Interpelacja w sprawie użytkowania wieczystego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16088
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie użytkowania wieczystego
Zgłaszający: Łukasz Mejza
Data wpływu: 19-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się obywatel, prosząc o uzyskanie informacji w poniższym zakresie. Jest użytkownikiem wieczystym kilku nieruchomości, na których są posadowione wzniesione przez niego budynki. Uprawnienia Skarbu Państwa wykonuje miejscowy starosta.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu ustalonego w umowie albo na skutek rozwiązania umowy przed upływem tego okresu, użytkownikowi wieczystemu przysługuje wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na własność budynki i inne urządzenia. Wynagrodzenie powinno być równe wartości tych budynków i urządzeń określonej na dzień wygaśnięcia użytkowania wieczystego. Za budynki i inne urządzenia wzniesione wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przysługuje.
W związku z tym, że wkrótce dojdzie do wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego zamierza on wystąpić o odszkodowanie za wzniesione przez niego budynki, na tle czego nasuwają się następujące pytania:
1. Czy organem właściwym do wypłaty odszkodowania jest starostwo powiatowe? Jeśli nie, to do kogo powinien zwrócić się z wnioskiem o wypłatę odszkodowania?
2. Skąd organ właściwy do wypłaty odszkodowania pozyskuje na ten cel środki, a w szczególności, czy wypłaca odszkodowanie ze środków własnych tudzież innej jednostki samorządu terytorialnego, czy te środki pochodzą z budżetu państwa?
3. Czy środki na wypłatę odszkodowań w takich sytuacjach są przewidywane w budżecie podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania? Jeśli nie, w jakim trybie organ zobowiązany do wypłaty odszkodowania powinien o te środki wystąpić i do kogo?
4. Jeśli środki na wypłatę odszkodowań pochodzą z budżetu państwa, to jak dokładnie wygląda procedura ich pozyskania, a w szczególności, czy jakiś podmiot lub organ musi wyrazić w tym celu zgodę?
5. Czy finansowanie odszkodowania odbywa się tak samo w przypadku, gdy użytkowanie wieczyste wygasa na skutek upływu okresu ustalonego w umowie oraz w przypadku, gdy użytkowanie wieczyste wygasa na skutek rozwiązania umowy przed upływem tego okresu? Jeśli nie, proszę wskazać, czym różni się tryb postępowania.
6. Czy opisane wyżej kwestie mają zastosowanie do użytkowania wieczystego ustalonego na mocy decyzji administracyjnej? Jeśli nie, proszę o wyjaśnienie zagadnień poruszonych w pkt 1-5 w przypadku, gdy użytkowanie wieczyste wynika z decyzji administracyjnej.
Łącząc wyrazy szacunku
Łukasz Mejza
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5440 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.2.2026
Warszawa, 30 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 16088 w sprawie użytkowania wieczystego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16088 z dnia 24 marca 2026 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Łukasza Mejzy w sprawie użytkowania wieczystego uprzejmie
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Na wstępie należy podkreślić, że w interpelacji mylnie użyto pojęcia „odszkodowania” w
kontekście art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2026 r. poz. 399), dalej „ugn”. Zgodnie z tym przepisem, w razie wygaśnięcia
użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu ustalonego w umowie albo na skutek
rozwiązania umowy przed upływem tego okresu, użytkownikowi wieczystemu
przysługuje wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na własność budynki i
inne urządzenia. Wynagrodzenie powinno być równe wartości tych budynków i urządzeń
określonej na dzień wygaśnięcia użytkowania wieczystego. Za budynki i inne urządzenia
wzniesione wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przysługuje.
Wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie stanowi zatem ekwiwalent za budynki i
urządzenia wzniesione na gruncie przez użytkownika wieczystego, które w związku z
wygaśnięciem użytkowania wieczystego i ustaniem ich odrębnej własności, stały się
własnością właściciela gruntu.
Tymczasem odszkodowanie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071) stanowi rekompensatę za szkodę powstałą w
wyniku czynu niedozwolonego albo wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania
zobowiązania.
Odnosząc się do przedstawionych w treści interpelacji kwestii uprzejmie wyjaśniam, co
następuje.
Ad 1) Organem właściwym do wypłaty wynagrodzenia, o którym mowa w art. 33 ust. 2
ugn, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta
wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Powyższe wynika z treści art. 11 ugn, który stanowi, iż organem reprezentującym Skarb
Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący
zadanie z zakresu administracji rządowej. Z przepisu tego wynika umocowanie do
wykonywania wszelkich czynności faktycznych oraz prawnych dotyczących
gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, w tym ponoszenia zobowiązań
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
obejmujących m. in. zapłatę wynagrodzenia za wzniesione przez użytkownika wieczystego
na gruncie Skarbu Państwa budynki i inne urządzenia.
Ad 2) i 4) Środki na gospodarowanie zasobem Skarbu Państwa, w tym na wypłatę
wynagrodzenia starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej otrzymuje z
budżetu znajdującego się w dyspozycji właściwego wojewody, w formie dotacji celowej na
realizację zadań z zakresu administracji rządowej. Kwoty dotacji określane są przez
wojewodów według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków
podobnego rodzaju zgodnie z art. 129 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm., dalej: „ufp”) oraz z uwzględnieniem
dyspozycji art. 149 ufp, zgodnie z którym podziału dotacji na realizację zadań pomiędzy
poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, w tym powiaty, dokonuje właściwy
wojewoda.
Ad 3) W art. 129 ufp jest mowa o zadaniach z zakresu administracji rządowej oraz innych
zadaniach zleconych odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego. Przepis
ten odwołuje się również do kwestii określenia kwot dotacji przez dysponentów. Zatem to
wojewoda i właściwy starosta mają wiedzę, czy w budżecie jednostki zaplanowano środki
na wypłatę wynagrodzenia, o którym mowa w art. 33 ust. 2 ugn. W przypadku braku
środków na realizację ww. zadania starosta może w trakcie roku budżetowego wystąpić z
wnioskiem do dysponenta (wojewody) o uruchomienie środków na omawiany cel.
Ad 5) Podstawą do wypłaty wynagrodzenia za budynki, o którym mowa w art. 33 ust. 2
ugn jest wygaśnięcie użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu ustalonego w
umowie albo na skutek rozwiązania umowy przed upływem tego okresu. Oba zdarzenia
prawne warunkujące przyznanie wynagrodzenia zostały ujęte w ramach jednego przepisu.
Wobec powyższego środki na wypłatę wynagrodzenia w obydwu przypadkach pochodzić
będę z tego samego źródła finansowania, tj. dotacji celowej na realizację zadań z zakresu
administracji rządowej, o której wspomniano w odpowiedzi na pytanie 2 i 4.
Ad 6) Stosownie do art. 33 ust. 4 ugn przepisy ust. 1-3a stosuje się odpowiednio do
użytkowania wieczystego nabytego w inny sposób niż w drodze umowy zawartej w formie
aktu notarialnego. Wobec powyższego ustanowienie użytkowania wieczystego w drodze
decyzji administracyjnej pozostaje bez wpływu na przyznanie wynagrodzenia za budynki, o
którym mowa w art. 33 ust. 2 ugn.
Przekazując powyższe informacje, wyrażam nadzieję, że przyczynią się one do wyjaśnienia
wątpliwości zasygnalizowanych w interpelacji Pana Posła.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --