Interpelacja w sprawie międzyresortowej koordynacji działań państwa dotyczących nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16095
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie międzyresortowej koordynacji działań państwa dotyczących nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 20-03-2026
Szanowni Państwo,
sprawy takie jak Ryczołek pokazują, że problem wielkoskalowych nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych nie mieści się wyłącznie w kompetencjach jednego resortu. Obejmuje równocześnie kwestie środowiskowe, finansowe, bezpieczeństwa publicznego, kontroli transportu i działań służb. Skuteczna reakcja państwa wymaga nie tylko instrumentów prawnych i finansowych, ale również sprawnej współpracy międzyresortowej oraz jasnego podziału odpowiedzialności. Zasadne jest więc uzyskanie informacji o działaniach podejmowanych na poziomie całego rządu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania koordynacyjne na poziomie międzyresortowym zostały podjęte od 2022 r. w celu ograniczenia powstawania wielkoskalowych nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, w tym w obszarze współpracy MKiŚ, MSWiA, MF, KAS, ITD, Policji, PSP oraz innych służb? Proszę o wskazanie zespołów roboczych, międzyresortowych uzgodnień, spotkań i dokumentów kończących te prace albo utrwalających ich wyniki.
2. Czy w strukturze rządowej funkcjonuje obecnie stały mechanizm koordynacji spraw dotyczących wielkoskalowych nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, a jeżeli nie – czy jego utworzenie jest planowane? Proszę o wskazanie podmiotu wiodącego albo uzasadnienie braku takiego rozwiązania.
3. Czy Rada Ministrów planuje dalsze zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które pozwolą na szybsze uruchamianie finansowania, wcześniejsze zabezpieczanie środków dla gmin oraz skuteczniejszą koordynację działań organów państwa w sprawach wielkoskalowych składowisk odpadów niebezpiecznych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie zakresu zmian, etapu prac i orientacyjnego harmonogramu.
4. Czy rząd planuje rozwiązania, które ograniczą ryzyko przerzucania na najmniejsze samorządy odpowiedzialności finansowej za likwidację wielkoskalowych nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych? Proszę o wskazanie, jakie modele są rozważane – prefinansowanie, promesa finansowania, odrębny fundusz, zmiana zasad rezerwy celowej czy inne rozwiązanie.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6842 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.8.2026.KD
4315250.17733296.14445419
Warszawa, 19-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Marty Stożek (znak: K10INT16095)
Temat: w sprawie międzyresortowej koordynacji działań państwa dotyczących nielegalnych
składowisk odpadów niebezpiecznych,
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją pani posłanki Marty Stożek, nr K10INT16095, w sprawie
międzyresortowej koordynacji działań państwa dotyczących nielegalnych składowisk
odpadów niebezpiecznych, przekazuję odpowiedź na pytania znajdujące się w kompetencji
Ministra Klimatu i Środowiska.
Odnosząc się do pytania nr 1 należy wspomnieć, że Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska (GIOŚ) jako organ odpowiedzialny za wykonanie rozporządzenia nr 1013/2006
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania
odpadów, które zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany
rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr
1013/2006. Na podstawie art. 85 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1157 przepisy
rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 stosuje się nadal do dnia 21 maja 2026 r. GIOŚ prowadzi
wszystkie sprawy nielegalnego przemieszczania odpadów w kraju na podstawie art.3 i 25
ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów1. Przypadki nielegalnego przywozu
odpadów zgłaszane są do GIOŚ przez wszystkie organy kontrolne, które mają uprawnienia
do kontroli międzynarodowego przemieszczania odpadów – inspektorzy WIOŚ kontrolują
podmioty gospodarcze, a kontrole transportów odpadów wykonywane są przez Inspekcję
Transportu Drogowego, Krajową Administrację Skarbową i Policję. Ujawnione podczas
kontroli przypadki nielegalnego transgranicznego przemieszczania odpadów zgłaszane są
przez ww. również do Prokuratury. W przypadku nielegalnej wysyłki odpadów do Polski,
GIOŚ informuje odpowiedni organ kraju wysyłki i wnioskuje o zapewnienie zwrotu
odpadów do kraju wysyłki. Ponadto w projekcie ustawy o transgranicznym przemieszczaniu
odpadów ujęta została procedura prowadząca do zobowiązania podmiotu
odpowiedzialnego za nielegalne przemieszczanie odpadów do zwrotu poniesionych przez
GIOŚ kosztów zagospodarowania odpadów. Uzyskane środki będą stanowiły przychód
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚIGW).
Odpowiadając na pytanie nr 2 informuję, że w obecnej strukturze administracji rządowej
zagadnienie nielegalnie porzuconych odpadów pozostaje w kompetencjach kilku
podmiotów i służb, w szczególności organów Inspekcji Ochrony Środowiska, właściwych
jednostek samorządu terytorialnego, Policji, Państwowej Straży Pożarnej oraz prokuratury,
które działają w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i w ramach swoich ustawowych
zadań. Zagadnienia te pozostają w kompetencjach kilku podmiotów i służb, w szczególności
organów Inspekcji Ochrony Środowiska, właściwych jednostek samorządu terytorialnego,
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 746, ze zm.
-- 1 of 3 --
Policji, Państwowej Straży Pożarnej oraz prokuratury, które działają w oparciu
o obowiązujące przepisy prawa i w ramach swoich ustawowych zadań. Koordynacja działań
odbywa się obecnie na zasadach współpracy międzyinstytucjonalnej, adekwatnie do
konkretnego przypadku. Na obecnym etapie nie jest planowane utworzenie odrębnego,
stałego mechanizmu koordynacyjnego o charakterze centralnym, ponieważ obowiązujące
rozwiązania prawne oraz istniejące kompetencje poszczególnych organów uznawane są za
wystarczające do podejmowania działań interwencyjnych, kontrolnych i egzekucyjnych
w tym obszarze. Jednocześnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) monitoruje
skalę problemu oraz efektywność obecnych rozwiązań i w razie potrzeby rozważa
ewentualne zmiany organizacyjne lub legislacyjne.
W nawiązaniu do pytania nr 3 uprzejmie informuję, że resort klimatu i środowiska zdaje
sobie sprawę jak trudnym i nierzadko budzącym obawy lokalnych społeczności jest problem
nielegalnie nagromadzonych odpadów, zwłaszcza niebezpiecznych, jak również z jakimi
problemami borykają się jednostki samorządu terytorialnego w związku z nagromadzonymi
odpadami. Samorządy niejednokrotnie zgłaszały do resortu problemy finansowe w związku
z koniecznością usunięcia odpadów pomimo utworzonego programu NFOŚiGW. Dlatego
MKiŚ podjęło prace legislacyjne w tym zakresie. Miały one na celu stworzenie możliwości
(wprowadzenie podstawy prawnej – art. 226b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach2) dla przekazywania organom administracji środków z rezerwy celowej budżetu
państwa na usunięcie nielegalnie nagromadzonych odpadów na podstawie art. 26a ustawy
o odpadach. Jest to działanie doraźne, które obowiązuje do końca 2027 r., ponieważ
docelowym źródłem dofinansowania do usuwania odpadów będą środki NFOŚiGW.
Natomiast odpowiadając na pytanie nr 4 informuję, że obecnie Ministerstwo Klimatu
i Środowiska prowadzi prace nad uszczegółowieniem obowiązków wytwórców odpadów
niebezpiecznych. Jednym z elementów jest nałożenie na wytwórców wybranej grupy
odpadów niebezpiecznych odpowiedzialności do czasu faktycznego przetworzenia
odpadów. Zmiany te mają na celu doszczelnienie systemu gospodarowania odpadami
niebezpiecznymi w Polsce, a przez to ograniczenie liczby przypadków nielegalnego
postępowania z nimi i w konsekwencji odciążenie m.in. samorządów w zakresie usuwania
odpadów w przyszłości. W ramach wspomnianych prac procedowane są również zmiany
mające na celu poprawienie sytuacji w zakresie szybkości wydawania decyzji
administracyjnych dotyczących gospodarowania odpadami, a także zwiększenia
efektywności procedur związanych z usuwaniem nielegalnie nagromadzonych odpadów.
Warto również podkreślić, że zgodnie z pkt 6 art. 26a ustawy o odpadach, właściwy organ
administracji publicznej jest zobowiązany do żądania zwrotu kosztów poniesionych
w związku z usunięciem odpadów. Obowiązek ten spoczywa na posiadaczu odpadów,
którego działania lub zaniechania doprowadziły do konieczności podjęcia interwencji przez
organ, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci" wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska3. W innych obszarach związanych
z usuwaniem skutków nielegalnego gospodarowania odpadami zmiany przepisów w chwili
obecnej nie są planowane.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.
3 Dz.U. z 2025 r. poz. 647, ze zm.
-- 2 of 3 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --