Interpelacja nr 16140
Interpelacja w sprawie przelicznika emerytalnego dotyczącego okresu zasadniczej służby wojskowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przelicznika emerytalnego dotyczącego okresu zasadniczej służby wojskowej
Interpelacja nr 16140
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przelicznika emerytalnego dotyczącego okresu zasadniczej służby wojskowej
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 23-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do emerytury rolniczej dolicza się 1% emerytury podstawowej za każdy pełny rok odbywania zasadniczej służby wojskowej, tymczasem w przypadku emerytury wypłacanej przez ZUS za każdy rok zasadniczej służby wojskowej dolicza się 1,3% podstawy wymiaru. Jeden z moich wyborców zwrócił mi uwagę na tę zastanawiającą różnicę, pytając o jej przyczyny.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego do emerytury z KRUS dolicza się 1% emerytury podstawowej za każdy rok zasadniczej służby wojskowej, a do emerytury z ZUS – 1,3% za każdy rok tej samej służby? Czym jest spowodowana ta różnica? Jak ma się ona do równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP?
2. Czy nie powinno się ujednolicić tych zasad i stosować tego samego procentowego przelicznika zarówno przy ustalaniu wysokości emerytury z ZUS, jak i przy obliczaniu emerytury z KRUS? Jeśli nie, to co przemawia za zachowaniem obecnych reguł?
Z wyrazami szacunku
dr Tomasz Rzymkowski
Interpelacja nr 16140
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przelicznika emerytalnego dotyczącego okresu zasadniczej służby wojskowej
Zgłaszający: Tomasz Rzymkowski
Data wpływu: 23-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do emerytury rolniczej dolicza się 1% emerytury podstawowej za każdy pełny rok odbywania zasadniczej służby wojskowej, tymczasem w przypadku emerytury wypłacanej przez ZUS za każdy rok zasadniczej służby wojskowej dolicza się 1,3% podstawy wymiaru. Jeden z moich wyborców zwrócił mi uwagę na tę zastanawiającą różnicę, pytając o jej przyczyny.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego do emerytury z KRUS dolicza się 1% emerytury podstawowej za każdy rok zasadniczej służby wojskowej, a do emerytury z ZUS – 1,3% za każdy rok tej samej służby? Czym jest spowodowana ta różnica? Jak ma się ona do równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP?
2. Czy nie powinno się ujednolicić tych zasad i stosować tego samego procentowego przelicznika zarówno przy ustalaniu wysokości emerytury z ZUS, jak i przy obliczaniu emerytury z KRUS? Jeśli nie, to co przemawia za zachowaniem obecnych reguł?
Z wyrazami szacunku
dr Tomasz Rzymkowski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
12 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4253 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 09 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: DTS.wzs.058.6.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16140 w sprawie przelicznika emerytalnego dotyczącego
okresu zasadniczej służby wojskowej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 161401 w ww. sprawie, przekazuję następujące
wyjaśnienia.
W Polsce funkcjonują dwa odrębne systemy ubezpieczenia społecznego: powszechny
system ubezpieczeń społecznych oraz system ubezpieczenia społecznego rolników.
Reforma systemu powszechnego z 1999 r. spowodowała, że sposób ustalania
świadczeń emerytalnych w obu tych systemach zaczął się zasadniczo różnić, mimo
że do czasu reformy również występowały znaczne różnice.
W systemie powszechnym okresy zasadniczej służby wojskowej pełnionej przed 1999 r.
są traktowane jako okresy składkowe, mimo że nie były za nie opłacane składki. Wynika
to z art. 6 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS(1), który
zalicza do okresów składkowych czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim, jej okresy
równorzędne oraz zastępcze formy tej służby. Zasadnicza służba wojskowa stanowi
jedną z form czynnej służby, dlatego okres jej odbywania uwzględnia się zarówno przy
ustalaniu prawa do emerytury, jak i przy obliczaniu jej wysokości. Jako okres składkowy
wpływa on również na wysokość kapitału początkowego, ponieważ zgodnie z art. 174
ust. 2 pkt 1 ustawy(1) do kapitału początkowego wlicza się wszystkie okresy składkowe
1 Wpływ do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 25 marca 2026 r.
-- 1 of 3 --
przebyte przed wejściem w życie ustawy. Za każdy rok okresów składkowych, w tym
zasadniczej służby wojskowej, przyjmuje się 1,3% podstawy wymiaru, która jest
określana na podstawie przepisów ustawy indywidualnie dla każdego ubezpieczonego.
W przeciwieństwie do systemu powszechnego, system ubezpieczenia społecznego
rolników jest w ponad 90% finansowany z budżetu państwa. W związku z tym
wysokość świadczeń w KRUS zależy tylko częściowo od faktycznie opłaconych składek.
Kapitał początkowy, który w systemie powszechnym stanowi kluczowy element
obliczania emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w systemie rolniczym
nie występuje. Z tego powodu nie ma podstaw do bezpośredniego porównywania
elementów wpływających na wysokość świadczeń w obu systemach.
Różnice te wynikają zarówno z odmiennych regulacji prawnych, jak i ze strukturalnych
założeń każdego z systemów. W konsekwencji prawa i obowiązki ubezpieczonych oraz
świadczeniobiorców są w nich inaczej ukształtowane, co przekłada się również na
odmienne zasady zaliczania okresów aktywności zawodowej lub służby – w tym czynnej
służby wojskowej – przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych.
Nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z 28 kwietnia 2022 r.(2),
obowiązująca od 15 czerwca 2022 r., wprowadziła ujednolicenie zasad w kwestii
zaliczania służby wojskowej do wysokości świadczenia. Osobom urodzonym po 31
grudnia 1948 r., które nie nabyły prawa do emerytury z ZUS, umożliwiono doliczenie
do emerytury rolniczej okresu czynnej służby wojskowej pełnionej przed 1 stycznia
1999 r. Każdy pełny rok tej służby zwiększa świadczenie o 1% emerytury podstawowej
– na takich samych zasadach jak okresy ubezpieczenia społecznego rolników.
Rozwiązanie to miało na celu częściowe ujednolicenie zasad, przy jednoczesnym
zachowaniu autonomii systemu KRUS.
Warto podkreślić, że w systemie powszechnym okres zasadniczej służby wojskowej jest
traktowany tak samo jak inne okresy składkowe. Oznacza to, że w ramach każdego
systemu okresy te są ujednolicone z pozostałymi okresami ubezpieczenia właściwymi
dla danego modelu emerytalnego.
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są obecnie prowadzone prace w tym
zakresie.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z 2026 r. poz. 26,
(2) Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym
rolników (Dz. U. 2022 poz. 1155).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 09 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: DTS.wzs.058.6.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16140 w sprawie przelicznika emerytalnego dotyczącego
okresu zasadniczej służby wojskowej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 161401 w ww. sprawie, przekazuję następujące
wyjaśnienia.
W Polsce funkcjonują dwa odrębne systemy ubezpieczenia społecznego: powszechny
system ubezpieczeń społecznych oraz system ubezpieczenia społecznego rolników.
Reforma systemu powszechnego z 1999 r. spowodowała, że sposób ustalania
świadczeń emerytalnych w obu tych systemach zaczął się zasadniczo różnić, mimo
że do czasu reformy również występowały znaczne różnice.
W systemie powszechnym okresy zasadniczej służby wojskowej pełnionej przed 1999 r.
są traktowane jako okresy składkowe, mimo że nie były za nie opłacane składki. Wynika
to z art. 6 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS(1), który
zalicza do okresów składkowych czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim, jej okresy
równorzędne oraz zastępcze formy tej służby. Zasadnicza służba wojskowa stanowi
jedną z form czynnej służby, dlatego okres jej odbywania uwzględnia się zarówno przy
ustalaniu prawa do emerytury, jak i przy obliczaniu jej wysokości. Jako okres składkowy
wpływa on również na wysokość kapitału początkowego, ponieważ zgodnie z art. 174
ust. 2 pkt 1 ustawy(1) do kapitału początkowego wlicza się wszystkie okresy składkowe
1 Wpływ do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 25 marca 2026 r.
-- 1 of 3 --
przebyte przed wejściem w życie ustawy. Za każdy rok okresów składkowych, w tym
zasadniczej służby wojskowej, przyjmuje się 1,3% podstawy wymiaru, która jest
określana na podstawie przepisów ustawy indywidualnie dla każdego ubezpieczonego.
W przeciwieństwie do systemu powszechnego, system ubezpieczenia społecznego
rolników jest w ponad 90% finansowany z budżetu państwa. W związku z tym
wysokość świadczeń w KRUS zależy tylko częściowo od faktycznie opłaconych składek.
Kapitał początkowy, który w systemie powszechnym stanowi kluczowy element
obliczania emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w systemie rolniczym
nie występuje. Z tego powodu nie ma podstaw do bezpośredniego porównywania
elementów wpływających na wysokość świadczeń w obu systemach.
Różnice te wynikają zarówno z odmiennych regulacji prawnych, jak i ze strukturalnych
założeń każdego z systemów. W konsekwencji prawa i obowiązki ubezpieczonych oraz
świadczeniobiorców są w nich inaczej ukształtowane, co przekłada się również na
odmienne zasady zaliczania okresów aktywności zawodowej lub służby – w tym czynnej
służby wojskowej – przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych.
Nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z 28 kwietnia 2022 r.(2),
obowiązująca od 15 czerwca 2022 r., wprowadziła ujednolicenie zasad w kwestii
zaliczania służby wojskowej do wysokości świadczenia. Osobom urodzonym po 31
grudnia 1948 r., które nie nabyły prawa do emerytury z ZUS, umożliwiono doliczenie
do emerytury rolniczej okresu czynnej służby wojskowej pełnionej przed 1 stycznia
1999 r. Każdy pełny rok tej służby zwiększa świadczenie o 1% emerytury podstawowej
– na takich samych zasadach jak okresy ubezpieczenia społecznego rolników.
Rozwiązanie to miało na celu częściowe ujednolicenie zasad, przy jednoczesnym
zachowaniu autonomii systemu KRUS.
Warto podkreślić, że w systemie powszechnym okres zasadniczej służby wojskowej jest
traktowany tak samo jak inne okresy składkowe. Oznacza to, że w ramach każdego
systemu okresy te są ujednolicone z pozostałymi okresami ubezpieczenia właściwymi
dla danego modelu emerytalnego.
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są obecnie prowadzone prace w tym
zakresie.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z 2026 r. poz. 26,
(2) Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym
rolników (Dz. U. 2022 poz. 1155).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --