Interpelacja nr 16108
Interpelacja w sprawie wytycznych KOWR wprowadzających ograniczania przetargów ofert pisemnych na dzierżawę gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wytycznych KOWR wprowadzających ograniczania przetargów ofert pisemnych na dzierżawę gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
Interpelacja nr 16108
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wytycznych KOWR wprowadzających ograniczania przetargów ofert pisemnych na dzierżawę gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra
Data wpływu: 21-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do opinii publicznej dotarło pismo Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa skierowane do dyrektorów oddziałów terenowych, dotyczące zasad stosowania przetargów ograniczonych na dzierżawę nieruchomości rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Z dokumentu tego wynika, że choć formalnie przetargi ustne oraz przetargi ofert pisemnych nadal mają pozostawać równorzędnymi formami rozdysponowania gruntów, to w praktyce wprowadzono rozwiązanie, które może bardzo poważnie ograniczyć stosowanie przetargów ofertowych. Zgodnie z tym pismem przetarg ofert pisemnych może zostać ogłoszony tylko wtedy, gdy przeprowadzona analiza wykaże, że czynsz ustalony według obowiązujących przepisów nie jest niższy od przeciętnych czynszów rynkowych.
Jednocześnie samo pismo zawiera dane pokazujące ogromną różnicę pomiędzy czynszami osiąganymi w przetargach ustnych, czynszami osiąganymi w przetargach ofert pisemnych oraz poziomem czynszów rynkowych. W praktyce może to oznaczać, że przetargi ofertowe będą stopniowo wypychane, a dominującą formą rozdysponowania ziemi z ZWRSP staną się przetargi ustne, gdzie decyduje przede wszystkim wysokość oferowanego czynszu.
Taki kierunek musi budzić poważne obawy. Oznacza on bowiem ryzyko dalszego wzrostu kosztów dzierżawy, a w konsekwencji także ograniczenia dostępu do ziemi dla tych rolników indywidualnych i tych gospodarstw rodzinnych, które nie są w stanie konkurować wysokością czynszu z silniejszymi ekonomicznie uczestnikami przetargów. Państwowy zasób ziemi rolnej nie powinien być traktowany wyłącznie jako źródło maksymalizacji wpływów czynszowych. Powinien on służyć także realizacji polityki rolnej państwa, w tym wzmacnianiu gospodarstw rodzinnych.
Poważne wątpliwości budzi również sam sposób wprowadzenia tych wytycznych. Mamy bowiem do czynienia ze zmianą, która ma istotne znaczenie dla rolników w całym kraju, a mimo to nie została ona w żaden oficjalny sposób przedstawiona opinii publicznej ani środowiskom rolniczym. O sprawie dowiadujemy się z wycieku dokumentu wewnętrznego, a nie z jawnej informacji ze strony KOWR czy ministerstwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Kto podjął decyzję o wprowadzeniu wytycznych ograniczających możliwość stosowania przetargów ofert pisemnych na dzierżawę nieruchomości rolnych ZWRSP?
Czy decyzja ta była konsultowana z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi?
Jeżeli tak, to z którym ministrem, sekretarzem stanu albo podsekretarzem stanu była ona konsultowana i kiedy takie konsultacje miały miejsce?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi zaakceptował treść tych wytycznych przed ich wdrożeniem?
Dlaczego tak istotna zmiana w praktyce rozdysponowywania gruntów państwowych nie została oficjalnie przedstawiona rolnikom i opinii publicznej?
Dlaczego informacja o nowych zasadach stała się znana dopiero wskutek ujawnienia dokumentu wewnętrznego?
Czy ministerstwo uważa za właściwe wprowadzanie tak daleko idących zmian dotyczących dostępu rolników do ziemi państwowej bez jawnej informacji publicznej i bez konsultacji ze środowiskami rolniczymi?
Czy ministerstwo podziela ocenę, że nowe wytyczne mogą prowadzić do praktycznego ograniczenia przetargów ofert pisemnych?
Czy ministerstwo analizowało, jaki wpływ te wytyczne będą miały na wysokość czynszów dzierżawnych oraz na opłacalność prowadzenia gospodarstw rolnych?
Ile przetargów ofert pisemnych oraz ile przetargów ustnych ograniczonych przeprowadzono w latach 2024, 2025 oraz od 1 marca 2026 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, z podziałem na województwa?
W ilu przypadkach po 1 marca 2026 r. odstąpiono od organizacji przetargu ofert pisemnych z powodu niespełnienia warunku odnoszącego czynsz do przeciętnych czynszów rynkowych?
Czy ministerstwo zamierza zmienić te wytyczne tak, aby przetargi ofert pisemnych pozostały realnym instrumentem dostępu rolników indywidualnych do ziemi państwowej, a nie rozwiązaniem stosowanym jedynie wyjątkowo?
Czy w ocenie ministra państwowy zasób ziemi rolnej ma służyć przede wszystkim maksymalizacji czynszu, czy też wzmacnianiu gospodarstw rodzinnych?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16108
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wytycznych KOWR wprowadzających ograniczania przetargów ofert pisemnych na dzierżawę gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
Zgłaszający: Krzysztof Ciecióra
Data wpływu: 21-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do opinii publicznej dotarło pismo Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa skierowane do dyrektorów oddziałów terenowych, dotyczące zasad stosowania przetargów ograniczonych na dzierżawę nieruchomości rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Z dokumentu tego wynika, że choć formalnie przetargi ustne oraz przetargi ofert pisemnych nadal mają pozostawać równorzędnymi formami rozdysponowania gruntów, to w praktyce wprowadzono rozwiązanie, które może bardzo poważnie ograniczyć stosowanie przetargów ofertowych. Zgodnie z tym pismem przetarg ofert pisemnych może zostać ogłoszony tylko wtedy, gdy przeprowadzona analiza wykaże, że czynsz ustalony według obowiązujących przepisów nie jest niższy od przeciętnych czynszów rynkowych.
Jednocześnie samo pismo zawiera dane pokazujące ogromną różnicę pomiędzy czynszami osiąganymi w przetargach ustnych, czynszami osiąganymi w przetargach ofert pisemnych oraz poziomem czynszów rynkowych. W praktyce może to oznaczać, że przetargi ofertowe będą stopniowo wypychane, a dominującą formą rozdysponowania ziemi z ZWRSP staną się przetargi ustne, gdzie decyduje przede wszystkim wysokość oferowanego czynszu.
Taki kierunek musi budzić poważne obawy. Oznacza on bowiem ryzyko dalszego wzrostu kosztów dzierżawy, a w konsekwencji także ograniczenia dostępu do ziemi dla tych rolników indywidualnych i tych gospodarstw rodzinnych, które nie są w stanie konkurować wysokością czynszu z silniejszymi ekonomicznie uczestnikami przetargów. Państwowy zasób ziemi rolnej nie powinien być traktowany wyłącznie jako źródło maksymalizacji wpływów czynszowych. Powinien on służyć także realizacji polityki rolnej państwa, w tym wzmacnianiu gospodarstw rodzinnych.
Poważne wątpliwości budzi również sam sposób wprowadzenia tych wytycznych. Mamy bowiem do czynienia ze zmianą, która ma istotne znaczenie dla rolników w całym kraju, a mimo to nie została ona w żaden oficjalny sposób przedstawiona opinii publicznej ani środowiskom rolniczym. O sprawie dowiadujemy się z wycieku dokumentu wewnętrznego, a nie z jawnej informacji ze strony KOWR czy ministerstwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Kto podjął decyzję o wprowadzeniu wytycznych ograniczających możliwość stosowania przetargów ofert pisemnych na dzierżawę nieruchomości rolnych ZWRSP?
Czy decyzja ta była konsultowana z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi?
Jeżeli tak, to z którym ministrem, sekretarzem stanu albo podsekretarzem stanu była ona konsultowana i kiedy takie konsultacje miały miejsce?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi zaakceptował treść tych wytycznych przed ich wdrożeniem?
Dlaczego tak istotna zmiana w praktyce rozdysponowywania gruntów państwowych nie została oficjalnie przedstawiona rolnikom i opinii publicznej?
Dlaczego informacja o nowych zasadach stała się znana dopiero wskutek ujawnienia dokumentu wewnętrznego?
Czy ministerstwo uważa za właściwe wprowadzanie tak daleko idących zmian dotyczących dostępu rolników do ziemi państwowej bez jawnej informacji publicznej i bez konsultacji ze środowiskami rolniczymi?
Czy ministerstwo podziela ocenę, że nowe wytyczne mogą prowadzić do praktycznego ograniczenia przetargów ofert pisemnych?
Czy ministerstwo analizowało, jaki wpływ te wytyczne będą miały na wysokość czynszów dzierżawnych oraz na opłacalność prowadzenia gospodarstw rolnych?
Ile przetargów ofert pisemnych oraz ile przetargów ustnych ograniczonych przeprowadzono w latach 2024, 2025 oraz od 1 marca 2026 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, z podziałem na województwa?
W ilu przypadkach po 1 marca 2026 r. odstąpiono od organizacji przetargu ofert pisemnych z powodu niespełnienia warunku odnoszącego czynsz do przeciętnych czynszów rynkowych?
Czy ministerstwo zamierza zmienić te wytyczne tak, aby przetargi ofert pisemnych pozostały realnym instrumentem dostępu rolników indywidualnych do ziemi państwowej, a nie rozwiązaniem stosowanym jedynie wyjątkowo?
Czy w ocenie ministra państwowy zasób ziemi rolnej ma służyć przede wszystkim maksymalizacji czynszu, czy też wzmacnianiu gospodarstw rodzinnych?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Ciecióra
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10750 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 kwietnia 2026 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.6.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16108 Pana Posła Krzysztofa Ciecióry,
w sprawie „wytycznych KOWR wprowadzających ograniczania przetargów ofert
pisemnych na dzierżawę gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Zatem
podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie mienia
wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego
dalej jako „ZWRSP”), jest KOWR.
W celu zatem udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wystąpiło również do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych
-- 1 of 6 --
informacji. Odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji uprzejmie informuję,
co następuje.
Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
KOWR gospodaruje ZWRSP w pierwszej kolejności w drodze wydzierżawienia
albo sprzedaży nieruchomości rolnych na powiększenie lub utworzenie gospodarstw
rodzinnych. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ugnrSP, wydzierżawienie nieruchomości
rolnych wchodzących w skład ZWRSP, co do zasady, następuje w drodze przetargu
ofert pisemnych lub publicznego przetargu ustnego. Zatem głównym kierunkiem
rozdysponowania w trybie przetargowym przez KOWR gruntów rolnych ZWRSP
jest ich wydzierżawienie na rzecz rolników indywidualnych. Nie budzi wątpliwości,
iż rolnicy indywidualni w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego
są obecnie na preferowanej pozycji w procesie rozdysponowania gruntów rolnych
ZWRSP. Rozdysponowaniem nieruchomości ZWRSP zajmują się oddziały terenowe
KOWR, właściwe ze względu na położenie tych nieruchomości. Oddziały terenowe
zasięgiem obejmują obszar województwa (z wyjątkiem Województwa
Zachodniopomorskiego, na terenie którego działają dwa odziały terenowe KOWR,
tj. w Szczecinie i Koszalinie).
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r., Dyrektor Generalny KOWR przesłał dyrektorom
oddziałów terenowych KOWR wytyczne w zakresie organizowania przetargów
na dzierżawę ograniczonych do rolników indywidualnych podkreślając, iż przetargi
ograniczone do rolników indywidualnych, zarówno licytacyjne, jak i ofert pisemnych,
są równorzędnymi formami rozdysponowania gruntów ZWRSP. Mając jednak
na uwadze wyniki analizy danych w zakresie czynszów dzierżawnych uzyskiwanych
za nieruchomości rolne ZWRSP (wskazujące na pogłębiającą się dysproporcję
pomiędzy poziomem czynszów uzyskiwanych w wyniku przetargów ofert pisemnych
i czynszów uzyskiwanych w wyniku przetargów ustnych ograniczonych do rolników
indywidualnych), stawki czynszów kształtujących się na rynku prywatnych dzierżaw
(monitorowanym przez GUS) oraz uwzględniając obowiązujące KOWR reguły
dyscypliny finansów publicznych i uwarunkowania związane z udzielaniem pomocy
publicznej przez instytucje publiczne - przetarg ofert pisemnych na dzierżawę
nieruchomości rolnej może zostać ogłoszony, jeżeli przeprowadzona przez oddział
analiza wykaże, że czynsz dzierżawny za nieruchomość ustalony na podstawie ww.
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 sierpnia 2016 r., jest nie
-- 2 of 6 --
niższy od przeciętnych czynszów rynkowych. Powyższe wytyczne oddziały miały
stosować do przetargów ograniczonych na dzierżawę, ogłaszanych począwszy od
1 marca 2026 r. Dyrektor Generalny KOWR poinformował Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, że pismem z dnia 5 lutego 2026 r. przekazał dyrektorom oddziałów
terenowych KOWR wytyczne do stosowania do przetargów ograniczonych na
dzierżawę, ogłaszanych przez dany oddział począwszy od 1 marca 2026 r.
Treść ww. wytycznych nie podlegała akceptacji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, ponieważ tego rodzaju wytyczne są wydawane przez Dyrektora Generalnego
KOWR w ramach sprawowanego przez niego nadzoru organizacyjnego nad
działalnością podległych mu oddziałów terenowych KOWR, a zatem stanowią swego
rodzaju regulacje wewnętrzne, obowiązujące jedynie w KOWR.
Po dokonaniu analizy udzielonych przez Dyrektora Generalnego KOWR wytycznych
pismem z dnia 25 marca 2026 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi polecił
Dyrektorowi Generalnemu KOWR zweryfikowanie ww. wytycznych, zawartych
w piśmie z dnia 5 lutego 2026 r., wskazując, że: „(…) przetargi ograniczone do rolników
indywidualnych, tj. przetargi licytacyjne i przetargi ofert pisemnych są równorzędnymi
formami rozdysponowania gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
To dyrektor oddziału terenowego KOWR powinien decydować o wyborze trybu przetargu
biorąc pod uwagę okoliczności konkretnego przypadku, w tym konsultować proponowany
tryb z zainteresowaną stroną społeczną oraz izbami rolniczymi”.
Wskazując na konieczność stosowania się do powyższego polecenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Dyrektor Generalny KOWR skierował do dyrektorów
oddziałów terenowych KOWR pismo z dnia 31 marca 2026 r., w którym
poinformował, że w związku ze stanowiskiem przedstawionym w piśmie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, tracą moc wytyczne zawarte w piśmie z dnia 5 lutego
2026 r., warunkujące możliwość ogłoszenia przetargu ofert pisemnych na dzierżawę
od ustalenia, w wyniku stosownej analizy, że czynsz dzierżawny za nieruchomość
określony na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
1 sierpnia 2016 r. jest nie niższy od czynszów rynkowych. Dyrektor Generalny
KOWR w piśmie tym wskazał, że: „Możliwość dzierżawienia od KOWR gruntów rolnych
po atrakcyjnych stawkach jest znaczącą preferencją i dużym wsparciem dla rolnika
indywidulanego wyłonionego w trybie przetargu ofert pisemnych. Uzyskanie takich
warunków dzierżawy jest dostępne jedynie dla nielicznych rolników, co związane jest z
-- 3 of 6 --
ograniczoną powierzchnią gruntów Zasobu w skali kraju, które pozostają
nierozdysponowane i mogą być przeznaczone do dzierżawy w omawianym trybie. Dlatego
też szczególnego znaczenia nabiera ukierunkowanie tego wsparcia, np. poprzez
odpowiednie, ustalone kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty i sposób oceny ofert. Jest
to niezwykle istotne m.in. ze względu na docierające do KOWR opinie ze środowisk
rolniczych, że system przetargowy, w którym decydujące znaczenie przy wyborze oferty
ma odległość gospodarstwa rolnego oferenta od zbywanej nieruchomości Zasobu, czy
powierzchnia gospodarstwa oferenta nie zawsze gwarantuje, że ziemia trafi w ręce
aktywnych rolników, podejmujących wysiłki w celu rozwoju gospodarstwa”.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom środowisk rolniczych, przy ww. piśmie z dnia
31 marca 2026 r. przekazane zostały propozycje zmian kryteriów ofert pisemnych
w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych – z prośbą o ich
przeanalizowanie przez oddziały terenowe KOWR i zgłoszenie do Centrali KOWR
ewentualnych uwag i propozycji w terminie do dnia 30 kwietnia 2026 r. Powyższe
propozycje przesłane zostały również do konsultacji Krajowej Radzie Izb Rolniczych.
Odnosząc się do pytania o liczbę przetargów na dzierżawę nieruchomości ZWRSP
ofert pisemnych i ustnych ograniczonych do rolników indywidualnych,
przeprowadzonych przez oddziały terenowe KOWR w latach 2024-2025, poniżej
przedstawiam tabelaryczne podsumowanie, obejmujące pełny, zamknięty okres
sprawozdawczy, tj. lata 2024-2025. Zgodnie z prowadzoną w KOWR
sprawozdawczością, dane dotyczące przetargów ograniczonych na dzierżawę
za pierwszy kwartał 2026 r. dostępne będą w pierwszej dekadzie maja bieżącego
roku.
-- 4 of 6 --
Tabela 1.
Przetargi ograniczone ofert pisemnych na dzierżawę przeprowadzone
w latach 2024-2025
liczba pow. - ha liczba pow. - ha liczba pow. - ha
1 Dolnośląskie 128 2 589 251 4 911 379 7 500
2 Kujawsko-pomorskie 135 1 629 26 280 161 1 909
3 Lubelskie 0 0 0 0 0 0
4 Lubuskie 18 348 23 359 41 707
5 Łódzkie 0 0 0 0 0 0
6 Małopolskie 0 0 0 0 0 0
7 Mazowieckie 0 0 1 5 1 5
8 Opolskie 182 2 791 212 3 542 394 6 333
9 Podkarpackie 0 0 0 0 0 0
10 Podlaskie 0 0 0 0 0 0
11 Pomorskie 9 122 16 618 25 740
12 Śląskie 0 0 20 366 20 366
13 Świętokrzyskie 0 0 0 0 0 0
14 Warmińsko-mazurskie 17 387 39 1 099 56 1 486
15 Wielkopolskie 0 0 90 1 632 90 1 632
16 Zachodniopomorskie 440 8 949 186 4 040 626 12 989
RAZEM OT 929 16 815 864 16 852 1 793 33 667
Przeprowadzone przetargi
ograniczone na dzierżawę
ofert pisemnych w 2025
ogółem
Przeprowadzone przetargi
ograniczone na dzierżawę
ofert pisemnych w 2024-
2025
ogółem
Lp. Województwo
ogółem
Przeprowadzone przetargi
ograniczone na dzierżawę
ofert pisemnych w 2024
Tabela 2.
Przetargi ograniczone ustne na dzierżawę przeprowadzone w latach
2024-2025
liczba pow. - ha liczba pow. - ha liczba pow. - ha
1 Dolnośląskie 160 1 798 331 5 974 491 7 872
2 Kujawsko-pomorskie 81 613 108 863 189 1 476
3 Lubelskie 243 1 304 183 917 426 2 222
4 Lubuskie 90 953 91 949 181 1 902
5 Łódzkie 86 1 027 37 271 123 1 298
6 Małopolskie 43 333 28 284 71 617
7 Mazowieckie 27 253 13 105 40 358
8 Opolskie 65 886 109 1 774 174 2 659
9 Podkarpackie 94 1 044 89 649 183 1 692
10 Podlaskie 115 422 188 865 303 1 287
11 Pomorskie 153 2 560 150 1 945 303 4 505
12 Śląskie 84 434 48 84 132 418
13 Świętokrzyskie 28 176 24 75 52 251
14 Warmińsko-mazurskie 281 5 169 188 3 600 469 8 769
15 Wielkopolskie 360 5 412 140 2 280 500 7 693
16 Zachodniopomorskie 312 3 910 288 3 980 600 7 890
RAZEM OT 2 222 26 294 2 015 24 615 4 237 50 909
Lp. Województwo
Przeprowadzone przetargi
ustne ograniczone na
dzierżawę
w 2024
Przeprowadzone
przetargi ustne
ograniczone na dzierżawę
w 2025
Przeprowadzone
przetargi ustne
ograniczone na
dzierżawę
w 2024-2025
ogółem ogółem ogółem
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 kwietnia 2026 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.6.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 16108 Pana Posła Krzysztofa Ciecióry,
w sprawie „wytycznych KOWR wprowadzających ograniczania przetargów ofert
pisemnych na dzierżawę gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Zatem
podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie mienia
wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego
dalej jako „ZWRSP”), jest KOWR.
W celu zatem udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wystąpiło również do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych
-- 1 of 6 --
informacji. Odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji uprzejmie informuję,
co następuje.
Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r.
KOWR gospodaruje ZWRSP w pierwszej kolejności w drodze wydzierżawienia
albo sprzedaży nieruchomości rolnych na powiększenie lub utworzenie gospodarstw
rodzinnych. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ugnrSP, wydzierżawienie nieruchomości
rolnych wchodzących w skład ZWRSP, co do zasady, następuje w drodze przetargu
ofert pisemnych lub publicznego przetargu ustnego. Zatem głównym kierunkiem
rozdysponowania w trybie przetargowym przez KOWR gruntów rolnych ZWRSP
jest ich wydzierżawienie na rzecz rolników indywidualnych. Nie budzi wątpliwości,
iż rolnicy indywidualni w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego
są obecnie na preferowanej pozycji w procesie rozdysponowania gruntów rolnych
ZWRSP. Rozdysponowaniem nieruchomości ZWRSP zajmują się oddziały terenowe
KOWR, właściwe ze względu na położenie tych nieruchomości. Oddziały terenowe
zasięgiem obejmują obszar województwa (z wyjątkiem Województwa
Zachodniopomorskiego, na terenie którego działają dwa odziały terenowe KOWR,
tj. w Szczecinie i Koszalinie).
Pismem z dnia 5 lutego 2026 r., Dyrektor Generalny KOWR przesłał dyrektorom
oddziałów terenowych KOWR wytyczne w zakresie organizowania przetargów
na dzierżawę ograniczonych do rolników indywidualnych podkreślając, iż przetargi
ograniczone do rolników indywidualnych, zarówno licytacyjne, jak i ofert pisemnych,
są równorzędnymi formami rozdysponowania gruntów ZWRSP. Mając jednak
na uwadze wyniki analizy danych w zakresie czynszów dzierżawnych uzyskiwanych
za nieruchomości rolne ZWRSP (wskazujące na pogłębiającą się dysproporcję
pomiędzy poziomem czynszów uzyskiwanych w wyniku przetargów ofert pisemnych
i czynszów uzyskiwanych w wyniku przetargów ustnych ograniczonych do rolników
indywidualnych), stawki czynszów kształtujących się na rynku prywatnych dzierżaw
(monitorowanym przez GUS) oraz uwzględniając obowiązujące KOWR reguły
dyscypliny finansów publicznych i uwarunkowania związane z udzielaniem pomocy
publicznej przez instytucje publiczne - przetarg ofert pisemnych na dzierżawę
nieruchomości rolnej może zostać ogłoszony, jeżeli przeprowadzona przez oddział
analiza wykaże, że czynsz dzierżawny za nieruchomość ustalony na podstawie ww.
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 sierpnia 2016 r., jest nie
-- 2 of 6 --
niższy od przeciętnych czynszów rynkowych. Powyższe wytyczne oddziały miały
stosować do przetargów ograniczonych na dzierżawę, ogłaszanych począwszy od
1 marca 2026 r. Dyrektor Generalny KOWR poinformował Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, że pismem z dnia 5 lutego 2026 r. przekazał dyrektorom oddziałów
terenowych KOWR wytyczne do stosowania do przetargów ograniczonych na
dzierżawę, ogłaszanych przez dany oddział począwszy od 1 marca 2026 r.
Treść ww. wytycznych nie podlegała akceptacji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi, ponieważ tego rodzaju wytyczne są wydawane przez Dyrektora Generalnego
KOWR w ramach sprawowanego przez niego nadzoru organizacyjnego nad
działalnością podległych mu oddziałów terenowych KOWR, a zatem stanowią swego
rodzaju regulacje wewnętrzne, obowiązujące jedynie w KOWR.
Po dokonaniu analizy udzielonych przez Dyrektora Generalnego KOWR wytycznych
pismem z dnia 25 marca 2026 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi polecił
Dyrektorowi Generalnemu KOWR zweryfikowanie ww. wytycznych, zawartych
w piśmie z dnia 5 lutego 2026 r., wskazując, że: „(…) przetargi ograniczone do rolników
indywidualnych, tj. przetargi licytacyjne i przetargi ofert pisemnych są równorzędnymi
formami rozdysponowania gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
To dyrektor oddziału terenowego KOWR powinien decydować o wyborze trybu przetargu
biorąc pod uwagę okoliczności konkretnego przypadku, w tym konsultować proponowany
tryb z zainteresowaną stroną społeczną oraz izbami rolniczymi”.
Wskazując na konieczność stosowania się do powyższego polecenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Dyrektor Generalny KOWR skierował do dyrektorów
oddziałów terenowych KOWR pismo z dnia 31 marca 2026 r., w którym
poinformował, że w związku ze stanowiskiem przedstawionym w piśmie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, tracą moc wytyczne zawarte w piśmie z dnia 5 lutego
2026 r., warunkujące możliwość ogłoszenia przetargu ofert pisemnych na dzierżawę
od ustalenia, w wyniku stosownej analizy, że czynsz dzierżawny za nieruchomość
określony na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
1 sierpnia 2016 r. jest nie niższy od czynszów rynkowych. Dyrektor Generalny
KOWR w piśmie tym wskazał, że: „Możliwość dzierżawienia od KOWR gruntów rolnych
po atrakcyjnych stawkach jest znaczącą preferencją i dużym wsparciem dla rolnika
indywidulanego wyłonionego w trybie przetargu ofert pisemnych. Uzyskanie takich
warunków dzierżawy jest dostępne jedynie dla nielicznych rolników, co związane jest z
-- 3 of 6 --
ograniczoną powierzchnią gruntów Zasobu w skali kraju, które pozostają
nierozdysponowane i mogą być przeznaczone do dzierżawy w omawianym trybie. Dlatego
też szczególnego znaczenia nabiera ukierunkowanie tego wsparcia, np. poprzez
odpowiednie, ustalone kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty i sposób oceny ofert. Jest
to niezwykle istotne m.in. ze względu na docierające do KOWR opinie ze środowisk
rolniczych, że system przetargowy, w którym decydujące znaczenie przy wyborze oferty
ma odległość gospodarstwa rolnego oferenta od zbywanej nieruchomości Zasobu, czy
powierzchnia gospodarstwa oferenta nie zawsze gwarantuje, że ziemia trafi w ręce
aktywnych rolników, podejmujących wysiłki w celu rozwoju gospodarstwa”.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom środowisk rolniczych, przy ww. piśmie z dnia
31 marca 2026 r. przekazane zostały propozycje zmian kryteriów ofert pisemnych
w przetargach ograniczonych do rolników indywidualnych – z prośbą o ich
przeanalizowanie przez oddziały terenowe KOWR i zgłoszenie do Centrali KOWR
ewentualnych uwag i propozycji w terminie do dnia 30 kwietnia 2026 r. Powyższe
propozycje przesłane zostały również do konsultacji Krajowej Radzie Izb Rolniczych.
Odnosząc się do pytania o liczbę przetargów na dzierżawę nieruchomości ZWRSP
ofert pisemnych i ustnych ograniczonych do rolników indywidualnych,
przeprowadzonych przez oddziały terenowe KOWR w latach 2024-2025, poniżej
przedstawiam tabelaryczne podsumowanie, obejmujące pełny, zamknięty okres
sprawozdawczy, tj. lata 2024-2025. Zgodnie z prowadzoną w KOWR
sprawozdawczością, dane dotyczące przetargów ograniczonych na dzierżawę
za pierwszy kwartał 2026 r. dostępne będą w pierwszej dekadzie maja bieżącego
roku.
-- 4 of 6 --
Tabela 1.
Przetargi ograniczone ofert pisemnych na dzierżawę przeprowadzone
w latach 2024-2025
liczba pow. - ha liczba pow. - ha liczba pow. - ha
1 Dolnośląskie 128 2 589 251 4 911 379 7 500
2 Kujawsko-pomorskie 135 1 629 26 280 161 1 909
3 Lubelskie 0 0 0 0 0 0
4 Lubuskie 18 348 23 359 41 707
5 Łódzkie 0 0 0 0 0 0
6 Małopolskie 0 0 0 0 0 0
7 Mazowieckie 0 0 1 5 1 5
8 Opolskie 182 2 791 212 3 542 394 6 333
9 Podkarpackie 0 0 0 0 0 0
10 Podlaskie 0 0 0 0 0 0
11 Pomorskie 9 122 16 618 25 740
12 Śląskie 0 0 20 366 20 366
13 Świętokrzyskie 0 0 0 0 0 0
14 Warmińsko-mazurskie 17 387 39 1 099 56 1 486
15 Wielkopolskie 0 0 90 1 632 90 1 632
16 Zachodniopomorskie 440 8 949 186 4 040 626 12 989
RAZEM OT 929 16 815 864 16 852 1 793 33 667
Przeprowadzone przetargi
ograniczone na dzierżawę
ofert pisemnych w 2025
ogółem
Przeprowadzone przetargi
ograniczone na dzierżawę
ofert pisemnych w 2024-
2025
ogółem
Lp. Województwo
ogółem
Przeprowadzone przetargi
ograniczone na dzierżawę
ofert pisemnych w 2024
Tabela 2.
Przetargi ograniczone ustne na dzierżawę przeprowadzone w latach
2024-2025
liczba pow. - ha liczba pow. - ha liczba pow. - ha
1 Dolnośląskie 160 1 798 331 5 974 491 7 872
2 Kujawsko-pomorskie 81 613 108 863 189 1 476
3 Lubelskie 243 1 304 183 917 426 2 222
4 Lubuskie 90 953 91 949 181 1 902
5 Łódzkie 86 1 027 37 271 123 1 298
6 Małopolskie 43 333 28 284 71 617
7 Mazowieckie 27 253 13 105 40 358
8 Opolskie 65 886 109 1 774 174 2 659
9 Podkarpackie 94 1 044 89 649 183 1 692
10 Podlaskie 115 422 188 865 303 1 287
11 Pomorskie 153 2 560 150 1 945 303 4 505
12 Śląskie 84 434 48 84 132 418
13 Świętokrzyskie 28 176 24 75 52 251
14 Warmińsko-mazurskie 281 5 169 188 3 600 469 8 769
15 Wielkopolskie 360 5 412 140 2 280 500 7 693
16 Zachodniopomorskie 312 3 910 288 3 980 600 7 890
RAZEM OT 2 222 26 294 2 015 24 615 4 237 50 909
Lp. Województwo
Przeprowadzone przetargi
ustne ograniczone na
dzierżawę
w 2024
Przeprowadzone
przetargi ustne
ograniczone na dzierżawę
w 2025
Przeprowadzone
przetargi ustne
ograniczone na
dzierżawę
w 2024-2025
ogółem ogółem ogółem
-- 5 of 6 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --