Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.4.2026.MG
4297128.17440223.14156099
Warszawa, 31-03-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację poselską z 24 marca 2026 r. nr 16046
W sprawie: zniesienia zakazu wprowadzania nowych obiektów budowlanych na
terenach górniczych wieloletniej działalności odkrywki węgla brunatnego Tomisławice
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT16046 Posła Ryszarda Bartosika przekazuję odpowiedź
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu
przyspieszenie procedur znoszenia ograniczeń w zagospodarowaniu przestrzennym
na terenach pogórniczych po zakończeniu eksploatacji złóż?
W kwestii wniosku o zniesienie zakazu zabudowy nowych obiektów budowlanych na
terenach górniczych sołectwa Tomisławice należy wskazać, że:
 nie istnieje bezwzględny zakaz zabudowy terenów znajdujących się ponad złożami
kopalin,
 tereny przeznaczone pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego („planie miejscowym”) mogą być zabudowane, zgodnie
z warunkami określonymi w tym planie,
 w przypadku braku planu miejscowego prawo do zabudowy można uzyskać na
podstawie decyzji o warunkach zabudowy, z zastrzeżeniem że jej wydanie nie jest
możliwe, jeżeli naruszyłoby to chroniony prawem interes publiczny.
Taki interes publiczny stanowi m.in. ochrona złóż kopalin,
 zgodnie z art. 95 ustawy Prawo geologiczne i górnicze udokumentowane złoża
kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania
przestrzennego. Ochrona ta realizowana jest na zasadach określonych w ustawie
oraz w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Celem
tej regulacji jest zabezpieczenie możliwości eksploatacji lub wykorzystania
zasobów w przyszłości.

-- 1 of 4 --

Strona 2 z 4
Jak wyżej wskazano, ww. przepis nie wprowadza bezwzględnego zakazu zabudowy na
obszarach udokumentowanych złóż czy terenach górniczych. Na tych obszarach nadal
możliwe jest:
 występowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy,
 występowanie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
 sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
 opracowywanie planów ogólnych gmin.
Dokumenty te podlegają uzgodnieniom lub opiniowaniu z różnymi organami i instytucjami,
w tym organami administracji geologicznej zgodnie z procedurą przewidzianą w ustawie
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym1. Każdy wniosek/ dokument jest
analizowany indywidualnie, biorąc pod uwagę położenie planowanej inwestycji, sąsiednie
zabudowania, infrastrukturę, tereny chronione. Inwestycje polegające na rozbudowie
istniejącej zabudowy, dobudowie budynku na tej samej działce, ale nieprzesuwającej linii
zabudowy w głąb złoża najczęściej kończą się uzgodnieniem pozytywnym. W przypadku
braku zastrzeżeń organu w określonym terminie, uzgodnienie może zostać dokonane
w trybie tzw. milczącej zgody.
Z danych Departamentu Geologii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wynika, że gmina
Wierzbinek otrzymała:
 3 postanowienia o odmowie uzgodnienia dla decyzji o warunkach zabudowy na
złożu węgla brunatnego,
 16 rozstrzygnięć pozytywnych w trybie milczącego uzgodnienia na złożu węgla
brunatnego.
Co istotne, żaden z tych wniosków nie dotyczył złoża węgla brunatnego „Tomisławice”
WB 5203. Projekty te znajdowały się na obszarze złóż węgla brunatnego „Morzyczyn”
WB 5332 (3 odmowy uzgodnienia i 10 milczących uzgodnień) oraz „Mąkoszyn-
Grochowiska” WB 748 (6 milczących uzgodnień).
 Daje to w sumie powyżej 85 % uzgodnionych projektów decyzji.
Ewentualne zniesienie (całkowite lub częściowe) terenu i obszaru górniczego na obszarze
złoża „Tomisławice” WB 5203 zależy w pierwszej kolejności od odpowiednich działań
koncesjobiorcy – PAK Kopalni Węgla Brunatnego „Konin” S.A. w Kleczewie.
W tym celu przedsiębiorca powinien sporządzić stosowny dodatek do dokumentacji
geologicznej oraz przygotować zmianę Projektu Zagospodarowania Złoża, zgodnie
z wymogami określonymi w przepisach Prawa Geologicznego i Górniczego.
2. Czy rozważana jest zmiana przepisów ustawy - Prawo geologiczne i górnicze
w kierunku uproszczenia procedur wygaszania obszarów i terenów górniczych
oraz dostosowania ich granic do faktycznego zakresu prowadzonej działalności?
Minister Klimatu i Środowiska jako organ administracji publicznej działa w ramach
obowiązującego prawa, którym w przypadku koncesjonowania działalności górniczej jest
ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze.2
Zgodnie z art. 34 ustawy Prawo geologiczne i górnicze organ koncesyjny może wszcząć
postępowanie o zmianę koncesji z urzędu wyłącznie w ściśle określonych przypadkach.
1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130,
z późn. zm.)
2 Dz.U.2026.69

-- 2 of 4 --

Strona 3 z 4
Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której rzeczywiste szkodliwe wpływy robót
górniczych zakładu górniczego przekroczą wyznaczone w koncesji granice terenu
górniczego. Wówczas przedsiębiorca jest zobowiązany niezwłocznie złożyć wniosek
o dokonanie zmiany koncesji. Jeżeli tego nie uczyni, organ koncesyjny ma obowiązek
wszcząć postępowanie z urzędu, a koszt zmiany koncesji obciąża przedsiębiorcę.
W pozostałych przypadkach, w tym dotyczących zmiany lub zmniejszenia granic terenu
górniczego, wszczęcie postępowania o zmianę koncesji może nastąpić wyłącznie na
wniosek koncesjobiorcy. Do zmiany koncesji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące jej
udzielenia, z wyłączeniem niektórych regulacji, takich jak art. 29a ust. 1 P.g.g. oraz art. 155
Kodeksu postępowania administracyjnego3. Współdziałanie z innymi organami
administracji publicznej dotyczy wyłącznie tych spraw, które są przedmiotem zamierzonej
zmiany.
Analogicznie należy wskazać, że rozliczenie zasobów złoża kopaliny oraz sporządzenie
dodatku do dokumentacji geologicznej stanowi zadanie przedsiębiorcy a nie organów
administracji geologicznej. Dopiero po złożeniu wniosku o zatwierdzenie dodatku do
dokumentacji geologicznej organy przeprowadzają postępowanie, których kolejnym
krokiem może być dokonanie zmian w Krajowym Bilansie Zasobów Złóż Kopalin. Dopóki te
działania nie zostaną przeprowadzone, złoża kopalin podlegają ustawowej ochronie, którą
organy administracji geologicznej mają obowiązek brać pod uwagę w procesie
współdziałania przy powstawaniu aktów planowania przestrzennego. Nie oznacza to
każdorazowo zakazu zabudowy, ponieważ ochrona złóż kopalin stanowi jeden z wielu
interesów publicznych branych pod uwagę przy kształtowaniu ładu przestrzennego.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie są prowadzone prace dotyczące zmiany
przepisów ustawy - Prawo geologiczne i górnicze w kierunku uproszczenia procedur
wygaszania obszarów i terenów górniczych.
3. Czy Ministerstwo prowadzi lub planuje prace nad wprowadzeniem systemowych
rozwiązań w zakresie rekompensat dla mieszkańców i rolników poszkodowanych
działalnością odkrywek węgla brunatnego?
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie są prowadzone prace dotyczące działań
osłonowych dla lokalnych społeczności na wzór rozwiązań przyjętych ustawą z dnia 17
sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego
i branży górnictwa węgla brunatnego (np. urlopy, odprawy), sprawy te pozostają poza
zakresem właściwości organu.
4. Czy rozważane jest wprowadzenie instrumentów wsparcia obejmujących m.in.
rekompensaty za spadek wartości nieruchomości, wsparcie inwestycji budowlanych
oraz programy rozwojowe dla gmin dotkniętych skutkami działalności górniczej?
Należy podkreślić, że wszystkie złoża kopalin podlegają ochronie od ponad 45 lat.
3 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691),

-- 3 of 4 --

Strona 4 z 4
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska6 (1980 r.)
złoża kopalin podlegały ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami
oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, a organy administracji państwowej w planach
zagospodarowania przestrzennego i w decyzjach w sprawie ustalenia lokalizacji oraz
miejsca i warunków realizacji inwestycji powinny uwzględniać złoża kopalin oraz aktualne i
przyszłe potrzeby ich eksploatacji.
Oznacza to, że ograniczenia ustawowe związane z ochroną złóż kopalin nie stanowią
nowych rozwiązań ani ograniczeń, co oznacza, że nie mamy do czynienia z utratą dochodów,
dlatego nie były rozważane żadne rekompensaty dla gmin z tego tytułu.
Natomiast należy pamiętać, że ochrona złóż kopalin stanowi jeden z wielu interesów
publicznych, branych pod uwagę podczas planowania i zagospodarowania przestrzennego,
który jest analizowany podczas opiniowania albo uzgadniania projektów planów ogólnych
gmin oraz planów miejscowych.
Warto również podkreślić, że Minister Klimatu i Środowiska jako organ administracji
geologicznej:
 przy opiniowaniu projektów planów ogólnych gmin, bierze pod uwagę zapisy
planów miejscowych oraz respektuje prawa nabyte (aby nie narażać gmin na
odpowiedzialność odszkodowawczą wynikającą ze zmiany sposobu przeznaczenia
nieruchomości w planach miejscowych),
 każdorazowo szczegółowo analizuje zapisy projektu planu m.in. pod kątem
zagospodarowania, występowania zabudowy, infrastruktury, możliwości rozwoju
gmin na terenach, gdzie nie występują złoża kopalin, oraz nie sprzeciwia się
zabudowie terenów ponad złożami (w uzasadnionych przypadkach),
 prowadzi dialog ze społecznościami lokalnymi, wypracowując kompromisy
dotyczące wyznaczania zasad i granic zabudowy.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.

-- 4 of 4 --