Interpelacja nr 16124
Interpelacja w sprawie podważania przez organy celno-skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych ze Szwajcarii
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podważania przez organy celno-skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych ze Szwajcarii
Interpelacja nr 16124
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie podważania przez organy celno-skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych ze Szwajcarii
Zgłaszający: Marcin Warchoł, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 23-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego napływa coraz więcej sygnałów od przedsiębiorców oraz osób prywatnych zajmujących się importem pojazdów z Konfederacji Szwajcarskiej, wskazujących na niepokojącą i – w ich ocenie – niesprawiedliwą praktykę organów celno-skarbowych.
Z relacji tych wynika, że mimo przedstawienia kompletu legalnych i wiarygodnych dokumentów, takich jak faktura zakupu, umowa sprzedaży, potwierdzenia przelewów czy dokumentacja aukcyjna, organy celne kwestionują rzeczywistą cenę transakcyjną pojazdu, zastępując ją wartością ustaloną arbitralnie – najczęściej na podstawie opinii rzeczoznawcy lub porównań do cen rynkowych w Polsce.
W praktyce prowadzi to do sytuacji kuriozalnej – państwo nie uznaje ceny, którą przedsiębiorca faktycznie zapłacił, udokumentowanej i możliwej do zweryfikowania, lecz przyjmuje wartość hipotetyczną – często znacząco wyższą – jako podstawę naliczania cła i podatków.
Co szczególnie istotne, przedsiębiorcy wskazują, że niższe ceny zakupu wynikają z realnych uwarunkowań rynkowych, takich jak:
• wieloletnia współpraca z kontrahentami i uzyskiwane rabaty handlowe,
• zakup hurtowy lub regularny,
• nabywanie pojazdów powypadkowych, uszkodzonych lub wymagających napraw,
• specyfika rynku szwajcarskiego, gdzie ceny mogą odbiegać od polskich realiów.
Pomijanie tych okoliczności i zastępowanie rzeczywistej ceny „wartością szacunkową” prowadzi do sytuacji, w której organy państwa de facto uznają uczciwego przedsiębiorcę za potencjalnego oszusta, mimo że przedstawia on pełną dokumentację transakcji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Na jakiej podstawie prawnej organy celno-skarbowe mogą odrzucać udokumentowaną cenę transakcyjną pojazdu i zastępować ją wartością ustaloną w drodze wyceny rzeczoznawcy?
2. Jakie konkretne przesłanki muszą zostać spełnione, aby organ uznał, że cena wynikająca z faktury lub umowy nie odzwierciedla rzeczywistej wartości transakcyjnej?
3. Czy sama okoliczność, że cena zakupu jest niższa od średniej ceny rynkowej w Polsce, może stanowić wystarczającą podstawę do jej zakwestionowania?
4. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem nieuwzględniania przez organy takich czynników jak rabaty handlowe, relacje biznesowe czy stan techniczny pojazdu?
5. Czy istnieją jednolite wytyczne dla organów celno-skarbowych w zakresie weryfikacji wartości pojazdów sprowadzanych z państw trzecich, w szczególności ze Szwajcarii?
6. Ile przypadków zakwestionowania wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych z państw trzecich odnotowano w latach 2022–2025?
7. Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu ograniczenie uznaniowości organów oraz zapewnienie, że podstawą naliczania należności będzie rzeczywista, udokumentowana cena zakupu?
8. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów zwiększających ochronę przedsiębiorców przed arbitralnym podnoszeniem wartości towaru przez organy administracji?
Z uwagi na skalę zgłaszanych problemów oraz ich wpływ na działalność gospodarczą i poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii.
Z poważaniem
Interpelacja nr 16124
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie podważania przez organy celno-skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych ze Szwajcarii
Zgłaszający: Marcin Warchoł, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 23-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego napływa coraz więcej sygnałów od przedsiębiorców oraz osób prywatnych zajmujących się importem pojazdów z Konfederacji Szwajcarskiej, wskazujących na niepokojącą i – w ich ocenie – niesprawiedliwą praktykę organów celno-skarbowych.
Z relacji tych wynika, że mimo przedstawienia kompletu legalnych i wiarygodnych dokumentów, takich jak faktura zakupu, umowa sprzedaży, potwierdzenia przelewów czy dokumentacja aukcyjna, organy celne kwestionują rzeczywistą cenę transakcyjną pojazdu, zastępując ją wartością ustaloną arbitralnie – najczęściej na podstawie opinii rzeczoznawcy lub porównań do cen rynkowych w Polsce.
W praktyce prowadzi to do sytuacji kuriozalnej – państwo nie uznaje ceny, którą przedsiębiorca faktycznie zapłacił, udokumentowanej i możliwej do zweryfikowania, lecz przyjmuje wartość hipotetyczną – często znacząco wyższą – jako podstawę naliczania cła i podatków.
Co szczególnie istotne, przedsiębiorcy wskazują, że niższe ceny zakupu wynikają z realnych uwarunkowań rynkowych, takich jak:
• wieloletnia współpraca z kontrahentami i uzyskiwane rabaty handlowe,
• zakup hurtowy lub regularny,
• nabywanie pojazdów powypadkowych, uszkodzonych lub wymagających napraw,
• specyfika rynku szwajcarskiego, gdzie ceny mogą odbiegać od polskich realiów.
Pomijanie tych okoliczności i zastępowanie rzeczywistej ceny „wartością szacunkową” prowadzi do sytuacji, w której organy państwa de facto uznają uczciwego przedsiębiorcę za potencjalnego oszusta, mimo że przedstawia on pełną dokumentację transakcji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Na jakiej podstawie prawnej organy celno-skarbowe mogą odrzucać udokumentowaną cenę transakcyjną pojazdu i zastępować ją wartością ustaloną w drodze wyceny rzeczoznawcy?
2. Jakie konkretne przesłanki muszą zostać spełnione, aby organ uznał, że cena wynikająca z faktury lub umowy nie odzwierciedla rzeczywistej wartości transakcyjnej?
3. Czy sama okoliczność, że cena zakupu jest niższa od średniej ceny rynkowej w Polsce, może stanowić wystarczającą podstawę do jej zakwestionowania?
4. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem nieuwzględniania przez organy takich czynników jak rabaty handlowe, relacje biznesowe czy stan techniczny pojazdu?
5. Czy istnieją jednolite wytyczne dla organów celno-skarbowych w zakresie weryfikacji wartości pojazdów sprowadzanych z państw trzecich, w szczególności ze Szwajcarii?
6. Ile przypadków zakwestionowania wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych z państw trzecich odnotowano w latach 2022–2025?
7. Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu ograniczenie uznaniowości organów oraz zapewnienie, że podstawą naliczania należności będzie rzeczywista, udokumentowana cena zakupu?
8. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów zwiększających ochronę przedsiębiorców przed arbitralnym podnoszeniem wartości towaru przez organy administracji?
Z uwagi na skalę zgłaszanych problemów oraz ich wpływ na działalność gospodarczą i poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii.
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10985 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 13 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 16124
Znak sprawy: DC1.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16124 złożoną przez Panów Posłów Marcina
Warchoła i Dariusza Stefaniuka w sprawie podważania przez organy celno-
skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych
ze Szwajcarii uprzejmie informuję, co następuje.
Ad pytania 1. Na jakiej podstawie prawnej organy celno-skarbowe mogą odrzucać
udokumentowaną cenę transakcyjną pojazdu i zastępować ją wartością ustaloną
w drodze wyceny rzeczoznawcy?
Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz.
UE L 269 z 10.10.2013 r. ze zm., dalej: UKC) zasadniczą podstawą wartości celnej
towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna
za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie
potrzeby skorygowana.
Niemniej jednak, na podstawie art. 140 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE)
nr 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady
wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks
(Dz.U. UE L nr 343 z 29.12.2015 r. ze zm., dalej: UKC RW), gdy organy celne mają
uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi
całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, mogą wezwać zgłaszającego
do przedstawienia dodatkowych informacji.
Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować,
że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
-- 1 of 5 --
2/5
Należy przy tym zauważyć, że art. 140 UKC RW stanowi implementację przyjętej
w dniu 12 maja 1995 r. Decyzji 6.1. Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej
Organizacji Handlu.
Ad pytania 2. Jakie konkretne przesłanki muszą zostać spełnione, aby organ uznał,
że cena wynikająca z faktury lub umowy nie odzwierciedla rzeczywistej wartości
transakcyjnej?
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
(przykładowo: wyrok z dnia 9 czerwca 2022 r., FAWKES Kft. C—187/21,
EU:C:2022:458) wartość celna powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość
gospodarczą przywożonego towaru. Gdy zadeklarowana wartość celna
nie odzwierciedla rzeczywistej wartości gospodarczej importowanego towaru,
organ celny zwraca się do zgłaszającego, na podstawie art. 140 ust. 1 UKC RW,
o przedstawienie dodatkowych informacji (np. faktura handlowa, umowa sprzedaży,
korespondencja pomiędzy sprzedającym a kupującym, dokumenty księgowe itp.),
które potwierdzają prawidłowość zadeklarowanej wartości transakcyjnej.
Wszelkie istotne dokumenty mogą być przedkładane i badane w kontekście takiej
procedury.
Zatem główną przesłanką do zakwestionowania wartości celnej jest zaniżona
wartość celna sprowadzonego towaru. Natomiast ostateczną decyzję organ celny
podejmuje na podstawie całości zgromadzonego materiału w sprawie.
Ad pytania 3. Czy sama okoliczność, że cena zakupu jest niższa od średniej ceny rynkowej
w Polsce, może stanowić wystarczającą podstawę do jej zakwestionowania?
Badanie deklarowanej wartości celnej związane jest z koniecznością porównania
zadeklarowanej przez zgłaszającego wartości celnej pojazdu samochodowego
z wartością identycznych lub podobnych samochodów na rynku kraju eksportu.
Jedynie w jednostkowych przypadkach organ celny może brać pod uwagę ceny
rynkowe w Polsce.
Okoliczności towarzyszące zawarciu transakcji są oceniane przez organ celny
na podstawie obiektywnych przesłanek. Organ celny podejmuje decyzję
na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, przy czym
przedstawione przez zgłaszającego informacje (dokumenty) są poddawane ocenie
tak jak wszystkie pozostałe dokumenty.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 16 czerwca 2016 r. wydał
orzeczenie prejudycjalne w sprawie C-291/2015 (EURO 2004 Hungary Kft.).
Przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest wykładnia przepisów art. 181a
rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego
przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: RWKC). Wprawdzie wyrok
dotyczy przepisu art. 181a RWKC, który już nie obowiązuje, to jednak w związku
z bardzo podobnym brzmieniem, należy go uznać za aktualny w odniesieniu
do art. 140 UKC RW.
Tym wyrokiem TSUE usankcjonował interpretację ww. przepisu, zgodnie z którą:
1) wątpliwości, co do wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej,
mogą być wynikiem porównania wartości celnej przywożonych towarów
za sztukę (odnoszącej się do wyjątkowo niskiej ceny wykazanej na fakturze)
ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów
podobnych;
-- 2 of 5 --
3/5
2) fakt potwierdzenia ceny wynikającej z faktury zapisami księgowymi
i dokumentami rachunkowymi importera, a także zaświadczeniem bankowym
i oświadczeniem importera o dokonanej zapłacie za towar w wysokości
wynikającej z faktury, może nie być, w konkretnym stanie faktycznym,
wystarczający do rozwiania wątpliwości, uzasadnionych w sposób
przedstawiony w pkt. 1;
3) uzasadnione w sposób, o którym mowa pkt. 1, wątpliwości mogą być
traktowane, w konkretnym stanie faktycznym, jako wystarczające
do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej i ustalenia jej metodami
zastępczymi.
Powyższy wyrok TSUE wskazuje na poszerzone możliwości prowadzenia
postępowania dotyczącego wartości celnej importowanych towarów,
w szczególności w kontekście weryfikacji wiarygodności deklarowanej wartości
celnej i jej kwestionowania.
Ad pytania 4. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem nieuwzględniania przez
organy takich czynników jak rabaty handlowe, relacje biznesowe czy stan techniczny
pojazdu?
Od stycznia 2025 r. do chwili obecnej do Ministerstwa Finansów nie wpłynęły skargi
stron postępowania o nieprawidłowościach przy stosowaniu prawa celnego
w trakcie ww. postępowań celnych.
Ministerstwo Finansów monitoruje na bieżąco orzecznictwo krajowych
sądów administracyjnych. W trakcie tej analizy nie stwierdzono przypadków
nieprawidłowości, o których mowa w pytaniu.
Odnosząc się do kwestii stanu technicznego pojazdu oraz nawiązując do pytania
pierwszego, należy zaznaczyć, że podstawową metodą ustalania wartości celnej
używanych pojazdów, po jej zakwestionowaniu, jest opinia sporządzona przez
biegłego rzeczoznawcę, którego rolą jest określenie stanu technicznego pojazdu.
Opinie te, przed wykorzystaniem w trakcie postępowania celnego,
również są weryfikowane przez organ celny.
Ad pytania 5. Czy istnieją jednolite wytyczne dla organów celno-skarbowych w zakresie
weryfikacji wartości pojazdów sprowadzanych z państw trzecich, w szczególności
ze Szwajcarii?
Nie zostały wydane wytyczne w zakresie weryfikacji pojazdów samochodowych
sprowadzanych z krajów trzecich. Od 2006 r. są natomiast przekazywane organom
celnym informacje pomocne do ustalenia wartości celnej używanych pojazdów
samochodowych.
Ad pytania 6. Ile przypadków zakwestionowania wartości transakcyjnej pojazdów
sprowadzanych z państw trzecich odnotowano w latach 2022–2025?
W latach 2022-2025 wydano 841 decyzji w sprawie zakwestionowania wartości
celnej sprowadzonych pojazdów samochodowych, co daje średnią 13 decyzji
na jeden urząd celno-skarbowy rocznie.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że w tym samym okresie wniesiono 61 odwołań
od decyzji w sprawie zakwestionowania wartości celnej sprowadzonych pojazdów
samochodowych, co stanowi 7,1% wszystkich decyzji wydanych przez organ
pierwszej instancji w tej sprawie.
-- 3 of 5 --
4/5
Ad pytania 7. Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu ograniczenie
uznaniowości organów oraz zapewnienie, że podstawą naliczania należności będzie
rzeczywista, udokumentowana cena zakupu?
Należy podkreślić, że organy celne działają na podstawie i w ramach obowiązujących
przepisów prawa. Jeśli organ celny powziął uzasadnione wątpliwości
co do zadeklarowanej wartości celnej i wątpliwości te nie zostały rozwiane,
ma możliwość jej odrzucenia. Takie działanie znajduje uzasadnienie w przywołanych
przepisach celnych.
Ad pytania 8. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów zwiększających
ochronę przedsiębiorców przed arbitralnym podnoszeniem wartości towaru przez organy
administracji?
Ustalenie wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, podobnie
jak innych towarów, wymaga:
dokonania oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej,
ewentualnego jej zakwestionowania (art. 140 ust. 2 UKC RW),
ustalenia wartości celnej jedną z zastępczych metod wyceny.
Za mało prawdopodobne (z uwagi na to, że są to towary używane oraz fakt,
że towary używane nie są produkowane jako takie) należy uznać możliwość
ustalenia wartości celnej zastępczymi metodami wyceny, o których mowa w art. 74
ust. 2 UKC.
W związku z tym, w ogromnej większości przypadków zaistnieje konieczność
ustalenia wartości celnej na podstawie art. 74 ust. 3 UKC metodą tzw. ostatniej
szansy.
Zgodnie z art. 74 ust. 3 UKC, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może
być ustalona na podstawie art. 70 UKC i art. 74 ust. 2 UKC, jest ona ustalana
na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii, z zastosowaniem
odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia
w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu,
art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu i przepisów rozdziału
„Wartość celna towarów” UKC.
Najczęściej, przy ustalaniu wartości celnej uszkodzonych pojazdów
samochodowych występują dwie sytuacje:
gdy uszkodzenia są niewielkie (lekkie zarysowania lakieru, delikatne wgniecenie
karoserii itp.), a deklarowana wartość rażąco odbiega od cen takich samych
samochodów (nieuszkodzonych) na rynku kraju eksportu lub sprowadzanych
nieuszkodzonych samochodów identycznych lub podobnych, przyczyną
zakwestionowania mogą być te właśnie ceny,
gdy uszkodzenia są duże, należy uzyskać opinię rzeczoznawcy, z której będzie
wynikała procentowa utrata wartości z tytułu uszkodzeń w stosunku
do wartości samochodu nieuszkodzonego i odnieść do ceny takiego samochodu
na rynku kraju eksportu.
Zatem trudno jest uznać, że organy celne arbitralnie ustalają wartość celną
sprowadzanych pojazdów samochodów po jej zakwestionowaniu.
-- 4 of 5 --
5/5
Wyrażam przekonanie, że przedstawione informacje zostaną uznane przez Pana
Marszałka i zainteresowanych Panów Posłów za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 13 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską nr 16124
Znak sprawy: DC1.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16124 złożoną przez Panów Posłów Marcina
Warchoła i Dariusza Stefaniuka w sprawie podważania przez organy celno-
skarbowe rzeczywistej wartości transakcyjnej pojazdów sprowadzanych
ze Szwajcarii uprzejmie informuję, co następuje.
Ad pytania 1. Na jakiej podstawie prawnej organy celno-skarbowe mogą odrzucać
udokumentowaną cenę transakcyjną pojazdu i zastępować ją wartością ustaloną
w drodze wyceny rzeczoznawcy?
Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz.
UE L 269 z 10.10.2013 r. ze zm., dalej: UKC) zasadniczą podstawą wartości celnej
towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna
za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie
potrzeby skorygowana.
Niemniej jednak, na podstawie art. 140 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE)
nr 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady
wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks
(Dz.U. UE L nr 343 z 29.12.2015 r. ze zm., dalej: UKC RW), gdy organy celne mają
uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi
całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, mogą wezwać zgłaszającego
do przedstawienia dodatkowych informacji.
Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować,
że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC.
-- 1 of 5 --
2/5
Należy przy tym zauważyć, że art. 140 UKC RW stanowi implementację przyjętej
w dniu 12 maja 1995 r. Decyzji 6.1. Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej
Organizacji Handlu.
Ad pytania 2. Jakie konkretne przesłanki muszą zostać spełnione, aby organ uznał,
że cena wynikająca z faktury lub umowy nie odzwierciedla rzeczywistej wartości
transakcyjnej?
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
(przykładowo: wyrok z dnia 9 czerwca 2022 r., FAWKES Kft. C—187/21,
EU:C:2022:458) wartość celna powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość
gospodarczą przywożonego towaru. Gdy zadeklarowana wartość celna
nie odzwierciedla rzeczywistej wartości gospodarczej importowanego towaru,
organ celny zwraca się do zgłaszającego, na podstawie art. 140 ust. 1 UKC RW,
o przedstawienie dodatkowych informacji (np. faktura handlowa, umowa sprzedaży,
korespondencja pomiędzy sprzedającym a kupującym, dokumenty księgowe itp.),
które potwierdzają prawidłowość zadeklarowanej wartości transakcyjnej.
Wszelkie istotne dokumenty mogą być przedkładane i badane w kontekście takiej
procedury.
Zatem główną przesłanką do zakwestionowania wartości celnej jest zaniżona
wartość celna sprowadzonego towaru. Natomiast ostateczną decyzję organ celny
podejmuje na podstawie całości zgromadzonego materiału w sprawie.
Ad pytania 3. Czy sama okoliczność, że cena zakupu jest niższa od średniej ceny rynkowej
w Polsce, może stanowić wystarczającą podstawę do jej zakwestionowania?
Badanie deklarowanej wartości celnej związane jest z koniecznością porównania
zadeklarowanej przez zgłaszającego wartości celnej pojazdu samochodowego
z wartością identycznych lub podobnych samochodów na rynku kraju eksportu.
Jedynie w jednostkowych przypadkach organ celny może brać pod uwagę ceny
rynkowe w Polsce.
Okoliczności towarzyszące zawarciu transakcji są oceniane przez organ celny
na podstawie obiektywnych przesłanek. Organ celny podejmuje decyzję
na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, przy czym
przedstawione przez zgłaszającego informacje (dokumenty) są poddawane ocenie
tak jak wszystkie pozostałe dokumenty.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 16 czerwca 2016 r. wydał
orzeczenie prejudycjalne w sprawie C-291/2015 (EURO 2004 Hungary Kft.).
Przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest wykładnia przepisów art. 181a
rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego
przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92
ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: RWKC). Wprawdzie wyrok
dotyczy przepisu art. 181a RWKC, który już nie obowiązuje, to jednak w związku
z bardzo podobnym brzmieniem, należy go uznać za aktualny w odniesieniu
do art. 140 UKC RW.
Tym wyrokiem TSUE usankcjonował interpretację ww. przepisu, zgodnie z którą:
1) wątpliwości, co do wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej,
mogą być wynikiem porównania wartości celnej przywożonych towarów
za sztukę (odnoszącej się do wyjątkowo niskiej ceny wykazanej na fakturze)
ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów
podobnych;
-- 2 of 5 --
3/5
2) fakt potwierdzenia ceny wynikającej z faktury zapisami księgowymi
i dokumentami rachunkowymi importera, a także zaświadczeniem bankowym
i oświadczeniem importera o dokonanej zapłacie za towar w wysokości
wynikającej z faktury, może nie być, w konkretnym stanie faktycznym,
wystarczający do rozwiania wątpliwości, uzasadnionych w sposób
przedstawiony w pkt. 1;
3) uzasadnione w sposób, o którym mowa pkt. 1, wątpliwości mogą być
traktowane, w konkretnym stanie faktycznym, jako wystarczające
do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej i ustalenia jej metodami
zastępczymi.
Powyższy wyrok TSUE wskazuje na poszerzone możliwości prowadzenia
postępowania dotyczącego wartości celnej importowanych towarów,
w szczególności w kontekście weryfikacji wiarygodności deklarowanej wartości
celnej i jej kwestionowania.
Ad pytania 4. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem nieuwzględniania przez
organy takich czynników jak rabaty handlowe, relacje biznesowe czy stan techniczny
pojazdu?
Od stycznia 2025 r. do chwili obecnej do Ministerstwa Finansów nie wpłynęły skargi
stron postępowania o nieprawidłowościach przy stosowaniu prawa celnego
w trakcie ww. postępowań celnych.
Ministerstwo Finansów monitoruje na bieżąco orzecznictwo krajowych
sądów administracyjnych. W trakcie tej analizy nie stwierdzono przypadków
nieprawidłowości, o których mowa w pytaniu.
Odnosząc się do kwestii stanu technicznego pojazdu oraz nawiązując do pytania
pierwszego, należy zaznaczyć, że podstawową metodą ustalania wartości celnej
używanych pojazdów, po jej zakwestionowaniu, jest opinia sporządzona przez
biegłego rzeczoznawcę, którego rolą jest określenie stanu technicznego pojazdu.
Opinie te, przed wykorzystaniem w trakcie postępowania celnego,
również są weryfikowane przez organ celny.
Ad pytania 5. Czy istnieją jednolite wytyczne dla organów celno-skarbowych w zakresie
weryfikacji wartości pojazdów sprowadzanych z państw trzecich, w szczególności
ze Szwajcarii?
Nie zostały wydane wytyczne w zakresie weryfikacji pojazdów samochodowych
sprowadzanych z krajów trzecich. Od 2006 r. są natomiast przekazywane organom
celnym informacje pomocne do ustalenia wartości celnej używanych pojazdów
samochodowych.
Ad pytania 6. Ile przypadków zakwestionowania wartości transakcyjnej pojazdów
sprowadzanych z państw trzecich odnotowano w latach 2022–2025?
W latach 2022-2025 wydano 841 decyzji w sprawie zakwestionowania wartości
celnej sprowadzonych pojazdów samochodowych, co daje średnią 13 decyzji
na jeden urząd celno-skarbowy rocznie.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że w tym samym okresie wniesiono 61 odwołań
od decyzji w sprawie zakwestionowania wartości celnej sprowadzonych pojazdów
samochodowych, co stanowi 7,1% wszystkich decyzji wydanych przez organ
pierwszej instancji w tej sprawie.
-- 3 of 5 --
4/5
Ad pytania 7. Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu ograniczenie
uznaniowości organów oraz zapewnienie, że podstawą naliczania należności będzie
rzeczywista, udokumentowana cena zakupu?
Należy podkreślić, że organy celne działają na podstawie i w ramach obowiązujących
przepisów prawa. Jeśli organ celny powziął uzasadnione wątpliwości
co do zadeklarowanej wartości celnej i wątpliwości te nie zostały rozwiane,
ma możliwość jej odrzucenia. Takie działanie znajduje uzasadnienie w przywołanych
przepisach celnych.
Ad pytania 8. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmów zwiększających
ochronę przedsiębiorców przed arbitralnym podnoszeniem wartości towaru przez organy
administracji?
Ustalenie wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, podobnie
jak innych towarów, wymaga:
dokonania oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej,
ewentualnego jej zakwestionowania (art. 140 ust. 2 UKC RW),
ustalenia wartości celnej jedną z zastępczych metod wyceny.
Za mało prawdopodobne (z uwagi na to, że są to towary używane oraz fakt,
że towary używane nie są produkowane jako takie) należy uznać możliwość
ustalenia wartości celnej zastępczymi metodami wyceny, o których mowa w art. 74
ust. 2 UKC.
W związku z tym, w ogromnej większości przypadków zaistnieje konieczność
ustalenia wartości celnej na podstawie art. 74 ust. 3 UKC metodą tzw. ostatniej
szansy.
Zgodnie z art. 74 ust. 3 UKC, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może
być ustalona na podstawie art. 70 UKC i art. 74 ust. 2 UKC, jest ona ustalana
na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii, z zastosowaniem
odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia
w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu,
art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu i przepisów rozdziału
„Wartość celna towarów” UKC.
Najczęściej, przy ustalaniu wartości celnej uszkodzonych pojazdów
samochodowych występują dwie sytuacje:
gdy uszkodzenia są niewielkie (lekkie zarysowania lakieru, delikatne wgniecenie
karoserii itp.), a deklarowana wartość rażąco odbiega od cen takich samych
samochodów (nieuszkodzonych) na rynku kraju eksportu lub sprowadzanych
nieuszkodzonych samochodów identycznych lub podobnych, przyczyną
zakwestionowania mogą być te właśnie ceny,
gdy uszkodzenia są duże, należy uzyskać opinię rzeczoznawcy, z której będzie
wynikała procentowa utrata wartości z tytułu uszkodzeń w stosunku
do wartości samochodu nieuszkodzonego i odnieść do ceny takiego samochodu
na rynku kraju eksportu.
Zatem trudno jest uznać, że organy celne arbitralnie ustalają wartość celną
sprowadzanych pojazdów samochodów po jej zakwestionowaniu.
-- 4 of 5 --
5/5
Wyrażam przekonanie, że przedstawione informacje zostaną uznane przez Pana
Marszałka i zainteresowanych Panów Posłów za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --