+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-VI.054.6.2026
Warszawa, 22 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16045 Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16045 Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie
mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na
terenach przy granicy z Republiką Białorusi proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień,
przygotowanych w oparciu o informacje przekazane przez Ministerstwo Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Finansów oraz Ministerstwo Funduszy
i Polityki Regionalnej.
Ad 1 i 2.
W ustawie budżetowej na rok 2026 w części 83 – Rezerwy celowe, zostały zaplanowane
środki w wysokości 6,6 mln zł na wypłatę rekompensat, o których mowa w art. 16b ust. 1
ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej, w związku
z zawieszeniem ruchu na przejściach granicznych z Republiką Białorusi.
Ad 3 i 5.
W ramach wsparcia przedsiębiorców dotkniętych zamknięciem granicy z Białorusią
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przygotowało instrument pożyczkowy, który
skierowany jest do gmin z powiatu hajnowskiego (tj. Kleszczele, Czeremcha, Dubicze
Cerkiewne, Hajnówka, Białowieża, Narewka oraz Miasto Hajnówka). Na wsparcie firm
odczuwających skutki sytuacji na granicy polsko-białoruskiej przeznaczona została kwota
30 mln zł. Wsparcie dla firm ma formę pożyczki z opcją umorzenia do 30% kapitału
pożyczki.

-- 1 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Dotychczas pośrednicy wybrani przez BGK otrzymali 77 wniosków o pożyczki na łączną
kwotę 46 mln zł. Jak dotąd podpisano 39 umów o pożyczki o łącznej wartości 26 mln zł,
co stanowi 86,7% wykorzystania alokacji. W przypadku urealniania się możliwości
wyczerpania alokacji podejmowane będą analizy dot. jej zwiększenia.
Ponadto w ramach „Rządowego programu rozwoju północno-wschodnich obszarów
przygranicznych na lata 2024–2030” – na mocy uchwały nr 182 Rady Ministrów z dnia
6 października 2023 r., realizowane jest wsparcie dla jednostek samorządu terytorialnego.
Program ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców północno-wschodnich obszarów
przygranicznych Rzeczypospolitej Polskiej przez ograniczenie negatywnych skutków ataku
Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz stworzenie trwałych podstaw umożliwiających rozwój
społeczno-gospodarczy z poszanowaniem środowiska naturalnego.
Dążąc do realizacji celu Programu, założono prowadzenie następujących działań:
 Działanie 1. Poprawa infrastruktury drogowej oraz infrastruktury towarzyszącej
i poprawa bezpieczeństwa drogowego;
 Działanie 2. Zielona i niebieska infrastruktura dla ochrony środowiska
naturalnego;
 Działanie 3. Stworzenie warunków do rozwoju zrównoważonej turystyki
w oparciu o endogeniczne potencjały;
 Działanie 4. Działania służące poprawie stanu infrastruktury edukacyjnej,
zdrowotnej i społecznej w celu zwiększenia dostępności lub jakości usług
publicznych.
Jest to program wieloletni, o którym mowa w art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych, ustanawiany w celu realizacji Strategii na rzecz
Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.). Podstawę prawną
wydatkowania środków na zadania objęte Programem stanowi art. 20a ust. 2 pkt 2 ustawy
z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wskazujący na
możliwość przekazywania dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie działań
z zakresu polityki rozwoju, stanowiących zadania własne jednostek samorządu
terytorialnego (dalej: jst). Źródłami finansowania realizacji Programu są środki z budżetu
państwa pochodzące z rezerwy celowej budżetu państwa w cz. 83 poz. 45. Wnioskodawcą
i beneficjentem w ramach Programu mogą być jednostki samorządu terytorialnego, czyli
powiaty oraz poszczególne gminy je tworzące, położone na obszarze objętym Programem,
tj.:

-- 2 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
 w województwie lubelskim powiaty:
bialski, chełmski, hrubieszowski, tomaszowski i włodawski oraz miasto Biała Podlaska
i miasto Chełm;
 w województwie podkarpackim powiaty:
bieszczadzki, jarosławski, lubaczowski i przemyski oraz miasto Przemyśl;
 w województwie podlaskim powiaty:
augustowski, białostocki, hajnowski, sejneński, siemiatycki, sokólski i suwalski oraz
miasto Suwałki;
 w województwie warmińsko-mazurskim powiaty:
bartoszycki, braniewski, gołdapski, kętrzyński i węgorzewski.
Środki z budżetu państwa są uruchamiane w formie dotacji celowych na finansowanie
zadań inwestycyjnych jst. Na realizację Programu z budżetu państwa w latach 2024–2030
przeznaczone zostały środki w wysokości łącznej 500 mln zł. Na każde z województw
przypada alokacja 125 mln zł. Każda z uprawnionych jst może uzyskać w ramach programu
maksymalnie 2 dotacje w okresie trwania programu. Maksymalna kwota pojedynczej
dotacji w ramach programu to 2 mln zł. W ramach wdrażania polityki spójności
realizowany jest Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.
W ramach programu FEPW na wsparcie przedsiębiorczości w Polsce Wschodniej
przeznaczono 500 mln EUR (tj. ponad 2,1 mld zł), z którego skorzystało już 3 tyś.
przedsiębiorców. Program oferuje działania przede wszystkim w zakresie zwiększenia
innowacyjności poprzez wdrożenie innowacji i zautomatyzowania i robotyzacji
przedsiębiorstw (Przemysł 4.0), w obszarze wzornictwa oraz gospodarki o obiegu
zamkniętym.
Ponadto, przepis art. 16b ustawy o ochronie granicy państwowej przewiduje, że w
przypadku zarządzenia przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych czasowego
zawieszenia ruchu na przejściu granicznym, przedsiębiorcy mogą otrzymać wsparcie
finansowe w postaci rekompensat z budżetu państwa. Rekompensata przysługuje:
1) płatnikowi składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, niebędącemu jednostką budżetową lub
samorządowym zakładem budżetowym, prowadzącemu działalność gospodarczą
w zakresie:
 gastronomii,
 wymiany walut,

-- 3 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
 sprzedaży detalicznej towarów w sklepach, na straganach i targowiskach,
 świadczenia usług hotelarskich w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników
turystycznych,
 działalności agenta celnego oraz
2) rolnikowi w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników, świadczącemu usługi hotelarskie w rozumieniu ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników
turystycznych, którzy prowadzą działalność gospodarczą w tym zakresie lub świadczą
te usługi hotelarskie na obszarze gminy, w której położone jest to przejście graniczne
i którzy spełniają warunki określone w ust. 3 i 4 ustawy.
Rekompensata jest udzielana na wniosek płatnika składek lub rolnika składany
do wojewody właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej
lub świadczenia usług nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym upłynął
ostatni dzień miesiąca kalendarzowego, za który przysługuje rekompensata. Decyzję
w sprawie rekompensaty wydaje wojewoda.
Zgodnie z art. 16b ust. 6 ustawy o ochronie granicy państwowej, rekompensata za
czasowe zawieszenie ruchu na przejściu granicznym ustalana jest w jednej z dwóch
alternatywnych wysokości.
Stosownie do dyspozycji art. 16b ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie granicy państwowej, w
ramach pierwszego wariantu rekompensata wynosi 65% średniego miesięcznego
przychodu wnioskodawcy. Dotyczy to przychodu uzyskanego z działalności gospodarczej,
o której mowa w art. 16b ust. 1 pkt 1, lub ze świadczenia usług hotelarskich, o których
mowa w art. 16b ust. 1 pkt 2, prowadzonych na obszarze właściwej gminy w okresie
wybranych 3 z 6 miesięcy kalendarzowych bezpośrednio poprzedzających zawieszenie
ruchu.
Alternatywnie, na mocy art. 16b ust. 6 pkt 2 ustawy o ochronie granicy państwowej,
rekompensatę ustala się w wysokości odpowiadającej kwocie minimalnego wynagrodzenia
za pracę (zgodnie z ustawą z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę), obowiązującego w miesiącu kalendarzowym, za który przysługuje wsparcie.
Świadczenie to oblicza się odpowiednio za:
a) każdego ubezpieczonego zgłoszonego do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych i
pozostającego w tych ubezpieczeniach w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego,

-- 4 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
za który przysługuje rekompensata i wykonującego umowę będącą podstawą
zgłoszenia do ubezpieczenia na terenie gminy, w której położone jest przejście
graniczne, na którym czasowo zawieszono ruch - w przypadku płatnika składek
(art. 16b ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o ochronie granicy państwowej);
b) rolnika, małżonka tego rolnika oraz jego każdego domownika w rozumieniu art. 6
pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którzy pomagają mu w
świadczeniu usług hotelarskich w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o
usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników
turystycznych, jeżeli podlegają ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ostatnim
dniu miesiąca kalendarzowego, za który przysługuje rekompensata (art. 16b ust. 6
pkt 2 lit. b ustawy o ochronie granicy państwowej).
Stosownie do art. 16b ust. 7 ustawy o ochronie granicy państwowej, przedmiotowa
rekompensata może zostać udzielona maksymalnie trzykrotnie, jeżeli jej wysokość
ustalana jest w oparciu o ust. 6 pkt 1 (przychód), oraz maksymalnie dziewięciokrotnie, w
przypadku ustalania jej wysokości na podstawie ust. 6 pkt 2 (liczba ubezpieczonych).
Zgodnie z art. 16b ust. 9 ustawy o ochronie granicy państwowej, w akcie prawa
miejscowego wojewoda może przyznać prawo do ubiegania się o rekompensatę
w wymiarze wyższym niż określony w ust. 7, dla wszystkich rolników, o których mowa w
ust. 1, oraz płatników składek, o których mowa w ust. 1 i 2, lub dla ich określonych grup,
mając na względzie okres obowiązywania zawieszenia ruchu na przejściu granicznym i jego
wpływ na sytuację ekonomiczną płatników składek i rolników.
Zwrócić należy także uwagę na dodatkowe uprawnienia wojewody, o których mowa w art.
16b ust. 2 oraz art. 16 ust. 19 ustawy o ochronie granicy państwowej. Zgodnie z tą
regulacją, w akcie prawa miejscowego wojewoda może:
 określić także inne, niż wymienione w ust. 1, zakresy działalności gospodarczej,
których prowadzenie na obszarze gminy, w której położone jest przejście
graniczne uprawnia do ubiegania się przez płatnika składek w rozumieniu art. 4
pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
niebędącemu jednostką budżetową lub samorządowym zakładem budżetowym,
o przyznanie rekompensaty, uwzględniając specyfikę ruchu, który zawieszono na
tym przejściu granicznym i jego wpływ na sytuację ekonomiczną płatników
składek prowadzących działalność gospodarczą na tym obszarze;

-- 5 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
 przyznać, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, rekompensatę również
płatnikom składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o
systemie ubezpieczeń społecznych, niebędącym jednostką budżetową lub
samorządowym zakładem budżetowym, oraz rolnikom w rozumieniu art. 6 pkt 1
ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którzy nie spełniają wymagań
wskazanych w ust. 1, 2 i 4 i którzy prowadzą działalność na obszarze powiatu,
w którym położone jest przejście graniczne, w którym ruch został zawieszony, gdy
okoliczności mające związek z czasowym zawieszeniem ruchu na przejściu
granicznym, a zwłaszcza poziom strat, utraconych korzyści lub ciężkie położenie
materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności.
Wojewoda Podlaski skorzystał z przyznanego mu uprawnienia, o którym mowa w art. 16b
ust. 9 ww. ustawy, wydając:
 w 2024 r. rozporządzenie nr 4/2024 Wojewody Podlaskiego z dnia 13 maja 2024
r. w sprawie przyznania prawa do ubiegania się o rekompensatę z budżetu
państwa w związku z czasowym zawieszeniem ruchu na przejściach granicznych
w województwie podlaskim,
 w 2025 r. rozporządzenie nr 7/2025 Wojewody Podlaskiego z dnia 4 kwietnia
2025 r. w sprawie przyznania prawa do ubiegania się o rekompensatę z budżetu
państwa w związku z czasowym zawieszeniem ruchu na przejściach granicznych
w województwie podlaskim.
Niezależnie od powyższego, mając na względzie ogólny charakter rozwiązań wspierających
przedsiębiorczość w Polsce należy wskazać, że bieżącym wsparciem przedsiębiorczości
zajmują się instytucje rozwoju Grupy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR). Z ofertą Grupy
PFR można zapoznać się na stronie: https://pfr.pl/ bądź na stronach poszczególnych
instytucji rozwoju. Do Grupy PFR należą m.in. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
(PARP), Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) czy
Polska Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH).
Przedsiębiorcy zainteresowani uzyskaniem dofinansowania mogą zapoznać się z ofertą
Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Informacje o możliwościach wsparcia
dostępne są na stronie https://www.parp.gov.pl/.
Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) posiada w swojej ofercie pożyczki dla sektora MŚP
przeznaczone na finansowanie kapitału obrotowego, pożyczki inwestycyjne czy np.

-- 6 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
pożyczki z gwarancją InvestEU. ARP w ramach usług skierowanych do MŚP umożliwia
kontakt z ekspertami w ramach Centrów Obsługi Przedsiębiorców.
BGK oferuje rozwiązania na zabezpieczenie spłaty zobowiązań finansowych firmy np.
gwarancje de minimis oraz wsparcie z wykorzystaniem środków unijnych czy krajowych.
Więcej informacji znajduje się na stronie: https://www.bgk.pl/.
W ramach instrumentu wdrażanego przez BGK dostępne jest także wsparcie w formie
pożyczek dla MŚP działających w branży turystycznej i w branżach pokrewnych.
Dotychczas podpisano 514 umów pożyczkowych o łącznej wartości 243,5 mln zł.
Przedsiębiorcy, którzy są zainteresowani otrzymaniem preferencyjnego finansowania
(dłużnego i kapitałowego) oferowanego dzięki wsparciu Unii Europejskiej, mogą
skorzystać z pomocy Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych
Programów Unii Europejskiej (KPK). Informacje na temat zasad wsparcia w ramach
programów unijnych dostępne są na stronie: https://instrumentyfinansoweue.gov.pl/.
Warto także zwrócić uwagę na projekt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości,
którego celem jest pomoc przedsiębiorcom, zmagającym się z różnymi problemami, takimi
jak kryzys gospodarczy w regionie, spadek popytu na oferowane przez firmę usługi czy
produkty, utrata wykwalifikowanych pracowników lub choroba kluczowych pracowników
(dostosowanie przedsiębiorstw do zmian/radzenie sobie w trudnościach).
Minister właściwy do spraw gospodarki udziela zwrotnego wsparcia finansowego
przedsiębiorstwom doznającym trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, za
pośrednictwem instrumentu, o którym mowa w ustawie z dnia 16 lipca 2020 r.
o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców. Na
podstawie ustawy jest możliwe udzielenie pomocy publicznej przedsiębiorcom
niewypłacalnym lub zagrożonym likwidacją albo upadłością, spełniającym warunki do
wszczęcia postępowania o ogłoszenie upadłości.
Środki udzielone w ramach tej pomocy mogą być przeznaczone wyłącznie na działania
restrukturyzacyjne lub wsparcie płynności finansowej w związku z realizowaną
restrukturyzacją. Beneficjentami pomocy mogą być wszystkie przedsiębiorstwa,
niezależnie od ich wielkości, jednakże pomoc dla dużych przedsiębiorstw musi być
każdorazowo notyfikowana Komisji Europejskiej. Ustawa przewiduje dwa rodzaje pomocy
publicznej dla dużych przedsiębiorców znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej:
pierwszy z nich to pomoc na ratowanie – udzielana jest wyłącznie w formie pożyczki na

-- 7 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
okres maksymalnie 6 miesięcy. Wysokość pożyczki jest uzależniona każdorazowo od
indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy. Przedsiębiorca, w chwili stwierdzenia trudności z
zachowaniem płynności finansowej, może ubiegać się o krótkoterminową pożyczkę w
ramach pomocy na ratowanie (na powrót do rentowności, albo na przygotowanie planu
restrukturyzacyjnego). Jeżeli jednak jego sytuacja okaże się poważniejsza i udzielona
pożyczka niewystarczająca – duży przedsiębiorca może wystąpić o kolejny instrument
pomocowy: pomoc na restrukturyzację. Pomoc na restrukturyzację – udzielana jest
w formie pożyczki, ale również w formie wejść kapitałowych. Celem tego rodzaju pomocy
jest realizacja planu restrukturyzacji, przygotowanego przez przedsiębiorcę, w oparciu o
który przeprowadza się restrukturyzację, zmierzającą do przywrócenia przedsiębiorcy
rentowności. Czas trwania pomocy na restrukturyzację może obejmować maksymalnie 10
lat wsparcia działalności przedsiębiorcy, określa go dokładnie plan restrukturyzacji.
Powyższy program realizuje Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP). Informacje na temat
procedury ubiegania się o pomoc oraz wymaganych dokumentów znajdują się na stronie:
https://arp.pl/dla-biznesu/pns/.
Ad 4.
Na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 listopada
2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia
ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych z dniem 17 listopada 2025 r.
został wznowiony ruch graniczny w drogowych przejściach granicznych w Bobrownikach
i Kuźnicy Białostockiej. Na odcinku granicy państwowej z Republiką Białorusi ruch
graniczny pozostaje zawieszony w następujących przejściach granicznych:
L.p. Nazwa przejścia granicznego Rodzaj przejścia granicznego
1. Rudawka-Lesnaja rzeczne
2. Białowieża-Piererow drogowe
3. Sławatycze-Domaczewo drogowe
4. Połowce-Pieszczatka drogowe
5. Czeremcha-Wysokolitowsk kolejowe

-- 8 of 9 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Przepisy art. 16b ust. 8 ustawy o ochronie granicy państwowej, przewidują,
iż rekompensata przysługuje jedynie za miesiące kalendarzowe, w których obowiązywało
czasowe zawieszenie ruchu na przejściu granicznym. Powyższe odnosi się również do
kryterium dotyczącego utraty przychodu, określonego w art. 16b ust. 4 tej ustawy.
Ponadto, zgodnie z art. 16b ust. 10 tej ustawy, rekompensata jest udzielana na wniosek
płatnika składek lub rolnika, składany do wojewody właściwego ze względu na miejsce
prowadzenia działalności gospodarczej lub świadczenia usług, nie później niż w terminie
6 miesięcy od dnia, w którym upłynął ostatni dzień miesiąca kalendarzowego, za który
przysługuje rekompensata.
Wznowienie ruchu granicznego nie wpływa zatem na możliwość ubiegania się
o rekompensaty za okres miesięcy kalendarzowych, w których obowiązywało czasowe
zawieszenie ruchu na przejściu granicznym, przy zachowaniu pozostałych warunków
określonych w art. 16b wskazanej ustawy. Ponadto, ubieganie się o rekompensaty przez
przedsiębiorców, którzy ponieśli straty w okresie zamknięcia przejść granicznych możliwe
jest wyłącznie na podstawie obecnie obowiązujących przepisów.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii

-- 9 of 9 --