Interpelacja w sprawie uzyskiwania uprawnień młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16107
do ministra infrastruktury
w sprawie uzyskiwania uprawnień młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 20-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
młodsi stermotorzyści żeglugi śródlądowej odgrywają ważną rolę zarówno w państwowej, jak i ochotniczej straży pożarnej, szczególnie na terenach bogatych w rzeki, jeziora i zbiorniki wodne. W jednostkach takich jak Państwowa Straż Pożarna oraz ochotnicza straż pożarna odpowiadają za bezpieczne prowadzenie łodzi ratowniczych podczas akcji na wodzie. Do ich zadań należy transport ratowników i sprzętu, ewakuacja osób zagrożonych oraz udział w akcjach poszukiwawczo-ratowniczych. Często współpracują z nurkami, Policją wodną czy WOPR, wspierając działania podczas powodzi, wypadków czy zaginięć. Ich umiejętności manewrowania jednostką w trudnych warunkach – np. przy silnym nurcie czy ograniczonej widoczności – mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa działań. Dzięki swoim kwalifikacjom młodsi stermotorzyści zwiększają mobilność i możliwości operacyjne straży pożarnej na akwenach, stanowiąc istotny element systemu ratownictwa wodnego w Polsce.
W ostatnim czasie zwrócili się do mnie strażacy OSP w sprawie możliwych ułatwień i uproszczeń w zakresie procedury uzyskania uprawnień na potrzeby działalności ich jednostek.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
1. Ile w latach 2021-2025 (z podziałem na poszczególne lata) w Polsce zostało wydanych uprawnień młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej? Ile z nich zostało wydanych dla członków OSP, a ile dla strażaków PSP?
2. Czy ministerstwo widzi różnicę w trudności uzyskania tych uprawnień poprzez strażaków OSP, a strażaków PSP?
3. Czy ministerstwo widzi konieczność zmian w zakresie wymagań niezbędnych do uzyskania tych uprawnień przez strażaków OSP? Jeśli tak, to w jakim kierunku te zmiany mają pójść i w jakim czasie.
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6387 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-9.054.3.2026
Warszawa, 15 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 16107 z dnia 25 marca 2026 r., Posła na Sejm RP pana
Bartosza Romowicza, przedstawiam poniżej odpowiedzi na zadane pytania.
Ministerstwo Infrastruktury informuje, że dokument kwalifikacyjny jakim jest patent
młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej został wprowadzony do obiegu
prawnego w 2023 r. Urzędy Żeglugi Śródlądowej w latach 2023-2025 wydały łącznie
942 patenty młodszego stermotorzysty, odpowiednio:
- 2023 r. – 34 patenty młodszego stermotorzysty,
- 2024 r. – 500 patentów młodszego stermotorzysty,
- 2025 r. – 408 patentów młodszego stermotorzysty,
w tym 300 patentów młodszego stermotorzysty dla funkcjonariuszy Państwowej
Straży Pożarnej, dalej „PSP”.
Jednocześnie Ministerstwo Infrastruktury informuje, że nie dysponuje informacjami
dotyczącymi ilości członków Ochotniczej Straży Pożarnej, dalej „OSP”, którym wydano
uprawnienia młodszego stermotorzysty. Wynika to z faktu, że wnioski składane przez
członków OSP, są takie same jak wnioski ogólne, przeznaczone dla każdego obywatela
RP, a osoby składające wniosek o wydanie kwalifikacji zawodowych nie podają w nich
informacji o miejscu zatrudnienia czy przynależności do OSP.
Uzyskanie patentu żeglarskiego młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej jest
zdecydowanie szybsze i łatwiejsze od uzyskania dotychczasowego patentu
żeglarskiego stermotorzysty. Wynika to z obniżenia obowiązkowej praktyki pływania
z 10 miesięcy do 3 miesięcy. Powyższe rozwiązanie było konsekwencją przyjęcia
ustawy z dnia 7 lipca 2023 r., w której wprowadzono do obiegu prawnego nowy,
krajowy dokument kwalifikacyjny, jakim jest patent młodszego stermotorzysty żeglugi
śródlądowej. Intencją ustawodawcy było usprawnienie i przyspieszenie procesu
uzyskiwania ww. dokumentu kwalifikacyjnego w szczególności przez członków OSP
oraz osoby kierujące małymi statkami na śródlądowych drogach wodnych. Według
-- 1 of 3 --
2
Ministerstwa Infrastruktury jest to minimalny czas gwarantujący kursantom
przyswojenie podstawowych wiadomości oraz praktyki koniecznej do bezpiecznego
uprawiania żeglugi na śródlądowych drogach wodnych i innych wodach śródlądowych.
Należy zauważyć, że wprowadzenie nowego dokumentu dało możliwość znacznie
szybszego uzyskania wymaganych uprawnień zwłaszcza dla członków OSP, ale również
znacznie zwiększyło ilość chętnych ubiegających się o ww. patent. Dotychczas,
wymagany okres niezbędny do uzyskania patentu stermotorzysty żeglugi śródlądowej
wynosił 10 miesięcy w przypadkach osób niepozostających w służbach mundurowych
oraz 3 miesiące w przypadku funkcjonariuszy i pracowników jednostek podległych
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w tym PSP. Skrócony okres
wymaganej praktyki pływania dla funkcjonariuszy PSP wynikał z faktu, iż jest to służba
podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w której funkcjonariusze
podlegają sformalizowanemu, specjalistycznemu szkoleniu zapewniającemu
odpowiedni poziom wiedzy oraz umiejętności niezbędnych do wykonywania zadań
na jednostkach pływających.
Jednocześnie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 21 stycznia 2001 r.
o żegludze śródlądowej (DZ. U z 2025 r. poz. 18), funkcjonariusze PSP podobnie jak
funkcjonariusze policji są wyłączeni z obowiązku posiadania dokumentu
kwalifikacyjnego na polskich śródlądowych drogach wodnych. Jednakże z uwagi
na fakt, iż formacje podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w tym
PSP, nie wydają odrębnych, własnych dokumentów kwalifikacyjnych w zakresie
prowadzenia statków żeglugi śródlądowej, decyzją właściwych organów resortu spraw
wewnętrznych oraz kierownictwa PSP, funkcjonariusze ci przystępują do egzaminu
na patent młodszego stermotorzysty oraz stermotorzysty żeglugi śródlądowej.
Ponadto ww. ustawa o żegludze śródlądowej nie wymaga od kierującego m.in.
łodziami OSP na innych wodach niż śródlądowe drogi wodne, posiadania jakichkolwiek
kwalifikacji. Wynika to z faktu, że statki OSP eksploatowane wyłącznie
na śródlądowych drogach wodnych podlegają obowiązkom określonym w ustawie,
w pozostałych zaś przypadkach, tj. eksploatacji na innych wodach śródlądowych, statki
OSP nie podlegają tym obowiązkom. Należy przy tym podkreślić, że ilość wód
śródlądowych, które klasyfikuje się jako śródlądowe drogi wodne jest niewielka
w stosunku do ilości wszystkich wód śródlądowych, na których operują OSP.
Mając powyższe na uwadze, Ministerstwo Infrastruktury stoi na stanowisku, że
uzyskanie uprawnień młodszego stermotorzysty przez członków OSP nie powinno
sprawiać trudności. Zakres wiedzy niezbędnej do otrzymania ww. patentu, jest
w chwili obecnej ustalony na minimalnym poziomie, koniecznym do bezpiecznego
wykonywania zadań na śródlądowych drogach wodnych, co jest istotne z uwagi
na fakt, że patent młodszego stermotorzysty jest dokumentem o charakterze
zawodowym, który daje możliwość wykorzystania tych uprawnień również
po wystąpieniu z OSP.
-- 2 of 3 --
3
Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco monitoruje sytuację w zakresie
obowiązujących wymagań dotyczących uzyskiwania dokumentów kwalifikacyjnych
w żegludze śródlądowej i nie dostrzega w chwili obecnej potrzeby dokonywania zmian
w zakresie wymagań niezbędnych do uzyskania uprawnień młodszego stermotorzysty
żeglugi śródlądowej przez strażaków OSP. Szczególnie, że w ostatniej nowelizacji
ustawy o żegludze śródlądowej, o czym wspomniano powyżej, skrócono okres
obowiązkowej praktyki pływania z 10 miesięcy do 3 miesięcy, co wyraźnie przyczyniło
się do zwiększenia ilości kandydatów zdających na powyższy patent, a także w dużej
mierze poprawiło zdawalność na egzaminach z wiedzy teoretycznej i umiejętności
praktycznych.
Należy również nadmienić, że urzędy żeglugi śródlądowej wychodząc naprzeciw
rosnącemu zainteresowaniu uzyskaniem patentu młodszego stermotorzysty często
organizują w swoich siedzibach odpowiednie egzaminy, a nawet jeżeli jest taka
potrzeba organizują wyjazdowe komisje egzaminacyjne w miejscach zamieszkania
zdających.
Z poważaniem,
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --