Interpelacja w sprawie przewidywanego wpływu systemu ETS i ETS2 na ceny energii, paliw i inflację
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16057
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie przewidywanego wpływu systemu ETS i ETS2 na ceny energii, paliw i inflację
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Anna Schmidt, Filip Kaczyński, Michał Kowalski, Wojciech Michał Zubowski, Małgorzata Wassermann
Data wpływu: 18-03-2026
Panie Ministrze,
skala potencjalnego oddziaływania ETS2 w Polsce może być szczególnie istotna z uwagi na strukturę zużycia energii w gospodarstwach domowych. Według GUS gaz ziemny był wykorzystywany w 2024 r. w 53% gospodarstw domowych, a ogrzewanie pomieszczeń odpowiadało za ponad 62% zużycia energii w gospodarstwach domowych. Na problem nakłada się brak przejrzystej, aktualnej informacji publicznej o tym, jaką część dzisiejszej ceny energii elektrycznej stanowi koszt uprawnień do emisji w obecnym systemie EU ETS. Ostatnia informacja Ministerstwa Klimatu i Środowiska wskazywała, że według danych handlowych TGE koszt uprawnień do emisji CO2 stanowił 60% kosztu wytworzenia energii elektrycznej w Polsce, przy obliczeniach opartych o dane z 2021 r. i średnią cenę EUA 53 euro/t. Z kolei w odniesieniu do harmonogramu ETS2 w przestrzeni publicznej pojawiają się rozbieżne komunikaty: Komisja Europejska opisuje model bazowy pełnej operacyjności systemu od 2027 r. z możliwością odroczenia do 2028 r. w razie wyjątkowo wysokich cen gazu lub ropy w 2026 r., natomiast w komentarzu MF do prognoz KE wskazano, że prognoza nie uwzględniała „ogłoszonego” przesunięcia z 2027 na 2028 r. Taki stan uzasadnia potrzebę jednoznacznej informacji rządu dla obywateli i rynku.
Najpoważniejsze wątpliwości dotyczą dziś nie tylko samego istnienia ryzyka wzrostu cen, lecz stopnia przygotowania państwa do jego rzetelnego oszacowania. W szczególności nie są publicznie przedstawione aktualne, porównywalne i łatwo weryfikowalne wyliczenia dotyczące udziału kosztu EU ETS w cenie energii elektrycznej dla odbiorcy końcowego ani własna, liczbowa ocena Ministerstwa Finansów co do wpływu ETS2 na inflację. Brak odpowiednio wczesnych i precyzyjnych działań może prowadzić do wzrostu ubóstwa energetycznego i transportowego, a także do przerzucania kosztów na konsumentów przez kolejne ogniwa rynku.
W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaka część dzisiejszych kosztów ceny energii elektrycznej w Polsce wynika z zakupu uprawnień w ramach obecnego EU ETS - odrębnie dla:
a) kosztu wytworzenia energii elektrycznej,
b) hurtowej ceny energii,
c) przeciętnego rachunku gospodarstwa domowego?
Jak kształtuje się koszt zakupu uprawnień EU ETS w całkowitej cenie energii elektrycznej w Polsce w porównaniu do innych państw Unii Europejskiej?
2. Czy Ministerstwo Finansów sporządziło własną ilościową ocenę wpływu wejścia w życie ETS2 na średnioroczną inflację w Polsce, odrębnie dla wskaźników CPI i HICP? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, o ile pkt. proc. ETS2 ma podnieść inflację w kolejnych latach objętych prognozą oraz jakie założenia przyjęto co do cen uprawnień, paliw i kursu walutowego? Czy Ministerstwo Finansów w latach 2024-2026 zamawiało zewnętrzne ekspertyzy i opinie w celu oszacowania potencjalnego wpływu ETS i ETS2 na inflację? Jeśli tak, to proszę o dołączenie wniosków i rekomendacji z nich wynikających do odpowiedzi na interpelację.
3. Ilu odbiorców w Polsce może zostać bezpośrednio dotkniętych wejściem w życie ETS2, w podziale na gospodarstwa domowe korzystające z:
a) gazu ziemnego,
b) węgla,
c) oleju opałowego,
d) innych paliw objętych systemem,
oraz na mikroprzedsiębiorstwa szczególnie narażone na wzrost kosztów transportu i ogrzewania?
4. Jakie działania podjął i podejmuje rząd na forum Unii Europejskiej w celu:
a) ograniczenia skokowego wzrostu cen uprawnień w ETS2,
b) zwiększenia elastyczności oraz skali środków osłonowych dla państw o wyższej energochłonności i większym udziale paliw kopalnych w gospodarstwach domowych?
5. Czy rząd zamierza wprowadzić publiczny mechanizm raportowania pokazujący, jaka część cen energii elektrycznej, paliw gazowych, paliw transportowych i ciepła wynika z kosztów EU ETS/ETS2, a jaka z innych czynników kosztowych i regulacyjnych? Jeżeli tak, to od kiedy i w jakiej formule.
6. Jakie instrumenty nadzorcze i analityczne zostaną zastosowane, aby monitorować, czy koszty ETS i ETS2 nie są lub nie będą przerzucane na odbiorców w skali wyższej niż wynika to z rzeczywistego obciążenia regulacyjnego?
7. Czy rząd rozważa krajowe działania osłonowe ograniczające wpływ ETS2 na gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa, w tym czasowe korekty instrumentów podatkowych, taryfowych lub transferowych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie rozważanych wariantów, kryteriów uruchomienia oraz przewidywanego terminu przedstawienia tych rozwiązań.
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14740 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WZE.0500.4.2026.SS
4305115.17867871.14465535
Warszawa, 21-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Jarosława Krajewskiego oraz grupy Posłów w
sprawie przewidywanego wpływu systemu ETS i ETS2 na ceny energii, paliw i inflację,
K10INT16057
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji Posła Jarosława Krajewskiego oraz grupy Posłów w sprawie
przewidywanego wpływu systemu ETS i ETS2 na ceny energii, paliw i inflację -
K10INT16057, poniżej przekazuję odpowiedzi na postawione pytania, z wykorzystaniem
materiałów przekazanych przez Ministra Energii oraz Ministra Finansów.
1. Jaka część dzisiejszych kosztów ceny energii elektrycznej w Polsce wynika z zakupu
uprawnień w ramach obecnego EU ETS — odrębnie dla:
a) kosztu wytworzenia energii elektrycznej,
b) hurtowej ceny energii,
c) przeciętnego rachunku gospodarstwa domowego?
Jak kształtuje się koszt zakupu uprawnień EU ETS w całkowitej cenie energii elektrycznej w
Polsce w porównaniu do innych państw Unii Europejskiej?
a) kosztu wytworzenia energii elektrycznej
Udział kosztu zakupu uprawnień do emisji CO2 w jednostkowych kosztach sprzedanej
energii elektrycznej różni się w zależności od źródła energii w jednostce wytwarzania.
Najbardziej istotny udział opłaty te mają w jednostkach wykorzystujących węgiel brunatny.
Dane statystyczne dotyczące elektroenergetyki dostępne są publicznie na stronie Agencji
Rynku Energii: https://www.are.waw.pl/badania-statystyczne/wynikowe-informacje-
statystyczne#sytuacja-w-elektroenergetyce
a) hurtowej ceny energii
Udział kosztów wynikających z zakupu uprawnień do emisji CO2 w strukturze ceny
hurtowej energii elektrycznej jest zależny od emisyjności wytwarzania, która – wraz z ceną
– podlega ciągłym zmianom.
b) przeciętnego rachunku gospodarstwa domowego
-- 1 of 6 --
Udział kosztów związanych z zakupem uprawnień do emisji CO₂ w rachunkach gospodarstw
domowych zależy od wielu czynników, takich jak roczne zużycie energii, wybrany
sprzedawca, taryfa oraz profil zużycia (szczególnie w przypadku taryf dynamicznych).
Dane dotyczące cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych są zbierane i
publikowane w ramach badania statystycznego współprowadzonego przez ME (1.44.02
Elektroenergetyka i ciepłownictwo) zgodnie z metodologią Eurostatu. Składowe cen energii
elektrycznej zbierane są w cyklu rocznym i dostępne publicznie w bazie danych Eurostatu:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/energy/database (zbiory: nrg_pc_204_c oraz
nrg_pc_205_c).
W strukturze danych Eurostatu dotyczących składników cen energii elektrycznej koszty
związane z funkcjonowaniem systemu EU ETS mogą być częściowo odzwierciedlone w
komponencie „Environmental taxes”, który obejmuje jednak szerszy zakres podatków i opłat
środowiskowych i nie wyodrębnia osobno pozycji odpowiadającej wyłącznie EU ETS.
Komponent ten pozwala jedynie orientacyjnie zobrazować skalę obciążeń środowiskowych
po stronie odbiorcy końcowego. Dostępne szacunki wskazują, że koszty pośrednio
wynikające z EU ETS stanowiły w ostatnich latach około 15–16% końcowej ceny energii
elektrycznej dla przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego, przy czym w przypadku
odbiorców o najniższym rocznym zużyciu energii (do 1 MWh) udział ten może być niższy.
W związku z relatywnie wysoką emisyjnością polskiej energetyki, na tle innych Państw
Członkowskich UE, koszty CO2 stanowią istotny element ceny energii elektrycznej dla
gospodarstw domowych. Wyższy niż w Polsce udział kosztów opłat za emisję CO2 w
rachunkach dla gospodarstw domowych jest w Bułgarii i Estonii, a zbliżony do polskiego na
Malcie.
2. Czy Ministerstwo Finansów sporządziło własną ilościową ocenę wpływu wejścia w życie
ETS2 na średnioroczną inflację w Polsce, odrębnie dla wskaźników CPI i HICP? Jeżeli tak,
proszę o wskazanie, o ile pkt proc. ETS2 ma podnieść inflację w kolejnych latach objętych
prognozą oraz jakie założenia przyjęto co do cen uprawnień, paliw i kursu walutowego? Czy
Ministerstwo Finansów w latach 2024-2026 zamawiało zewnętrzne ekspertyzy i opinie w
celu oszacowania potencjalnego wpływu ETS i ETS2 na inflację? Jeśli tak, to proszę o
dołączenie wniosków i rekomendacji z nich wynikających do odpowiedzi na interpelację.
Wpływ ETS i ETS2 na wskaźniki CPI i HICP jest obarczony wysoką niepewnością ze względu
na rozbieżności w podejściach analitycznych wykorzystywanych do prognozy cen uprawnień
za emisję. Jednym z podejść szacowania cen uprawnień za emisję są modele
odzwierciedlające teoretyczne koszty krańcowe redukcji emisji przy jednoczesnym braku
innych polityk prowadzących do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Alternatywnym
podejściem są modele uwzględniające mechanizmy stabilizacji rynku ETS (np. związane ze
wzrostem udziału OZE w miksie energetycznym, subsydiami czy działaniem MSR),
prognozujące niższe ścieżki cenowe ETS i ETS2.
Przykładowo, analizę wpływu systemu ETS na inflację opublikował Narodowy Bank Polski w
listopadzie 2025 r. w raporcie pt. „Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego
Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD”, który jest dostępny pod linkiem:
https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/11/Listopad_2025.pdf
Z kolei Europejski Bank Centralny określił w swojej prognozie, że implementacja ETS2 w
2028 r. może podnieść wskaźnik HICP dla strefy euro o 0,2 pkt. proc.
-- 2 of 6 --
https://www.ecb.europa.eu/press/projections/html/ecb.projections202603_ecbstaff~ebe2
91cd3d.en.html
Zaznaczyć należy, iż na forum Unii Europejskiej trwa dyskusja nad reformą systemu ETS.
Z uwagi zaś na toczące się negocjacje na szczeblu europejskim na temat rewizji systemu ETS2
oraz terminu jego wejścia w życie i brak ostatecznych rozwiązań w tym zakresie,
Ministerstwo Finansów w przygotowanych obecnie prognozach długoterminowych nie
uwzględniało ewentualnego wpływu ETS2 na wskaźniki makroekonomiczne. Nie były
również zamawiane zewnętrzne ekspertyzy i opinie w tej sprawie.
3. Ilu odbiorców w Polsce może zostać bezpośrednio dotkniętych wejściem w życie ETS2, w
podziale na gospodarstwa domowe korzystające z:
a) gazu ziemnego,
b) węgla,
c) oleju opałowego,
d) innych paliw objętych systemem,
oraz na mikroprzedsiębiorstwa szczególnie narażone na wzrost kosztów transportu i
ogrzewania?
Na podstawie danych zbieranych na potrzeby Planu Społeczno-Klimatycznego (PSK) szacuje
się, że objętych wprowadzeniem ETS2 byłoby blisko 8 milionów gospodarstw domowych,
które korzystają z indywidualnych i lokalnych źródeł ciepła (tj. nie są podłączone do dużych
sieci ciepłowniczych objętych systemem ETS1).
W podziale sytuacja przedstawia się następująco:
a) Gaz ziemny - w Polsce do sieci gazowej podłączonych jest ponad 2,7 miliona
budynków;
b) Węgiel - liczba budynków jednorodzinnych posiadających wyłącznie źródła ciepła
na paliwa stałe o niskim standardzie emisyjnym wynosi ponad 2,8 miliona (ok. 47%
wszystkich domów jednorodzinnych);
c) Olej opałowy - z badań ankietowych wynika, że w segmencie mikroprzedsiębiorstw
korzysta z niego ok. 3,5% podmiotów;
Szacowana liczba mikroprzedsiębiorstw korzystających z paliw kopalnych to ok. 1,85 miliona
podmiotów (suma firm posiadających samochody na paliwa kopalne oraz budynki ogrzewane
takimi paliwami).
4. Jakie działania podjął i podejmuje rząd na forum Unii Europejskiej w celu:
a) ograniczenia skokowego wzrostu cen uprawnień w ETS2,
b) zwiększenia elastyczności oraz skali środków osłonowych dla państw o wyższej
energochłonności i większym udziale paliw kopalnych w gospodarstwach domowych?
a)
Rząd RP od ok. 2 lat prowadzi rozmowy na forum Unii Europejskiej zmierzające do odsunięcia
w czasie wejścia w życie systemu, ograniczenia jego wpływu na gospodarstwa dobowe, w tym
ograniczenia ryzyka gwałtownego wzrostu cen uprawnień w systemie ETS2. Polska
-- 3 of 6 --
wskazuje, że obecny kształt mechanizmu może prowadzić do skoków cenowych, a także
istotnych napięć społecznych i gospodarczych, szczególnie w państwach o wysokim udziale
paliw kopalnych.
Kluczowym jak dotychczas punktem w pracach nad zmianami systemu ETS2 było odsunięcie
implementacji tego systemu o rok. Odroczenie ETS2 było bezpośrednim wynikiem działań
Polski przed oraz w trakcie Rady ds. Środowiska (ENVI) w listopadzie 2025 r. To właśnie na
tej Radzie, w ramach dyskusji nad zmianami do Europejskiego Prawa Klimatycznego (ECL),
przyjęto zapis o odroczeniu (do 2028) wejścia w życie systemu ETS2. Ma to dać państwom
członkowskim więcej czasu na przygotowanie się do nowych obowiązków.
Warto też podkreślić, że dzięki wysiłkom Rządu RP w ubiegłym roku zawiązała się koalicja
19 państw forsujących wprowadzenie zmian do ETS2. Zaproponowane zmiany
wypracowane przez koalicjantów mają na celu ograniczenie konsekwencji dla gospodarstw
domowych wprowadzenia ETS2. Głównym postulatem koalicjantów jest znaczące
wzmocnienie mechanizmów zabezpieczających przed znaczącym wzrostem cen uprawnień
do emisji, a także zwiększających przewidywalność rynku.
Komisja Europejska pozytywnie odpowiedziała na stanowisko koalicjantów
i przedstawiła propozycje zmian w funkcjonowaniu systemu ETS2. Jedną z nich jest projekt,
który ma na celu dostosowanie Mechanizmu Rezerwy Stabilności Rynkowej (MSR) w taki
sposób, aby zapewnić stabilność rynku i przewidywalność cen przed jego uruchomieniem.
Jeśli chodzi o planowane działania, Polska już komunikuje wstępne postulaty z zakresu
rewizji Dyrektywy ETS zaplanowanej przez Komisję Europejską na połowę 2026 r. Obejmują
one m.in. dalsze zmiany w systemie ETS2.
Polska podkreśla, że nie uważa ETS2 za niezbędne narzędzie i postuluje jego korektę m.in. o:
1. Zawieszenie ETS2 do 2030 roku lub uczynienie go mechanizmem dobrowolnym.
Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzenia ETS2 wtedy, gdy realnie
wspiera on krajową ścieżkę dekarbonizacji i nie stanowi zagrożenia dla stabilności
społecznej. Rząd RP postuluje zawieszenie funkcjonowania ETS2 do 2030 r. lub nadanie mu
charakteru dobrowolnego. Państwa rezygnujące z ETS2 nadal realizowałyby redukcje emisji
w transporcie i ogrzewaniu w ramach obowiązków wynikających z Rozporządzenia ws.
wspólnego wysiłku redukcyjnego.
2. Dostosowanie system ETS2 do realiów gospodarczych państw członkowskich
ETS2 będzie oddziaływać na państwa członkowskie nierównomiernie. Jest to mechanizm
jednakowy dla wszystkich, stosowany jednolicie w państwach o dramatycznie różnych
warunkach klimatycznych, potrzebach grzewczych i systemach energetycznych. To, co może
być wykonalne w państwach o łagodnym klimacie i rozwiniętej infrastrukturze czystego
ogrzewania, staje się niezwykle kosztowne w regionach o zimniejszych zimach i
przestarzałych systemach grzewczych opartych na paliwach kopalnych. To stoi w
sprzeczności z fundamentalnymi wartościami sprawiedliwości i solidarności.
b)
W zakresie zwiększenia elastyczności i skali środków osłonowych rząd RP koncentruje się na
zapewnieniu państwom członkowskim większego dostępu do instrumentów finansowych
oraz możliwości ich wcześniejszego wykorzystania.
-- 4 of 6 --
Polska na forum UE wciąż podkreśla konieczność zmiany założeń systemu. Rząd RP w
ramach rewizji ETS, postuluje także o umożliwienie wcześniejszego i elastycznego
korzystania z Funduszu Społeczno-Klimatycznego (SFK). Ma to umożliwić państwom
przygotowanie gospodarstw domowych na skutki transformacji energetycznej.
Wskazujemy także, że proaktywne uruchomienie środków SFK pozwoli finansować m.in.
programy termomodernizacji, rozwój czystych źródeł ciepła oraz inwestycje w efektywność
energetyczną, zamiast wykorzystywania funduszu wyłącznie do działań kryzysowych.
5. Czy rząd zamierza wprowadzić publiczny mechanizm raportowania pokazujący, jaka część
cen energii elektrycznej, paliw gazowych, paliw transportowych i ciepła wynika z kosztów EU
ETS /ETS2, a jaka z innych czynników kosztowych i regulacyjnych? Jeżeli tak, to od kiedy i w
jakiej formule.
Na obecnym etapie nie są planowane takie działania.
Niemniej jednak w dyrektywie powołującej nowy system ETS2 zapisano obowiązek
raportowania przerzucania kosztów na podmioty objęte ETS2, które będą raportować średni
udział kosztów związanych z umorzeniem uprawnień, które zostały przerzucone na
konsumentów w poprzednim roku.
Obowiązek raportowania ma zapobiec nadużyciom cenowym oraz pozwolą na sprawdzenie
czy podmioty nie zawyżają cen ponad realny koszt uprawnień.
6. Jakie instrumenty nadzorcze i analityczne zostaną zastosowane, aby monitorować, czy
koszty ETS i ETS2 nie są lub nie będą przerzucane na odbiorców w skali wyższej niż wynika
to z rzeczywistego obciążenia regulacyjnego?
Informacje zawarto w odpowiedzi na pytanie 5.
7. Czy rząd rozważa krajowe działania osłonowe ograniczające wpływ ETS2 na
gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa, w tym czasowe korekty instrumentów
podatkowych, taryfowych lub transferowych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie rozważanych
wariantów, kryteriów uruchomienia oraz przewidywanego terminu przedstawienia tych
rozwiązań.
Polska, jak wspomniano w odpowiedziach na poprzednie pytania, uznaje system ETS2 w jego
obecnym kształcie za narzędzie nieadekwatne do wyzwań stojących przed gospodarstwami
domowymi i mikroprzedsiębiorstwami, w związku z czym koncentruje działania przede
wszystkim na forum międzynarodowym, postulując jego korektę. W szczególności
proponowane jest zawieszenie funkcjonowania ETS2 do 2030 r. lub nadanie mu charakteru
dobrowolnego, tak aby państwa członkowskie mogły wdrażać go w sposób dostosowany do
krajowych uwarunkowań społeczno-gospodarczych oraz tempa dekarbonizacji.
Równolegle podkreślana jest konieczność zapewnienia wcześniejszego i bardziej
elastycznego dostępu do środków z Funduszu Społeczno-Klimatycznego, co umożliwi
przygotowanie gospodarstw domowych i mikroprzedsiębiorstw na zmiany wynikające z
transformacji energetycznej oraz ograniczy potrzebę stosowania doraźnych działań
osłonowych w przyszłości.
W związku z powyższym na obecnym etapie priorytetem pozostaje zmiana założeń
systemowych ETS2 na poziomie Unii Europejskiej, natomiast ewentualne krajowe działania
osłonowe – w tym instrumenty podatkowe, taryfowe lub transferowe – będą rozważane w
zależności od ostatecznego kształtu regulacji unijnych oraz ich potencjalnego wpływu
społeczno-gospodarczego. Określenie szczegółowych wariantów, kryteriów ich
-- 5 of 6 --
uruchamiania oraz harmonogramu wdrażania będzie możliwe po rozstrzygnięciach na
poziomie UE.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Ministerstwo Finansów
2. Ministerstwo Energii
-- 6 of 6 --