Interpelacja w sprawie wątpliwości wokół naboru w ramach programu "Teatr 2026"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16051
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wątpliwości wokół naboru w ramach programu "Teatr 2026"
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowna Pani Ministro,
wyniki naboru w ramach programu „Teatr 2026“ wywołały duże poruszenie w środowisku teatralnym. Jednym z jaskrawych przykładów jest decyzja o nieprzyznaniu dofinansowania Międzynarodowemu Festiwalowi Teatralnemu „Boska Komedia“, organizowanemu przez Teatr Łaźnia Nowa – przedsięwzięciu realizowanemu od osiemnastu lat, posiadającemu ugruntowaną pozycję w Polsce i za granicą oraz realny wpływ na promocję polskiej kultury. Z informacji publicznych wynika, że w obecnym rozdaniu wsparcia nie uzyskało również kilka innych rozpoznawalnych projektów o znaczeniu międzynarodowym.
Wsparcie nowych inicjatyw i poszukiwanie świeżych wartości artystycznych jest istotnym elementem polityki kulturalnej państwa. Jednocześnie jednak w debacie środowiskowej pojawia się pytanie o to, czy przy ocenie wniosków w wystarczającym stopniu uwzględnia się wartość ciągłości instytucji i wydarzeń o wieloletnim dorobku, które przez lata budowały swoją renomę, publiczność oraz międzynarodową rozpoznawalność. Stabilność takich przedsięwzięć również stanowi kapitał publiczny i element długofalowej strategii kulturalnej państwa.
Debata, jaka toczy się obecnie, nie dotyczy wyłącznie pojedynczych decyzji, lecz mechanizmu, w ramach którego rozdysponowywane są środki publiczne o strategicznym znaczeniu dla polskiego teatru.
Wskazywane są w szczególności:
– brak jasnych gwarancji równowagi pomiędzy praktykami życia teatralnego a przedstawicielami środowiska akademickiego w składzie zespołów eksperckich;
– wątpliwości dotyczące doświadczenia części ekspertów w zakresie budżetowania i finansowania projektów o dużej skali;
– pytania o reprezentatywność gremiów decydujących o podziale środków;
– niedostateczna przejrzystość w zakresie punktacji i udostępniania ocen;
– zakres nadzoru ministerstwa nad decyzjami podejmowanymi przez instytucję realizującą program.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki był szczegółowy tryb powołania ekspertów oceniających wnioski w ramach programu „Teatr 2026“ (kryteria doboru, sposób weryfikacji doświadczenia i kompetencji)?
Czy przy doborze ekspertów stosowane są zasady zapewniające równowagę pomiędzy praktykami życia teatralnego a przedstawicielami środowiska akademickiego?
Jakie wymogi dotyczące doświadczenia w zakresie budżetowania i finansowania projektów kulturalnych obowiązują osoby oceniające wnioski?
Jakie kryteria punktowe i wagi zastosowano przy ocenie merytorycznej wniosków?
Czy wnioskodawcy otrzymali szczegółowe arkusze ocen wraz z punktacją? Jeśli nie – z jakich powodów?
Jakie mechanizmy zapobiegania konfliktom interesów oraz mechanizmy weryfikacji kompetencji ekspertów funkcjonują w programie?
W jaki sposób w ocenie wniosków uwzględniano ciągłość działalności, dorobek wieloletni oraz międzynarodową rozpoznawalność projektów? Czy element ten był odrębnie punktowany lub brany pod uwagę w sposób systemowy?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian proceduralnych mających na celu zwiększenie przejrzystości oraz reprezentatywności zespołów eksperckich w kolejnych naborach?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6958 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2443135.10789266.10252200
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 16051 poseł Katarzyny Matusik-Lipiec z 24 marca 2026
roku w sprawie naboru w ramach programu „Teatr 2026”, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Proces dotacyjny w programach Ministra określa Zarządzenie Ministra Kultury i
Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 października 2024 roku (poz. 117) w sprawie zasad oceny
i realizacji wniosków w programach ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (dalej: „zarządzenie”), które reguluje m.in.
kwestie dotyczące trybu powoływania ekspertów.
Proces wyłaniania ekspertów do programu Teatr 2026 przebiegał w następujący sposób:
zgodnie z decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z lipca 2025 roku
wyznaczone instytucje zarządzające programami przeprowadziły otwarty nabór na
kandydatów na ekspertów. Zgłoszenia przyjmowano za pośrednictwem formularza
udostępnionego na stronie MKiDN i/lub instytucji zarządzającej danym programem.
Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, będący instytucją zarządzającą programem
Teatr 2026, ogłosił otwarty nabór na ekspertów. Zgodnie z treścią ogłoszenia o naborze
osoby kandydujące powinny:
a) posiadać wiedzę o najnowszym teatrze profesjonalnym, niezależnym oraz amatorskim;
b) specjalizować się w jednym z następujących zakresów sztuki teatru: dramatycznego,
lalkowego i formy, pantomimy, ulicznego, nowego cyrku, rzemiosła teatralnego,
słuchowisk teatralnych, teatru jednego aktora lub teatru słowa;
c) mieć doświadczenie w pracy jako praktyk lub teoretyk teatru;
d) reprezentować jeden z ośrodków życia teatralnego w Polsce.
Następnie Instytut Teatralny przeprowadził analizę zgłoszeń z uwzględnieniem powyższych
kryteriów i przekazał propozycję listy ekspertów do MKiDN. 1 grudnia 2025 roku
powołano, zgodnie z właściwymi przepisami, skład zespołu sterującego programu Teatr
2026.
Ad 2 i 3.
Do składu zespołu sterującego programu Teatr 2026 zostali powołani eksperci, których
wiedza i doświadczenie zawodowe odpowiadają zakresowi merytorycznemu ww. programu.
W jego skład weszli zarówno praktycy życia teatralnego, jak i przedstawiciele środowiska
akademickiego, znający funkcjonowanie instytucji artystycznych, organizacji
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
pozarządowych oraz środowisk niezależnych, mający doświadczenie w pracy w teatrze,
produkcji i budżetowaniu spektakli, wieloletni obserwatorzy wydarzeń teatralnych
i dynamiki wewnątrzśrodowiskowych zmian.
Ad 4.
Zgodnie z zasadami oceny i selekcji wniosków złożonych w naborze do programów
rządowych z zakresu kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na rok 2026 każdy ekspert
dokonuje oceny wartości merytorycznej wniosku w ramach dwóch kategorii kryteriów:
1) oceny podstawowej – w ramach której, zgodnie ze szczegółowymi kryteriami
określonymi w specyfikacji danego programu, ekspert ocenia podstawową wartość
merytoryczną zadania w skali 0-60 pkt;
2) rekomendacji eksperta – w ramach której, zgodnie ze szczegółowymi kryteriami
określonymi w specyfikacji danego programu, ekspert ocenia zadanie w kontekście
innych ocenionych przez siebie zadań, pod kątem zasadności ewentualnego przyznania
przez dyrektora instytucji zarządzającej rekomendacji dla zadania w skali 0-40 pkt.
Możliwość uzyskania punktacji w ramach rekomendacji eksperta przysługuje wyłącznie
zadaniom, które uzyskały minimum 45 pkt w ramach sporządzonej przez eksperta
oceny podstawowej.
Szczegółowe kryteria oceny wniosków w programie Teatr 2026 określa specyfikacja
programu dostępna na stronie: https://www.gov.pl/web/kultura/teatr-2026
Ad 5.
Po rozstrzygnięciu naboru wnioskodawcy mają możliwość zapoznania się w Systemie
Obsługi Programów (SOP) ze składowymi oceny końcowej swojego wniosku, gdzie
dostępna jest ocena formalna (wraz z ewentualnym uzasadnieniem błędu formalnego), a
także — w przypadku pozytywnego przejścia oceny formalnej — wartość punktowa oceny
organizacyjnej i merytorycznej.
Na indywidualne prośby wnioskodawców instytucja zarządzająca może przekazać
szczegółowe informacje o punktacji poszczególnych ekspertów, w formie zanonimizowanej,
tzn. bez wskazywania, który ekspert przyznał określoną liczbę punktów (np. ekspert 1 – ….
pkt, ekspert 2 – … pkt, ekspert 3 – … pkt). Zapewnienie anonimowości ekspertów ogranicza
ryzyko działań mogących negatywnie wpływać na transparentność procesu oceniania lub
podważać niezależność ekspertów.
Ad 6.
Mechanizmy zapobiegania konfliktowi interesów reguluje §2 ust. 1 Załącznika nr 1 do
zarządzenia, czyli Wytyczne do oceny wniosków w ramach programów ogłaszanych przez
ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Kompetencje ekspertów powoływanych w skład zespołów sterujących są weryfikowane na
podstawie analizy ich zawodowego dorobku w danej dziedzinie.
Ad 7.
Przywoływane aspekty są oceniane na podstawie kryteriów oceny zawartych w specyfikacji
programu Teatr 2026, w szczególności takich kryteriów jak:
zadanie kreuje przestrzeń do twórczej konfrontacji zespołów i artystów poprzez
realizację festiwali, przeglądów, konkursów o wieloletniej renomie, jak również
interesujących, nowatorskich propozycji;
zadanie odgrywa istotną rolę w życiu kulturalnym w wymiarze ogólnopolskim i/lub ma
wysokie walory wizerunkowe w zakresie promocji polskiej kultury na arenie
międzynarodowej;
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
zadanie daje gwarancję wysokiego poziomu artystycznego i organizacyjnego poprzez
zaangażowanie wybitnych twórców i/lub doświadczenie wnioskodawcy
w realizacji projektów kulturalnych.
Ad 8.
Instytucje zarządzające programami przygotowywały propozycje list eksperckich, starając
się zagwarantować reprezentację ekspertów posiadających kwalifikacje w kluczowych
dziedzinach objętych zakresem danego programu. Stosowanie tej zasady miało na celu
zapewnienie odpowiedniego zróżnicowania merytorycznego składu ekspertów
i ograniczenie ryzyka pojawienia się zarzutów o brak reprezentacji określonych obszarów
tematycznych czy środowisk artystycznych.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --