Interpelacja nr 16152
Interpelacja w sprawie rozszerzenia zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii (UACR)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (70%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozszerzenia zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii (UACR)
Interpelacja nr 16152
do ministra zdrowia
w sprawie rozszerzenia zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii (UACR)
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 24-03-2026
Szanowna Pani Minister,
według danych zawartych w mapach potrzeb zdrowotnych szacuje się, że liczba osób z przewlekłą chorobą nerek (PChN) w Polsce, która w 2023 roku przekroczyła 4,5 mln, wzrośnie do 5,2 mln w roku 2034. Jednocześnie wskazuje się, że PChN została rozpoznana jedynie u około 5% chorych. Prognozy globalne przewidują, że do 2040 roku przewlekła choroba nerek stanie się piątą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie.
PChN przez długi czas przebiega bezobjawowo — symptomy pojawiają się najczęściej dopiero w zaawansowanym stadium, co przekłada się na bardzo niską wykrywalność choroby na wczesnych etapach. Z tego względu kluczowe jest proaktywne poszukiwanie pacjentów należących do grup ryzyka wystąpienia tej choroby.
Screening w kierunku PChN polega na jednoczesnym oznaczeniu albuminy i kreatyniny w moczu u osób obarczonych ryzykiem przewlekłej choroby nerek. Diagnostyka ta jest dokładna, prosta i kosztowo efektywna, jednak wciąż niedostatecznie wykorzystywana. U około 80% pacjentów nie wykonuje się pełnego zestawu badań przesiewowych, w szczególności oznaczenia UACR (stosunek albuminy do kreatyniny w porannej próbce moczu). Albuminuria ma także istotną wartość prognostyczną w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
W Polsce, w obowiązującym od maja 2025 roku programie przesiewowym "Moje Zdrowie", uwzględniono jedynie badanie kreatyniny z wyliczeniem eGFR oraz ogólne badanie moczu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rozważane jest rozszerzenie programu "Moje Zdrowie" o oznaczenie UACR u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 1 lub 2, chorobami układu krążenia czy historią chorób nerek w rodzinie?
Czy planowana jest publiczna publikacja danych dotyczących zgłaszalności do programu po pierwszym roku jego funkcjonowania wraz z zbiorczą analizą jak wygląda zdrowie Polaków przygotowaną w oparciu o zlecane badania?
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby promować program i zachęcać obywateli do korzystania z dostępnych badań przesiewowych?
Interpelacja nr 16152
do ministra zdrowia
w sprawie rozszerzenia zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii (UACR)
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 24-03-2026
Szanowna Pani Minister,
według danych zawartych w mapach potrzeb zdrowotnych szacuje się, że liczba osób z przewlekłą chorobą nerek (PChN) w Polsce, która w 2023 roku przekroczyła 4,5 mln, wzrośnie do 5,2 mln w roku 2034. Jednocześnie wskazuje się, że PChN została rozpoznana jedynie u około 5% chorych. Prognozy globalne przewidują, że do 2040 roku przewlekła choroba nerek stanie się piątą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie.
PChN przez długi czas przebiega bezobjawowo — symptomy pojawiają się najczęściej dopiero w zaawansowanym stadium, co przekłada się na bardzo niską wykrywalność choroby na wczesnych etapach. Z tego względu kluczowe jest proaktywne poszukiwanie pacjentów należących do grup ryzyka wystąpienia tej choroby.
Screening w kierunku PChN polega na jednoczesnym oznaczeniu albuminy i kreatyniny w moczu u osób obarczonych ryzykiem przewlekłej choroby nerek. Diagnostyka ta jest dokładna, prosta i kosztowo efektywna, jednak wciąż niedostatecznie wykorzystywana. U około 80% pacjentów nie wykonuje się pełnego zestawu badań przesiewowych, w szczególności oznaczenia UACR (stosunek albuminy do kreatyniny w porannej próbce moczu). Albuminuria ma także istotną wartość prognostyczną w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
W Polsce, w obowiązującym od maja 2025 roku programie przesiewowym "Moje Zdrowie", uwzględniono jedynie badanie kreatyniny z wyliczeniem eGFR oraz ogólne badanie moczu.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rozważane jest rozszerzenie programu "Moje Zdrowie" o oznaczenie UACR u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 1 lub 2, chorobami układu krążenia czy historią chorób nerek w rodzinie?
Czy planowana jest publiczna publikacja danych dotyczących zgłaszalności do programu po pierwszym roku jego funkcjonowania wraz z zbiorczą analizą jak wygląda zdrowie Polaków przygotowaną w oparciu o zlecane badania?
Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby promować program i zachęcać obywateli do korzystania z dostępnych badań przesiewowych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4254 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.32.2026.WSK
Warszawa, 21 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16152 Pani Poseł Joanny Wichy, w sprawie rozszerzenia
zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii
(UACR), proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Program „Moje Zdrowie” Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej jest ogólnopolskim programem
profilaktycznym dla dorosłych (od 20 lat), którego głównym celem jest wczesne
wykrywanie chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, choroby serca, nowotwory) oraz
promowanie zdrowego stylu życia. Program umożliwia wykonywanie regularnych badań
(bilans zdrowia) oraz ocenę stanu zdrowia.
Program „Moje Zdrowie” jest promowany w serwisie Ministerstwa Zdrowia i Narodowego
Funduszu Zdrowia https://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie. Każdy pacjent ma
również dostęp do informacji o Programie na internetowym koncie pacjenta (IKP) oraz
w bezpłatnej aplikacji mobilnej mojeIKP. W obu wersjach IKP dostępna jest ankieta Moje
Zdrowie. Po wypełnieniu ankiety przez pacjenta i wysłaniu w systemie jest ona
przekazywana do świadczeniodawcy, do którego złożono deklarację wyboru lekarza POZ.
Po analizie ankiety, świadczeniodawca wystawia pacjentowi skierowanie na badania
biochemiczne, których zakres jest dobrany indywidualnie, na podstawie ankiety.
Badania przesiewowe (
screening), zgodnie z założeniami Światowej Organizacji Zdrowia
(WHO) i współczesnej medycyny, mają na celu identyfikację osób, które nie wykazują
objawów, a u których istnieje wysokie prawdopodobieństwo występowania określonego
schorzenia. Badania skriningowe mają być szybkie, proste, bezpieczne i stosunkowo tanie,
ponieważ obejmują liczną populację. Katalog przesiewowych badań biochemicznych
w programie Moje Zdrowie został określony przez ekspertów i wpisany do rozporządzenia
Ministra Zdrowia1. Wykaz badań spełnia warunki dla badań przesiewowych i jest
wystarczający i optymalny do diagnozowania chorób przewlekłych, w tym chorób nerek,
cukrzycy i nadciśnienia. Obecnie, nie jest planowane rozszerzanie wykazu o kolejne badania
biochemiczne dla populacji. Nie wyklucza to możliwości wprowadzenia badania UACR do
Programu w przyszłości, jeśli taką potrzebę wskażą eksperci.
W odniesieniu do kwestii oznaczania wskaźnika albumina/kreatynina w moczu (UACR -
Urine Albumin-to-Creatinine Ratio) należy pamiętać, że badanie to jest zabezpieczone na
poziomie POZ dla pacjentów objętych opieką koordynowaną. Wprowadzenie opieki
koordynowanej w 2022 r. w podstawowej opiece zdrowotnej umożliwiło bowiem
rozszerzenie listy badań diagnostycznych zlecanych przez lekarza POZ. Świadczenia opieki
koordynowanej są realizowane przez świadczeniodawców na podstawie dodatkowej
umowy z NFZ w co najmniej jednym z następujących zakresów: kardiologia, diabetologia,
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 584)
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
choroby płuc, endokrynologia, choroby nerek. W modelu opieki koordynowanej oznaczenie
wskaźnika albumina/kreatynina w moczu (UACR) wykonywane jest u pacjentów
w zakresach:
1) kardiologia – obejmująca diagnostykę i leczenie nadciśnienia tętniczego,
niewydolności serca, przewlekłej choroby niedokrwiennej serca oraz migotania
przedsionków;
2) diabetologia – obejmująca diagnostykę i leczenie stanów przedcukrzycowych oraz
cukrzycy;
3) nefrologia – obejmująca diagnostykę i leczenie przewlekłej choroby nerek.
Zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia, w latach 2023-2025 w ramach opieki
koordynowanej w podstawowej opieki zdrowotnej, w celu diagnostyki i weryfikacji
prawidłowości leczenia, u pacjentów wykonano łącznie 309 056 badań UACR.
Liczba ww. badań sukcesywnie wzrasta. W 2023 r. wykonano ich 41 762, a w 2025 r. -
155 763, czyli czterokrotnie więcej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.32.2026.WSK
Warszawa, 21 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16152 Pani Poseł Joanny Wichy, w sprawie rozszerzenia
zakresu badań przesiewowych w programie "Moje Zdrowie" o diagnostykę albuminurii
(UACR), proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Program „Moje Zdrowie” Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej jest ogólnopolskim programem
profilaktycznym dla dorosłych (od 20 lat), którego głównym celem jest wczesne
wykrywanie chorób cywilizacyjnych (cukrzyca, choroby serca, nowotwory) oraz
promowanie zdrowego stylu życia. Program umożliwia wykonywanie regularnych badań
(bilans zdrowia) oraz ocenę stanu zdrowia.
Program „Moje Zdrowie” jest promowany w serwisie Ministerstwa Zdrowia i Narodowego
Funduszu Zdrowia https://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie. Każdy pacjent ma
również dostęp do informacji o Programie na internetowym koncie pacjenta (IKP) oraz
w bezpłatnej aplikacji mobilnej mojeIKP. W obu wersjach IKP dostępna jest ankieta Moje
Zdrowie. Po wypełnieniu ankiety przez pacjenta i wysłaniu w systemie jest ona
przekazywana do świadczeniodawcy, do którego złożono deklarację wyboru lekarza POZ.
Po analizie ankiety, świadczeniodawca wystawia pacjentowi skierowanie na badania
biochemiczne, których zakres jest dobrany indywidualnie, na podstawie ankiety.
Badania przesiewowe (
screening), zgodnie z założeniami Światowej Organizacji Zdrowia
(WHO) i współczesnej medycyny, mają na celu identyfikację osób, które nie wykazują
objawów, a u których istnieje wysokie prawdopodobieństwo występowania określonego
schorzenia. Badania skriningowe mają być szybkie, proste, bezpieczne i stosunkowo tanie,
ponieważ obejmują liczną populację. Katalog przesiewowych badań biochemicznych
w programie Moje Zdrowie został określony przez ekspertów i wpisany do rozporządzenia
Ministra Zdrowia1. Wykaz badań spełnia warunki dla badań przesiewowych i jest
wystarczający i optymalny do diagnozowania chorób przewlekłych, w tym chorób nerek,
cukrzycy i nadciśnienia. Obecnie, nie jest planowane rozszerzanie wykazu o kolejne badania
biochemiczne dla populacji. Nie wyklucza to możliwości wprowadzenia badania UACR do
Programu w przyszłości, jeśli taką potrzebę wskażą eksperci.
W odniesieniu do kwestii oznaczania wskaźnika albumina/kreatynina w moczu (UACR -
Urine Albumin-to-Creatinine Ratio) należy pamiętać, że badanie to jest zabezpieczone na
poziomie POZ dla pacjentów objętych opieką koordynowaną. Wprowadzenie opieki
koordynowanej w 2022 r. w podstawowej opiece zdrowotnej umożliwiło bowiem
rozszerzenie listy badań diagnostycznych zlecanych przez lekarza POZ. Świadczenia opieki
koordynowanej są realizowane przez świadczeniodawców na podstawie dodatkowej
umowy z NFZ w co najmniej jednym z następujących zakresów: kardiologia, diabetologia,
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 584)
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
choroby płuc, endokrynologia, choroby nerek. W modelu opieki koordynowanej oznaczenie
wskaźnika albumina/kreatynina w moczu (UACR) wykonywane jest u pacjentów
w zakresach:
1) kardiologia – obejmująca diagnostykę i leczenie nadciśnienia tętniczego,
niewydolności serca, przewlekłej choroby niedokrwiennej serca oraz migotania
przedsionków;
2) diabetologia – obejmująca diagnostykę i leczenie stanów przedcukrzycowych oraz
cukrzycy;
3) nefrologia – obejmująca diagnostykę i leczenie przewlekłej choroby nerek.
Zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia, w latach 2023-2025 w ramach opieki
koordynowanej w podstawowej opieki zdrowotnej, w celu diagnostyki i weryfikacji
prawidłowości leczenia, u pacjentów wykonano łącznie 309 056 badań UACR.
Liczba ww. badań sukcesywnie wzrasta. W 2023 r. wykonano ich 41 762, a w 2025 r. -
155 763, czyli czterokrotnie więcej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --