Interpelacja nr 16073
Interpelacja w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (90%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO
Interpelacja nr 16073
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający: Jacek Sasin
Data wpływu: 19-03-2026
Szanowna Pani Minister,
z dostępnych informacji publicznych, materiałów publikowanych w przestrzeni medialnej oraz relacji uczestników wynika, że w marcu 2024 r. na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej prowadzone były działania polegające na wykonywaniu zastawek, przetamowań cieków oraz innych ingerencji w stosunki wodne.
Z przekazów tych wynika również, że w działaniach tych uczestniczyli przedstawiciele różnych podmiotów – w tym administracji publicznej, organizacji społecznych, wolontariusze, a także osoby określane jako naukowcy lub eksperci, które niekoniecznie działały jako formalni przedstawiciele instytucji naukowych.
Puszcza Białowieska jest obiektem wpisanym na Listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz obszarem Natura 2000. W związku z tym wszelkie działania ingerujące w stosunki wodne, siedliska przyrodnicze lub strukturę ekosystemów powinny być prowadzone w oparciu o jednoznaczne podstawy prawne oraz z uwzględnieniem zobowiązań międzynarodowych wynikających z konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych operacyjnych do realizacji Konwencji światowego dziedzictwa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie podmioty faktycznie uczestniczyły w wykonywaniu prac polegających na budowie zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej w marcu 2024 r.?
2. Czy prace te były prowadzone przez:
- jednostki Lasów Państwowych,
- Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska,
- przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
- organizacje społeczne lub pozarządowe (np. PTOP),
- wolontariuszy,
- inne podmioty lub osoby fizyczne działające poza strukturami administracji publicznej?
3. Który podmiot był inicjatorem tych działań oraz kto podjął decyzję o ich realizacji?
4. Kto zlecił wykonanie prac w terenie oraz kto zatwierdził ich zakres?
5. Kto sprawował nadzór nad realizacją tych działań w terenie?
6. Czy w pracach uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej, w tym przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska?
7. Czy w działaniach tych uczestniczyły osoby określane jako eksperci lub naukowcy? Jeżeli tak, proszę wskazać, czy uczestniczyły jako przedstawiciele instytucji naukowych, czy jako osoby prywatne.
8. Na jakiej podstawie prawnej dopuszczono do wykonywania prac organizacje społeczne, wolontariuszy lub osoby fizyczne niebędące pracownikami organów administracji publicznej?
9. Czy udział tych podmiotów był uregulowany w drodze porozumienia, umowy lub innego dokumentu?
10. Czy prace polegające na przetamowaniu cieków lub budowie zastawek były realizowane na podstawie dokumentacji technicznej lub projektu hydrotechnicznego?
11. Czy dla wskazanych prac uzyskano wymagane prawem zgłoszenie wodnoprawne lub pozwolenie wodnoprawne zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne?
12. Czy przed rozpoczęciem prac wykonano inwentaryzację przyrodniczą obejmującą ocenę wpływu planowanych działań na gatunki chronione oraz ich siedliska?
13. Czy uzyskano zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec gatunków chronionych?
14. Na jakiej podstawie planistycznej prowadzono wskazane działania, biorąc pod uwagę brak zatwierdzonych planów urządzenia lasu dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej?
15. Czy wskazane działania były przewidziane w planie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000?
16. Czy plan zadań ochronnych przewidywał wykonywanie przetamowań do wysokości 20 cm, a jeżeli wykonane obiekty miały większą wysokość, na jakiej podstawie dopuszczono wykonanie robót w takim zakresie?
17. Czy sporządzono dokumentację powykonawczą oraz protokoły odbioru wykonanych prac?
18. W jakich dokładnie lokalizacjach prowadzono wskazane działania (oddziały leśne, leśnictwa, nazwy cieków)?
19. Czy działania te były zgodne z obowiązującym systemem zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska?
20. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej poinformował Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO lub jego organy doradcze (IUCN) o planowaniu lub prowadzeniu wskazanych działań hydrotechnicznych na terenie obiektu?
21. Czy działania te były analizowane pod kątem ich wpływu na Outstanding Universal Value (OUV) Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska?
22. Czy przed rozpoczęciem tych działań sporządzono analizę wpływu planowanych ingerencji w stosunki wodne na integralność obiektu światowego dziedzictwa?
23. Czy UNESCO zostało poinformowane o planie prowadzenia tych działań oraz czy wyraziło zgodę lub akceptację dla takich działań?
Z wyrazami szacunku
Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 16073
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający: Jacek Sasin
Data wpływu: 19-03-2026
Szanowna Pani Minister,
z dostępnych informacji publicznych, materiałów publikowanych w przestrzeni medialnej oraz relacji uczestników wynika, że w marcu 2024 r. na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej prowadzone były działania polegające na wykonywaniu zastawek, przetamowań cieków oraz innych ingerencji w stosunki wodne.
Z przekazów tych wynika również, że w działaniach tych uczestniczyli przedstawiciele różnych podmiotów – w tym administracji publicznej, organizacji społecznych, wolontariusze, a także osoby określane jako naukowcy lub eksperci, które niekoniecznie działały jako formalni przedstawiciele instytucji naukowych.
Puszcza Białowieska jest obiektem wpisanym na Listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz obszarem Natura 2000. W związku z tym wszelkie działania ingerujące w stosunki wodne, siedliska przyrodnicze lub strukturę ekosystemów powinny być prowadzone w oparciu o jednoznaczne podstawy prawne oraz z uwzględnieniem zobowiązań międzynarodowych wynikających z konwencji UNESCO z 1972 r. oraz Wytycznych operacyjnych do realizacji Konwencji światowego dziedzictwa.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie podmioty faktycznie uczestniczyły w wykonywaniu prac polegających na budowie zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej w marcu 2024 r.?
2. Czy prace te były prowadzone przez:
- jednostki Lasów Państwowych,
- Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska,
- przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
- organizacje społeczne lub pozarządowe (np. PTOP),
- wolontariuszy,
- inne podmioty lub osoby fizyczne działające poza strukturami administracji publicznej?
3. Który podmiot był inicjatorem tych działań oraz kto podjął decyzję o ich realizacji?
4. Kto zlecił wykonanie prac w terenie oraz kto zatwierdził ich zakres?
5. Kto sprawował nadzór nad realizacją tych działań w terenie?
6. Czy w pracach uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej, w tym przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska?
7. Czy w działaniach tych uczestniczyły osoby określane jako eksperci lub naukowcy? Jeżeli tak, proszę wskazać, czy uczestniczyły jako przedstawiciele instytucji naukowych, czy jako osoby prywatne.
8. Na jakiej podstawie prawnej dopuszczono do wykonywania prac organizacje społeczne, wolontariuszy lub osoby fizyczne niebędące pracownikami organów administracji publicznej?
9. Czy udział tych podmiotów był uregulowany w drodze porozumienia, umowy lub innego dokumentu?
10. Czy prace polegające na przetamowaniu cieków lub budowie zastawek były realizowane na podstawie dokumentacji technicznej lub projektu hydrotechnicznego?
11. Czy dla wskazanych prac uzyskano wymagane prawem zgłoszenie wodnoprawne lub pozwolenie wodnoprawne zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne?
12. Czy przed rozpoczęciem prac wykonano inwentaryzację przyrodniczą obejmującą ocenę wpływu planowanych działań na gatunki chronione oraz ich siedliska?
13. Czy uzyskano zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec gatunków chronionych?
14. Na jakiej podstawie planistycznej prowadzono wskazane działania, biorąc pod uwagę brak zatwierdzonych planów urządzenia lasu dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej?
15. Czy wskazane działania były przewidziane w planie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000?
16. Czy plan zadań ochronnych przewidywał wykonywanie przetamowań do wysokości 20 cm, a jeżeli wykonane obiekty miały większą wysokość, na jakiej podstawie dopuszczono wykonanie robót w takim zakresie?
17. Czy sporządzono dokumentację powykonawczą oraz protokoły odbioru wykonanych prac?
18. W jakich dokładnie lokalizacjach prowadzono wskazane działania (oddziały leśne, leśnictwa, nazwy cieków)?
19. Czy działania te były zgodne z obowiązującym systemem zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska?
20. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej poinformował Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO lub jego organy doradcze (IUCN) o planowaniu lub prowadzeniu wskazanych działań hydrotechnicznych na terenie obiektu?
21. Czy działania te były analizowane pod kątem ich wpływu na Outstanding Universal Value (OUV) Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska?
22. Czy przed rozpoczęciem tych działań sporządzono analizę wpływu planowanych ingerencji w stosunki wodne na integralność obiektu światowego dziedzictwa?
23. Czy UNESCO zostało poinformowane o planie prowadzenia tych działań oraz czy wyraziło zgodę lub akceptację dla takich działań?
Z wyrazami szacunku
Jacek Sasin
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10360 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Mikołaj Dorożała
DOP-ZB.0500.2.2026.RK
4297130.17621722.14338232
Warszawa, 30-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jacka Sasina (K10INT16073).
Temat: w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie
Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku ww. interpelacją Posła Jacka Sasina w sprawie działań hydrotechnicznych
prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego
Dziedzictwa UNESCO, informuję co następuje
1. Jakie podmioty faktycznie uczestniczyły w wykonywaniu prac polegających na budowie
zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na terenie nadleśnictw
Puszczy Białowieskiej w marcu 2024 r.?
2. Czy prace te były prowadzone przez:
- jednostki Lasów Państwowych,
- Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska,
- przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
- organizacje społeczne lub pozarządowe (np. PTOP),
- wolontariuszy,
- inne podmioty lub osoby fizyczne działające poza strukturami administracji publicznej?
Prace polegające na budowie zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na
terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej były przeprowadzane przede wszystkim przez
pracowników Lasów Państwowych oraz w ramach wspólnie organizowanych warsztatów
z udziałem Biura Urządzenia Lasu i Geodezji Leśnej – oddział w Białymstoku, studentów
i naukowców z Politechniki Białostockiej oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego
w Warszawie. Udział osób spoza jednostek Lasów Państwowych wynikał z porozumień
o współpracy zawartych np. z uczelniami lub wspólnie realizowanych projektów. W działaniach
tych nie brali udziału pracownicy MKiŚ.
3. Który podmiot był inicjatorem tych działań oraz kto podjął decyzję o ich realizacji?
Inicjatorem działań były jednostki administracyjne Lasów Państwowych.
4. Kto zlecił wykonanie prac w terenie oraz kto zatwierdził ich zakres?
-- 1 of 4 --
Zakres prac w terenie był zlecony i określony przez jednostki administracyjne Lasów
Państwowych.
5. Kto sprawował nadzór nad realizacją tych działań w terenie?
Nadzór nad realizacją działań w terenie był prowadzony przez pracowników nadleśnictw oraz
autorów Opracowania hydrologicznego dla zlewni obszaru Puszczy Białowieskiej (zwanego dalej:
„Opracowaniem”), sporządzonego przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej – oddział w
Białymstoku na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku.
6. Czy w pracach uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej,
w tym przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska?
W pracach nie uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej, w tym
przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska.
7. Czy w działaniach tych uczestniczyły osoby określane jako eksperci lub naukowcy? Jeżeli
tak, proszę wskazać czy uczestniczyły jako przedstawiciele instytucji naukowych czy jako
osoby prywatne.
W pracach uczestniczyli eksperci Biura Urządzania Lasu i Gospodarki Wodnej w Białymstoku.
8. Na jakiej podstawie prawnej dopuszczono do wykonywania prac organizacje społeczne,
wolontariuszy lub osoby fizyczne niebędące pracownikami organów administracji
publicznej?
9. Czy udział tych podmiotów był uregulowany w drodze porozumienia, umowy lub innego
dokumentu?
Udział osób spoza jednostek Lasów Państwowych wynikał z porozumień o współpracy zawartych
np. z uczelniami lub wspólnie realizowanych projektów.
10. Czy prace polegające na przetamowaniu cieków lub budowie zastawek były realizowane
na podstawie dokumentacji technicznej lub projektu hydrotechnicznego?
Prace były prowadzone na podstawie Opracowania hydrologicznego dla zlewni obszaru Puszczy
Białowieskiej, które szczegółowo określiło zakres niezbędnych prac.
11. Czy dla wskazanych prac uzyskano wymagane prawem zgłoszenie wodnoprawne lub
pozwolenie wodnoprawne zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne?
Wykonywane prace nie wymagały uzyskania pozwoleń wodnoprawnych ani dokonania
zgłoszenia i były prowadzone na podstawie Opracowania hydrologicznego dla zlewni obszaru
Puszczy Białowieskiej Opracowanie szczegółowo określiło zakres niezbędnych prac mających na
celu poprawę warunków wodnych w całej zlewni, w której znajduje się polska część Puszczy
Białowieskiej.
12. Czy przed rozpoczęciem prac wykonano inwentaryzację przyrodniczą obejmującą ocenę
wpływu planowanych działań na gatunki chronione oraz ich siedliska?
13. Czy uzyskano zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec gatunków
chronionych?
-- 2 of 4 --
Wspomniane Opracowanie uwzględniało uwarunkowania przyrodnicze obszaru, a
przeprowadzone prace nie wpłynęły na gatunki chronione i ich siedliska.
14. Na jakiej podstawie planistycznej prowadzono wskazane działania, biorąc pod uwagę
brak zatwierdzonych Planów Urządzenia Lasu dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej?
W kontekście podstawy planistycznej należy podkreślić, że plan urządzenia lasu (dalej: „PUL”) nie
jest dokumentem, który reguluje opisane działania. Realizacja prac mających na celu
spowolnienie spływu wód w nadleśnictwach może być wykonywana mimo braku odpowiednich
zapisów w PUL. Kluczowym dokumentem jest opracowanie hydrologiczne, które zostało
pozytywnie zaopiniowane przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Białymstoku.
15. Czy wskazane działania były przewidziane w Planie Zadań Ochronnych dla obszaru
Natura 2000?
Plan Zadań Ochronnych (dalej: „PZO”) dla obszaru Natura 2000 przewiduje przeprowadzanie
czynności związanych ze spowalnianiem spływu wód, jednocześnie nie definiując szczegółowo
sposobu realizacji takich działań.
16. Czy Plan Zadań Ochronnych przewidywał wykonywanie przetamowań do wysokości 20
cm, a jeżeli wykonane obiekty miały większą wysokość, na jakiej podstawie dopuszczono
wykonanie robót w takim zakresie?
Prace wykonane przez nadleśnictwa w 2024 roku polegały na utworzeniu przetamowań
o piętrzeniu mniejszym niż 20 cm, zgodnie z rekomendacjami zawartymi w Opracowaniu,
o którym mowa wcześniej.
17. Czy sporządzono dokumentację powykonawczą oraz protokoły odbioru wykonanych
prac?
Nadleśnictwa realizowały wymienione prace własnymi siłami. Nie istniała zatem potrzeba
sporządzania protokołów powykonawczych.
18. W jakich dokładnie lokalizacjach prowadzono wskazane działania (oddziały leśne,
leśnictwa, nazwy cieków)?
W pierwszej połowie 2024 r. działania były prowadzone w następujących lokalizacjach.:
w Nadleśnictwie Browsk, gdzie wykonano 10 przetamowań (w oddz. 758Ac, 758Bi);
w Nadleśnictwie Białowieża, gdzie zrealizowano 11 obiektów (w oddziałach: 500Ba, 500Bk,
498Bg, 364Cc, 426Aa, 422Aa).
19. Czy działania te były zgodne z obowiązującym systemem zarządzania Obiektem
Światowego Dziedzictwa UNESCO „Puszcza Białowieska”?
System zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO opiera się na postanowieniach
Wniosku Renominacyjnego, na podstawie którego wpisano Obiekt na listę UNESCO w 2014
roku. Ponadto wiążące są decyzje Światowego Komitetu UNESCO oraz rekomendacje ekspertów
IUCN/UNESCO, formułowane podczas misji kontrolnych. Zarówno we Wniosku
Renominacyjnym, jak i w decyzjach Komitetu UNESCO zauważany jest problem hydrologiczny w
Puszczy oraz rekomendowane podjęcie wszelkich działań mających celu zatrzymywanie wody w
Obiekcie. Prace będące przedmiotem interpelacji nie naruszają zatem zasad zarządzania
Obiektem
-- 3 of 4 --
20. Czy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej poinformował Komitet Światowego Dziedzictwa
UNESCO lub jego organy doradcze (IUCN) o planowaniu lub prowadzeniu wskazanych
działań hydrotechnicznych na terenie Obiektu?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska każdego roku przygotowuje raport o stanie zachowania
Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska. W materiale tym opisywane są
realizowane działania związane z ochroną zasobów wodnych w Puszczy. Raport jest uznanym
przez Światowy Komitet UNESCO kanałem komunikowania o podejmowanych krokach na rzecz
ochrony Obiektu UNESCO. Wszelkie istotne informacje, w tym te dotyczące działań
hydrotechnicznych, są zawarte w raportach o stanie zachowania Obiektu Światowego
Dziedzictwa Puszcza Białowieska.
21. Czy działania te były analizowane pod kątem ich wpływu na Outstanding Universal
Value (OUV) Obiektu Światowego Dziedzictwa „Puszcza Białowieska”?
Wspomniane wcześniej Opracowanie bierze pod uwagę uwarunkowania obowiązujące w
Obiekcie UNESCO, w tym konieczność ochrony walorów, które zostały określone mianem
Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości Obiektu (OUV). Dodatkowo eksperci IUCN/UNESCO wysoko
ocenili podejmowane przez nadleśnictwa działania polegające na spowalnianiu spływu wód w
Puszczy, wskazując w decyzji z 2024 roku konieczność „kontynuowania i zwiększania wysiłków
na rzecz przywracania naturalnych warunków hydrologicznych (…)”.
22. Czy przed rozpoczęciem tych działań sporządzono analizę wpływu planowanych
ingerencji w stosunki wodne na integralność Obiektu Światowego Dziedzictwa?
Elementem wspomnianego powyżej Opracowania jest również analiza wpływu planowanych
ingerencji w stosunki wodne na integralność Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO.
23. Czy UNESCO zostało poinformowane o planie prowadzenia tych działań oraz czy
wyraziło zgodę lub akceptację dla takich działań?
Światowy Komitet UNESCO jest informowany w raportach o stanie Obiektu o podejmowanych
działaniach na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej. Opisywane są tam między innymi prace,
które podejmują zarządcy Obiektu pod kątem poprawy warunków hydrologicznych. Nie ma
potrzeby uzyskiwania zgody Światowego Komitetu UNESCO na realizację tego typu działań (nie
są to inicjatywy wskazane w paragrafie 172 Wytycznych Operacyjnych, które należy zgłaszać do
Komitetu). Należy zaznaczyć, że w decyzji Światowego Komitetu UNESCO z 2025 r. wyrażono
uznanie dla podejmowanych przez Polskę działań z tego zakresu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Mikołaj Dorożała
DOP-ZB.0500.2.2026.RK
4297130.17621722.14338232
Warszawa, 30-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jacka Sasina (K10INT16073).
Temat: w sprawie działań hydrotechnicznych prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie
Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku ww. interpelacją Posła Jacka Sasina w sprawie działań hydrotechnicznych
prowadzonych w marcu 2024 r. na terenie Puszczy Białowieskiej - Obiektu Światowego
Dziedzictwa UNESCO, informuję co następuje
1. Jakie podmioty faktycznie uczestniczyły w wykonywaniu prac polegających na budowie
zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na terenie nadleśnictw
Puszczy Białowieskiej w marcu 2024 r.?
2. Czy prace te były prowadzone przez:
- jednostki Lasów Państwowych,
- Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska,
- przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
- organizacje społeczne lub pozarządowe (np. PTOP),
- wolontariuszy,
- inne podmioty lub osoby fizyczne działające poza strukturami administracji publicznej?
Prace polegające na budowie zastawek, przetamowań lub innych działań hydrotechnicznych na
terenie nadleśnictw Puszczy Białowieskiej były przeprowadzane przede wszystkim przez
pracowników Lasów Państwowych oraz w ramach wspólnie organizowanych warsztatów
z udziałem Biura Urządzenia Lasu i Geodezji Leśnej – oddział w Białymstoku, studentów
i naukowców z Politechniki Białostockiej oraz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego
w Warszawie. Udział osób spoza jednostek Lasów Państwowych wynikał z porozumień
o współpracy zawartych np. z uczelniami lub wspólnie realizowanych projektów. W działaniach
tych nie brali udziału pracownicy MKiŚ.
3. Który podmiot był inicjatorem tych działań oraz kto podjął decyzję o ich realizacji?
Inicjatorem działań były jednostki administracyjne Lasów Państwowych.
4. Kto zlecił wykonanie prac w terenie oraz kto zatwierdził ich zakres?
-- 1 of 4 --
Zakres prac w terenie był zlecony i określony przez jednostki administracyjne Lasów
Państwowych.
5. Kto sprawował nadzór nad realizacją tych działań w terenie?
Nadzór nad realizacją działań w terenie był prowadzony przez pracowników nadleśnictw oraz
autorów Opracowania hydrologicznego dla zlewni obszaru Puszczy Białowieskiej (zwanego dalej:
„Opracowaniem”), sporządzonego przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej – oddział w
Białymstoku na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku.
6. Czy w pracach uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej,
w tym przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska?
W pracach nie uczestniczyły osoby pełniące funkcje publiczne w administracji rządowej, w tym
przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony
Środowiska.
7. Czy w działaniach tych uczestniczyły osoby określane jako eksperci lub naukowcy? Jeżeli
tak, proszę wskazać czy uczestniczyły jako przedstawiciele instytucji naukowych czy jako
osoby prywatne.
W pracach uczestniczyli eksperci Biura Urządzania Lasu i Gospodarki Wodnej w Białymstoku.
8. Na jakiej podstawie prawnej dopuszczono do wykonywania prac organizacje społeczne,
wolontariuszy lub osoby fizyczne niebędące pracownikami organów administracji
publicznej?
9. Czy udział tych podmiotów był uregulowany w drodze porozumienia, umowy lub innego
dokumentu?
Udział osób spoza jednostek Lasów Państwowych wynikał z porozumień o współpracy zawartych
np. z uczelniami lub wspólnie realizowanych projektów.
10. Czy prace polegające na przetamowaniu cieków lub budowie zastawek były realizowane
na podstawie dokumentacji technicznej lub projektu hydrotechnicznego?
Prace były prowadzone na podstawie Opracowania hydrologicznego dla zlewni obszaru Puszczy
Białowieskiej, które szczegółowo określiło zakres niezbędnych prac.
11. Czy dla wskazanych prac uzyskano wymagane prawem zgłoszenie wodnoprawne lub
pozwolenie wodnoprawne zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne?
Wykonywane prace nie wymagały uzyskania pozwoleń wodnoprawnych ani dokonania
zgłoszenia i były prowadzone na podstawie Opracowania hydrologicznego dla zlewni obszaru
Puszczy Białowieskiej Opracowanie szczegółowo określiło zakres niezbędnych prac mających na
celu poprawę warunków wodnych w całej zlewni, w której znajduje się polska część Puszczy
Białowieskiej.
12. Czy przed rozpoczęciem prac wykonano inwentaryzację przyrodniczą obejmującą ocenę
wpływu planowanych działań na gatunki chronione oraz ich siedliska?
13. Czy uzyskano zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec gatunków
chronionych?
-- 2 of 4 --
Wspomniane Opracowanie uwzględniało uwarunkowania przyrodnicze obszaru, a
przeprowadzone prace nie wpłynęły na gatunki chronione i ich siedliska.
14. Na jakiej podstawie planistycznej prowadzono wskazane działania, biorąc pod uwagę
brak zatwierdzonych Planów Urządzenia Lasu dla nadleśnictw Puszczy Białowieskiej?
W kontekście podstawy planistycznej należy podkreślić, że plan urządzenia lasu (dalej: „PUL”) nie
jest dokumentem, który reguluje opisane działania. Realizacja prac mających na celu
spowolnienie spływu wód w nadleśnictwach może być wykonywana mimo braku odpowiednich
zapisów w PUL. Kluczowym dokumentem jest opracowanie hydrologiczne, które zostało
pozytywnie zaopiniowane przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Białymstoku.
15. Czy wskazane działania były przewidziane w Planie Zadań Ochronnych dla obszaru
Natura 2000?
Plan Zadań Ochronnych (dalej: „PZO”) dla obszaru Natura 2000 przewiduje przeprowadzanie
czynności związanych ze spowalnianiem spływu wód, jednocześnie nie definiując szczegółowo
sposobu realizacji takich działań.
16. Czy Plan Zadań Ochronnych przewidywał wykonywanie przetamowań do wysokości 20
cm, a jeżeli wykonane obiekty miały większą wysokość, na jakiej podstawie dopuszczono
wykonanie robót w takim zakresie?
Prace wykonane przez nadleśnictwa w 2024 roku polegały na utworzeniu przetamowań
o piętrzeniu mniejszym niż 20 cm, zgodnie z rekomendacjami zawartymi w Opracowaniu,
o którym mowa wcześniej.
17. Czy sporządzono dokumentację powykonawczą oraz protokoły odbioru wykonanych
prac?
Nadleśnictwa realizowały wymienione prace własnymi siłami. Nie istniała zatem potrzeba
sporządzania protokołów powykonawczych.
18. W jakich dokładnie lokalizacjach prowadzono wskazane działania (oddziały leśne,
leśnictwa, nazwy cieków)?
W pierwszej połowie 2024 r. działania były prowadzone w następujących lokalizacjach.:
w Nadleśnictwie Browsk, gdzie wykonano 10 przetamowań (w oddz. 758Ac, 758Bi);
w Nadleśnictwie Białowieża, gdzie zrealizowano 11 obiektów (w oddziałach: 500Ba, 500Bk,
498Bg, 364Cc, 426Aa, 422Aa).
19. Czy działania te były zgodne z obowiązującym systemem zarządzania Obiektem
Światowego Dziedzictwa UNESCO „Puszcza Białowieska”?
System zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO opiera się na postanowieniach
Wniosku Renominacyjnego, na podstawie którego wpisano Obiekt na listę UNESCO w 2014
roku. Ponadto wiążące są decyzje Światowego Komitetu UNESCO oraz rekomendacje ekspertów
IUCN/UNESCO, formułowane podczas misji kontrolnych. Zarówno we Wniosku
Renominacyjnym, jak i w decyzjach Komitetu UNESCO zauważany jest problem hydrologiczny w
Puszczy oraz rekomendowane podjęcie wszelkich działań mających celu zatrzymywanie wody w
Obiekcie. Prace będące przedmiotem interpelacji nie naruszają zatem zasad zarządzania
Obiektem
-- 3 of 4 --
20. Czy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej poinformował Komitet Światowego Dziedzictwa
UNESCO lub jego organy doradcze (IUCN) o planowaniu lub prowadzeniu wskazanych
działań hydrotechnicznych na terenie Obiektu?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska każdego roku przygotowuje raport o stanie zachowania
Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska. W materiale tym opisywane są
realizowane działania związane z ochroną zasobów wodnych w Puszczy. Raport jest uznanym
przez Światowy Komitet UNESCO kanałem komunikowania o podejmowanych krokach na rzecz
ochrony Obiektu UNESCO. Wszelkie istotne informacje, w tym te dotyczące działań
hydrotechnicznych, są zawarte w raportach o stanie zachowania Obiektu Światowego
Dziedzictwa Puszcza Białowieska.
21. Czy działania te były analizowane pod kątem ich wpływu na Outstanding Universal
Value (OUV) Obiektu Światowego Dziedzictwa „Puszcza Białowieska”?
Wspomniane wcześniej Opracowanie bierze pod uwagę uwarunkowania obowiązujące w
Obiekcie UNESCO, w tym konieczność ochrony walorów, które zostały określone mianem
Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości Obiektu (OUV). Dodatkowo eksperci IUCN/UNESCO wysoko
ocenili podejmowane przez nadleśnictwa działania polegające na spowalnianiu spływu wód w
Puszczy, wskazując w decyzji z 2024 roku konieczność „kontynuowania i zwiększania wysiłków
na rzecz przywracania naturalnych warunków hydrologicznych (…)”.
22. Czy przed rozpoczęciem tych działań sporządzono analizę wpływu planowanych
ingerencji w stosunki wodne na integralność Obiektu Światowego Dziedzictwa?
Elementem wspomnianego powyżej Opracowania jest również analiza wpływu planowanych
ingerencji w stosunki wodne na integralność Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO.
23. Czy UNESCO zostało poinformowane o planie prowadzenia tych działań oraz czy
wyraziło zgodę lub akceptację dla takich działań?
Światowy Komitet UNESCO jest informowany w raportach o stanie Obiektu o podejmowanych
działaniach na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej. Opisywane są tam między innymi prace,
które podejmują zarządcy Obiektu pod kątem poprawy warunków hydrologicznych. Nie ma
potrzeby uzyskiwania zgody Światowego Komitetu UNESCO na realizację tego typu działań (nie
są to inicjatywy wskazane w paragrafie 172 Wytycznych Operacyjnych, które należy zgłaszać do
Komitetu). Należy zaznaczyć, że w decyzji Światowego Komitetu UNESCO z 2025 r. wyrażono
uznanie dla podejmowanych przez Polskę działań z tego zakresu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --