telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.85.2026.MK
Warszawa, 17 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 16143) z 25 marca 2026 r., Pani Poseł Katarzyny Osos w
sprawie rekomendowanych zmian w opiece diabetologicznej na 2026 rok, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących informacji.
Rozwój i lepsze finansowanie opieki nad pacjentem z cukrzycą na poziomie świadczeń
szpitalnych w diabetologii i AOS w celu wspierania skuteczności leczenia cukrzycy i
ograniczania powikłań i hospitalizacji. Akceptację złożonych Kart Świadczenia Opieki
Zdrowotnej dotyczących porad edukacyjnych, psychologicznej, dietetycznej, badanie dna
oka za pomocą Fundus Camery, oceny ABI-wskaźnika kostka/ramię, wykonywanie badań –
przeciwciała anty-GAD65 w diagnostyce cukrzycy typu 1 u dzieci oraz dorosłych.
Potrzeba wzmocnienia edukacji pacjentów z cukrzycą na każdym etapie opieki zdrowotnej.
Ministerstwo Zdrowia w ramach projektu Odwrócona Piramida Świadczeń tworzy warunki
prawno‑organizacyjne do przeniesienia ciężaru realizacji świadczeń z lecznictwa
szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i podstawowej opieki zdrowotnej, z
dostosowaniem finansowania do złożoności przypadków oraz wzmocnieniem współpracy
pomiędzy zakresami: POZ–AOS–LSZ. Oczekiwanym efektem jest większa dostępność
usług w trybie ambulatoryjnym, skrócenie ścieżki diagnostyczno‑terapeutycznej oraz
lepsza sytuacja grup wrażliwych.
W zakres diabetologii dorosłych trwają prace nad wybranymi świadczeniami, tj.:
- Pomiar wskaźnika kostka–ramię (ABI),
- Badanie genetyczne (NGS) w kierunku cukrzycy monogenowej,
- Autoprzeciwciała anty‑GAD65,
- Autoprzeciwciała anty‑IA2 oraz anty‑ZnT8,
- UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu),
- Fotografia dna oka (funduskamera),
- Porady dla pacjentów z cukrzycą i otyłością.
Włączenie powyższych świadczeń ma na celu większą i szybszą dostępność do diagnostyki,
prewencji powikłań oraz opieki edukacyjno‑dietetycznej, co skraca ścieżkę pacjenta i
odciąża szpitale – zgodnie z celami projektu Odwrócona Piramida Świadczeń. Należy
jednak mieć na uwadze, że prace na projektem nie zostały jeszcze ukończone i włączenie
poszczególnych świadczeń będzie zależne również od dostępnych środków finansowych.
Dostęp pacjentów do nowoczesnego leczenia cukrzycy zgodny z zaleceniami PTD – w tym
złagodzenie wskazań refundacyjnych dla analogów GLP-1 oraz udostępnienie nowych
innowacyjnych klas leków.
Na wstępie warto zauważyć, że od lipca 2024 roku dla produktów z grupy
długodziałających analogów insulin obowiązują wskazania refundacyjne, które nie
posiadają dodatkowych obostrzeń dotyczących występowania hipoglikemii czy stosowania
insulin NPH. Jest to zmiana, o którą środowisko klinicystów zabiegało już od dłuższego

-- 1 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
czasu i która umożliwia prowadzenie insulinoterapii zgodnie z wytycznymi Polskiego
Towarzystwa Diabetologicznego. Ponadto w 2025 r. rozszerzono zakres wskazań
refundacyjnych dla empagliflozyny, dapagliflozyny, a także obniżono kryterium wiekowe
dla insuliny glargine (lek Toujeo).
Aktualnie na zaawansowanym etapie postępwoania są następujące wnioski o objęcie
refundacją leków stosowanych w leczeniu cukrzycy:
Lek Substancja
czynna Wskazanie Doprecyzowanie wskazania
Mounjaro
KwikPen Tirzepatydum Cukrzyca z otyłością
Cukrzyca typu 2 u pacjentów leczonych co
najmniej dwoma lekami hipoglikemizującymi, z
HbA1c ≥ 7,5%, z otyłością definiowaną jako
BMI ≥30 kg/m2 oraz bardzo wysokim
ryzykiem sercowo-naczyniowym rozumianym
jako: 1)potwierdzona choroba
sercowonaczyniowa, lub 2)uszkodzenie innych
narządów objawiające się poprzez: białkomocz
lub przerost lewej komory lub
retinopatię, lub 3)obecność 2 lub więcej
głównych czynników ryzyka spośród
wymienionych poniżej: -wiek ≥ 55 lat dla
mężczyzn, ≥60 lat dla kobiet, -dyslipidemia,
nadciśnienie tętnicze, -palenie tytoniu
Ozempic Semaglutidum
Cukrzyca typu 2 u pacjentów leczonych co
najmniej jednym lekiem hipoglikemizującym, z
HbA1c ≥ 7,0%, z BMI ≥27 kg/m2 oraz bardzo
wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym
rozumianym jako: 1) potwierdzona choroba
sercowo-naczyniowa, lub 2) uszkodzenie
innych narządów objawiające się poprzez:
białkomocz lub przerost lewej komory lub
retinopatię, lub 3) obecność 2 lub więcej
głównych czynników ryzyka spośród
wymienionych poniżej: -wiek ≥ 55 lat dla
mężczyzn, ≥60 lat dla kobiet, -dyslipidemia,
nadciśnienie tętnicze, -palenie tytoniu
Złagodzenie kryteriów refundacyjnych
Diaflix Dapagliflozinum We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach
na dzień wydania decyzji
Leczenie niewystarczająco kontrolowanej
cukrzycy typu 2 u pacjentów w wieku powyżej
10 lat, jako leczenie wspomagające dietę i
ćwiczenia fizyczne: w onoterapii, gdy
stosowanie metforminy nie jest właściwe ze
względu na brak tolerancji lub w skojarzeniu z
innymi produktami leczniczymi
przyjmowanymi w leczeniu cukrzycy typu 2,
Leczenie objawowej przewlekłej
niewydolności serca
Utrzymanie list leków bezpłatnych w celu zapewnienia dostępu do leczenia pacjentom
senioralnym 65+ z cukrzycą, dzieciom do 18. roku życia i kobietom w ciąży.
W Polsce obowiązuje bardzo liberalne podejście do wykazów darmowych leków, które
obejmują wszystkie leki z daną substancją czynną w danym wskazaniu, niezależnie od ceny.
Aktualnie 95% leków z wykazu leków refundowanych dostępnych jest bezpłatnie dla
seniorów, a 70% dla dzieci. Takiego rozwiązania nie ma w innych państwach Unii
Europejskiej. O ile takie rozwiązanie zwiększyło dostępność pacjentów do leczenia, to ma
również niestety wady, które są widoczne wyraźnie po kilku latach jego funkcjonowania.

-- 2 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Bardzo dynamicznie rosną wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia w tym obszarze, rośnie
ilość wykupowanych (często na zapas) leków, a także zanika konkurencyjność cenowa
między firmami farmaceutycznymi. W roku 2023 wartość refundacji leków w grupie
pacjentów z uprawnieniem „S” w stosunku do wartości ogólnej dla leków aptecznych
wynosiła ok. 36%, podczas gdy w roku 2025 na podstawie dostępnych aktualnie danych,
stosunek ten wynosi ok. 62%. Zdecydowanie jest to obszar, który potrzebuje zmian.
Aktualnie Minister Zdrowia analizuje jakie kroki można podjąć, aby zapewnić pacjentom
bezpłatne leczenie, wykorzystać potencjał leków generycznych, ograniczyć nadmierną
preskrypcję.
Idea bezpłatnych leków jest jak najbardziej słuszna i w tym miejscu należy podkreślić, że
Ministerstwo Zdrowia nie planuje wprowadzać radykalnych zmian, które mogłyby
ograniczać pacjentom dostęp do leczenia. Nie można jednak zaprzeczyć, że potrzebna jest
optymalizacja ponoszonych wydatków, przywrócenie konkurencyjności rynkowej. Należy
przeprowadzić takie działania w myśl idei równoważenia interesów wszystkich
uczestników systemu opieki zdrowotnej.
Ministerstwo mając na uwadze utrzymanie podobnego tempa wdrażania nowych
technologii w Polsce oraz wzmocnienie potencjału leków generycznych generujących
środki, które mogą być do tego przeznaczone, rozważa wprowadzenie zmian na darmowych
wykazach. Niemniej jednak, jak już wskazano powyżej, z perspektywy społecznej
planowane modyfikacje nie będą stanowiły zmian o charakterze radykalnym, ponieważ
głównym celem Ministerstwa nie jest ograniczenie dostępu do bezpłatnych leków, a
wyłącznie zoptymalizowanie wydatków przeznaczanych na ten cel. Dzisiejsza konstrukcja
bezpłatnych wykazów generuje sytuacje, w których płatnik publiczny pokrywa pełny koszt
takich samych leków innych producentów, różniących się jednak kilkukrotnie pod
względem warunków kosztowych.
Celem regulacji aktualnego stanu jest, aby żaden pacjent nie stracił dostępu do darmowej
terapii rozumianej jako postępowanie terapeutyczne w danym stanie klinicznym, a
jednocześnie koszty dalszego prowadzenia darmowych wykazów obniżyły się.
Refundacja osobistych pomp insulinowych dla osób po 26. roku życia.
Świadczenie gwarantowane „Leczenie insuliną z zastosowaniem pompy insulinowej.
Założenie pompy insulinowej” zostało ujęte w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra
Zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 357 z późn. zm.).
Świadczenie to jest realizowane u pacjentów do ukończenia 26. roku życia, u których
stwierdza się występowanie co najmniej jednego z poniższych stanów (kryteriów):
1) powtarzające się ciężkie hipoglikemie;
2) powtarzające się hiperglikemie o brzasku;
3) niestabilność glikemii wymagająca co najmniej 7 pomiarów na dobę;
4) obecność powikłań cukrzycy;
5) występowanie kwasicy ketonowej,
ma na celu zaopatrzenie pacjenta w pompę insulinową oraz edukację umożliwiającą w pełni
samodzielne (przez pacjenta lub opiekuna) posługiwanie się pompą i wymianę osprzętu.
Aktualnie trwają prace nad rozszerzeniem kryteriów kwalifikacji do świadczeń o osoby
pow. 26 r.ż., jednak ze względu na wysoki koszt pojedynczej pompy oraz stan finansów
publicznych, obecnie prowadzone prace analityczne skupiają się na ewentualnych
możliwościach obniżenia kosztów świadczenia.
Refundacja systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) we wszystkich wskazaniach
w celu lepszego wyrównania cukrzycy.
Kwestię refundacji wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie reguluje
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów
medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1038), zwane dalej
„rozporządzeniem”.
Rozporządzenie definiuje katalog wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie wraz z
określeniem limitów ich finansowania ze środków publicznych, wysokości udziału własnego

-- 3 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
świadczeniobiorcy w tym limicie, kryteriów ich przyznawania oraz osób uprawnionych do
wystawiania zleceń na zaopatrzenie w wyroby.
W załączniku do rozporządzenia znajduje się obecnie 231 grup wyrobów medycznych, z
czego dziewięć pozycji jest dedykowanych wyłącznie wyrobom medycznym
wspomagającym kontrolę glikemii, są to: zestawy infuzyjne do osobistej pompy insulinowej
albo moduły infuzyjne do pomp insulinowych bezdrenowych (kod R.01.01), zbiornik na
insulinę do osobistej pompy insulinowej (kod R.02.01), sensory do systemu ciągłego
monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym (CGM-RT, kody R.03.01, R.03.02 i R.03.03),
transmitery do CGM-RT (kody R.04.01 i R.04.02) oraz czujnik do systemu monitorowania
stężenia glukozy flash (FGM, kody R.05.01 i R.05.02).
Warto dodać, że diabetycy w uzasadnionych klinicznie przypadkach są także uprawnieni do
korzystania z innych wyrobów medycznych ujętych w rozporządzeniu.
Ministerstwo Zdrowia sukcesywnie wprowadza rozwiązania w przepisach prawa
wychodzące naprzeciw oczekiwaniom diabetyków. Od 2018 r. do refundacji w ramach
rozporządzenia wprowadzono cztery nowe grupy wyrobów medycznych dedykowane
diabetykom: zbiornik na insulinę do osobistej pompy insulinowej, sensor do systemu CGM-
RT, transmiter do CGM-RT oraz czujnik FGM, a następnie m.in. rozszerzano kryteria
przyznawania (w tym w zakresie chorób rzadkich) oraz uwzględniano możliwość refundacji
nowych technologii. Wprowadzenie ww. zmian w zakresie wyrobów medycznych
dedykowanych diabetykom jest niewątpliwie wyjściem naprzeciw oczekiwaniom tej grupy
pacjentów, podnosi możliwości terapeutyczne oraz obniża koszty ponoszone w związku z
chorobą.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że w związku z wprowadzanymi zmianami w ramach
rozporządzenia koszty płatnika publicznego ponoszone na refundację zaopatrzenia
pacjentów w wyroby diabetologiczne systematycznie rosną – z ok. 46,3 mln zł w 2016 r. do
ponad 637,7 mln zł w 2025 r., co stanowi niemal 14krotny wzrost wydatków na tę grupę
wyrobów medycznych na przestrzeni 10 lat. Ograniczając dane wyłącznie do refundacji
systemów do monitorowania glikemii wydatki płatnika publicznego w latach 2021–2025
wzrosły z niemal 55 mln zł do ok. 542,2 mln zł, co stanowi prawie 10-krotny wzrost kosztów
na przestrzeni 5 lat.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że całkowite wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia
(NFZ) na pokrycie kosztów refundacji wszystkich wyrobów medycznych wydawanych na
zlecenie wyniosły niemal 3,47 mld zł w 2025 r. Co istotne, intencją wykazu jest
zabezpieczenie potrzeb różnych grup pacjentów w jak największym stopniu, przy
jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych NFZ.
W związku z powyższym, mając na uwadze, że aktualnie kierowane do resortu zdrowia
postulaty zmian w zakresie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie dotyczą przede
wszystkim znacznego rozszerzenia obowiązujących kryteriów przyznawania dla systemów
monitorowania glikemii (tj. ujednolicenia tych kryteriów pomiędzy systemami FGM i CGM-
RT oraz uwzględnienia pacjentów stosujących co najmniej 1 wstrzyknięcie insuliny na dobę)
oraz już obecnie znaczący wpływ refundacji omawianych wyrobów na budżet płatnika
publicznego istotne jest racjonalne dokonywanie zmian w rozporządzeniu. Z tego względu
zwrócono się do Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji o
przygotowanie stosownej opinii w przedmiotowym zakresie, a aktualnie w resorcie zdrowia
prowadzone są analizy nad potencjalnymi zmianami w oparciu o otrzymane materiały.
Włączenie do koszyka świadczeń gwarantowanych leczenia zespołu stopy cukrzycowej w
oparciu o model szamotulski.
Aktualnie trwają prace analityczne nad otrzymaną z Narodowego Funduszu Zdrowia
informacją o przebiegu realizacji programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem
stopy cukrzycowej w okresie sierpień 2023 r. - grudzień 2025 r. (data wpływu do
Ministerstwa Zdrowia 26 marca br.), Po ich zakończeniu zostaną podjęte ewentualne dalsze
decyzje w przedmiotowej sprawie.
Równy dostęp do badań diagnostycznych dla pacjentów z cukrzycą i wczesne wykrywanie
powikłań/chorób współistniejących w POZ w celu wdrażania wczesnych interwencji.

-- 4 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Wyrównanie dostępu do badania UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu) dla
placówek POZ niebędących w opiece koordynowanej.
Włączenie badań przesiewowych w kierunku cukrzycy typu 1 do bilansu 6-latka.
W odniesieniu do kwestii oznaczania wskaźnika UACR - należy wskazać, że badanie to
obecnie jest zabezpieczone na poziomie POZ dla pacjentów objętych opieką
koordynowaną.
Wprowadzenie opieki koordynowanej w 2022 r. w podstawowej opiece zdrowotnej
umożliwiło rozszerzenie listy badań diagnostycznych zlecanych przez lekarza POZ.
Świadczenia opieki koordynowanej są realizowane przez świadczeniodawców na podstawie
dodatkowej umowy z NFZ w co najmniej jednym z następujących zakresów: kardiologia,
diabetologia, choroby płuc, endokrynologia, nefrologia.
W modelu opieki koordynowanej oznaczenie wskaźnika albumina/kreatynina w moczu
(UACR) wykonywane jest u pacjentów w zakresach: kardiologia – obejmująca diagnostykę i
leczenie nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, przewlekłej choroby niedokrwiennej
serca oraz migotania przedsionków; diabetologia – obejmująca diagnostykę i leczenie
stanów przedcukrzycowych oraz cukrzycy; nefrologia – obejmująca diagnostykę i leczenie
przewlekłej choroby nerek.
Zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia, w latach 2023-2025 w ramach opieki
koordynowanej w podstawowej opieki zdrowotnej, w celu diagnostyki i weryfikacji
prawidłowości leczenia, u pacjentów wykonano łącznie 309 056 badań UACR.
Liczba ww. badań sukcesywnie wzrasta. W 2023 r. wykonano ich 41 762, a w 2025 r. -155
763, czyli czterokrotnie więcej.
Należy także zauważyć, że sukcesywnie poszerzany jest panel badań dla dzieci, i tak w 2025
r. zakres badań bilansowych wykonywanych w czasie rocznego przygotowania
przedszkolnego został poszerzony o badanie hipercholesterolemii rodzinnej, która stanowi
poważne wyzwanie zdrowotne, a diagnozowana zbyt późno prowadzi do poważnych
powikłań, takich jak: wczesny rozwój miażdżycy, choroba niedokrwienna serca i powiązane
z nią zdarzenia sercowo-naczyniowe, w tym zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a
nawet przedwczesny zgon.
Poprawa zarządzania środkami z opłaty cukrowej poprzez odpowiednie znaczenie i
wydatkowanie wpływów na działania prewencyjne, diagnostyczne i terapeutyczne.
Postulat powołania Rady ds. wydatkowania podatku cukrowego przy Ministerstwie
Zdrowia.
W 2025 r. w resorcie zdrowia prowadzono intensywne prace analityczne oraz koncepcyjne
związane z przygotowaniem projektu zmian ustawy o zdrowiu publicznym, między innymi w
ramach powołanego przez Radę ds. Zdrowia Publicznego - Zespołu roboczego ds.
nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym. Obejmowały one dogłębną analizę aktualnych
rozwiązań prawnych oraz identyfikację obszarów wymagających modyfikacji, również w
zakresie poboru i wydatkowania opłat od środków spożywczych. Zespół w ramach swojej
pracy zidentyfikował następujące potrzeby systemowe:
1) podniesienie rangi zdrowia publicznego na tle międzyresortowym i usprawnienie
koordynacji na poziomie centralnym;
2) usprawnienie koordynacji i zarządzania na poziomie lokalnym i regionalnym;
3) ustalenie definicji zdrowia publicznego oraz priorytetów profilaktyki;
4) usprawnienie i uporządkowanie systemu finansowania zadań;
5) usprawnienie i uporządkowanie systemu sprawozdawczego zadań.
Aktualnie trwają intensywne prace nad przygotowaniem projektu nowelizacji ustawy o
zdrowiu publicznym odpowiadającej na zidentyfikowane potrzeby.

-- 5 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 6 of 6 --