Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OPZ.0500.5.2026.JK
4297129.17432650.14400519
Warszawa, 12-05-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Tracz (znak: K9INT16048).
Temat: pilne podjęcie działań systemowych oraz interwencyjnych mających na celu
likwidację tzw. bomb ekologicznych, czyli nielegalnych składowisk odpadów
niebezpiecznych.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16048 Posłanki Małgorzaty Tracz, przekazuję
informacje w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ).
Na wstępie, na podstawie informacji przekazanych przez Główny Inspektorat
Ochrony Środowiska (GIOŚ), należy poinformować, że w Siechnicach przy ul.
Zachodniej w latach 2013-2020 firma „Local Recycling” Center Sp. z o.o.
prowadziła wydobycie oraz przerób żużla pohutniczego z hałdy po dawnej hucie
w Siechnicach. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej:
„Dolnośląski WIOŚ”) prowadził kontrole w ww. zakładzie w 2014 r., 2016 r., 2017
r. i 2019 r. Proces przerobu hałdy żużla zakończył się w I połowie 2020 r. Na
przedmiotowym terenie zmagazynowane zostało kruszywo powstające w wyniku
przeróbki żużla stanowiące wyrób budowlany. Zgodnie z ustaleniami kontroli
Dolnośląskiego WIOŚ z 2019 r. kruszywo było sukcesywnie sprzedawane1.
Proces wydobycia żużla z hałdy uregulowany był decyzją Marszałka Województwa
Dolnośląskiego2 udzielającą „Local Recycling” Center Sp. z o.o. zgody na wydobycie
odpadów ze zwałowiska żużli pohutniczych w Siechnicach. Warunki prowadzenia
przetwarzania odpadów żużla w instalacji określały: decyzja wydana przez Starostę
1 Przykładowo: w 2018 r. sprzedano 76 723 Mg, a w okresie I-IX.2019 r. sprzedano 122 839 Mg.
2 Nr WO 1/2013 znak DOW-S-V.7221.36.2013.KD z dnia 02 lipca 2013 r. , zmienioną decyzją nr WO 1.1/2016
znak: DOW-S-V.7243.21.2015.KD z dnia 12 kwietnia 2016 r.

-- 1 of 13 --

Powiatu Wrocławskiego3, zezwalająca na przetwarzanie odpadów innych niż
niebezpieczne w procesie odzysku R4 i R5 w instalacji do przerobu żużla
pohutniczego pochodzącego z hałdy zlokalizowanej na terenie działki nr 231/15
obręb Siechnice, a następnie pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji
do przetwarzania odpadów żużla pohutniczego wydane przez Starostę Powiatu
Wrocławskiego4.
Wynikiem przerobu hałdy były odzyskiwane metale (żelazochrom) oraz kruszywo
dopuszczone do stosowania jako wyrób budowlany (kruszywo budowlane)
spełniający wymagania określone w Krajowej Ocenie Technicznej wydanej przez
Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie5. W ww. dokumentach określone
zostały wymagania co do jakości produkowanego wyrobu, w tym m.in.
dopuszczalna zawartość chromu ogólnego w wyciągu wodnym (0,5 mg/l).
Równocześnie informuję, że stosownie do zapisu art. 84 i 84a ustawy Prawo
budowlane6 oraz art. 11 ustawy o wyrobach budowlanych7 organem właściwym
w kwestii m.in. kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego,
w tym w zakresie jakości stosowanych wyrobów budowlanych oraz wprowadzania
ich do obrotu są organy nadzoru budowlanego, w tym Powiatowy Inspektor
Nadzoru Budowlanego (w sprawie sprawdzania wyrobów stosowanych przy
wykonywaniu robót budowlanych) oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowalnego (w sprawie kontroli spełniania wymagań przez produkty budowlane
wprowadzane do obrotu).
W związku z wyżej opisanym wykorzystaniem surowca zgromadzonego
na przedmiotowej hałdzie, należy również zwrócić uwagę, że w ramach przyjętej
Polityki Surowcowej Państwa8 (PSP) realizowane są zadania przez Państwowy
Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy (PIG), które wpisują się
w jeden z celów szczegółowych PSP, tj.: pozyskiwanie surowców ze złóż
antropogenicznych oraz wspieranie rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym.
Działania takie prowadzone są przez PIG-PIB systematycznie w poszczególnych
obszarach kraju. Efektem prac jest utworzenie i ciągła aktualizacja geobazy „Hałdy”,
która klasyfikuje zinwentaryzowane obiekty w aspekcie możliwości ich przyszłego
wykorzystania.
3 Nr 274/2013 z dnia 25 czerwca 2013 r.
4 Decyzja z dnia 21 września 2015 r. nr 471/2015
5 Nr IBDiM-KOT-2018/0211 z dnia 18 września 2018 r., przy czym wcześniej dla kruszywa produkowanego w
zakładzie wydana była przez ww. Instytut Aprobata Techniczna z dnia 09 lipca 2013 r., zastąpiona następnie
Aprobatą Techniczną z dnia 04 marca 2016 r.
6 Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025r. poz. 418)
7 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1213)
8 M.P. 2022 poz. 371.

-- 2 of 13 --

Warto zaznaczyć, że w maju 2024 roku weszło w życie rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia
bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych oraz zmiany
rozporządzeń9 (CRMA).
CRMA w sposób wyraźny realizuje założenia gospodarki o obiegu zamkniętym,
poprzez wzmocnienie roli odzysku, recyklingu oraz efektywnego wykorzystania
surowców krytycznych. CRMA ustanawia konkretne cele w zakresie zwiększenia
udziału surowców pochodzących z recyklingu oraz zobowiązuje państwa
członkowskie do podejmowania działań na rzecz identyfikacji potencjału odzysku
surowców z odpadów, w tym z produktów wycofanych z użycia oraz z odpadów
przemysłowych. Szczególny nacisk położono na rozwój wtórnych łańcuchów
dostaw, poprawę dostępu do strumieni odpadów zawierających surowce krytyczne
oraz usuwanie barier regulacyjnych dla ich odzysku.
Działania te mają na celu zmniejszenie zależności od importu surowców
pierwotnych.
W tym kontekście obecnie procedowany projekt ustawy o zapewnieniu gospodarce
krajowej dostępu do surowców, w tym surowców krytycznych10 przewiduje
rozwiązania, które mają zapewnić wdrożenie środków wspierających odzysk
surowców krytycznych, w tym również odzysk z odpadów wydobywczych (art. 27
CRMA), tym samym przyczyniając się do rozpoznania potencjału odzysku
surowców na przykład z historycznych odpadów wydobywczych.
Przepis ten zakłada prowadzenie działań analitycznych i inwentaryzacyjnych
w zakresie występowania surowców krytycznych zawartych w odpadach
wydobywczych. Zgodnie z CRMA państwa członkowskie powinny identyfikować
takie zasoby oraz oceniać możliwość ich gospodarczego wykorzystania.
Rozwiązania te umożliwiają lepsze wykorzystanie już istniejących zasobów,
ograniczenie presji na nowe wydobycie, a także tworzą podstawy do rozwoju
projektów odzysku surowców, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa
surowcowego oraz realizacji celów środowiskowych UE.
Biorąc pod uwagę dane przedstawione przez GIOŚ należy wskazać, że badania
gleby i wód podziemnych w otoczeniu hałdy żużla pohutniczego w Siechnicach
przeprowadzane były przez Dolnośląskiego WIOŚ regularnie, także w okresie
9 (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1724 i (UE) 2019/1020 z dnia 11.04.2024 r.
(Dz.U.UE.L.2024.1252).
10 Numer z wykazu UC83

-- 3 of 13 --

poprzedzającym funkcjonowanie instalacji do przerobu żużla pohutniczego.
Badania wykonywane były w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (dalej:
„PMŚ”). Od 2019 r. badania w ramach PMŚ wykonywane są przez Główny
Inspektorat Ochrony Środowiska.
W badaniach gleby przeprowadzonych w latach 2015-2019 nie zaobserwowano
wzrostu stężenia metali w glebie. Ocenę wyników przedmiotowych badań
przeprowadzono wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r.
w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi11.
Przykładowo w 2018 r. Wydział Monitoringu Wojewódzkiego Inspektoratu
Ochrony Środowiska we Wrocławiu przeprowadził badania gleby w 8 punktach
zlokalizowanych na terenach wodonośnych m. Wrocławia, w tym w pobliżu hałdy
żużla pohutniczego w Siechnicach. We wszystkich badanych punktach stężenie
chromu w glebie nie przekroczyło dopuszczalnego poziomu określonego dla
gruntów grupy I (obejmujących tereny mieszkaniowe). Ponadto stężenia te były od
kilku do kilkudziesięciu razy niższe od stężenia dopuszczalnego określonego dla IV
grupy gruntów (obejmującego tereny przemysłowe). Badania gleby realizowano
również w latach 2019-2020. W 2020 r. badania wykazały nieliczne przekroczenia
wartości dopuszczalnych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych12.
Nie odnotowano przekroczeń metali ciężkich (cynku, ołowiu, kadmu, miedzi, niklu
oraz chromu). Przedstawione w raporcie końcowym porównanie wartości
parametrów i stężeń substancji badanych w próbkach gleby i ziemi w 2015 r.
i 2020 r. wykazało, że wszystkie substancje wykazują spadek stężeń. Badane
parametry jakości gleby i ziemi nie wykazały przekroczenia wartości
dopuszczalnych.
Natomiast badania wód podziemnych prowadzono w latach 2020-2024. Oceny
jakości wód podziemnych wokół obiektu dokonano w oparciu o rozporządzenie
Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 11 października 2019 r.
w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu jednolitych części wód podziemnych13.
Jakość wód podziemnych pobranych z piezometrów P23, PH i P5, zlokalizowanych
w pobliżu zlikwidowanej hałdy Siechnice była zróżnicowana od wód bardzo dobrej
jakości (klasa I) do wód niezadowalającej jakości (klasa IV)14. Stężenie chromu
11 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny
zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz. U. z 2016 poz. 1395)
12 Przekroczenia dotyczyły benzo(a)pirenu w 2 punktach pomiarowo-kontrolnych oraz w 1 punkcie pomiarowo
kontrolnym – benzo(a)antracenu i benzo(b)fluorantenu.
13 Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 11 października 2019 r. w sprawie
kryteriów i sposobu oceny stanu jednolitych części wód podziemnych (Dz.U. z 2019 poz. 2148)
14 W wodach piezometru P23, zlokalizowanego w pobliżu zlikwidowanej hałdy Huty Siechnice na kierunku
napływu wód, na terenie zakładu jej przerobu, stwierdzono występowanie zróżnicowanej jakości wód w latach od
wód bardzo dobrej jakości (klasa I), dobrej jakości (klasa II), a także niezadowalającej jakości (klasa IV) ze względu
na stężenie manganu. Wody piezometru PH(P7), zlokalizowanego przy hałdzie Huty Siechnice, na kierunku spływu
wód w kierunku stawów infiltracyjnych, zaklasyfikowano do wód niezadowalającej jakości (klasa IV).
Zadecydowało o tym stężenie azotanów. Wody piezometru P5, położonego na kierunku spływu wód
zaklasyfikowano do wód niezadowalającej jakości (klasa IV) ze względu na stężenie manganu i żelaza.

-- 4 of 13 --

sześciowartościowego we wszystkich badanych piezometrach, osiągnęło wartość
poniżej granicy oznaczalności (<0,005 mg/l). Nie jest ono normowane.
Ponadto do wykonywania corocznych badań jakości gleby i wód podziemnych
na terenie zakładu przeróbki żużla pohutniczego oraz w jego otoczeniu
zobowiązana była Spółka Local Recycling Center Sp. z o.o. na mocy posiadanego
pozwolenia zintegrowanego. Kontrole Dolnośląskiego WIOŚ przeprowadzone
w Spółce potwierdziły realizację ww. obowiązku.
Jakość wód badana była w 3 piezometrach, 1 studni wierconej oraz 2 studniach
gospodarskich kopanych. Pomiary jakości wód podziemnych wykonane w latach
2018-2019 nie wykazały obecności chromu ani ołowiu (wyniki poniżej granicy
oznaczalności metody pomiarowej). Wyniki przedstawione w raporcie końcowym15
z badania wód podziemnych w miejscach wskazanych w pozwoleniu
zintegrowanym, wykonane przez akredytowane laboratorium wykazały,
że wszystkie parametry badanych wód spełniają kryterium wody dobrej16. Poziomy
stężeń i badanych parametrów jakości wody podziemnej w 2020 r., w tym chromu,
nie przekraczały wartości dopuszczalnych. W ww. raporcie końcowym
stwierdzono, że „porównanie wartości parametrów i stężeń substancji np. z badań
w roku 2020 do wartości bazowych tych parametrów z roku 2009, kiedy zakładu
przeróbczego jeszcze nie było, pokazuje całkowity spadek stężeń badanych substancji
w badanej wodzie”. Równocześnie wskazać należy, że do lutego 2013 r. teren
zakładu zlokalizowany był w strefie ochrony ujęć i źródeł wody pitnej dla miasta
Wrocławia. Zasięg strefy określała decyzja Urzędu Wojewódzkiego17. Zasięg stref
ochrony ujęć wody dla miasta Wrocław uległ zmianie w lutym 2013 r. – nowy
przebieg strefy określa rozporządzenie18 Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej we Wrocławiu. Zgodnie z ww. rozporządzeniem teren zakładu nie znajduje
się w strefie ochrony ujęć wody dla miasta Wrocław.
Dodatkowo, na podstawie informacji uzyskanych od Generalnego Dyrektora
Ochrony Środowiska w odniesieniu do hałdy pohutniczej w Siechnicach,
poinformować należy, iż przed GDOŚ toczyło się postępowanie, w wyniku którego
15 ”Ocena techniczna wpływu na środowisko zakładu przeróbczego hałdy żużli pohutniczych w Siechnicach
k/Wrocławia” 2020 r.
16 Wg rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie kryteriów i sposobu oceny
stanu jednolitych części wód podziemnych, wody zaliczają się do kategorii dobrych, o ile wartości średnie stężeń
badanych parametrów nie przekraczają wartości kryterium określonych dla klasy III czystości wód podziemnych.
17 Decyzja z dnia 31 marca 1974 r. nr RLS. Gw. I 053/17/74.
18 Rozporządzenie Nr 1/2013 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia 4 lutego
2013 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej dla miasta Wrocławia
zlokalizowanej na terenie m. Wrocław oraz powiatów: wrocławskiego, oławskiego w województwie dolnośląskim
oraz powiatu brzeskiego w województwie opolskim z późniejszymi zmianami

-- 5 of 13 --

wydane zostało postanowienie19 utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu20 odmawiające wszczęcia
postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia
działań zapobiegawczych lub naprawczych dla terenów hałdy po dawnej hucie
w Siechnicach. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż jak wskazują akta sprawy, do
naruszenia okrywy rekultywacyjnej hałdy odpadów, które było przedmiotem
postępowania, doszło prawdopodobnie już w roku 1998, a najpóźniej w 2001.
W związku z tym należało uznać, że bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku
polegające na naruszeniu okrywy składowiska, a tym samym umożliwiające pylenie
ze składowiska, zaistniało przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 kwietnia
2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (dalej: ustawa
szkodowa). Natomiast na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy szkodowej cytowanego
w uzasadnieniu ww. postanowienia (aktualnie art. 4 ust. 1 ustawy szkodowej) do
szkód w środowisku dotyczących powierzchni ziemi wyrządzonych przed dniem 30
kwietnia 2007 r. zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. –
Prawo ochrony środowiska21, zwanej dalej „ustawą Poś”, w brzmieniu
dotychczasowym. Z przepisów tych wynikało, że w omawianym przypadku
w ówczesnym stanie prawnym nie miały zastosowania przepisy ustawy szkodowej.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż postępowanie z zakresu rekultywacji
zanieczyszczonej gleby lub ziemi prowadzone w oparciu o ustawę Poś (art. 102 –
106) jest postępowaniem niezależnym od postępowania prowadzonego w oparciu
o ustawę szkodową. Dlatego też Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał
wówczas, że słusznie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie
wydania decyzji nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska obowiązek
przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych. Warto zwrócić
uwagę, że aktualnie funkcjonują przepisy dotyczące historycznych zanieczyszczeń
powierzchni ziemi w art. 101a-101r ustawy Poś, analogiczne do dawniej
obowiązujących art. 102-106 ustawy Poś.
Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu decyzją22
dokonał wpisu do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi
informacji o potencjalnym historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi
występującym na terenie działek, które stanowią teren po dawnej hucie Siechnice23.
Podkreślenia wymaga, iż sama decyzja o wpisie przedmiotowych działek do rejestru
jako miejsca występowania potencjalnego historycznego zanieczyszczenia
powierzchni ziemi, nie nakłada na stronę (władającego terenem) jakiegokolwiek
obowiązku bądź ograniczenia, nie odbiera również żadnych uprawnień. Wpis
danego gruntu do rejestru, jako potencjalnego historycznego zanieczyszczenia
19 z dnia 20 października 2009 r., znak: GDOŚ-DKS-281/299/4/09/mp
20 z dnia 15 maja 2009 r., znak: RDOŚ-02-WSI-6614-3/4-3/09/ap
21 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2026 r. poz. 202).
22 Decyzja z dnia 29 października 2019 r., znak: WSI.513.42.2019.KS.9, na podstawie art. 101c ust. 3. Ustawy z
dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
23 Działki o nr. 227/1, 227/3, 231/4, 231/5, 231/8, 231/10, 231/13, 231/15, 231/16, 231/18, obręb Siechnice

-- 6 of 13 --

powierzchni ziemi, nie jest jednoznaczny ze stwierdzeniem, iż na danym terenie
takie historyczne zanieczyszczenie faktycznie występuje, a jedynie wskazaniem
obszaru, na którym jest to wysoce prawdopodobne. Zgodnie z procedurą dopiero
na późniejszym etapie następuje potwierdzenie historycznego zanieczyszczenia
i związana z tym konieczność przeprowadzenia remediacji, albo wykreślenie
obszaru z rejestru w przypadku braku takiego potwierdzenia (na podstawie
wyników badań przeprowadzonych na terenie potencjalnego historycznego
zanieczyszczenia powierzchni ziemi).
Z kolei biorąc pod uwagę definicję powierzchni ziemi określoną w art. 3 pkt 25
ustawy Poś, wskazać należy, iż odpady składowane w postaci hałdy nie stanowią
powierzchni ziemi, dlatego ewentualna remediacja gleby i ziemi, mogłaby zostać
przeprowadzona dopiero po całkowitym usunięciu hałdy odpadów (ich wywozie
lub zagospodarowaniu).
Odpowiadając na pytanie 1. Na jakim etapie są prace nad uruchomieniem środków
z KPO przeznaczonych na wsparcie samorządów w likwidacji wielkoobszarowych
zanieczyszczeń historycznych i nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych?
Jakie będą główne kryteria oceny wniosków o dofinansowanie i czy tereny stanowiące
bezpośrednie zagrożenie dla ujęć wody pitnej (takie jak hałda w Siechnicach)
w określeniu zagrożenia i środków sanacyjnych będą traktowane priorytetowo? oraz
pytanie 2. Jakie inne działania systemowe i legislacyjne planuje podjąć Ministerstwo
Klimatu i Środowiska, aby przyspieszyć proces likwidacji „bomb ekologicznych”
i odciążyć finansowo samorządy, które nie są w stanie samodzielnie pokryć
wielomilionowych kosztów utylizacji i rekultywacji? uprzejmie wyjaśniam,
co następuje.
Jeżeli chodzi o historyczne zanieczyszczenia powierzchni ziemi, poinformować
należy, że kwestie zanieczyszczenia powierzchni ziemi (gleby i ziemi) w zależności
od czasu wystąpienia zanieczyszczenia, uregulowane są:
- w ustawie Poś, która obejmuje zanieczyszczenie gleby i ziemi spowodowane przed
30 kwietnia 2007 r., zwane historycznym zanieczyszczeniem powierzchni ziemi,
- w ustawie o zapobieganiu szkodom środowisku i ich naprawie24, zwanej dalej
„ustawą szkodową”, która obejmuje zanieczyszczenie gleby i ziemi powstałe
po 30 kwietnia 2007 r. w wyniku działalności stwarzającej ryzyko szkody
w środowisku, zwane szkodą w środowisku w powierzchni ziemi.
Zwracamy uwagę, że przepisy te koncentrują się na kwestii zanieczyszczenia gleby
i ziemi, które zostały szczegółowo zdefiniowane w tych przepisach, a zatem nie
znajdują zastosowania do składowisk odpadów, w tym żużli.
24 Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom środowisku i ich naprawie (t.j. Dz. U. z
2020 r. poz. 2187).

-- 7 of 13 --

Przepisy obu ustaw są analogiczne w zakresie procedur postępowania, organów
administracji właściwych do przedmiotowej sprawy, kryterium oraz sposobu oceny
zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska, dopuszczalnych zawartości substancji
powodujących ryzyko oraz sposobu przeprowadzenia remediacji.
Zanieczyszczenie powierzchni ziemi ocenia się na podstawie przekroczenia
dopuszczalnych zawartości substancji powodujących ryzyko w glebie lub w ziemi.
Za dopuszczalną zawartość w glebie i w ziemi substancji powodującej ryzyko uznaje
się taką zawartość, poniżej której żadna z funkcji pełnionych przez powierzchnię
ziemi nie jest znacząco naruszona. Dopuszczalne zawartości substancji
powodujących ryzyko określono w rozporządzeniu w sprawie sposobu
prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi25. Na liście substancji
powodujących ryzyko szczególnie istotnych dla ochrony powierzchni ziemi
określonej w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia znajdują się m.in. metale
ciężkie. W rozporządzeniu tym, określono również etapy identyfikacji terenów
zanieczyszczonych oraz rodzaje działalności mogących z dużym
prawdopodobieństwem powodować historyczne zanieczyszczenie powierzchni
ziemi, wraz z przykładowymi dla tych działalności zanieczyszczeniami oraz
metodyki referencyjne prowadzenia badań zanieczyszczenia gleby i ziemi.
W rozporządzeniu wymieniono m.in. instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania
odpadów.
Przepisy ustawy szkodowej stosuje się do szkody w środowisku w powierzchni
ziemi spowodowanej przez działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku,
która prowadzona jest przez podmiot korzystający ze środowiska. Działalności
stwarzające ryzyko szkody w środowisku zostały wymienione w art. 3 ustawy
szkodowej.
Zgodnie z przepisami ustawy Poś oraz przepisami ustawy szkodowej, w przypadku
stwierdzenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi należy przeprowadzić jej
remediację. Remediację przeprowadza się zgodnie z ustalonym w drodze decyzji
planem remediacji. Organem właściwym do ustalenia planu remediacji jest
regionalny dyrektor ochrony środowiska (rdoś).
Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami w Polsce prowadzi się identyfikację
gleb zanieczyszczonych. Na podstawie ustawy Poś Generalny Dyrektor Ochrony
Środowiska prowadzi rejestr historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi,
natomiast na podstawie ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich
naprawie prowadzony jest rejestr szkód w środowisku. Oba rejestry są prowadzone
w jednym systemie elektronicznym.
Jak wskazano powyżej gleba i ziemia w okolicy hałdy w Siechnicach będzie
podlegała dalszym badaniom w związku z analizą potencjalnego historycznego
zanieczyszczenia powierzchni ziemi wpisanego do rejestru.
25 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia
oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1395, z 2024 r. poz. 1657).

-- 8 of 13 --

W przypadku przedsięwzięcia polegającego na remediacji historycznego
zanieczyszczenia powierzchni ziemi lub działań naprawczych w przypadku szkody
w środowisku w powierzchni ziemi możliwe jest uzyskanie dofinansowania przez
Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w ramach programu priorytetowego
NFOŚiGW "Ochrona powierzchni ziemi Część 2) Remediacja powierzchni ziemi
objętej szkodą w środowisku albo zanieczyszczeniem historycznym".
Beneficjentem tego programu mogą być regionalne dyrekcje ochrony środowiska,
a dofinansowanie udzielane jest w formie przekazania środków do 100% kosztów
kwalifikowanych.
W odniesieniu do wielkoobszarowych terenów zdegradowanych informuję,
że w celu rozwiązania problemu składowisk i innych miejsc gromadzenia odpadów
na terenach państwowych zakładów przemysłowych, które powstały w przeszłości
przed obowiązywaniem szczegółowych, współczesnych przepisów regulujących
gospodarowanie odpadami i ochronę środowiska (tj. przed 1 października 2001 r.),
przyjęto ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach
zdegradowanych26, tzw. ustawę o WTZ. W załączniku do ustawy o WTZ
wymienionych jest pięć terenów27, które uznano za wymagające podjęcia pilnej
interwencji w celu zabezpieczenia życia i zdrowia ludności oraz stanu środowiska.
Pragniemy zwrócić uwagę, że na liście tej nie znajduje się hałda w Siechnicach.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 7 ustawy o WTZ, jako wielkoobszarowy
teren zdegradowany (WTZ) należy rozumieć teren o powierzchni przynajmniej
10 ha, na którym znajduje się składowisko historycznych odpadów przemysłowych
lub miejsce gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych wraz
z sąsiadującymi obszarami, na których występuje istotne zagrożenie dla zdrowia
ludzi lub stanu środowiska spowodowane emisją w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy
Poś, z tego składowiska lub miejsca. W związku z tą definicją należy uznać, że do
stwierdzenia, czy dana działka wchodzi w skład WTZ konieczne jest spełnienie
wyżej wymienionych w przepisie przesłanek. Co więcej, należy wskazać,
że załącznik do ustawy o WTZ zawiera zamkniętą listę rozpoznanych WTZ.
Ponadto ustawa o WTZ zawiera przepisy dotyczące procedury identyfikacji
nowych, jeszcze nierozpoznanych WTZ. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o WTZ
właściwy organ28 informuje wojewódzki inspektorat ochrony środowiska (wioś)
o nierozpoznanym WTZ. Następnie zgodnie z art. 3 ust. 3-5 ustawy o WTZ wioś
weryfikuje, z udziałem wskazanych w tych przepisach organów i instytucji,
informacje o WTZ przekazane przez właściwy organ. Po weryfikacji otrzymanych
26 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1719)
27 Tereny:
 Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy,
 Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie,
 Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach,
 Zakładów Przemysłu Barwników ,,Boruta” w Zgierzu,
 Zakładów Włókien Chemicznych „Wistom” w Tomaszowie Mazowieckim.
28 Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a dla terenu zamkniętego – regionalny dyrektor ochrony środowiska.

-- 9 of 13 --

danych, wioś przekazuje zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy o WTZ informacje
o nierozpoznanym WTZ do GIOŚ. Dodatkowo, zgodnie z art. 3 ust. 7 ustawy WTZ,
wioś może samodzielnie zidentyfikować nierozpoznany WTZ w ramach zadań
Inspekcji Ochrony Środowiska i przekazać tę informację do GIOŚ. Po otrzymaniu
z wioś informacji o nierozpoznanym WTZ, GIOŚ zgodnie z art. 3 ust. 8 wpisuje teren
do ewidencji wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (ewidencji WTZ).
Zgodnie z art. 3 ust. 12 GIOŚ przekazuje wyciąg z ewidencji WTZ do MKiŚ, a na tej
podstawie MKiŚ może ewentualnie wszcząć proces legislacyjny w celu zmiany
załącznika do ustawy WTZ w miarę dostępności środków na ten cel. GIOŚ pismem
z dnia 24 lutego 2026 r. przekazał MKiŚ zbiorczy wyciąg z ewidencji WTZ.
Aktualnie trwa analiza otrzymanych dokumentów. Należy jednak podkreślić, że
hałda w Siechnicach dotychczas nie została zgłoszona i wpisana do przedmiotowej
ewidencji. Zgłoszenie takie wymaga bowiem w szczególności spełnienia wyżej
opisanych przesłanek zawartych w definicji WTZ.
Jednostki samorządu terytorialnego (JST) w miarę dostępności odpowiednich
środków finansowych zobowiązane są do przeprowadzenia na WTZ najpierw
szczegółowego badania i oceny występujących zanieczyszczeń, a następnie
zabezpieczenia lub zagospodarowania historycznych odpadów i ograniczenia
wpływu wywołanego przez nie na środowisko i zdrowie ludzi.
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)29 daje możliwość
pozyskania finansowania na kompleksową ocenę stanu środowiska oraz
przygotowanie projektu planu poprawy stanu środowiska na WTZ (ok. 100 mln
zł)30. Inwestycja KPO w zakresie kompetencji MKiŚ jest wdrażana przy
zaangażowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW), który pełni rolę Jednostki Wspierającej (JW). W wyniku
przeprowadzonego naboru NFOŚiGW podpisał umowy ze wszystkimi 5
jednostkom samorządu terytorialne (JST), które realizują projektu dot. ww. WTZ.
Dzięki działaniom MKiŚ, pomimo, że inwestycja na WTZ jest finansowana
z komponentu pożyczkowego KPO to dla JST w zakresie kosztów kwalifikowanych
dofinansowanie w tym zakresie jest w pełni bezzwrotne, a zatem to Skarb Państwa
ponosi główny ciężar finansowania działań w ramach inwestycji.
Informuję również, że NFOŚiGW w dniu 4 lipca 2025 r. uruchomił uzupełniający
program31, który umożliwia sfinansowanie podatku VAT dla projektów na WTZ
finansowanych ze środków KPO. Wszystkie JST objęte wsparciem na działania na
29 Inwestycja B3.2.1 „Inwestycje w neutralizację ryzyka i rekultywację wielkoobszarowych terenów
poprzemysłowych i Morza Bałtyckiego”
30 Wskaźnik B16L „Dokumentacja dotycząca inwestycji związanych z terenami lądowymi i morskimi, które są
narażone na obecność zanieczyszczeń lub substancji niebezpiecznych”
31 „Współfinansowanie przedsięwzięć realizowanych w ramach inwestycji B3.2.1 Krajowego Planu Odbudowy”
[https://www.gov.pl/web/nfosigw/wspolfinansowanie-przedsiewziec-realizowanych-w-ramach-inwestycji-
b321-krajowego-planu-odbudowy]

-- 10 of 13 --

WTZ w ramach KPO złożyły wnioski o dofinansowanie. Całkowite wnioskowane
wsparcie w ramach programu wynosi ok. 22 mln zł.
Zakłada się, że aktualnie wykonywane projekty na WTZ finansowane z KPO,
których zakończenie planowane jest w trzecim kwartale 2026 r., pomogą
w pozyskaniu dalszego finansowania ze środków unijnych w przyszłości na etapie
projektów inwestycyjnych dotyczących poprawy stanu środowiska na WTZ,
których realizacja doprowadzi do eliminacji zagrożeń występujących na tych
terenach. Aktualnie prowadzone są już prace nad przygotowaniem Wieloletnich
Ram Finansowych na lata 2028-2034.
Odnosząc się do kwestii usuwania nielegalnie nagromadzonych odpadów,
przeprowadzenie procedury usuwania odpadów powodujących zagrożenie dla
zdrowia i życia ludzi lub środowiska należy do obowiązków organów administracji
terenowej, które tym samym są odpowiedzialne za ich realizację. W zależności od
rodzaju stwierdzonego naruszenia – działania te powinny być podejmowane na
podstawie art. 47 lub 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach32.
W przypadku braku realizacji decyzji nakładającej obowiązek usunięcia odpadów
albo niewykonania obowiązku usunięcia odpadów wynikającego z mocy prawa
przez posiadacza odpadów zastosowanie mają przepisy o egzekucji w administracji
oraz o ordynacji podatkowej. W wyniku postępowania egzekucyjnego posiadacz
powinien usunąć odpady. Jeżeli zastosowane środki egzekucyjne nie doprowadzą
do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, właściwy organ ochrony
środowiska powinien przeprowadzić wykonanie zastępcze decyzji. Wspomniane
wyżej procedury usuwania odpadów mają również zastosowanie w przypadku
odpadów innych niż niebezpieczne.
Odrębnym trybem w przypadkach, gdy odpady powodują zagrożenie dla życia lub
zdrowia ludzi lub środowiska i konieczne jest ich niezwłoczne usunięcie jest tryb
określony w art. 26a ustawy o odpadach. Ww. artykuł pozwala organom
administracji (w zależności od właściwości jest to regionalny dyrektor ochrony
środowiska, marszałek województwa, starosta, wójt, burmistrz lub prezydent miasta) do
podjęcia się usunięcia nielegalnie nagromadzonych odpadów. Natomiast po
usunięciu i zagospodarowaniu nielegalnie nagromadzonych odpadów organ żąda
od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu
poniesionych przez siebie kosztów.
Niemniej jednak należy podkreślić, że w każdym przypadku to posiadacz odpadów,
który nielegalnie nagromadził odpady, powinien zostać obciążony kosztami ich
usunięcia zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci" wyrażoną w art. 7 ustawy Poś.
W ustawie o odpadach wprowadzono szereg regulacji wskazujących, iż za
32 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.

-- 11 of 13 --

zagospodarowanie odpadów odpowiada posiadacz odpadów, wraz z poniesieniem
wszystkich kosztów w tym zakresie.
Odnosząc się do problemu finansowania usuwania odpadów z miejsc
nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, należy poinformować,
że w 2024 r. w resorcie klimatu i środowiska podjęto prace legislacyjne w celu
stworzenia nowego – tymczasowego – źródła finansowania do usuwania
nielegalnie nagromadzonych odpadów. Ich rezultatem jest uchwalona w dniu 21
listopada 2024 r. ustawa o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie
ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw33. Przepisy wskazanej ustawy
umożliwiają przekazanie jednostkom samorządu terytorialnego środków z rezerwy
celowej budżetu państwa na usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów
w wysokości do 99% kosztów realizacji tych zadań. Możliwość wnioskowania
o wskazane środki mają lokalizacje, dla których wydana została decyzja w trybie
art. 26a ustawy o odpadach, w ramach której stwierdza się konieczność
niezwłocznego usunięcia odpadów ze względu na stwierdzone zagrożenie dla życia
lub zdrowia ludzi lub środowiska.
W tym celu w ustawie budżetowej na 2025 r. udało się zabezpieczyć środki
w wysokości 200 mln zł, dzięki którym udało się usunąć odpady z 7 lokalizacji
w całości i z 3 lokalizacji w części. Również w ustawie budżetowej na 2026 r.
zostały zabezpieczone środki w wysokości 200 mln zł na ww. cel. Wskazane środki
umożliwiają rozpoczęcie usuwania odpadów w 8 lokalizacjach, a w 3 lokalizacjach
proces usuwania odpadów rozpoczęty w 2025 r. jest kontynuowany. Kolejne środki
z rezerwy celowej budżetu państwa w zależności od ostatecznego kształtu ustawy
budżetowej będą dostępne w 2027 r.
Ponadto w 2025 r. został ogłoszony nowy program dofinansowania ze środków
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) pn.
„Usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów”, dla którego budżet wynosi 500
mln zł. Ww. program jest dedykowany przedsięwzięciom realizowanym na
podstawie art. 26a ustawy o odpadach. W 2025 r. dla 14 lokalizacji, które nie
uzyskały środków z rezerwy celowej budżetu państwa na 2025 r. zostały
przewidziane środki w wysokości ok. 100 mln zł w ramach wskazanego programu
NFOŚiGW. Analogiczne uzupełnienie finansowania ze środków NFOŚiGW jest
planowane w roku 2026. Na ten moment hałda pohutnicza w Siechnicach nie
znajduje się na liście lokalizacji wskazanych do dofinansowania w programie.
W ramach zakończonych w poprzednich latach naborów w ramach programu
priorytetowego „Usuwanie porzuconych odpadów” nie aplikowano o środki na
sfinansowanie tego zadania. Aktualnie oferta NFOŚiGW nie przewiduje innych
możliwości wsparcia finansowego przedsięwzięć polegających na usuwaniu
nielegalnie nagromadzonych odpadów niebezpiecznych.
33 Dz.U. z 2024 poz. 1834

-- 12 of 13 --

Jednocześnie, z uwagi na niewystarczające środki, w obecnej chwili przewidziane
jest dofinansowanie wyłącznie dla miejsc, gdzie zgromadzone odpady generują
największe zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska i konieczne jest
ich niezwłoczne usunięcie. Takie miejsca stanowią przede wszystkim lokalizacje,
które nie są technicznie przystosowane do gromadzenia lub magazynowania
odpadów, a konieczność ich niezwłocznego usunięcia w wielu przypadkach wynika
z możliwego przedostania się substancji niebezpiecznych do środowiska
związanego np. z rozszczelnieniem beczek tudzież mauzerów lub brakiem
utwardzonego podłoża na którym znajdują się odpady.
Biorąc pod uwagę kwestie zawarte w pytaniu 3. Jakie kroki interwencyjne zamierza
podjąć Ministerstwo w sprawie hałdy pohutniczej w Siechnicach, aby ostatecznie
zabezpieczyć ten teren i wyeliminować ryzyko skażenia wód gruntowych zasilających
aglomerację wrocławską? Czy planowane są działania wobec właściciela oraz
ewentualne uruchomienie środków z NFOŚiGW na ten konkretny cel?, pragnę zwrócić
uwagę, że informacje przedstawione powyżej nie wskazują, że hałda w Siechnicach
aktualnie stanowi rozpoznany wielkoobszarowy teren zdegradowany lub
potwierdzone historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi lub miejsce
nieprzeznaczone do składowania lub magazynowania odpadów. Natomiast
na podstawie wyżej opisanych przepisów właściwe organy mogą podejmować
dalsze działania związane z rozpoznaniem przedmiotowego terenu, stosownie
do zakresu kompetencji.
Z wyrazami szacunku,
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 13 of 13 --