeń?
Najważniejsze pytanie: Czy rząd przewidział realne skutki sytuacji, w której – w wyniku niedoszacowania świadczeń – podmioty lecznicze ograniczą lub zaprzestaną ich realizacji, a pacjenci zostaną pozbawieni dostępu do kluczowej diagnostyki onkologicznej, co wprost przełoży się na późniejsze rozpoznania i zwiększoną śmiertelność? Jeśli tak – kto ponosi odpowiedzialność za te konsekwencje?
Interpelacja nr 16155
do ministra zdrowia
w sprawie drastycznego obniżenia finansowania badań endoskopowych
Zgłaszający: Piotr Król
Data wpływu: 24-03-2026
Bydgoskie przychodnie ostrzegają: drastyczne obniżenie finansowania badań endoskopowych zagrozi życiu pacjentów, stanowczo sprzeciwiają się one projektowanym zmianom w finansowaniu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS), które przewidują obniżenie wyceny świadczeń endoskopowych nawet do około 40% obecnych stawek.
Zdaniem przychodni, proponowane regulacje są oderwane od rzeczywistych kosztów wykonywania świadczeń i w praktyce doprowadzą do ograniczenia dostępności badań, które mają kluczowe znaczenie dla ratowania zdrowia i życia pacjentów.
Koszty, których nie da się pominąć
Wykonanie badania endoskopowego, takiego jak kolonoskopia, wymaga zaawansowanego zaplecza technicznego i kadrowego. Do podstawowych kosztów należą m.in.:
specjalistyczny sprzęt endoskopowy oraz jego serwis i amortyzacja,
rygorystyczne procedury dezynfekcji i dekontaminacji sprzętu,
zespół medyczny: lekarz gastroenterolog i pielęgniarka endoskopowa,
zabezpieczenie anestezjologiczne: lekarz anestezjolog i pielęgniarka,
organizacja pracy pracowni oraz koordynacja świadczeń,
badania histopatologiczne wykrytych zmian.
Obniżenie wyceny świadczenia do poziomu 40% obecnej wartości nie pokrywa nawet podstawowych kosztów jego wykonania i jest decyzją ekonomicznie nieuzasadnioną.
Sprzeczność z danymi AOTMiT
Proponowane zmiany stoją w sprzeczności z metodologią wyceny świadczeń opracowywaną przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT), której zadaniem jest określenie realnych kosztów procedur medycznych. Trudno zrozumieć, na jakiej podstawie proponuje się tak drastyczne obniżki, skoro istnieją oficjalne dane kosztowe. To podważa spójność systemu.
Realne skutki dla pacjentów
Już dziś obserwuje się wzrost liczby skierowań na badania, m.in. w związku z realizacją programów profilaktycznych, takich jak „Moje Zdrowie”. Kolejki do badań endoskopowych wydłużają się.
Wprowadzenie proponowanych zmian może doprowadzić do:
ograniczenia liczby wykonywanych badań,
dalszego wydłużenia czasu oczekiwania,
spadku wykrywalności nowotworów we wczesnym stadium,
wzrostu liczby przypadków diagnozowanych zbyt późno,
wzrostu kosztów leczenia i hospitalizacji.
W praktyce oznacza to, że pacjenci będą diagnozowani zbyt późno, co bezpośrednio przekłada się na utratę zdrowia i życia.
Endoskopia ratuje życie
Badania endoskopowe są jednym z najskuteczniejszych narzędzi wczesnego wykrywania nowotworów przewodu pokarmowego. Pozwalają nie tylko na diagnozę, ale również na natychmiastowe usunięcie zmian przednowotworowych. Ograniczenie ich dostępności to krok wstecz w walce z chorobami onkologicznymi.
Apel bydgoskich przychodni
Przychodnie wzywają do:
odstąpienia od planowanego obniżenia finansowania,
dostosowania wyceny świadczeń do realnych kosztów,
uwzględnienia znaczenia badań endoskopowych w profilaktyce onkologicznej.
Jednocześnie deklarują gotowość do przedstawienia szczegółowych danych kosztowych i organizacyjnych.
Pytania do Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia
Czy przeprowadzono analizę skutków projektowanego obniżenia wyceny świadczeń endoskopowych, w tym ryzyka ograniczenia ich realizacji przez podmioty lecznicze z powodu niepokrywania kosztów?
Czy przewidziano scenariusz, w którym część świadczeniodawców zaprzestanie wykonywania badań endoskopowych, a personel medyczny ograniczy dostępność świadczeń? Jakie działania zaradcze zaplanowano?
Czy dokonano oceny wpływu proponowanych zmian na dostępność badań endoskopowych oraz na czas oczekiwania pacjentów, zwłaszcza w kontekście rosnącej liczby skierowań wynikających z programów profilaktycznych np. „Moje Zdrowie”?
Jakie są aktualne dane dotyczące wykrywalności nowotworów przewodu pokarmowego (w szczególności raka jelita grubego) w stadium wczesnym i zaawansowanym, oraz jak kształtowały się te wskaźniki w okresach obowiązywania limitów na świadczenia endoskopowe?
Czy ministerstwo dysponuje analizą porównawczą wskazującą wpływ ograniczeń dostępności badań endoskopowych na stadium zaawansowania nowotworów w momencie rozpoznania oraz na śmiertelność pacjentów?
W jaki sposób proponowane obniżenie wyceny świadczeń, znacząco odbiegające od kosztów określanych m.in. przez AOTMiT, ma zapewnić ciągłość i bezpieczeństwo udzielania świadczeń?
Najważniejsze pytanie: Czy rząd przewidział realne skutki sytuacji, w której – w wyniku niedoszacowania świadczeń – podmioty lecznicze ograniczą lub zaprzestaną ich realizacji, a pacjenci zostaną pozbawieni dostępu do kluczowej diagnostyki onkologicznej, co wprost przełoży się na późniejsze rozpoznania i zwiększoną śmiertelność? Jeśli tak – kto ponosi odpowiedzialność za te konsekwencje?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
10 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4914 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.16.2026.DP
Warszawa, 24 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16155 z 30 marca 2026 r. Pana Piotra Króla, Posła na Sejm
RP, w sprawie drastycznego obniżenia finansowania badań endoskopowych, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
W zarządzeniu Nr 132/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
31 grudnia 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna wprowadzono
zmiany w sposobie rozliczania części świadczeń z zakresu ambulatoryjnych świadczeń
diagnostycznych kosztochłonnych (ASDK). Zmiany te polegają na finansowaniu świadczeń
udzielonych osobom powyżej 18 roku życia ponad wartość zobowiązania określoną
w umowie.
Należy zauważyć, że największy udział w świadczeniach nielimitowanych mają świadczenia
w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na przestrzeni lat wartość wykonanych
świadczeń w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej niż ich liczba.
Ostatecznie wdrożone zmiany w finansowaniu nadwykonań dla czterech świadczeń
zaliczanych do ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych mają uwolnić
ok. 625 mln zł, co w efekcie ma pozwolić na utrzymanie priorytetowego dostępu do
świadczeń dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, dzieci i innych pacjentów, którzy
wymagają pilnej interwencji medycznej.
Wyjaśnienia wymaga również, że Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia zbierała opinie
i uwagi do przedmiotowego projektu zarządzenia do 24 marca 2026 r.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Konsultacje społeczne trwały dwa tygodnie. W ich wyniku przychylono się do zgłaszanych
sugestii i podwyższono stawkę z proponowanego pierwotnie poziomu 40% do:
60% w endoskopii (gastroskopia i kolonoskopia);
50% w diagnostyce obrazowej (tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny).
Uwzględniono również postulaty przesunięcia zmiany na II kwartał 2026 r., dlatego nowy
model rozliczania nadwykonań będzie dotyczył świadczeń udzielonych od 1 kwietnia br.
Świadczenia wykonane w I kw. 2026 r. zostaną rozliczone na dotychczasowych zasadach.
Wprowadzane rozwiązania stanowią element działań mających na celu zapewnienie
stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia oraz bardziej efektywne wykorzystanie
środków publicznych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Pozwala to na kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów.
Należy podkreślić, że wprowadzone zmiany są zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy
z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) oraz wpisują się w ramy prawne
regulujące funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce.
Przyjęte regulacje sprzyjają także racjonalizacji udzielania świadczeń przez
świadczeniodawców, motywując ich do efektywnego planowania realizacji badań
diagnostycznych. W praktyce oznacza to konieczność lepszego dostosowania
harmonogramów pracy pracowni diagnostycznych do rzeczywistego zapotrzebowania
pacjentów. Jednocześnie regulacje te sprzyjają optymalnemu wykorzystaniu dostępnych
zasobów kadrowych i sprzętowych, tak aby zapewnić możliwie najwyższą liczbę wykonanych
badań przy zachowaniu odpowiedniej jakości świadczeń. Wprowadzone rozwiązania
pozwalają także na lepsze monitorowanie rzeczywistego zapotrzebowania na diagnostykę,
co może stanowić podstawę do bardziej adekwatnego planowania świadczeń w przyszłości.
Dodatkowo należy podkreślić, że wprowadzone rozwiązania wpisują się w kierunek
modernizacji systemu ochrony zdrowia, oparty na efektywności kosztowej oraz racjonalnym
gospodarowaniu środkami publicznymi, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa
zdrowotnego pacjentów.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są analizy realizacji i finansowania świadczeń,
zatem NFZ będzie wnikliwie monitorował realizację świadczeń dla pacjentów, po to, aby
ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
Jednocześnie w komunikacie NFZ poinformował, o utworzeniu specjalnego zespołu
ekspertów z udziałem m.in. prof. Edyty Szurowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie
radiologii i diagnostyki obrazowej, który przygotuje m.in. standard kierowania na wybrane
badania obrazowe oraz standard w zakresie opisu/interpretacji badania radiologicznego dla
wybranych wskazań.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.16.2026.DP
Warszawa, 24 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16155 z 30 marca 2026 r. Pana Piotra Króla, Posła na Sejm
RP, w sprawie drastycznego obniżenia finansowania badań endoskopowych, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
W zarządzeniu Nr 132/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
31 grudnia 2024 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna wprowadzono
zmiany w sposobie rozliczania części świadczeń z zakresu ambulatoryjnych świadczeń
diagnostycznych kosztochłonnych (ASDK). Zmiany te polegają na finansowaniu świadczeń
udzielonych osobom powyżej 18 roku życia ponad wartość zobowiązania określoną
w umowie.
Należy zauważyć, że największy udział w świadczeniach nielimitowanych mają świadczenia
w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Na przestrzeni lat wartość wykonanych
świadczeń w tym zakresie wzrosła kilkukrotnie więcej niż ich liczba.
Ostatecznie wdrożone zmiany w finansowaniu nadwykonań dla czterech świadczeń
zaliczanych do ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych mają uwolnić
ok. 625 mln zł, co w efekcie ma pozwolić na utrzymanie priorytetowego dostępu do
świadczeń dla pacjentów onkologicznych z kartą DiLO, dzieci i innych pacjentów, którzy
wymagają pilnej interwencji medycznej.
Wyjaśnienia wymaga również, że Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia zbierała opinie
i uwagi do przedmiotowego projektu zarządzenia do 24 marca 2026 r.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Konsultacje społeczne trwały dwa tygodnie. W ich wyniku przychylono się do zgłaszanych
sugestii i podwyższono stawkę z proponowanego pierwotnie poziomu 40% do:
60% w endoskopii (gastroskopia i kolonoskopia);
50% w diagnostyce obrazowej (tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny).
Uwzględniono również postulaty przesunięcia zmiany na II kwartał 2026 r., dlatego nowy
model rozliczania nadwykonań będzie dotyczył świadczeń udzielonych od 1 kwietnia br.
Świadczenia wykonane w I kw. 2026 r. zostaną rozliczone na dotychczasowych zasadach.
Wprowadzane rozwiązania stanowią element działań mających na celu zapewnienie
stabilności finansowej systemu ochrony zdrowia oraz bardziej efektywne wykorzystanie
środków publicznych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Pozwala to na kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów.
Należy podkreślić, że wprowadzone zmiany są zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy
z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.) oraz wpisują się w ramy prawne
regulujące funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w Polsce.
Przyjęte regulacje sprzyjają także racjonalizacji udzielania świadczeń przez
świadczeniodawców, motywując ich do efektywnego planowania realizacji badań
diagnostycznych. W praktyce oznacza to konieczność lepszego dostosowania
harmonogramów pracy pracowni diagnostycznych do rzeczywistego zapotrzebowania
pacjentów. Jednocześnie regulacje te sprzyjają optymalnemu wykorzystaniu dostępnych
zasobów kadrowych i sprzętowych, tak aby zapewnić możliwie najwyższą liczbę wykonanych
badań przy zachowaniu odpowiedniej jakości świadczeń. Wprowadzone rozwiązania
pozwalają także na lepsze monitorowanie rzeczywistego zapotrzebowania na diagnostykę,
co może stanowić podstawę do bardziej adekwatnego planowania świadczeń w przyszłości.
Dodatkowo należy podkreślić, że wprowadzone rozwiązania wpisują się w kierunek
modernizacji systemu ochrony zdrowia, oparty na efektywności kosztowej oraz racjonalnym
gospodarowaniu środkami publicznymi, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa
zdrowotnego pacjentów.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są analizy realizacji i finansowania świadczeń,
zatem NFZ będzie wnikliwie monitorował realizację świadczeń dla pacjentów, po to, aby
ocenić rezultat wprowadzonych zmian.
Jednocześnie w komunikacie NFZ poinformował, o utworzeniu specjalnego zespołu
ekspertów z udziałem m.in. prof. Edyty Szurowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie
radiologii i diagnostyki obrazowej, który przygotuje m.in. standard kierowania na wybrane
badania obrazowe oraz standard w zakresie opisu/interpretacji badania radiologicznego dla
wybranych wskazań.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --