Interpelacja nr 16053
Interpelacja w sprawie realizacji "Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032" oraz tempa likwidacji wyrobów zawierających azbest z terenu Polski
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (80%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie realizacji "Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032" oraz tempa likwidacji wyrobów zawierających azbest z terenu Polski
Interpelacja nr 16053
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie realizacji "Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032" oraz tempa likwidacji wyrobów zawierających azbest z terenu Polski
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 18-03-2026
Szanowna Pani Minister,
problem obecności wyrobów zawierających azbest w polskiej przestrzeni publicznej i na posesjach prywatnych pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań ekologicznych i zdrowotnych naszego kraju. Azbest, jako substancja o udowodnionym działaniu rakotwórczym, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia obywateli.
Zgodnie z przyjętym przez Radę Ministrów „Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032“ Polska zobowiązała się do całkowitego usunięcia azbestu do końca 2032 roku. Tymczasem dane z Bazy Azbestowej oraz raporty Najwyższej Izby Kontroli wskazują na wolne tempo prac związanych z utylizacją tego materiału.
Mieszkańcy, zwłaszcza obszarów wiejskich, wciąż borykają się z barierami finansowymi. Choć sam demontaż i utylizacja są często dofinansowywane, ogromnym obciążeniem pozostaje koszt zakupu i montażu nowego pokrycia dachowego, co skutecznie zniechęca wielu obywateli do podejmowania działań.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jaki jest aktualny stan zaawansowania usuwania azbestu w Polsce? Proszę o podanie danych dotyczących masy (w tonach) usuniętych wyrobów oraz szacunkowej ilości azbestu, który wciąż pozostaje do zlikwidowania.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podtrzymuje termin 31 grudnia 2032 roku jako datę całkowitego oczyszczenia kraju z azbestu?
Jakie konkretne działania podjął resort, aby przyspieszyć proces inwentaryzacji i usuwania azbestu?
Czy są planowane nowe instrumenty wsparcia finansowego dla osób fizycznych, które wykraczałyby poza samą utylizację (np. dopłaty do zakupu nowych materiałów budowlanych/pokryć dachowych)? Wielu obywateli wskazuje ten element jako kluczową barierę.
W jaki sposób rząd zamierza wesprzeć jednostki samorządu terytorialnego, na których spoczywa ciężar operacyjny usuwania azbestu, w kontekście rosnących kosztów składowania odpadów niebezpiecznych?
Z poważaniem
Interpelacja nr 16053
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie realizacji "Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032" oraz tempa likwidacji wyrobów zawierających azbest z terenu Polski
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 18-03-2026
Szanowna Pani Minister,
problem obecności wyrobów zawierających azbest w polskiej przestrzeni publicznej i na posesjach prywatnych pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań ekologicznych i zdrowotnych naszego kraju. Azbest, jako substancja o udowodnionym działaniu rakotwórczym, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia obywateli.
Zgodnie z przyjętym przez Radę Ministrów „Programem Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032“ Polska zobowiązała się do całkowitego usunięcia azbestu do końca 2032 roku. Tymczasem dane z Bazy Azbestowej oraz raporty Najwyższej Izby Kontroli wskazują na wolne tempo prac związanych z utylizacją tego materiału.
Mieszkańcy, zwłaszcza obszarów wiejskich, wciąż borykają się z barierami finansowymi. Choć sam demontaż i utylizacja są często dofinansowywane, ogromnym obciążeniem pozostaje koszt zakupu i montażu nowego pokrycia dachowego, co skutecznie zniechęca wielu obywateli do podejmowania działań.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jaki jest aktualny stan zaawansowania usuwania azbestu w Polsce? Proszę o podanie danych dotyczących masy (w tonach) usuniętych wyrobów oraz szacunkowej ilości azbestu, który wciąż pozostaje do zlikwidowania.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska podtrzymuje termin 31 grudnia 2032 roku jako datę całkowitego oczyszczenia kraju z azbestu?
Jakie konkretne działania podjął resort, aby przyspieszyć proces inwentaryzacji i usuwania azbestu?
Czy są planowane nowe instrumenty wsparcia finansowego dla osób fizycznych, które wykraczałyby poza samą utylizację (np. dopłaty do zakupu nowych materiałów budowlanych/pokryć dachowych)? Wielu obywateli wskazuje ten element jako kluczową barierę.
W jaki sposób rząd zamierza wesprzeć jednostki samorządu terytorialnego, na których spoczywa ciężar operacyjny usuwania azbestu, w kontekście rosnących kosztów składowania odpadów niebezpiecznych?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
15 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.2 / 1k zn.
- Zawiera 15 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13696 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DZG-VII.054.1.2026
Warszawa, 15 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16053 Pani Poseł Doroty Marek w sprawie realizacji „Programu
Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032” oraz tempa likwidacji wyrobów
zawierających azbest z terenu Polski
Szanowny Panie Marszałku,
od 2009 r. realizowany jest program wieloletni pn. „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu
na lata 2009-2032”, przyjęty przez Radę Ministrów uchwałą z dnia 14 lipca 2009 r. Za
jego koordynację odpowiada Minister Finansów i Gospodarki, zapewniając wsparcie
jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie inwentaryzacji wyrobów zawierających
azbest oraz działań edukacyjno-informacyjnych dotyczących tych wyrobów.
Polska w wielu dokumentach unijnych jest wskazywana jako lider działań dotyczących
azbestu. Dzięki Bazie Azbestowej (www.bazaazbestowa.gov.pl) oraz całemu systemowi
gromadzenia i przetwarzania danych o wyrobach zawierających azbest sytuacja w kraju
jest dobrze zdiagnozowana.
Ad 1.
Według stanu na 10.04.2026 r. w Bazie Azbestowej zinwentaryzowano 9,214 mln ton
wyrobów zawierających azbest, z tego 8,391 mln ton u osób fizycznych. Unieszkodliwiono
2,209 mln ton wyrobów azbestowych, a pozostało do unieszkodliwienia – 7,005 mln ton, z
tego 6,379 mln ton u osób fizycznych. Wyroby zawierające azbest znajdujące się u osób
fizycznych zostały usunięte w 23,98%, a w przypadku pozostałych podmiotów – w
23,84%.
Tempo usuwania wyrobów zawierających azbest kształtuje się na poziomie 200 tys. ton
rocznie (np. w 2023 r. zeskładowano 207 tys. ton odpadów zawierających azbest,
w 2024 r. – 188 tys. ton). W najbliższym czasie może ono wzrosnąć ze względu na wejście
w fazę realizacji umów zawieranych w ramach programu dofinansowania do wymiany
w gospodarstwach rolnych pokryć dachów wykonanych z materiałów zawierających
azbest na budynkach służących do produkcji rolniczej oraz uruchamiania nowych
programów wspierania usuwania tych wyrobów w poszczególnych regionach, zarówno ze
środków krajowych, jak i unijnych.
Ad 2.
Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) nie wprowadza terminu
oczyszczenia kraju z azbestu. Zmiana lub utrzymanie terminu 31 grudnia 2032 r. będzie
poddane dyskusji i konsultacji w trakcie planowanych prac nad aktualizacją Programu
Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032.
Ad 3.
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie
wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz
wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są
wykorzystywane wyroby zawierające azbest (Dz. U. z 2011 r. poz. 31) składanie informacji
o wyrobach zawierających azbest jest obowiązkiem cyklicznym, który należy wypełniać
każdego roku w terminie do 31 stycznia.
W projekcie ustawy o wyrobach zawierających azbest planowana jest rezygnacja z
corocznego przedkładania informacji o wyrobach zawierających azbest, na rzecz złożenia
deklaracji dotyczącej wyrobów zawierających azbest w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie projektowanej ustawy, a następnie w ciągu 30 dni po zmianie danych objętych
deklaracją.
Baza Azbestowa prowadzona przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii stanowi jedno z
narzędzi monitorowania realizacji zadań wynikających z Programu Oczyszczania Kraju z
Azbestu na lata 2009-2032. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, za
wprowadzanie i aktualizowanie w Bazie Azbestowej danych pochodzących od właścicieli i
użytkowników nieruchomości, na których są wykorzystywane wyroby zawierające azbest,
odpowiadają jednostki samorządu terytorialnego szczebla gminnego i wojewódzkiego.
Jakość i aktualność danych w systemie zależy zatem od stopnia zaangażowania obywateli
oraz samorządów w realizację powierzonego obowiązku. Obecnie w systemie pracuje 16
urzędów marszałkowskich oraz 2 477 (z 2 479) urzędów gminnych.
Aktualne dane z inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest są podstawą do ubiegania
się przez gminę o środki finansowe na usuwanie wyrobów zawierających azbest. Z tego
względu Ministerstwo podejmowało w latach ubiegłych i planuje kontynuować działania
mające na celu zachęcanie jst szczebla gminnego do pracy w Bazie Azbestowej
i aktualizowania danych dotyczących wyrobów.
W latach 2009-2025 udzielono wsparcia 2 096 jednostkom samorządu terytorialnego
z całego kraju na przeprowadzenie inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest lub jej
aktualizację. Na ten cel wydatkowano kwotę 31 mln zł.
Ministerstwo zapewnia również utrzymanie w ciągłej gotowości do pracy i rozwój
technologiczny Bazy Azbestowej oraz portalu Geoazbest. Rozbudowa i ulepszanie Bazy
Azbestowej są zadaniem ciągłym, mającym na celu poprawę jej funkcjonalności dla
użytkownika. Strona internetowa Bazy Azbestowej zawiera także szereg informacji, które
jst mogą wykorzystać przy realizacji swoich obowiązków, w tym:
aktualne dane ilościowe o wyrobach zinwentaryzowanych i unieszkodliwionych,
publikacje (poradniki, prezentacje) oraz wzory formularzy służące do okresowego
wypełniania obowiązków sprawozdawczych każdego, kto wykorzystuje wyroby
zawierające azbest,
bazę firm zajmujących się usuwaniem wyrobów,
listę składowisk odpadów azbestowych,
wykaz lokalnych i regionalnych programów usuwania azbestu,
dane statystyczne oraz wykres aktywności gmin.
Baza Azbestowa zawiera także bazę pytań i odpowiedzi oraz filmów instruktażowych
dotyczących zasad prawidłowej pracy w Bazie Azbestowej. Dodatkowo, w ramach
wsparcia gmin, w zakładce „Aktualności” zamieszczane są komunikaty o naborach
wniosków o dofinansowanie prowadzonych przez wojewódzkie fundusze ochrony
środowiska i gospodarki wodnej. Również portal GeoAzbest daje możliwość wyszukiwania
danych o lokalizacji wyrobu, prezentację działek na mapie oraz generowanie danych o
wyrobach w postaci analiz lub raportów.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W tym roku planowane jest przeprowadzenie spotkań on-line z jednostkami samorządu
terytorialnego na temat funkcjonowania Bazy Azbestowej oraz zmian w jej działaniu
wynikających z ustawy o wyrobach zawierających azbest, połączonych z instruktażem
wykonania działań w systemie. Informacje o planowanych spotkaniach i instruktażach
będą wysyłane do poszczególnych samorządów.
Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest przewiduje również możliwość
pozostawienia określonych rodzajów wyrobów bez ich usuwania, wprowadza instrument
weryfikacji stanu Bazy Azbestowej oraz nakłada obowiązek złożenia deklaracji dotyczącej
wyrobów zawierających azbest w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Celem tych instrumentów jest potwierdzenie inwentaryzacji wyrobów zawierających
azbest oraz określenie faktycznej masy wyrobów zawierających azbest pozostających do
usunięcia i unieszkodliwienia. Instrument weryfikacji umożliwi aktualizację danych o
wyrobach zawierających azbest, nawet jeśli ich użytkujący nie złoży deklaracji w terminie.
Ad 4 i 5.
W Programie Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032 fundusze ochrony
środowiska zostały wskazane jako pełniące rolę wspierającą w zakresie finansowania
usuwania wyrobów zawierających azbest.
Już od 2010 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej,
nadzorowany przez Ministra Klimatu i Środowiska, realizuje program priorytetowy pn.:
„Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”
dedykowany wsparciu działań w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz
unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest. W latach 2010-2023 NFOŚiGW
przeznaczył łącznie na usuwanie wyrobów zawierających azbest kwotę 266 mln zł, co
przyniosło efekt w postaci trwałego usunięcia 515 tys. ton azbestu. Konstrukcja programu
priorytetowego zakładała, że jest to połączenie wkładu NFOŚiGW ze środkami
wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, czasami przy wsparciu
beneficjentów końcowych.
Warto podkreślić, że corocznie ze środków NFOŚiGW przy współpracy z WFOŚiGW
wydatkowane są środki na działania związane z usuwaniem azbestu. W 2024 r. kwota ta
wyniosła 26,6, mln zł. Wsparcia ze środków własnych udzielają również WFOŚiGW, np. w
wysokości 19,4 mln zł w 2024 r., oraz jednostki samorządu terytorialnego (łącznie gminne,
powiatowe, wojewódzkie) w wysokości 6,3 mln zł w 2024 r.
Z dofinansowania udzielanego przez gminy korzystają zarówno osoby fizyczne, jak i
przedsiębiorcy, a dotacje celowe obejmują m.in. zakup nowego pokrycia dachowego
wolnego od azbestu.
Obok środków krajowych usuwanie wyrobów zawierający azbest było od lat finansowane
ze środków unijnych. Przykładowo, w 2021 r. wydatkowano ze środków unijnych ponad
52 mln zł, w 2022 r. – ponad 5 mln zł. W perspektywie polityki spójności na lata 2021-
2027 jest możliwość ujmowania usuwania wyrobów zawierających azbest jako kosztów
kwalifikowanych w regionalnych programach operacyjnych, także w projektach
dotyczących m.in. efektywności energetycznej, OZE, wodno-kanalizacyjnych. We
wrześniu 2023 r. uzyskano pozytywną opinię Komisji Europejskiej w zakresie interpretacji
art. 7.1 (f) rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i
Funduszu Spójności 2021/1058 w zakresie kwalifikowalności wydatków na transport i
składowanie odpadów zawierających azbest. Wydatki związane z transportem odpadów
zawierających azbest na składowisko i kosztem ich składowania można ujmować w
programach regionalnych w perspektywie finansowej 2021-2027. Działania w tym
zakresie podejmują poszczególne urzędy marszałkowskie.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto, w połowie 2022 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uruchomił program dofinansowania
do wymiany w gospodarstwach rolnych pokryć dachu wykonanych z materiałów
zawierających azbest na budynkach służących do produkcji rolniczej.
Należy zaznaczyć, że to właśnie na terenach wiejskich występuje najwięcej wyrobów
zawierających azbest pozostających w dyspozycji osób fizycznych. Z informacji
uzyskanych od MRiRW wynika, że w okresie prowadzonych naborów (I nabór: od 17
października 2022 r. do 15 listopada 2022 r., II nabór: od 15 grudnia 2023 r. do 12
stycznia 2024 r.) wnioski na wymianę dachów złożyło 92,5 tys. rolników. Trwa ich
rozpatrywanie. Łącznie podpisano już ponad 50 tys. umów na kwotę 630 mln zł, co
przyczyni się (według szacunków) do zdemontowania aż 358 tys. ton wyrobów
azbestowych z terenu kraju.
Aby wesprzeć usuwanie wyrobów azbestowych gospodarstw rolnych ze środków KPO
NFOŚiGW uruchomił Część 2) Programu NFOŚiGW pn. „Ogólnopolski program
finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest” obejmującą wsparcie dla
przedsięwzięć w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwienia
odpadów zawierających azbest realizowanych w gospodarstwach rolnych, z alokacją 150
mln zł. Program będzie realizowany do 2027 r.
Obecnie w NFOŚiGW trwają prace nad zmianą Części 1) Programu pn. „Ogólnopolski
program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”, celem ogłoszenia
naboru skierowanego do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki
wodnej jako beneficjentów i wydłużeniem jego realizacji do 2027 r.
Beneficjentami końcowymi będą jednostki samorządu terytorialnego i ich związki. Z
dofinansowania będą mogli skorzystać posiadacze obiektów budowlanych realizujący
przedsięwzięcia w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania
odpadów zawierających azbest, zgodnie z gminnymi programami usuwania azbestu i
wyrobów zawierających azbest, również w zakresie azbestu pochodzącego z zabudowań
gospodarskich, z wyłączeniem beneficjentów Działania A1.4.1 w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności. Planowany budżet naboru to 49,23 mln zł na lata
2026-2027.
Nabór dla WFOŚiGW planowany jest na przełomie kwietnia i maja 2026 r. Kwestie
wsparcia jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w kontekście rosnących
kosztów zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, pozostają przedmiotem analiz w
ramach prowadzonych prac. W związku z tym, przy okazji zmiany Części 1) ww. programu,
planowane jest zwiększenie wysokości kwoty kosztów kwalifikowanych z 700 zł do 800
zł/tonę azbestu.
Na stronie Bazy Azbestowej zamieszczane są informacje o aktualnych naborach, tak aby ta
wiedza dotarła do jak największej liczby samorządów. Kolejne informacje o nowych
programach i naborach będą zamieszczane sukcesywnie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
[1] art. 162 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.
U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 176)
[2] §4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie
sposobu przedkładania marszałkowi województwa informacji o występowaniu substancji
stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (Dz.U. z 2015 r. poz. 1450).
Do wiadomości
1. Minister Klimatu i Środowiska
2. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DZG-VII.054.1.2026
Warszawa, 15 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16053 Pani Poseł Doroty Marek w sprawie realizacji „Programu
Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032” oraz tempa likwidacji wyrobów
zawierających azbest z terenu Polski
Szanowny Panie Marszałku,
od 2009 r. realizowany jest program wieloletni pn. „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu
na lata 2009-2032”, przyjęty przez Radę Ministrów uchwałą z dnia 14 lipca 2009 r. Za
jego koordynację odpowiada Minister Finansów i Gospodarki, zapewniając wsparcie
jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie inwentaryzacji wyrobów zawierających
azbest oraz działań edukacyjno-informacyjnych dotyczących tych wyrobów.
Polska w wielu dokumentach unijnych jest wskazywana jako lider działań dotyczących
azbestu. Dzięki Bazie Azbestowej (www.bazaazbestowa.gov.pl) oraz całemu systemowi
gromadzenia i przetwarzania danych o wyrobach zawierających azbest sytuacja w kraju
jest dobrze zdiagnozowana.
Ad 1.
Według stanu na 10.04.2026 r. w Bazie Azbestowej zinwentaryzowano 9,214 mln ton
wyrobów zawierających azbest, z tego 8,391 mln ton u osób fizycznych. Unieszkodliwiono
2,209 mln ton wyrobów azbestowych, a pozostało do unieszkodliwienia – 7,005 mln ton, z
tego 6,379 mln ton u osób fizycznych. Wyroby zawierające azbest znajdujące się u osób
fizycznych zostały usunięte w 23,98%, a w przypadku pozostałych podmiotów – w
23,84%.
Tempo usuwania wyrobów zawierających azbest kształtuje się na poziomie 200 tys. ton
rocznie (np. w 2023 r. zeskładowano 207 tys. ton odpadów zawierających azbest,
w 2024 r. – 188 tys. ton). W najbliższym czasie może ono wzrosnąć ze względu na wejście
w fazę realizacji umów zawieranych w ramach programu dofinansowania do wymiany
w gospodarstwach rolnych pokryć dachów wykonanych z materiałów zawierających
azbest na budynkach służących do produkcji rolniczej oraz uruchamiania nowych
programów wspierania usuwania tych wyrobów w poszczególnych regionach, zarówno ze
środków krajowych, jak i unijnych.
Ad 2.
Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) nie wprowadza terminu
oczyszczenia kraju z azbestu. Zmiana lub utrzymanie terminu 31 grudnia 2032 r. będzie
poddane dyskusji i konsultacji w trakcie planowanych prac nad aktualizacją Programu
Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032.
Ad 3.
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie
wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz
wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są
wykorzystywane wyroby zawierające azbest (Dz. U. z 2011 r. poz. 31) składanie informacji
o wyrobach zawierających azbest jest obowiązkiem cyklicznym, który należy wypełniać
każdego roku w terminie do 31 stycznia.
W projekcie ustawy o wyrobach zawierających azbest planowana jest rezygnacja z
corocznego przedkładania informacji o wyrobach zawierających azbest, na rzecz złożenia
deklaracji dotyczącej wyrobów zawierających azbest w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie projektowanej ustawy, a następnie w ciągu 30 dni po zmianie danych objętych
deklaracją.
Baza Azbestowa prowadzona przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii stanowi jedno z
narzędzi monitorowania realizacji zadań wynikających z Programu Oczyszczania Kraju z
Azbestu na lata 2009-2032. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, za
wprowadzanie i aktualizowanie w Bazie Azbestowej danych pochodzących od właścicieli i
użytkowników nieruchomości, na których są wykorzystywane wyroby zawierające azbest,
odpowiadają jednostki samorządu terytorialnego szczebla gminnego i wojewódzkiego.
Jakość i aktualność danych w systemie zależy zatem od stopnia zaangażowania obywateli
oraz samorządów w realizację powierzonego obowiązku. Obecnie w systemie pracuje 16
urzędów marszałkowskich oraz 2 477 (z 2 479) urzędów gminnych.
Aktualne dane z inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest są podstawą do ubiegania
się przez gminę o środki finansowe na usuwanie wyrobów zawierających azbest. Z tego
względu Ministerstwo podejmowało w latach ubiegłych i planuje kontynuować działania
mające na celu zachęcanie jst szczebla gminnego do pracy w Bazie Azbestowej
i aktualizowania danych dotyczących wyrobów.
W latach 2009-2025 udzielono wsparcia 2 096 jednostkom samorządu terytorialnego
z całego kraju na przeprowadzenie inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest lub jej
aktualizację. Na ten cel wydatkowano kwotę 31 mln zł.
Ministerstwo zapewnia również utrzymanie w ciągłej gotowości do pracy i rozwój
technologiczny Bazy Azbestowej oraz portalu Geoazbest. Rozbudowa i ulepszanie Bazy
Azbestowej są zadaniem ciągłym, mającym na celu poprawę jej funkcjonalności dla
użytkownika. Strona internetowa Bazy Azbestowej zawiera także szereg informacji, które
jst mogą wykorzystać przy realizacji swoich obowiązków, w tym:
aktualne dane ilościowe o wyrobach zinwentaryzowanych i unieszkodliwionych,
publikacje (poradniki, prezentacje) oraz wzory formularzy służące do okresowego
wypełniania obowiązków sprawozdawczych każdego, kto wykorzystuje wyroby
zawierające azbest,
bazę firm zajmujących się usuwaniem wyrobów,
listę składowisk odpadów azbestowych,
wykaz lokalnych i regionalnych programów usuwania azbestu,
dane statystyczne oraz wykres aktywności gmin.
Baza Azbestowa zawiera także bazę pytań i odpowiedzi oraz filmów instruktażowych
dotyczących zasad prawidłowej pracy w Bazie Azbestowej. Dodatkowo, w ramach
wsparcia gmin, w zakładce „Aktualności” zamieszczane są komunikaty o naborach
wniosków o dofinansowanie prowadzonych przez wojewódzkie fundusze ochrony
środowiska i gospodarki wodnej. Również portal GeoAzbest daje możliwość wyszukiwania
danych o lokalizacji wyrobu, prezentację działek na mapie oraz generowanie danych o
wyrobach w postaci analiz lub raportów.
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W tym roku planowane jest przeprowadzenie spotkań on-line z jednostkami samorządu
terytorialnego na temat funkcjonowania Bazy Azbestowej oraz zmian w jej działaniu
wynikających z ustawy o wyrobach zawierających azbest, połączonych z instruktażem
wykonania działań w systemie. Informacje o planowanych spotkaniach i instruktażach
będą wysyłane do poszczególnych samorządów.
Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest przewiduje również możliwość
pozostawienia określonych rodzajów wyrobów bez ich usuwania, wprowadza instrument
weryfikacji stanu Bazy Azbestowej oraz nakłada obowiązek złożenia deklaracji dotyczącej
wyrobów zawierających azbest w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Celem tych instrumentów jest potwierdzenie inwentaryzacji wyrobów zawierających
azbest oraz określenie faktycznej masy wyrobów zawierających azbest pozostających do
usunięcia i unieszkodliwienia. Instrument weryfikacji umożliwi aktualizację danych o
wyrobach zawierających azbest, nawet jeśli ich użytkujący nie złoży deklaracji w terminie.
Ad 4 i 5.
W Programie Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032 fundusze ochrony
środowiska zostały wskazane jako pełniące rolę wspierającą w zakresie finansowania
usuwania wyrobów zawierających azbest.
Już od 2010 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej,
nadzorowany przez Ministra Klimatu i Środowiska, realizuje program priorytetowy pn.:
„Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”
dedykowany wsparciu działań w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz
unieszkodliwienia odpadów zawierających azbest. W latach 2010-2023 NFOŚiGW
przeznaczył łącznie na usuwanie wyrobów zawierających azbest kwotę 266 mln zł, co
przyniosło efekt w postaci trwałego usunięcia 515 tys. ton azbestu. Konstrukcja programu
priorytetowego zakładała, że jest to połączenie wkładu NFOŚiGW ze środkami
wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, czasami przy wsparciu
beneficjentów końcowych.
Warto podkreślić, że corocznie ze środków NFOŚiGW przy współpracy z WFOŚiGW
wydatkowane są środki na działania związane z usuwaniem azbestu. W 2024 r. kwota ta
wyniosła 26,6, mln zł. Wsparcia ze środków własnych udzielają również WFOŚiGW, np. w
wysokości 19,4 mln zł w 2024 r., oraz jednostki samorządu terytorialnego (łącznie gminne,
powiatowe, wojewódzkie) w wysokości 6,3 mln zł w 2024 r.
Z dofinansowania udzielanego przez gminy korzystają zarówno osoby fizyczne, jak i
przedsiębiorcy, a dotacje celowe obejmują m.in. zakup nowego pokrycia dachowego
wolnego od azbestu.
Obok środków krajowych usuwanie wyrobów zawierający azbest było od lat finansowane
ze środków unijnych. Przykładowo, w 2021 r. wydatkowano ze środków unijnych ponad
52 mln zł, w 2022 r. – ponad 5 mln zł. W perspektywie polityki spójności na lata 2021-
2027 jest możliwość ujmowania usuwania wyrobów zawierających azbest jako kosztów
kwalifikowanych w regionalnych programach operacyjnych, także w projektach
dotyczących m.in. efektywności energetycznej, OZE, wodno-kanalizacyjnych. We
wrześniu 2023 r. uzyskano pozytywną opinię Komisji Europejskiej w zakresie interpretacji
art. 7.1 (f) rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i
Funduszu Spójności 2021/1058 w zakresie kwalifikowalności wydatków na transport i
składowanie odpadów zawierających azbest. Wydatki związane z transportem odpadów
zawierających azbest na składowisko i kosztem ich składowania można ujmować w
programach regionalnych w perspektywie finansowej 2021-2027. Działania w tym
zakresie podejmują poszczególne urzędy marszałkowskie.
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto, w połowie 2022 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uruchomił program dofinansowania
do wymiany w gospodarstwach rolnych pokryć dachu wykonanych z materiałów
zawierających azbest na budynkach służących do produkcji rolniczej.
Należy zaznaczyć, że to właśnie na terenach wiejskich występuje najwięcej wyrobów
zawierających azbest pozostających w dyspozycji osób fizycznych. Z informacji
uzyskanych od MRiRW wynika, że w okresie prowadzonych naborów (I nabór: od 17
października 2022 r. do 15 listopada 2022 r., II nabór: od 15 grudnia 2023 r. do 12
stycznia 2024 r.) wnioski na wymianę dachów złożyło 92,5 tys. rolników. Trwa ich
rozpatrywanie. Łącznie podpisano już ponad 50 tys. umów na kwotę 630 mln zł, co
przyczyni się (według szacunków) do zdemontowania aż 358 tys. ton wyrobów
azbestowych z terenu kraju.
Aby wesprzeć usuwanie wyrobów azbestowych gospodarstw rolnych ze środków KPO
NFOŚiGW uruchomił Część 2) Programu NFOŚiGW pn. „Ogólnopolski program
finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest” obejmującą wsparcie dla
przedsięwzięć w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwienia
odpadów zawierających azbest realizowanych w gospodarstwach rolnych, z alokacją 150
mln zł. Program będzie realizowany do 2027 r.
Obecnie w NFOŚiGW trwają prace nad zmianą Części 1) Programu pn. „Ogólnopolski
program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”, celem ogłoszenia
naboru skierowanego do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki
wodnej jako beneficjentów i wydłużeniem jego realizacji do 2027 r.
Beneficjentami końcowymi będą jednostki samorządu terytorialnego i ich związki. Z
dofinansowania będą mogli skorzystać posiadacze obiektów budowlanych realizujący
przedsięwzięcia w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania
odpadów zawierających azbest, zgodnie z gminnymi programami usuwania azbestu i
wyrobów zawierających azbest, również w zakresie azbestu pochodzącego z zabudowań
gospodarskich, z wyłączeniem beneficjentów Działania A1.4.1 w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności. Planowany budżet naboru to 49,23 mln zł na lata
2026-2027.
Nabór dla WFOŚiGW planowany jest na przełomie kwietnia i maja 2026 r. Kwestie
wsparcia jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w kontekście rosnących
kosztów zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, pozostają przedmiotem analiz w
ramach prowadzonych prac. W związku z tym, przy okazji zmiany Części 1) ww. programu,
planowane jest zwiększenie wysokości kwoty kosztów kwalifikowanych z 700 zł do 800
zł/tonę azbestu.
Na stronie Bazy Azbestowej zamieszczane są informacje o aktualnych naborach, tak aby ta
wiedza dotarła do jak największej liczby samorządów. Kolejne informacje o nowych
programach i naborach będą zamieszczane sukcesywnie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
[1] art. 162 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.
U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 176)
[2] §4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie
sposobu przedkładania marszałkowi województwa informacji o występowaniu substancji
stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (Dz.U. z 2015 r. poz. 1450).
Do wiadomości
1. Minister Klimatu i Środowiska
2. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 5 of 5 --