Interpelacja nr 16049
Interpelacja w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe
Interpelacja nr 16049
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe
Zgłaszający: Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek, Joanna Wicha
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócili się pracownicy naukowi zajmujący się dydaktyką przedmiotów szkolnych (np. dydaktyką chemii czy historii). Zwrócili uwagę na rosnące trudności związane z nadawaniem stopni naukowych (stopień doktora, stopień doktora habilitowanego) oraz tytułu profesora osobom, które prowadzą badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych. Pismo do ministerstwa w tej sprawie wystosowało m.in. Polskie Towarzystwo Chemiczne ( zob. https://zdch.uj.edu.pl/list-do-ministra-nauki).
W chwili obecnej dydaktyki przedmiotowe nie stanowią dyscypliny naukowej w ramach żadnej z dziedzin nauki ani nie są rozpoznawane jako poddsycypliny poszczególnych dyscyplin. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami stopień naukowy nadaje się w dziedzinie nauki i dyscyplinie naukowej lub w dziedzinie nauki, a tytuł profesora nadaje się w dziedzinie albo w dziedzinie i dyscyplinie lub dyscyplinach. Powoduje to, że osoba zajmująca się dydaktyką przedmiotową musiałaby prowadzić badania albo w zakresie przedmiotu głównego, albo w zakresie pedagogiki. Odbywałoby się to ze szkodą dla interdyscyplinarności pracy badawczej. W istocie zatem według obecnych przepisów rozwój naukowy w zakresie dydaktyk przedmiotowych jest bardzo utrudniony.
Opisana sytuacja negatywnie wpływa na rozwój dydaktyk przedmiotowych na polskich uczelniach, co przejawia się m.in. zamykaniem zakładów dydaktyki, przekształcaniem ich w mniejsze jednostki (laboratoria, pracownie, zespoły) lub zatrudnianiem w takich zakładach osób, które dydaktyką przedmiotową naukowo się nie zajmują. Silnie oddziałuje to także na kształcenie przyszłych nauczycieli i wspieranie tych już pracujących w szkołach - brakuje dydaktyków przedmiotowych do prowadzenia zajęć na kierunkach kształcących nauczycieli czy pracujących w ośrodkach doskonalenia nauczycieli.
Jednym z postulowanych rozwiązań jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny.
Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 907) zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy ministerstwo dysponuje danymi ile osób zajmujących się naukowo dydaktykami przedmiotowymi pracuje na polskich uczelniach i kształci przyszłych nauczycieli?
Czy ministerstwu znany jest problem z uzyskiwaniem stopni i tytułów naukowych przez osoby prowadzące badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi lub planuje podjąć jakieś działania w celu rozwiązania przedstawionego problemu? Jeśli tak, to proszę o wskazanie szczegółów tych działań lub planów.
Jednym z proponowanych przez środowisko rozwiązań tego problemu jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny. Jaki jest stanowisko ministerstwa wobec tej propozycji?
Interpelacja nr 16049
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny naukowe
Zgłaszający: Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek, Joanna Wicha
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócili się pracownicy naukowi zajmujący się dydaktyką przedmiotów szkolnych (np. dydaktyką chemii czy historii). Zwrócili uwagę na rosnące trudności związane z nadawaniem stopni naukowych (stopień doktora, stopień doktora habilitowanego) oraz tytułu profesora osobom, które prowadzą badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych. Pismo do ministerstwa w tej sprawie wystosowało m.in. Polskie Towarzystwo Chemiczne ( zob. https://zdch.uj.edu.pl/list-do-ministra-nauki).
W chwili obecnej dydaktyki przedmiotowe nie stanowią dyscypliny naukowej w ramach żadnej z dziedzin nauki ani nie są rozpoznawane jako poddsycypliny poszczególnych dyscyplin. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami stopień naukowy nadaje się w dziedzinie nauki i dyscyplinie naukowej lub w dziedzinie nauki, a tytuł profesora nadaje się w dziedzinie albo w dziedzinie i dyscyplinie lub dyscyplinach. Powoduje to, że osoba zajmująca się dydaktyką przedmiotową musiałaby prowadzić badania albo w zakresie przedmiotu głównego, albo w zakresie pedagogiki. Odbywałoby się to ze szkodą dla interdyscyplinarności pracy badawczej. W istocie zatem według obecnych przepisów rozwój naukowy w zakresie dydaktyk przedmiotowych jest bardzo utrudniony.
Opisana sytuacja negatywnie wpływa na rozwój dydaktyk przedmiotowych na polskich uczelniach, co przejawia się m.in. zamykaniem zakładów dydaktyki, przekształcaniem ich w mniejsze jednostki (laboratoria, pracownie, zespoły) lub zatrudnianiem w takich zakładach osób, które dydaktyką przedmiotową naukowo się nie zajmują. Silnie oddziałuje to także na kształcenie przyszłych nauczycieli i wspieranie tych już pracujących w szkołach - brakuje dydaktyków przedmiotowych do prowadzenia zajęć na kierunkach kształcących nauczycieli czy pracujących w ośrodkach doskonalenia nauczycieli.
Jednym z postulowanych rozwiązań jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny.
Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 907) zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy ministerstwo dysponuje danymi ile osób zajmujących się naukowo dydaktykami przedmiotowymi pracuje na polskich uczelniach i kształci przyszłych nauczycieli?
Czy ministerstwu znany jest problem z uzyskiwaniem stopni i tytułów naukowych przez osoby prowadzące badania w zakresie dydaktyk przedmiotowych?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi lub planuje podjąć jakieś działania w celu rozwiązania przedstawionego problemu? Jeśli tak, to proszę o wskazanie szczegółów tych działań lub planów.
Jednym z proponowanych przez środowisko rozwiązań tego problemu jest zmiana przepisów dotyczących uzyskiwania stopni naukowych i tytułu profesora poprzez wskazania, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia/tytułu powinna legitymować się osiągnięciami naukowymi w dyscyplinie lub dydaktyce dyscypliny. Jaki jest stanowisko ministerstwa wobec tej propozycji?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8738 znaków
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.2.2026.WP
Warszawa, 14 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16049
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP, Pani Doroty Olko, Pani
Darii Gosek-Popiołek oraz Pani Joanny Wichy w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny
naukowe.
Szanowne Panie Poseł,
w odpowiedzi na pytania przedstawione w treści interpelacji poselskiej, uprzejmie
przekazuję następujące informacje.
Na wstępie chciałabym podkreślić, że w obecnym stanie prawnym nie funkcjonuje kategoria
poddyscyplin naukowych. Na ten moment nie planuje się wprowadzenia kolejnego szczebla
systematyki obszarów badawczych w polskim systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
Obecne rozwiązania są wystarczające i odpowiadają systematyce dziedzin i dyscyplin
Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby osób zajmujących się naukowo dydaktyką,
uprzejmie informuję, że takie dane nie są gromadzone w Zintegrowanym Systemie Informacji
o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. W ramach tego systemu operuje się na wyżej
przywołanej systematyce obszarów badawczych, nie precyzując tak szczegółowo profilu
prowadzanych badań. Jednocześnie informuję, że w dostępnych bazach wspomnianego
systemu wprowadza się informacje o rozprawach doktorskich, wnioskach habilitacyjnych
zawierających wykaz osiągnieć naukowych, które mogą poruszać naukowo kwestie
dydaktyki. Dane te są publicznie dostępne w tzw. „Systemie RAD-on”, z wyłączeniem
konkretnych danych identyfikacyjnych.
Odnosząc się stricte do wskazanego problemu, należy zaznaczyć, że nie planuje się zmian
w zakresie obecnych regulacji w zakresie nadawania stopni i tytułu profesora w polskim
systemie szkolnictwa wyższego i nauki. Nie dostrzega się, aby któraś grupa funkcjonująca
w środowisku naukowym była bezpośrednio wykluczona z możliwości uczestnictwa w tym
systemie.
-- 1 of 3 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Należy bowiem zaznaczyć, że obecna ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, zwiększyła
interdyscyplinarność postępowań awansowych. Rozwiązania te pozwalają, aby w ramach
prowadzonej przez siebie działalności naukowej operować na styku różnych dyscyplin
(dziedzin). Dzięki tym rozwiązaniom, taka działalność jest wręcz promowana.
Przede wszystkim, poszerzono zakres, w jakim może zostać nadany stopień doktora. Należy
bowiem zauważyć, że zgodnie z poprzednią ustawą z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach
naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r.
poz. 1789) przedmiotowy stopień był nadawany wyłącznie w danej dziedzinie i w zakresie
danej dyscypliny naukowej (art. 1 ust. 1 tejże ustawy). W przypadku interdyscyplinarnej
rozprawy doktorskiej przywołana powyżej ustawa przewidywała nadanie stopnia doktora
również w jednej dyscyplinie tzw. dyscyplinie wiodącej (dominującej), w którą kandydat
wniósł największy wkład naukowy (art. 14a ust. 1 pkt 2, ust. 6 i ust. 8 tejże ustawy).
Obecna ustawa PSWN utrzymała powyższą możliwość nadania stopnia doktora
w tzw. dyscyplinie wiodącej w przypadku interdyscyplinarnych rozpraw doktorskich
(art. 177 ust. 5 ustawy PSWN), równocześnie stwarzając dodatkową możliwość uzyskania
ww. stopnia w dziedzinie nauki, jeżeli rozprawa doktorska obejmuje zagadnienia naukowe
z więcej niż jednej dyscypliny naukowej zawierającej się w tejże dziedzinie i nie jest możliwe
wskazanie tzw. dyscypliny wiodącej (art. 177 ust. 6 ustawy PSWN). Należy podkreślić,
że ustawa PSWN nie uniemożliwia także przygotowania rozprawy doktorskiej w dwóch
(lub więcej) dyscyplinach przynależących do różnych dziedzin nauki. Powyższe wynika
m.in. z definicji rozprawy doktorskiej zawartej w art. 187 ust. 1 ustawy PSWN, zgodnie
z którą rozprawa prezentuje ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w dyscyplinie albo
dyscyplinach oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub
artystycznej. Między innymi w celu zwiększenia interdyscyplinarności rozpraw doktorskich
została stworzona możliwość sprawowania opieki naukowej nad przygotowaniem rozprawy
przez więcej niż jednego promotora albo przez promotora i promotora pomocniczego
(art. 190 ust. 1 ustawy PSWN). Fakt, iż na podstawie interdyscyplinarnej (będącej
równocześnie interdziedzinową) rozprawy doktorskiej może zostać nadany stopień doktora
w zakresie jednej dyscypliny wiodącej (dominującej) – w którą kandydat wniósł największy
wkład naukowy – nie umniejsza interdyscyplinarnego charakteru tejże pracy.
Należy mieć na uwadze także fakt wprowadzenia nowego modelu kształcenia doktorantów
– co stanowi element przygotowań do nadania stopnia doktora. Wprowadzenie szkół
doktorskich ustawą PSWN miało na celu przezwyciężenie krytykowanych mankamentów
wcześniejszego modelu studiów doktoranckich, w szczególności trudności w prowadzeniu
rozpraw o charakterze interdyscyplinarnym. Zgodnie z przepisami ustawy szkoły doktorskie
stanowią zorganizowaną formę kształcenia w co najmniej dwóch dyscyplinach. Sprzyjają
one interdyscyplinarności, także poprzez możliwość ich wspólnego prowadzenia oraz
współpracy z innymi podmiotami, w tym zagranicznymi i gospodarczymi. Proces kształcenia
doktorantów opiera się na programie kształcenia ustalanym przez właściwe organy
podmiotu prowadzącego szkołę doktorską oraz na indywidualnym planie badawczym
opracowywanym przez doktoranta w porozumieniu z promotorem lub promotorami, które
mogą zakładać interdyscyplinarne badania związane z naukowym podejściem do dydaktyki.
Należy również zauważyć, że obecnie obowiązująca ustawa PSWN stworzyła możliwość
uzyskania interdyscyplinarnej profesury, tj. nadania tytułu profesora w więcej niż jednej
dyscyplinie w ramach tej samej dziedziny nauki (art. 177 ust. 4 ustawy PSWN). Poprzedni akt
normatywny, tj. przywołana już uprzednio ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach
naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, dopuszczała możliwość
-- 2 of 3 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
nadania tytułu profesora wyłącznie w dziedzinie nauki, bez dalszego uszczegółowienia,
tj. bez możliwości wskazania dyscyplin(y) (art. 2 tejże ustawy). W myśl art. 228 ust. 1a ustawy
PSWN wzór wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania tytułu profesora określa
w drodze uchwały RDN. Zgodnie z przedmiotowym wzorem upublicznionym na stronie
internetowej organu , w przypadku wskazania przez kandydata więcej niż jednej dyscypliny,
w której ubiega się on o tytuł profesora, ocena przesłanki określonej w art. 227 ust. 1 pkt 1
lit. a ustawy PSWN (wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne), jest
dokonywana we wszystkich wskazanych dyscyplinach.
Równocześnie jednak należy zwrócić uwagę, że aktualnie obowiązująca ustawa –
analogicznie zresztą jak poprzednia ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych
i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – nie obliguje do uzyskiwania
kolejnych szczebli awansu naukowego w zakresie jednej określonej dziedziny nauki
i dyscypliny naukowej. Oznacza to, że np. nadany stopień doktora habilitowanego w zakresie
dyscypliny należącej np. do dziedziny nauk humanistycznych nie uniemożliwia następnie
uzyskania tytułu profesora w dyscyplinie (albo dyscyplinach) przynależnych np. do dziedziny
nauk społecznych (i vice versa).
Na koniec należy wskazać, że obowiązująca PSWN nie ogranicza liczby stopni i tytułów
profesora, które może uzyskać dana osoba. Uzyskanie stopnia doktora/ stopnia doktora
habilitowanego/ tytułu profesora w danej dyscyplinie należącej np. do dziedziny nauk
społecznych nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej ubieganie się o stopień doktora/
stopień doktora habilitowanego/ tytuł profesora w dyscyplinie należącej do dziedziny nauk
ścisłych i przyrodniczych.
Podsumowując, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podkreśla, że obecne przepisy
umożliwiają i promują prowadzenie badań interdyscyplinarnych oraz międzydziedzinowych
– przy zachowaniu równowagi i poszanowaniu dla badań w jednym obszarze nauki. Mimo to,
dostrzegając wagę przedstawionych spraw, resort stale będzie monitorował, czy obecne
rozwiązania pozwalają na odpowiedni rozwój karier naukowych w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.2.2026.WP
Warszawa, 14 kwietnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 16049
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP, Pani Doroty Olko, Pani
Darii Gosek-Popiołek oraz Pani Joanny Wichy w sprawie uznania dydaktyk za poddyscypliny
naukowe.
Szanowne Panie Poseł,
w odpowiedzi na pytania przedstawione w treści interpelacji poselskiej, uprzejmie
przekazuję następujące informacje.
Na wstępie chciałabym podkreślić, że w obecnym stanie prawnym nie funkcjonuje kategoria
poddyscyplin naukowych. Na ten moment nie planuje się wprowadzenia kolejnego szczebla
systematyki obszarów badawczych w polskim systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
Obecne rozwiązania są wystarczające i odpowiadają systematyce dziedzin i dyscyplin
Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby osób zajmujących się naukowo dydaktyką,
uprzejmie informuję, że takie dane nie są gromadzone w Zintegrowanym Systemie Informacji
o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. W ramach tego systemu operuje się na wyżej
przywołanej systematyce obszarów badawczych, nie precyzując tak szczegółowo profilu
prowadzanych badań. Jednocześnie informuję, że w dostępnych bazach wspomnianego
systemu wprowadza się informacje o rozprawach doktorskich, wnioskach habilitacyjnych
zawierających wykaz osiągnieć naukowych, które mogą poruszać naukowo kwestie
dydaktyki. Dane te są publicznie dostępne w tzw. „Systemie RAD-on”, z wyłączeniem
konkretnych danych identyfikacyjnych.
Odnosząc się stricte do wskazanego problemu, należy zaznaczyć, że nie planuje się zmian
w zakresie obecnych regulacji w zakresie nadawania stopni i tytułu profesora w polskim
systemie szkolnictwa wyższego i nauki. Nie dostrzega się, aby któraś grupa funkcjonująca
w środowisku naukowym była bezpośrednio wykluczona z możliwości uczestnictwa w tym
systemie.
-- 1 of 3 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Należy bowiem zaznaczyć, że obecna ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, zwiększyła
interdyscyplinarność postępowań awansowych. Rozwiązania te pozwalają, aby w ramach
prowadzonej przez siebie działalności naukowej operować na styku różnych dyscyplin
(dziedzin). Dzięki tym rozwiązaniom, taka działalność jest wręcz promowana.
Przede wszystkim, poszerzono zakres, w jakim może zostać nadany stopień doktora. Należy
bowiem zauważyć, że zgodnie z poprzednią ustawą z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach
naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r.
poz. 1789) przedmiotowy stopień był nadawany wyłącznie w danej dziedzinie i w zakresie
danej dyscypliny naukowej (art. 1 ust. 1 tejże ustawy). W przypadku interdyscyplinarnej
rozprawy doktorskiej przywołana powyżej ustawa przewidywała nadanie stopnia doktora
również w jednej dyscyplinie tzw. dyscyplinie wiodącej (dominującej), w którą kandydat
wniósł największy wkład naukowy (art. 14a ust. 1 pkt 2, ust. 6 i ust. 8 tejże ustawy).
Obecna ustawa PSWN utrzymała powyższą możliwość nadania stopnia doktora
w tzw. dyscyplinie wiodącej w przypadku interdyscyplinarnych rozpraw doktorskich
(art. 177 ust. 5 ustawy PSWN), równocześnie stwarzając dodatkową możliwość uzyskania
ww. stopnia w dziedzinie nauki, jeżeli rozprawa doktorska obejmuje zagadnienia naukowe
z więcej niż jednej dyscypliny naukowej zawierającej się w tejże dziedzinie i nie jest możliwe
wskazanie tzw. dyscypliny wiodącej (art. 177 ust. 6 ustawy PSWN). Należy podkreślić,
że ustawa PSWN nie uniemożliwia także przygotowania rozprawy doktorskiej w dwóch
(lub więcej) dyscyplinach przynależących do różnych dziedzin nauki. Powyższe wynika
m.in. z definicji rozprawy doktorskiej zawartej w art. 187 ust. 1 ustawy PSWN, zgodnie
z którą rozprawa prezentuje ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w dyscyplinie albo
dyscyplinach oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub
artystycznej. Między innymi w celu zwiększenia interdyscyplinarności rozpraw doktorskich
została stworzona możliwość sprawowania opieki naukowej nad przygotowaniem rozprawy
przez więcej niż jednego promotora albo przez promotora i promotora pomocniczego
(art. 190 ust. 1 ustawy PSWN). Fakt, iż na podstawie interdyscyplinarnej (będącej
równocześnie interdziedzinową) rozprawy doktorskiej może zostać nadany stopień doktora
w zakresie jednej dyscypliny wiodącej (dominującej) – w którą kandydat wniósł największy
wkład naukowy – nie umniejsza interdyscyplinarnego charakteru tejże pracy.
Należy mieć na uwadze także fakt wprowadzenia nowego modelu kształcenia doktorantów
– co stanowi element przygotowań do nadania stopnia doktora. Wprowadzenie szkół
doktorskich ustawą PSWN miało na celu przezwyciężenie krytykowanych mankamentów
wcześniejszego modelu studiów doktoranckich, w szczególności trudności w prowadzeniu
rozpraw o charakterze interdyscyplinarnym. Zgodnie z przepisami ustawy szkoły doktorskie
stanowią zorganizowaną formę kształcenia w co najmniej dwóch dyscyplinach. Sprzyjają
one interdyscyplinarności, także poprzez możliwość ich wspólnego prowadzenia oraz
współpracy z innymi podmiotami, w tym zagranicznymi i gospodarczymi. Proces kształcenia
doktorantów opiera się na programie kształcenia ustalanym przez właściwe organy
podmiotu prowadzącego szkołę doktorską oraz na indywidualnym planie badawczym
opracowywanym przez doktoranta w porozumieniu z promotorem lub promotorami, które
mogą zakładać interdyscyplinarne badania związane z naukowym podejściem do dydaktyki.
Należy również zauważyć, że obecnie obowiązująca ustawa PSWN stworzyła możliwość
uzyskania interdyscyplinarnej profesury, tj. nadania tytułu profesora w więcej niż jednej
dyscyplinie w ramach tej samej dziedziny nauki (art. 177 ust. 4 ustawy PSWN). Poprzedni akt
normatywny, tj. przywołana już uprzednio ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach
naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, dopuszczała możliwość
-- 2 of 3 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
nadania tytułu profesora wyłącznie w dziedzinie nauki, bez dalszego uszczegółowienia,
tj. bez możliwości wskazania dyscyplin(y) (art. 2 tejże ustawy). W myśl art. 228 ust. 1a ustawy
PSWN wzór wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania tytułu profesora określa
w drodze uchwały RDN. Zgodnie z przedmiotowym wzorem upublicznionym na stronie
internetowej organu , w przypadku wskazania przez kandydata więcej niż jednej dyscypliny,
w której ubiega się on o tytuł profesora, ocena przesłanki określonej w art. 227 ust. 1 pkt 1
lit. a ustawy PSWN (wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne), jest
dokonywana we wszystkich wskazanych dyscyplinach.
Równocześnie jednak należy zwrócić uwagę, że aktualnie obowiązująca ustawa –
analogicznie zresztą jak poprzednia ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych
i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – nie obliguje do uzyskiwania
kolejnych szczebli awansu naukowego w zakresie jednej określonej dziedziny nauki
i dyscypliny naukowej. Oznacza to, że np. nadany stopień doktora habilitowanego w zakresie
dyscypliny należącej np. do dziedziny nauk humanistycznych nie uniemożliwia następnie
uzyskania tytułu profesora w dyscyplinie (albo dyscyplinach) przynależnych np. do dziedziny
nauk społecznych (i vice versa).
Na koniec należy wskazać, że obowiązująca PSWN nie ogranicza liczby stopni i tytułów
profesora, które może uzyskać dana osoba. Uzyskanie stopnia doktora/ stopnia doktora
habilitowanego/ tytułu profesora w danej dyscyplinie należącej np. do dziedziny nauk
społecznych nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej ubieganie się o stopień doktora/
stopień doktora habilitowanego/ tytuł profesora w dyscyplinie należącej do dziedziny nauk
ścisłych i przyrodniczych.
Podsumowując, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podkreśla, że obecne przepisy
umożliwiają i promują prowadzenie badań interdyscyplinarnych oraz międzydziedzinowych
– przy zachowaniu równowagi i poszanowaniu dla badań w jednym obszarze nauki. Mimo to,
dostrzegając wagę przedstawionych spraw, resort stale będzie monitorował, czy obecne
rozwiązania pozwalają na odpowiedni rozwój karier naukowych w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --