Interpelacja nr 16134
Interpelacja w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach
Interpelacja nr 16134
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach
Zgłaszający: Marcin Porzucek, Jarosław Krajewski, Wojciech Michał Zubowski, Lidia Czechak, Filip Kaczyński, Michał Kowalski
Data wpływu: 23-03-2026
Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, opublikowany w dniu 30 października 2025 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji (UD252) przewiduje w art. 6j po ust. 2d dodać ust. 2c–2d dotyczące możliwości wprowadzenia przez gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi o konstrukcji dwuczęściowej – obejmującej komponent stały oraz komponent zmienny, uzależniony od ilości faktycznie wytwarzanych odpadów, ustalanej przy wykorzystaniu rozwiązań technicznych.
Rozwiązanie to stanowi odpowiedź na wieloletnie postulaty samorządów, w szczególności w kontekście:
- ograniczenia negatywnych skutków stosowania odpowiedzialności solidarnej w zabudowie wielolokalowej,
- zwiększenia sprawiedliwości systemu opłat poprzez powiązanie ich wysokości z rzeczywistą ilością wytwarzanych odpadów,
- poprawy jakości selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na poziomie gospodarstw domowych,
- implementacji instrumentów ekonomicznych zgodnych z zasadą „zanieczyszczający płaci”.
W związku z informacjami o krytycznych stanowiskach części interesariuszy wobec projektowanych regulacji zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo zamierza utrzymać w projekcie ustawy przepisy art. 6j ust. 2c–2d jako fakultatywne narzędzie pozostające w dyspozycji gmin?
2. Jakie stanowiska w toku konsultacji społecznych zajęły poszczególne kategorie jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do proponowanego mechanizmu?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu wdrożenia modelu opłaty opartej częściowo na pomiarze ilości odpadów na:
- poziom selektywnej zbiórki,
- osiąganie wymaganych poziomów recyklingu,
- wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców?
4. Czy w przypadku modyfikacji projektowanych przepisów planowane jest przedstawienie rozwiązań alternatywnych, pozwalających na indywidualizację rozliczeń w ramach nieruchomości wielolokalowych?
Interpelacja nr 16134
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach
Zgłaszający: Marcin Porzucek, Jarosław Krajewski, Wojciech Michał Zubowski, Lidia Czechak, Filip Kaczyński, Michał Kowalski
Data wpływu: 23-03-2026
Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, opublikowany w dniu 30 października 2025 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji (UD252) przewiduje w art. 6j po ust. 2d dodać ust. 2c–2d dotyczące możliwości wprowadzenia przez gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi o konstrukcji dwuczęściowej – obejmującej komponent stały oraz komponent zmienny, uzależniony od ilości faktycznie wytwarzanych odpadów, ustalanej przy wykorzystaniu rozwiązań technicznych.
Rozwiązanie to stanowi odpowiedź na wieloletnie postulaty samorządów, w szczególności w kontekście:
- ograniczenia negatywnych skutków stosowania odpowiedzialności solidarnej w zabudowie wielolokalowej,
- zwiększenia sprawiedliwości systemu opłat poprzez powiązanie ich wysokości z rzeczywistą ilością wytwarzanych odpadów,
- poprawy jakości selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na poziomie gospodarstw domowych,
- implementacji instrumentów ekonomicznych zgodnych z zasadą „zanieczyszczający płaci”.
W związku z informacjami o krytycznych stanowiskach części interesariuszy wobec projektowanych regulacji zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo zamierza utrzymać w projekcie ustawy przepisy art. 6j ust. 2c–2d jako fakultatywne narzędzie pozostające w dyspozycji gmin?
2. Jakie stanowiska w toku konsultacji społecznych zajęły poszczególne kategorie jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do proponowanego mechanizmu?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu wdrożenia modelu opłaty opartej częściowo na pomiarze ilości odpadów na:
- poziom selektywnej zbiórki,
- osiąganie wymaganych poziomów recyklingu,
- wysokość opłat ponoszonych przez mieszkańców?
4. Czy w przypadku modyfikacji projektowanych przepisów planowane jest przedstawienie rozwiązań alternatywnych, pozwalających na indywidualizację rozliczeń w ramach nieruchomości wielolokalowych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10213 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.10.2026.IR
4298251.17439692.14204959
Warszawa, 09-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Marcina Porzucka oraz grupy Posłów
(K10INT16134).
Temat: w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16134 Posła Marcina Porzucka oraz grupy
Posłów w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach przekazuję poniższe
informacje.
Czy ministerstwo zamierza utrzymać w projekcie ustawy przepisy art. 6j ust. 2c–
2d jako fakultatywne narzędzie pozostające w dyspozycji gmin?
Na obecnym etapie Ministerstwo Klimatu i Środowiska odstąpiło od wprowadzenia
modelu opłaty uzależnionej od ilości wytwarzanych odpadów. Decyzja ta została
podjęta po analizie uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych oraz
roboczych rozmów z przedstawicielami ogólnopolskich organizacji jednostek
samorządu terytorialnego. W toku tych konsultacji wskazywano, że w obecnych
uwarunkowaniach społecznych wprowadzenie systemu bezpośredniego
powiązania opłaty z ilością oddawanych odpadów może być przedwczesne.
Podnoszono, że polskie społeczeństwo wciąż znajduje się na etapie stopniowego
dostosowywania się do obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a zbyt
szybkie wprowadzenie mechanizmów silnie powiązanych z ilością wytwarzanych
odpadów mogłoby powodować niepożądane skutki społeczne. Z tego względu
uznano, że na obecnym etapie funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi zasadne jest skoncentrowanie się na dalszym doskonaleniu
istniejących mechanizmów motywujących do prawidłowej segregacji odpadów
zamiast wprowadzania nowych, bardziej złożonych metod płatniczych.
Jakie stanowiska w toku konsultacji społecznych zajęły poszczególne kategorie
jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do proponowanego
mechanizmu?
-- 1 of 4 --
Stanowiska jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji je
reprezentujących były w tej kwestii zróżnicowane, jednak wyraźnie dominowały
głosy krytyczne. W szczególności zgłoszono 130 uwag postulujących wykreślenie
projektowanych przepisów, przy jednoczesnym odnotowaniu jedynie 11 uwag
popierających proponowane rozwiązanie. Najwięcej zastrzeżeń zgłaszały duże
miasta, związki i organizacje samorządowe oraz gminy wskazujące na praktyczne
trudności wdrożeniowe. Podnoszono przede wszystkim:
wysokie koszty wdrożenia rozwiązań technicznych, takich jak systemy
identyfikacji pojemników, ważenia czy oprogramowania rozliczeniowego,
trudności organizacyjne w zabudowie wielolokalowej, w tym w przypisaniu
konkretnego strumienia odpadów do poszczególnych użytkowników,
ryzyko sporów co do prawidłowości pomiaru i rozliczeń,
możliwość nasilenia zjawiska podrzucania odpadów,
brak społecznej gotowości do wdrożenia systemu.
Część samorządów dostrzegała natomiast potencjalne zalety projektowanego
rozwiązania, wskazując, że mogłoby ono w przyszłości stanowić narzędzie bardziej
sprawiedliwego rozliczania kosztów, zwłaszcza tam, gdzie istnieją warunki
techniczne do jego wdrożenia.
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu wdrożenia modelu opłaty
opartej częściowo na pomiarze ilości odpadów na poziom selektywnej zbiórki,
osiąganie wymaganych poziomów recyklingu, wysokość opłat ponoszonych przez
mieszkańców?
Podstawą do zaproponowania ww. rozwiązania była ekspertyza dotycząca
systemów PAYT funkcjonujących w wybranych państwach europejskich oraz
wnioski jakościowe wynikające z analizy zagranicznych doświadczeń1. Ekspertyza
nie zawierała jednak szczegółowych danych liczbowych pozwalających na
bezpośrednie przełożenie rezultatów tych systemów na polskie realia.
Jednocześnie wskazywała ona, że rozwiązania typu PAYT mogą sprzyjać
ograniczaniu ilości odpadów zmieszanych, poprawie jakości selektywnego zbierania
oraz większej przejrzystości kosztowej systemu, ale wymagają odpowiedniego
przygotowania infrastrukturalnego, organizacyjnego, informatycznego
i społecznego, a także stopniowego wdrażania, najlepiej pilotażowego. W materiale
tym podkreślono również, że skuteczność takich modeli zależy od łatwego dostępu
do infrastruktury selektywnego zbierania, wsparcia finansowego dla gmin, jasnych
zasad segregacji odpadów oraz rozbudowanych działań edukacyjnych, ponieważ
niski poziom świadomości ekologicznej mieszkańców i ograniczona akceptacja
społeczna stanowią istotną barierę dla wdrażania nowych rozwiązań taryfowych.
1 https://www.gov.pl/web/klimat/ekspertyza-analiza-systemow-finansowania-gospodarki-
odpadami-komunalnymi-oraz-metod-egzekucji-selektywnego-zbierania-odpadow-komunalnych-
w-wybranych-krajach-ue
-- 2 of 4 --
Czy w przypadku modyfikacji projektowanych przepisów planowane jest
przedstawienie rozwiązań alternatywnych, pozwalających na indywidualizację
rozliczeń w ramach nieruchomości wielolokalowych?
Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, że zagadnienie indywidualnego rozliczania
mieszkańców w zabudowie wielolokalowej nie powinno być utożsamiane
z mechanizmem typu pay-as-you-throw (PAYT). Są to dwa odrębne instrumenty
prawne i organizacyjne. PAYT polega na bezpośrednim powiązaniu wysokości
opłaty z ilością wytwarzanych odpadów, natomiast indywidualne rozliczanie
w zabudowie wielolokalowej dotyczy przypisania odpowiedzialności za sposób
selektywnego zbierania odpadów do konkretnych użytkowników lokali, bez
konieczności wprowadzania pełnego systemu rozliczeń ilościowych.
Projekt ustawy UD252 nie wprowadza nowych regulacji w tym zakresie, ponieważ
odpowiednie przepisy obowiązują już od 2021 r. na podstawie art. 2a ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepisy te mają charakter
fakultatywny i umożliwiają gminom – w przypadku zapewnienia odpowiednich
warunków technicznych – wprowadzenie systemu indywidualnego rozliczania
mieszkańców lokali w budynkach wielolokalowych.
Ministerstwo nie planuje obecnie przedstawienia kolejnych rozwiązań w zakresie
indywidualizacji rozliczeń w nieruchomościach wielolokalowych.
Nie oznacza to jednak rezygnacji z działań służących poprawie funkcjonowania
systemu w tym obszarze. Projekt ustawy przewiduje bowiem rozwiązania, które
mogą pośrednio sprzyjać większej odpowiedzialności za sposób postępowania
z odpadami i poprawie jakości segregacji.
Po pierwsze zaproponowano doprecyzowanie mechanizmu informowania
o naruszeniu zasad selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, tak aby gmina
w sposób bardziej jednoznaczny otrzymywała informację o przypadkach
niewłaściwej segregacji odpadów. Jednocześnie projekt przewiduje możliwość
wszczynania postępowań w sprawie określenia wysokości opłaty również na
podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli przeprowadzonych przez
upoważnionych pracowników urzędu gminy lub straż gminną, co zwiększy
skuteczność egzekwowania obowiązku selektywnego zbierania odpadów.
Po drugie zaprojektowano możliwość różnicowania stawki opłaty w zależności od
frakcji odpadów w przypadku nieruchomości niezamieszkałych objętych metodą
pojemnikową, co pozwoli lepiej odzwierciedlić rzeczywiste koszty
zagospodarowania poszczególnych frakcji odpadów oraz wprowadzi dodatkowy
bodziec ekonomiczny sprzyjający selektywnej zbiórce.
Istotnym elementem wzmacniającym motywację mieszkańców będzie również
zwiększenie dostępności infrastruktury przyjmowania odpadów komunalnych.
Projekt przewiduje bowiem wprowadzenie obowiązku zapewnienia przez gminy –
z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań – dodatkowych, innych niż stacjonarne
punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, form przyjmowania lub
-- 3 of 4 --
odbierania wybranych frakcji odpadów. Rozwiązanie to ma na celu zmniejszenie
barier logistycznych związanych z oddawaniem problemowych frakcji odpadów,
które często nie trafiają do selektywnego zbierania właśnie ze względu na
ograniczoną dostępność punktów zbiórki. Zapewnienie mobilnych lub okresowych
punktów odbioru bliżej miejsca zamieszkania mieszkańców powinno przełożyć się
na większy poziom selektywnego zbierania tych frakcji oraz ograniczenie zjawiska
ich niewłaściwego zagospodarowywania, np. poprzez wyrzucanie do odpadów
zmieszanych lub porzucanie w środowisku.
Dodatkowo projekt przewiduje rozszerzenie możliwości przyjmowania odpadów
przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). Rada gminy
będzie mogła postanowić o odpłatnym przyjmowaniu przez PSZOK odpadów
niestanowiących odpadów komunalnych, a także o odpłatnym przyjmowaniu
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych.
Rozwiązania te mają na celu lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury systemu
gospodarki odpadami oraz stworzenie dodatkowych kanałów przekazywania
odpadów do legalnych i kontrolowanych strumieni zagospodarowania. W efekcie
powinno to przyczynić się do zwiększenia ilości odpadów zbieranych selektywnie
oraz poprawy jakości strumienia odpadów kierowanych do recyklingu, co jest
kluczowe dla osiągania wymaganych poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega argumenty przemawiające za
poszukiwaniem w przyszłości bardziej zindywidualizowanych i motywacyjnych
mechanizmów rozliczania odpadów, jednak uznaje, że obecnie polski system
wymaga przede wszystkim dalszego wzmacniania jego podstaw organizacyjnych,
infrastrukturalnych i edukacyjnych. Dlatego odstąpiono od projektowanych
przepisów art. 6j ust. 2c–2d, koncentrując się na rozwiązaniach, które w obecnych
warunkach mogą skuteczniej poprawić selektywne zbieranie odpadów i ograniczyć
nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu.
Jednocześnie należy podkreślić, że stanowisko resortu w tym zakresie może ulec
zmianie, w szczególności w przypadku przedstawienia przez jednostki samorządu
terytorialnego jednoznacznych, dobrze uzasadnionych wniosków wskazujących na
potrzebę wprowadzenia tego rodzaju rozwiązań oraz gotowość do ich wdrożenia.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.10.2026.IR
4298251.17439692.14204959
Warszawa, 09-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Marcina Porzucka oraz grupy Posłów
(K10INT16134).
Temat: w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16134 Posła Marcina Porzucka oraz grupy
Posłów w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach przekazuję poniższe
informacje.
Czy ministerstwo zamierza utrzymać w projekcie ustawy przepisy art. 6j ust. 2c–
2d jako fakultatywne narzędzie pozostające w dyspozycji gmin?
Na obecnym etapie Ministerstwo Klimatu i Środowiska odstąpiło od wprowadzenia
modelu opłaty uzależnionej od ilości wytwarzanych odpadów. Decyzja ta została
podjęta po analizie uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych oraz
roboczych rozmów z przedstawicielami ogólnopolskich organizacji jednostek
samorządu terytorialnego. W toku tych konsultacji wskazywano, że w obecnych
uwarunkowaniach społecznych wprowadzenie systemu bezpośredniego
powiązania opłaty z ilością oddawanych odpadów może być przedwczesne.
Podnoszono, że polskie społeczeństwo wciąż znajduje się na etapie stopniowego
dostosowywania się do obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a zbyt
szybkie wprowadzenie mechanizmów silnie powiązanych z ilością wytwarzanych
odpadów mogłoby powodować niepożądane skutki społeczne. Z tego względu
uznano, że na obecnym etapie funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi zasadne jest skoncentrowanie się na dalszym doskonaleniu
istniejących mechanizmów motywujących do prawidłowej segregacji odpadów
zamiast wprowadzania nowych, bardziej złożonych metod płatniczych.
Jakie stanowiska w toku konsultacji społecznych zajęły poszczególne kategorie
jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do proponowanego
mechanizmu?
-- 1 of 4 --
Stanowiska jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji je
reprezentujących były w tej kwestii zróżnicowane, jednak wyraźnie dominowały
głosy krytyczne. W szczególności zgłoszono 130 uwag postulujących wykreślenie
projektowanych przepisów, przy jednoczesnym odnotowaniu jedynie 11 uwag
popierających proponowane rozwiązanie. Najwięcej zastrzeżeń zgłaszały duże
miasta, związki i organizacje samorządowe oraz gminy wskazujące na praktyczne
trudności wdrożeniowe. Podnoszono przede wszystkim:
wysokie koszty wdrożenia rozwiązań technicznych, takich jak systemy
identyfikacji pojemników, ważenia czy oprogramowania rozliczeniowego,
trudności organizacyjne w zabudowie wielolokalowej, w tym w przypisaniu
konkretnego strumienia odpadów do poszczególnych użytkowników,
ryzyko sporów co do prawidłowości pomiaru i rozliczeń,
możliwość nasilenia zjawiska podrzucania odpadów,
brak społecznej gotowości do wdrożenia systemu.
Część samorządów dostrzegała natomiast potencjalne zalety projektowanego
rozwiązania, wskazując, że mogłoby ono w przyszłości stanowić narzędzie bardziej
sprawiedliwego rozliczania kosztów, zwłaszcza tam, gdzie istnieją warunki
techniczne do jego wdrożenia.
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu wdrożenia modelu opłaty
opartej częściowo na pomiarze ilości odpadów na poziom selektywnej zbiórki,
osiąganie wymaganych poziomów recyklingu, wysokość opłat ponoszonych przez
mieszkańców?
Podstawą do zaproponowania ww. rozwiązania była ekspertyza dotycząca
systemów PAYT funkcjonujących w wybranych państwach europejskich oraz
wnioski jakościowe wynikające z analizy zagranicznych doświadczeń1. Ekspertyza
nie zawierała jednak szczegółowych danych liczbowych pozwalających na
bezpośrednie przełożenie rezultatów tych systemów na polskie realia.
Jednocześnie wskazywała ona, że rozwiązania typu PAYT mogą sprzyjać
ograniczaniu ilości odpadów zmieszanych, poprawie jakości selektywnego zbierania
oraz większej przejrzystości kosztowej systemu, ale wymagają odpowiedniego
przygotowania infrastrukturalnego, organizacyjnego, informatycznego
i społecznego, a także stopniowego wdrażania, najlepiej pilotażowego. W materiale
tym podkreślono również, że skuteczność takich modeli zależy od łatwego dostępu
do infrastruktury selektywnego zbierania, wsparcia finansowego dla gmin, jasnych
zasad segregacji odpadów oraz rozbudowanych działań edukacyjnych, ponieważ
niski poziom świadomości ekologicznej mieszkańców i ograniczona akceptacja
społeczna stanowią istotną barierę dla wdrażania nowych rozwiązań taryfowych.
1 https://www.gov.pl/web/klimat/ekspertyza-analiza-systemow-finansowania-gospodarki-
odpadami-komunalnymi-oraz-metod-egzekucji-selektywnego-zbierania-odpadow-komunalnych-
w-wybranych-krajach-ue
-- 2 of 4 --
Czy w przypadku modyfikacji projektowanych przepisów planowane jest
przedstawienie rozwiązań alternatywnych, pozwalających na indywidualizację
rozliczeń w ramach nieruchomości wielolokalowych?
Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, że zagadnienie indywidualnego rozliczania
mieszkańców w zabudowie wielolokalowej nie powinno być utożsamiane
z mechanizmem typu pay-as-you-throw (PAYT). Są to dwa odrębne instrumenty
prawne i organizacyjne. PAYT polega na bezpośrednim powiązaniu wysokości
opłaty z ilością wytwarzanych odpadów, natomiast indywidualne rozliczanie
w zabudowie wielolokalowej dotyczy przypisania odpowiedzialności za sposób
selektywnego zbierania odpadów do konkretnych użytkowników lokali, bez
konieczności wprowadzania pełnego systemu rozliczeń ilościowych.
Projekt ustawy UD252 nie wprowadza nowych regulacji w tym zakresie, ponieważ
odpowiednie przepisy obowiązują już od 2021 r. na podstawie art. 2a ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepisy te mają charakter
fakultatywny i umożliwiają gminom – w przypadku zapewnienia odpowiednich
warunków technicznych – wprowadzenie systemu indywidualnego rozliczania
mieszkańców lokali w budynkach wielolokalowych.
Ministerstwo nie planuje obecnie przedstawienia kolejnych rozwiązań w zakresie
indywidualizacji rozliczeń w nieruchomościach wielolokalowych.
Nie oznacza to jednak rezygnacji z działań służących poprawie funkcjonowania
systemu w tym obszarze. Projekt ustawy przewiduje bowiem rozwiązania, które
mogą pośrednio sprzyjać większej odpowiedzialności za sposób postępowania
z odpadami i poprawie jakości segregacji.
Po pierwsze zaproponowano doprecyzowanie mechanizmu informowania
o naruszeniu zasad selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, tak aby gmina
w sposób bardziej jednoznaczny otrzymywała informację o przypadkach
niewłaściwej segregacji odpadów. Jednocześnie projekt przewiduje możliwość
wszczynania postępowań w sprawie określenia wysokości opłaty również na
podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli przeprowadzonych przez
upoważnionych pracowników urzędu gminy lub straż gminną, co zwiększy
skuteczność egzekwowania obowiązku selektywnego zbierania odpadów.
Po drugie zaprojektowano możliwość różnicowania stawki opłaty w zależności od
frakcji odpadów w przypadku nieruchomości niezamieszkałych objętych metodą
pojemnikową, co pozwoli lepiej odzwierciedlić rzeczywiste koszty
zagospodarowania poszczególnych frakcji odpadów oraz wprowadzi dodatkowy
bodziec ekonomiczny sprzyjający selektywnej zbiórce.
Istotnym elementem wzmacniającym motywację mieszkańców będzie również
zwiększenie dostępności infrastruktury przyjmowania odpadów komunalnych.
Projekt przewiduje bowiem wprowadzenie obowiązku zapewnienia przez gminy –
z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań – dodatkowych, innych niż stacjonarne
punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, form przyjmowania lub
-- 3 of 4 --
odbierania wybranych frakcji odpadów. Rozwiązanie to ma na celu zmniejszenie
barier logistycznych związanych z oddawaniem problemowych frakcji odpadów,
które często nie trafiają do selektywnego zbierania właśnie ze względu na
ograniczoną dostępność punktów zbiórki. Zapewnienie mobilnych lub okresowych
punktów odbioru bliżej miejsca zamieszkania mieszkańców powinno przełożyć się
na większy poziom selektywnego zbierania tych frakcji oraz ograniczenie zjawiska
ich niewłaściwego zagospodarowywania, np. poprzez wyrzucanie do odpadów
zmieszanych lub porzucanie w środowisku.
Dodatkowo projekt przewiduje rozszerzenie możliwości przyjmowania odpadów
przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). Rada gminy
będzie mogła postanowić o odpłatnym przyjmowaniu przez PSZOK odpadów
niestanowiących odpadów komunalnych, a także o odpłatnym przyjmowaniu
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych.
Rozwiązania te mają na celu lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury systemu
gospodarki odpadami oraz stworzenie dodatkowych kanałów przekazywania
odpadów do legalnych i kontrolowanych strumieni zagospodarowania. W efekcie
powinno to przyczynić się do zwiększenia ilości odpadów zbieranych selektywnie
oraz poprawy jakości strumienia odpadów kierowanych do recyklingu, co jest
kluczowe dla osiągania wymaganych poziomów przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega argumenty przemawiające za
poszukiwaniem w przyszłości bardziej zindywidualizowanych i motywacyjnych
mechanizmów rozliczania odpadów, jednak uznaje, że obecnie polski system
wymaga przede wszystkim dalszego wzmacniania jego podstaw organizacyjnych,
infrastrukturalnych i edukacyjnych. Dlatego odstąpiono od projektowanych
przepisów art. 6j ust. 2c–2d, koncentrując się na rozwiązaniach, które w obecnych
warunkach mogą skuteczniej poprawić selektywne zbieranie odpadów i ograniczyć
nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu.
Jednocześnie należy podkreślić, że stanowisko resortu w tym zakresie może ulec
zmianie, w szczególności w przypadku przedstawienia przez jednostki samorządu
terytorialnego jednoznacznych, dobrze uzasadnionych wniosków wskazujących na
potrzebę wprowadzenia tego rodzaju rozwiązań oraz gotowość do ich wdrożenia.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --