Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16069
do ministra zdrowia
w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych
Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 19-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach przedstawiciele samorządów powiatowych oraz dyrektorzy placówek medycznych alarmują o pogarszającej się sytuacji finansowej szpitali powiatowych w Polsce. Problem ten był szeroko omawiany m.in. podczas protestu dyrektorów i pracowników szpitali powiatowych zorganizowanego 3 marca 2026 r. przed siedzibą Ministerstwa Zdrowia.
Według przedstawicieli samorządów głównymi przyczynami narastającego zadłużenia są przede wszystkim niedoszacowane wyceny świadczeń medycznych, rosnące koszty wynagrodzeń personelu medycznego wynikające z ustawowych regulacji płacowych, a także niepewność w rozliczeniach z Narodowym Funduszem Zdrowia dotyczących tzw. nadwykonań. Z danych przedstawianych przez środowisko szpitali powiatowych wynika, że zadłużenie tej grupy placówek może sięgać już około 10 miliardów złotych, a jedynie część z nich znajduje się w stabilnej sytuacji finansowej.
Samorządowcy wskazują również, że powiaty – będące organami tworzącymi dla wielu szpitali – często nie są w stanie pokrywać rosnących strat placówek medycznych, gdyż równolegle realizują inne ustawowe zadania, takie jak utrzymanie szkół ponadpodstawowych, domów pomocy społecznej czy infrastruktury drogowej. W niektórych przypadkach budżet szpitala stanowi znaczną część budżetu całego powiatu, co dodatkowo potęguje ryzyko destabilizacji finansów lokalnych.
Podczas protestu środowiska szpitali powiatowych podniesiono także postulaty dotyczące m.in. sprawiedliwej wyceny świadczeń, zapewnienia finansowania ustawowych podwyżek dla personelu medycznego z budżetu państwa, a nie wyłącznie z budżetu NFZ, oraz stabilizacji systemu rozliczeń świadczeń.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Ministerstwo Zdrowia ocenia obecną sytuację finansową szpitali powiatowych w Polsce oraz skalę ich zadłużenia?
Czy resort planuje zmiany w systemie wyceny świadczeń medycznych realizowanych przez szpitale powiatowe, tak aby lepiej odzwierciedlały one rzeczywiste koszty udzielania świadczeń?
Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu finansowania ustawowych podwyżek wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia bezpośrednio z budżetu państwa, zamiast obciążania tymi kosztami kontraktów NFZ?
Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w celu rozwiązania problemu nadwykonań w świadczeniach limitowanych oraz zapewnienia większej przewidywalności finansowania dla szpitali?
Czy resort planuje wprowadzenie systemowych instrumentów wsparcia finansowego dla szpitali powiatowych, np. mechanizmów pożyczkowych, restrukturyzacyjnych lub oddłużeniowych?
Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w związku z zapowiadaną reformą systemu szpitalnictwa, aby nie doprowadzić do ograniczenia dostępności świadczeń medycznych dla mieszkańców mniejszych miast i obszarów wiejskich?
W jaki sposób planowana konsolidacja świadczeń i ewentualne przeprofilowanie oddziałów mają wpłynąć na funkcjonowanie szpitali powiatowych oraz dostęp pacjentów do podstawowych usług medycznych?
Z uwagi na kluczową rolę szpitali powiatowych w zapewnieniu bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców wielu regionów kraju uprzejmie proszę o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących planowanych działań naprawczych i systemowych w tym obszarze.
Z poważaniem Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11650 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.9.2026.KK
Warszawa, 24 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 16069 Pani Magdaleny Filipek-Sobczak, Poseł na Sejm RP, z dnia
24 marca 2026 r. w sprawie sytuacji finansowej szpitali powiatowych, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących informacji.
Zgodnie z danymi statystycznymi przekazanymi przez podmioty lecznicze, zobowiązania
ogółem samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (spzoz), prowadzących
działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne,
dla których podmiotami tworzącymi są powiaty i miasta na prawach powiatu, według stanu
na koniec III kwartału 2025 r. wyniosły 9,3 mld zł i w stosunku do 2024 r. wykazywały
tendencję rosnącą, podobnie jak zobowiązania wymagalne, które w analizowanym okresie
stanowiły 1,6 mld zł. W tym miejscu warto zaznaczyć, że 30% szpitali powiatowych nie
wykazało na koniec III kw. 2025 r. zobowiązań wymagalnych.
Odnosząc się do kwestii wyceny świadczeń medycznych uprzejmie informuję, że zgodnie
z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, analizy związane z poziomem finansowania świadczeń opieki zdrowotnej
na bieżąco dokonuje Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).
Taryfikacja świadczeń jest prowadzona na podstawie planu taryfikacji AOTMiT
sporządzanego na dany rok kalendarzowy. Podstawowym celem procesu taryfikacji jest
ustalenie taryfy dla świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
przede wszystkim poprzez uzyskanie wiedzy o rzeczywistych kosztach ponoszonych
w związku z realizacją tych świadczeń oraz o wzajemnych relacjach poziomu kosztów
pomiędzy poszczególnymi świadczeniami. Cel ten jest realizowany przy założeniu,
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
że taryfikacja ma służyć równoważeniu podaży świadczeń i potrzeb zdrowotnych,
zapewnieniu możliwie najlepszej dostępności świadczeń gwarantowanych oraz
gospodarności w zakresie wydawania środków publicznych.
Dane źródłowe wykorzystywane w procesie taryfikacji pochodzą bezpośrednio
od świadczeniodawców. Zgodnie ze standardem rachunku kosztów obowiązującym
w podmiotach leczniczych powinny one odzwierciedlać pełne rzeczywiste koszty ponoszone
przy realizacji świadczeń, obejmujące zarówno koszty osobowe, jak i koszty funkcjonowania
infrastruktury, organizacji pracy, materiałów oraz inne elementy niezbędne do
prawidłowego udzielania świadczeń. Dane te, przed wykorzystaniem w raporcie
taryfikacyjnym, podlegają weryfikacji, oczyszczeniu i ujednoliceniu, tak aby zapewnić ich
porównywalność oraz zachować reprezentatywność całej próby.
Należy podkreślić, że AOTMiT przeprowadza konsultacje publiczne przygotowywanych
raportów taryfikacyjnych oraz zachęca środowisko medyczne do zgłaszania uwag
dotyczących przedmiotowych raportów. Zgłoszone w ramach konsultacji publicznych
stanowiska są natomiast wnikliwie analizowane, aby zapewnić możliwie najwyższą jakość
i adekwatność proponowanych rozwiązań.
W odniesieniu do kwestii zmiany mechanizmu finansowania ustawowych podwyżek
wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia informuję, że kwestie związane
z ewentualnymi zmianami w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych są przedmiotem prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony
Zdrowia, z udziałem przedstawicieli reprezentatywnych organizacji pracodawców (w tym
zrzeszających szpitale samorządowe) oraz reprezentatywnych związków zawodowych.
Wynika to z ustalenia z parterami społecznymi, że kwestie zmian w regulacjach dotyczących
systemowego kształtowania wynagrodzeń w ochronie zdrowia będą w pierwszej kolejności
omawiane właśnie na forum Trójstronnego Zespołu.
Odnosząc się do zagadnienia dotyczącego planowanych działań Ministerstwa Zdrowia
mających na celu rozwiązanie problemu nadwykonań w świadczeniach limitowanych oraz
zapewnienia większej przewidywalności finansowania dla szpitali pragnę zauważyć,
że wartość zobowiązań, które Narodowy Fundusz Zdrowia zaciąga w danym roku
na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, uwarunkowana jest poziomem środków
zapisanych na ten cel w planie finansowym NFZ. Powyższe wynika z treści art. 132 ust. 5
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie
z którą wysokość łącznych zobowiązań NFZ wynikających z zawartych
ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym NFZ. Jednocześnie Narodowy Fundusz Zdrowia zobowiązany
jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie rozliczeniowym do kwoty
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy, określonej w umowie dla danego zakresu
świadczeń, zgodnie § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych
warunków umów udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z zapewnieniami Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie posiadanych
kompetencji oraz środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco
działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej
oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania
przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków
finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych
w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych,
zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Jednocześnie pragnę poinformować, że biorąc pod uwagę stan finansów NFZ, będący
w dużej mierze skutkiem decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia w 2022 r. oraz
fakt, iż NFZ co roku mierzy się z rosnącymi wydatkami m.in. na świadczenia nielimitowane,
których skalę trudno jest precyzyjnie oszacować, planując budżet na dany rok, aktualnie
podejmowane są prace mające na celu wdrożenie działań oszczędnościowych
umożliwiających kontrolę wydatków publicznych i ograniczenie ryzyka niekontrolowanego
wzrostu kosztów, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Osiągnięcie powyższego celu, jakim jest poprawa sytuacji finansowej w ochronie zdrowia,
niewątpliwie wpłynie na poszerzenie możliwości finansowania świadczeń ponadlimitowych.
W odniesieniu do kwestii związanych z wprowadzeniem instrumentów wsparcia
finansowego dla szpitali powiatowych informuję, że aktualnie trwają konsultacje robocze
w zakresie prac analityczno–koncepcyjnych dotyczące finansowego mechanizmu
pożyczkowego. Prace w zakresie wspomnianego wsparcia finansowego dla szpitali
prowadzone są przez Ministerstwo Finansów we współpracy z Bankiem Gospodarstwa
Krajowego w porozumieniu z resortem zdrowia. Na obecnym etapie prac nie wypracowano
ostatecznych decyzji i rozwiązań przewidzianych dla podmiotów, które byłyby objęte
finansowym mechanizmem pożyczkowym.
Odnosząc się do działań podejmowanych w związku z reformą systemu szpitalnictwa
informuję, że rola Ministra Zdrowia w zakresie szeroko pojętej restrukturyzacji i konsolidacji
podmiotów leczniczych polega przede wszystkim na zapewnieniu odpowiednich ram
prawnych dla przedmiotowych działań. Nowe regulacje, wprowadzone przepisami ustawy z
dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1211)
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
przewidziały nowe rozwiązania w zakresie restrukturyzacji i konsolidacji podmiotów
leczniczych. Procesy te zostaną dodatkowo wsparte finansowo w ramach programu Zdrowy
szpital – bezpieczny Pacjent, który zakłada stworzenie instrumentów wsparcia na cele
infrastrukturalne, doposażenie szpitali i zakup sprzętu medycznego. Obszar dotyczący
wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych został uwzględniony w ramach
budżetu Funduszu Medycznego i ujęty w alokacji środków na Subfundusz Modernizacji
Podmiotów Leczniczych. Uchwała Nr 93 Rady Ministrów z dnia 12 marca 2026 r. zmieniająca
uchwałę w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą „Program
inwestycyjny modernizacji podmiotów leczniczych” (M.P. z 2026 r. poz. 343) określa zasady
wsparcia konsolidacji podmiotów leczniczych. Działanie ma na celu m.in. zwiększenie
efektywności wykorzystania personelu medycznego i infrastruktury w szpitalach. Zakres
wspartych inwestycji będzie wynikać z podjętych procesów konsolidacyjnych i służyć
racjonalizacji działalności skonsolidowanych podmiotów. Wsparcie będzie przeznaczone na
budowę, modernizację, przebudowę lub doposażenie podmiotów leczniczych. Dzięki
zmianom, oferta szpitali zostanie lepiej dostosowana do lokalnych potrzeb, w tym do zmian
demograficznych. Planuje się, że ogłoszenie konkursów na wsparcie projektów
inwestycyjnych związanych z wdrażaniem procesów konsolidacyjnych przez podmioty
lecznicze rozpocznie się w III/IV kw. 2026 r. Minister Zdrowia popiera wszelkie działania
restrukturyzacyjne i konsolidacyjne mające na celu poprawę sytuacji podmiotów leczniczych
oraz osiąganie optymalnych rozwiązań organizacyjnych, które zarazem korzystnie wpływają
na dostępność i jakość świadczeń zdrowotnych.
Ponadto ww. ustawa umożliwiła dokonanie pewnych dostosowań w strukturze systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ).
Świadczeniodawcy mogą - za zgodą NFZ opartą o ocenę potrzeb zdrowotnych na danym
obszarze - wycofywać się z realizacji określonych profili szpitalnych w ramach PSZ, co
oznacza równocześnie zwiększenie skali działalności w zakresie tych profili w innych
szpitalach w regionie, pociągając za sobą koncentrację/konsolidację danych świadczeń
szpitalnych. Dodatkowym rozwiązaniem jest umożliwienie świadczeniodawcy, który
otrzymał zgodę na rezygnację z profilu PSZ, zawarcia umowy na tożsamy zakres świadczeń
wykonywany w trybie hospitalizacji planowej albo leczenia jednego dnia, lub umowy na
udzielanie świadczeń opieki długoterminowej.
Konsolidacja profili szpitalnych w ramach PSZ jest jednym z narzędzi porządkowania
struktury lecznictwa szpitalnego i wzmacniania stabilności systemu ochrony zdrowia. Proces
ten umożliwi optymalne wykorzystanie zasobów kadrowych i infrastrukturalnych oraz
ograniczenie dublowania świadczeń szpitalnych na tym samym obszarze zabezpieczenia,
a jednocześnie sprzyjać będzie podniesieniu jakości leczenia.
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Mając na uwadze powyższe, zapewniam, że Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań,
aby wdrażane zmiany prowadziły do poprawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w
tym poprzez zapewnienie adekwatnego finansowania, które zarazem korzystnie wpłyną na
dostępność i jakość świadczeń opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --