Interpelacja nr 16133
Interpelacja w sprawie praktyki wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz zasadami współżycia społecznego i demokratycznego państwa prawnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie praktyki wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz zasadami współżycia społecznego i demokratycznego państwa prawnego
Interpelacja nr 16133
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie praktyki wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz zasadami współżycia społecznego i demokratycznego państwa prawnego
Zgłaszający: Anna Sobolak, Zofia Czernow
Data wpływu: 23-03-2026
Szanowna Pani Minister,
składam niniejszą interpelację w sprawie praktyk wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz sprzecznie z zasadami współżycia społecznego i zasadami demokratycznego państwa prawnego.
Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na interpelację w sprawie budzącej coraz większe kontrowersje praktyki organów ochrony zabytków. W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego docierają sygnały dotyczące działań wojewódzkich konserwatorów zabytków, którzy po nałożeniu na właścicieli nieruchomości zabytkowych wysokich grzywien w celu przymuszenia występują do sądów z wnioskami o ogłoszenie upadłości tychże właścicieli.
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mającym charakter dyscyplinujący, a nie stricte fiskalny. Jej celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym – np. przeprowadzenia prac remontowo-konserwatorskich przy obiektach zabytkowych. Tymczasem wykorzystywanie tych grzywien jako podstawy do kreowania stanu niewypłacalności dłużnika i składania wniosków o upadłość budzi szereg wątpliwości natury prawnej i etycznej w zakresie istoty problemu:
1) powoduje sprzeczność z celami Prawa upadłościowego - celem upadłości jest optymalizacja zaspokojenia wierzycieli, a nie realizacja polityki konserwatorskiej państwa drogą przymusu likwidacyjnego;
2) narusza zasady współżycia społecznego - często właściciele zabytków to osoby, których sytuacja finansowa nie pozwala na realizację kosztownych zaleceń konserwatorskich, a nakładanie na nich wielotysięcznych grzywien, a następnie dążenie lub prowadzenie do ich upadłości, może być postrzegane jako działanie nieproporcjonalne i godzące w godność obywatela;
3) zasady demokratycznego państwa prawnego - taka praktyka może stanowić formę „ukrytego wywłaszczenia” bez odszkodowania, co stoi w sprzeczności z art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP, a państwo zamiast wspierać opiekę nad zabytkami, poprzez system dotacji, wykorzystuje aparat represji administracyjnej do pozbawiania obywateli ich majątku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwu znana jest skala zjawiska i problematyka występowania przez organy ochrony zabytków z wnioskami o ogłoszenie upadłości właścicieli nieruchomości zabytkowych? Proszę o podanie danych za lata 2020–2025 w zakresie liczby postępowań wszczętych przez konserwatorów.
2. Czy resort monitoruje zasadność stosowania grzywien w celu przymuszenia w sytuacjach, gdy oczywiste jest, że sytuacja majątkowa właściciela uniemożliwia wykonanie nałożonych obowiązków?
3. Czy zdaniem Ministra praktyka inicjowania postępowań upadłościowych przez organy administracji państwowej na podstawie grzywien administracyjnych jest spójna z konstytucyjną zasadą proporcjonalności?
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które wprowadziłyby mechanizmy chroniące właścicieli przed skutkami „pętli zadłużenia” powstałej w wyniku nakładania kar administracyjnych?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem niszczejących zabytków w rękach osób niezamożnych, aby uniknąć stosowania środków drastycznych, takich jak upadłość czy finalnie przymusowa sprzedaż nieruchomości? Czy osoby te mogą liczyć na instrumenty wsparcia finansowego?
Z poważaniem
Anna Sobolak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 16133
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie praktyki wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz zasadami współżycia społecznego i demokratycznego państwa prawnego
Zgłaszający: Anna Sobolak, Zofia Czernow
Data wpływu: 23-03-2026
Szanowna Pani Minister,
składam niniejszą interpelację w sprawie praktyk wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz sprzecznie z zasadami współżycia społecznego i zasadami demokratycznego państwa prawnego.
Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na interpelację w sprawie budzącej coraz większe kontrowersje praktyki organów ochrony zabytków. W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego docierają sygnały dotyczące działań wojewódzkich konserwatorów zabytków, którzy po nałożeniu na właścicieli nieruchomości zabytkowych wysokich grzywien w celu przymuszenia występują do sądów z wnioskami o ogłoszenie upadłości tychże właścicieli.
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mającym charakter dyscyplinujący, a nie stricte fiskalny. Jej celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym – np. przeprowadzenia prac remontowo-konserwatorskich przy obiektach zabytkowych. Tymczasem wykorzystywanie tych grzywien jako podstawy do kreowania stanu niewypłacalności dłużnika i składania wniosków o upadłość budzi szereg wątpliwości natury prawnej i etycznej w zakresie istoty problemu:
1) powoduje sprzeczność z celami Prawa upadłościowego - celem upadłości jest optymalizacja zaspokojenia wierzycieli, a nie realizacja polityki konserwatorskiej państwa drogą przymusu likwidacyjnego;
2) narusza zasady współżycia społecznego - często właściciele zabytków to osoby, których sytuacja finansowa nie pozwala na realizację kosztownych zaleceń konserwatorskich, a nakładanie na nich wielotysięcznych grzywien, a następnie dążenie lub prowadzenie do ich upadłości, może być postrzegane jako działanie nieproporcjonalne i godzące w godność obywatela;
3) zasady demokratycznego państwa prawnego - taka praktyka może stanowić formę „ukrytego wywłaszczenia” bez odszkodowania, co stoi w sprzeczności z art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP, a państwo zamiast wspierać opiekę nad zabytkami, poprzez system dotacji, wykorzystuje aparat represji administracyjnej do pozbawiania obywateli ich majątku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwu znana jest skala zjawiska i problematyka występowania przez organy ochrony zabytków z wnioskami o ogłoszenie upadłości właścicieli nieruchomości zabytkowych? Proszę o podanie danych za lata 2020–2025 w zakresie liczby postępowań wszczętych przez konserwatorów.
2. Czy resort monitoruje zasadność stosowania grzywien w celu przymuszenia w sytuacjach, gdy oczywiste jest, że sytuacja majątkowa właściciela uniemożliwia wykonanie nałożonych obowiązków?
3. Czy zdaniem Ministra praktyka inicjowania postępowań upadłościowych przez organy administracji państwowej na podstawie grzywien administracyjnych jest spójna z konstytucyjną zasadą proporcjonalności?
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które wprowadziłyby mechanizmy chroniące właścicieli przed skutkami „pętli zadłużenia” powstałej w wyniku nakładania kar administracyjnych?
5. W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem niszczejących zabytków w rękach osób niezamożnych, aby uniknąć stosowania środków drastycznych, takich jak upadłość czy finalnie przymusowa sprzedaż nieruchomości? Czy osoby te mogą liczyć na instrumenty wsparcia finansowego?
Z poważaniem
Anna Sobolak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7591 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2444289.10793816.10366402
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16133 posłanek Anny Sobolak i Zofii Czernow z 25 marca
2026 roku w sprawie praktyki wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli
zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu
przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz
zasadami współżycia społecznego i demokratycznego państwa prawnego, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad. 1.
Ministerstwo na bieżąco analizuje skuteczność instrumentów ochrony zabytków. Na
podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 ze zm.) Generalny Konserwator Zabytków w ramach
koordynowania działalności wojewódzkich konserwatorów zabytków zbiera od 2017 r.
sprawozdania liczbowe z działalności służb ochrony zabytków, jednakże kwestia
występowania przez nie z wnioskami o ogłoszenie upadłości właścicieli nieruchomości nie
była dotąd uwzględniana w ramach systemów gromadzenia danych resortowych. Informacje
pozyskane z szesnastu wojewódzkich urzędów ochrony zabytków wskazują, że tylko w
Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków we Wrocławiu stosowana jest praktyka
występowania z wnioskami o ogłoszenie upadłości właścicieli nieruchomości zabytkowych.
Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu w latach 2020-2025:
złożył 5 wniosków o ogłoszenie upadłości podmiotów, które były właścicielami
obiektów zabytkowych;
3 z 5 wniosków zostały rozstrzygnięte postanowieniem o ogłoszeniu upadłości, w
tym jedno postanowienie jest jeszcze nieprawomocne;
2 wnioski zostały rozstrzygnięte oddaleniem;
Ad. 2.
W ramach ww. sprawozdań resort kultury zbiera wyłącznie dane statystyczne w celu
ustalenia przydatności poszczególnych narzędzi prawnych.
Nie są analizowane pod względem merytorycznym poszczególne przypadki poza określonym
w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2025 poz. 1691) trybem odwoławczym. Resort sprawuje nadzór ogólny nad
stosowaniem przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przy czym nakładanie
grzywien w celu przymuszenia odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca
1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268). Organ
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
egzekucyjny jest zobowiązany do badania przesłanek dopuszczalności egzekucji
każdorazowo przy wszczynaniu postępowania. Należy podkreślić, że organy ochrony
zabytków są zobligowane do działania w granicach prawa, a właścicielom przysługują środki
zaskarżenia (np. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym), które pozwalają na weryfikację
zasadności stosowania tych środków.
Dodać trzeba, że postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania
prac przy zabytkach wpisanych do rejestru, wydawane na podstawie art. 119 § 1 ustawy o
postepowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowią margines postępowań
prowadzonych przez WKZ – ich liczba waha się od 16 w 2021 r. do 47 w 2024 r.
Ad. 3.
Wykorzystywanie instytucji upadłości jako narzędzia prawnego do ochrony zabytków nie
jest rozwiązaniem częstym i powszechnym. Wskazać należy, że ogłoszenie upadłości jest
możliwe jedynie w sytuacji niewypłacalności przedsiębiorcy, a oceny niewypłacalności
dokonuje Sąd.
Zgodnie z przepisami grzywny w celu przymuszenia, jako środki pieniężne, stanowią
przychód Skarbu Państwa i jako takie podlegają ściągnięciu na zasadach ogólnych jak dla
wierzytelności Skarbu Państwa. Postępowanie trwa, dopóki należności pieniężne nie
zostaną uregulowane lub (co ważne) nakaz nie zostanie wykonany.
W toku egzekwowania należności pieniężnych wierzyciel jest uprawniony do stosowania
wszystkich dopuszczalnych prawem narzędzi, które pozwolą na wyegzekwowanie
należności Skarbu Państwa. Mogą być stosowane środku podstawowe jak egzekucja
pieniężna z rachunku bankowego, egzekucja z nieruchomości czy też właśnie upadłość
przedsiębiorcy. Niemniej takie narzędzia jak upadłość, z uwagi na jej koszty i zawiły
charakter, stosuje się dopiero, jeżeli zastosowane inne środki (np. egzekucja z rachunku
bankowego) okazała się bezskuteczna. Wskazać należy, że takie narzędzia prawne jak
upadłość stosuje się w przypadku nierealizowania przed podmioty gospodarcze ich
obowiązku wynikającego z treści decyzji nakazowej. Nie można zatem pominąć takich
faktów przy obiektywnej ocenie zasadności decyzji o użyciu rozwiązań opisanych w ustawie
prawo upadłościowe. Sumując, wykorzystywanie takiego narzędzia jak wniosek o
ogłoszenie upadłości jest rozwiązaniem stosowanym rzadko, w zasadzie tylko w sytuacjach,
gdy inne sposoby wyegzekwowania roszczenia stały się bezskuteczne. Odnosząc się w tym
kontekście do zasady proporcjonalności, naruszające tę zasadę byłoby takie postępowanie,
które niejako z automatu w przypadku nałożenia grzywny w celu przymuszenia
prowadziłoby do skorzystania z upadłości, przy jednoczesnym pominięciu mniej uciążliwych
metod egzekucji np. z rachunku bankowego itp.
Ad. 4 .
Na chwilę obecną nie jest zasadna nowelizacja ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie wspomnianym w pytaniu.
Ad. 5.
Ministerstwo uznaje ochronę zabytków znajdujących się w posiadaniu osób o ograniczonej
wydolności finansowej za istotne wyzwanie społeczne i konserwatorskie. Priorytetem
resortu jest wsparcie właścicieli w opiece nad zabytkami, zamiast stosowania środków o
charakterze restrykcyjnym. Podstawowym narzędziem pomocy są programy dotacyjne (np.
program „Ochrona zabytków”, dotacje wojewódzkich konserwatorów zabytków czy
samorządów), w których system oceny wniosków uwzględnia stan zachowania obiektu i
konieczność podjęcia prac ratunkowych.
Warto dodać, że właściciele zabytków mają możliwość skorzystania ze wsparcia
merytorycznego ze strony Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz uzyskania zaleceń
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
konserwatorskich (art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), które
pomagają optymalizować koszty zabezpieczenia zabytku.
Istniejące mechanizmy (np. tzw. ulga „pałacyk plus” z art. 26hb ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych w określonym zakresie czy zwolnienia z podatku od
nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) mają na celu
odciążenie właścicieli dbających o substancję zabytkową. Celem resortu jest ewolucja
systemu ochrony w stronę partnerstwa z właścicielem, gdzie środki egzekucyjne stanowią
absolutną ostateczność, stosowaną jedynie w przypadku długotrwałej bierności i realnego
zagrożenia całkowitym zniszczeniem dziedzictwa narodowego.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2444289.10793816.10366402
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16133 posłanek Anny Sobolak i Zofii Czernow z 25 marca
2026 roku w sprawie praktyki wszczynania postępowań upadłościowych wobec właścicieli
zabytków na podstawie wierzytelności z tytułu administracyjnych grzywien w celu
przymuszenia, co może być sprzeczne z celami i zasadami Prawa upadłościowego oraz
zasadami współżycia społecznego i demokratycznego państwa prawnego, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad. 1.
Ministerstwo na bieżąco analizuje skuteczność instrumentów ochrony zabytków. Na
podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 ze zm.) Generalny Konserwator Zabytków w ramach
koordynowania działalności wojewódzkich konserwatorów zabytków zbiera od 2017 r.
sprawozdania liczbowe z działalności służb ochrony zabytków, jednakże kwestia
występowania przez nie z wnioskami o ogłoszenie upadłości właścicieli nieruchomości nie
była dotąd uwzględniana w ramach systemów gromadzenia danych resortowych. Informacje
pozyskane z szesnastu wojewódzkich urzędów ochrony zabytków wskazują, że tylko w
Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków we Wrocławiu stosowana jest praktyka
występowania z wnioskami o ogłoszenie upadłości właścicieli nieruchomości zabytkowych.
Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu w latach 2020-2025:
złożył 5 wniosków o ogłoszenie upadłości podmiotów, które były właścicielami
obiektów zabytkowych;
3 z 5 wniosków zostały rozstrzygnięte postanowieniem o ogłoszeniu upadłości, w
tym jedno postanowienie jest jeszcze nieprawomocne;
2 wnioski zostały rozstrzygnięte oddaleniem;
Ad. 2.
W ramach ww. sprawozdań resort kultury zbiera wyłącznie dane statystyczne w celu
ustalenia przydatności poszczególnych narzędzi prawnych.
Nie są analizowane pod względem merytorycznym poszczególne przypadki poza określonym
w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2025 poz. 1691) trybem odwoławczym. Resort sprawuje nadzór ogólny nad
stosowaniem przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przy czym nakładanie
grzywien w celu przymuszenia odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca
1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268). Organ
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
egzekucyjny jest zobowiązany do badania przesłanek dopuszczalności egzekucji
każdorazowo przy wszczynaniu postępowania. Należy podkreślić, że organy ochrony
zabytków są zobligowane do działania w granicach prawa, a właścicielom przysługują środki
zaskarżenia (np. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym), które pozwalają na weryfikację
zasadności stosowania tych środków.
Dodać trzeba, że postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania
prac przy zabytkach wpisanych do rejestru, wydawane na podstawie art. 119 § 1 ustawy o
postepowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowią margines postępowań
prowadzonych przez WKZ – ich liczba waha się od 16 w 2021 r. do 47 w 2024 r.
Ad. 3.
Wykorzystywanie instytucji upadłości jako narzędzia prawnego do ochrony zabytków nie
jest rozwiązaniem częstym i powszechnym. Wskazać należy, że ogłoszenie upadłości jest
możliwe jedynie w sytuacji niewypłacalności przedsiębiorcy, a oceny niewypłacalności
dokonuje Sąd.
Zgodnie z przepisami grzywny w celu przymuszenia, jako środki pieniężne, stanowią
przychód Skarbu Państwa i jako takie podlegają ściągnięciu na zasadach ogólnych jak dla
wierzytelności Skarbu Państwa. Postępowanie trwa, dopóki należności pieniężne nie
zostaną uregulowane lub (co ważne) nakaz nie zostanie wykonany.
W toku egzekwowania należności pieniężnych wierzyciel jest uprawniony do stosowania
wszystkich dopuszczalnych prawem narzędzi, które pozwolą na wyegzekwowanie
należności Skarbu Państwa. Mogą być stosowane środku podstawowe jak egzekucja
pieniężna z rachunku bankowego, egzekucja z nieruchomości czy też właśnie upadłość
przedsiębiorcy. Niemniej takie narzędzia jak upadłość, z uwagi na jej koszty i zawiły
charakter, stosuje się dopiero, jeżeli zastosowane inne środki (np. egzekucja z rachunku
bankowego) okazała się bezskuteczna. Wskazać należy, że takie narzędzia prawne jak
upadłość stosuje się w przypadku nierealizowania przed podmioty gospodarcze ich
obowiązku wynikającego z treści decyzji nakazowej. Nie można zatem pominąć takich
faktów przy obiektywnej ocenie zasadności decyzji o użyciu rozwiązań opisanych w ustawie
prawo upadłościowe. Sumując, wykorzystywanie takiego narzędzia jak wniosek o
ogłoszenie upadłości jest rozwiązaniem stosowanym rzadko, w zasadzie tylko w sytuacjach,
gdy inne sposoby wyegzekwowania roszczenia stały się bezskuteczne. Odnosząc się w tym
kontekście do zasady proporcjonalności, naruszające tę zasadę byłoby takie postępowanie,
które niejako z automatu w przypadku nałożenia grzywny w celu przymuszenia
prowadziłoby do skorzystania z upadłości, przy jednoczesnym pominięciu mniej uciążliwych
metod egzekucji np. z rachunku bankowego itp.
Ad. 4 .
Na chwilę obecną nie jest zasadna nowelizacja ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie wspomnianym w pytaniu.
Ad. 5.
Ministerstwo uznaje ochronę zabytków znajdujących się w posiadaniu osób o ograniczonej
wydolności finansowej za istotne wyzwanie społeczne i konserwatorskie. Priorytetem
resortu jest wsparcie właścicieli w opiece nad zabytkami, zamiast stosowania środków o
charakterze restrykcyjnym. Podstawowym narzędziem pomocy są programy dotacyjne (np.
program „Ochrona zabytków”, dotacje wojewódzkich konserwatorów zabytków czy
samorządów), w których system oceny wniosków uwzględnia stan zachowania obiektu i
konieczność podjęcia prac ratunkowych.
Warto dodać, że właściciele zabytków mają możliwość skorzystania ze wsparcia
merytorycznego ze strony Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz uzyskania zaleceń
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
konserwatorskich (art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), które
pomagają optymalizować koszty zabezpieczenia zabytku.
Istniejące mechanizmy (np. tzw. ulga „pałacyk plus” z art. 26hb ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych w określonym zakresie czy zwolnienia z podatku od
nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) mają na celu
odciążenie właścicieli dbających o substancję zabytkową. Celem resortu jest ewolucja
systemu ochrony w stronę partnerstwa z właścicielem, gdzie środki egzekucyjne stanowią
absolutną ostateczność, stosowaną jedynie w przypadku długotrwałej bierności i realnego
zagrożenia całkowitym zniszczeniem dziedzictwa narodowego.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --