Interpelacja w sprawie dramatycznego spadku poziomu wód w jeziorach Pojezierza Gnieźnieńskiego oraz konieczności podjęcia kompleksowych działań naprawczych, w tym rozstrzygnięcia kwestii ustalenia linii brzegowej Jeziora Powidzkiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16042
do ministra infrastruktury
w sprawie dramatycznego spadku poziomu wód w jeziorach Pojezierza Gnieźnieńskiego oraz konieczności podjęcia kompleksowych działań naprawczych, w tym rozstrzygnięcia kwestii ustalenia linii brzegowej Jeziora Powidzkiego
Zgłaszający: Ryszard Bartosik
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w imieniu mieszkańców regionu Pojezierza Gnieźnieńskiego i samorządów lokalnych zwracam się z interpelacją dotyczącą pogarszającego się stanu zasobów wodnych w jeziorach Powidzkiego Parku Krajobrazowego, w szczególności Jeziora Powidzkiego oraz Jeziora Ostrowite.
Z dostępnych danych oraz stanowisk jednostek samorządu terytorialnego wynika, że poziom wód w tych akwenach uległ dramatycznemu obniżeniu, miejscami nawet o ponad 6 metrów. Sytuacja ta stanowi poważne zagrożenie dla ekosystemów, gospodarki wodnej, rolnictwa oraz turystyki w regionie.
Jednocześnie szczególne zaniepokojenie budzi prowadzone postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia linii brzegowej Jeziora Powidzkiego, które zostało zawieszone mimo braku ku temu jednoznacznych podstaw prawnych. Z przedstawionych stanowisk wynika, że procedura ustalenia linii brzegu, jako odrębne postępowanie administracyjne wynikające z przepisów ustawy Prawo wodne, nie powinna być uzależniona od kwestii związanych z pozwoleniami wodnoprawnymi ani funkcjonowaniem urządzeń hydrotechnicznych.
W kontekście znaczącego obniżenia poziomu wód istnieje realne ryzyko, że ustalenie linii brzegowej na podstawie aktualnego, zdegradowanego stanu hydrologicznego doprowadzi do trwałych i nieodwracalnych zmian w strukturze własnościowej gruntów oraz dalszej degradacji środowiska przyrodniczego.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu przeciwdziałania spadkowi poziomu wód w jeziorach Pojezierza Gnieźnieńskiego?
Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu działalności górniczej oraz zmian hydrologicznych na stan wód w tym regionie?
Czy ministerstwo planuje wdrożenie kompleksowego programu odbudowy zasobów wodnych dla tego obszaru?
Jakie jest stanowisko ministerstwa w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia linii brzegowej Jeziora Powidzkiego?
Czy planowane są zmiany legislacyjne doprecyzowujące zasady ustalania linii brzegowej w warunkach zmian klimatycznych i suszy hydrologicznej?
Czy rząd rozważa przyjęcie tzw. specustawy retencyjnej dla przyspieszenia inwestycji wodnych w regionach zagrożonych deficytem wody?
Jednocześnie wnoszę o podjęcie pilnych, skoordynowanych działań na poziomie rządowym, opracowanie i wdrożenie kompleksowego programu odbudowy zasobów wodnych Pojezierza Gnieźnieńskiego, zapewnienie prawidłowego i niezwłocznego prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia linii brzegowej, zgodnie z obowiązującym prawem, uwzględnienie długoterminowych zmian klimatycznych i hydrologicznych w polityce wodnej państwa.
Z poważaniem Ryszard Bartosik
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23288 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.6.2026
Warszawa, 14 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16042 Posła na Sejm RP, Pana Ryszarda Bartosika,
przekazuję poniżej odpowiedź na pytania zawarte w interpelacji.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące podejmowanych działań w celu przeciwdziałania
spadkowi poziomu wód w jeziorach Pojezierza Gnieźnieńskiego, uprzejmie informuję, co
następuje.
Działania na rzecz odbudowy zasobów wodnych na obszarze Wielkopolski Wschodniej są
niezwykle istotne ze względu na konieczność poprawy retencji i ochrony wód w tym
regionie.
Z informacji przekazanych przez PGW Wody Polskie wynika, że PGW Wody Polskie po
szczegółowej analizie rzeczywistych możliwości wykonania inwestycji zgodnie
z wytycznymi Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027, w pierwszej
kolejności (priorytet I) wyznaczyło realizacje czterech zadań inwestycyjnych, tj.:
1) „Kanał Ślesiński – zwiększenie retencji poprzez przywrócenie szlaku żeglownego
do parametrów drogi wodnej II klasy wraz z modernizacją pompowni Morzysław
i Pątnów” (zadanie realizowane przez PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej w Poznaniu);
2) „Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego - obiekty w
kompetencji RZGW w Poznaniu” (zadanie realizowane przez PGW Wody Polskie
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu);
3) „Odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni rzeki
Warcicy, poprzez jej zasilanie wodami rzeki Warty” (zadanie realizowane przez
PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu);
4) „Podpiętrzenie jezior Skulskich, gm. Skulsk - odbudowa rzeki Lisewki” (zadanie
realizowane przez PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej
Bydgoszczy).
Powyższe zadania znajdują się na etapie przygotowania do realizacji, w ramach którego
są pozyskiwane niezbędne decyzje administracyjne. Opracowana dokumentacja
projektowa oraz uzyskanie decyzji administracyjnych umożliwi złożenie wniosków o
dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021-2027
(FEW 2021-2027), którego źródłem finansowania jest Fundusz na rzecz Sprawiedliwej
Transformacji (FST), dla całości lub części ww. zadań.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że PGW Wody Polskie nie rezygnuje z zadań w pozostałych
-- 1 of 8 --
2
priorytetach, które są ujęte w planach inwestycyjnych. Jednak ze względu na niski stopień
zaawansowania, brak opracowanej dokumentacji projektowej lub uzyskanych
wymaganych decyzji administracyjnych, będą one możliwe do realizacji w perspektywie
kolejnych programów finansowania.
W piśmie z dnia 16 lutego 2026 r. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Koninie
poinformowała, że w harmonogramie naborów wniosków (29 kwietnia - 30 czerwca 2026
r.) zaplanowano nabór dedykowany Wielkopolsce Wschodniej (tj. wnioskodawcom z
powiatów: kolskiego, konińskiego, słupeckiego, tureckiego oraz Miasta Konin) ze środków
Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji dotyczący odbudowy oraz zwiększenia
zasobów wodnych na obszarach Wielkopolski Wschodniej zdegradowanych pod
względem hydrologicznym – Działanie 10.04 „Zregenerowane środowisko przyrodnicze”
Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski na lata 2021-2027.
W związku z powyższym PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w
Poznaniu i PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy
planują złożyć wnioski o dofinansowanie dla zadań inwestycyjnych, które są najbardziej
zaawansowane w zakresie opracowanych dokumentacji projektowych oraz uzyskanych
decyzji administracyjnych.
Poniżej przedstawiam informacje dotyczące poszczególnych zadań:
1) Kanał Ślesiński - zwiększenie retencji poprzez przywrócenie szlaku żeglownego do
parametrów drogi wodnej II klasy wraz z modernizacją pompowni Morzysław i
Pątnów
Celem inwestycji jest zwiększenie retencji poprzez przywrócenie głębokości tranzytowej
Kanału Ślesińskiego wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz modernizacja pompowni
Morzysław i Pątnów, co wpłynie także na zapewnienie ochrony przeciwpowodziowej oraz
umożliwi stabilizację zwierciadła wody w jeziorach: Pątnowskim, Wąsowskim,
Mikorzyńskim oraz Ślesińskim.
Zadanie zostało podzielone na etapy:
a) etap I – modernizacja przepompowni Morzysław i Pątnów (planowany do złożenia
wniosek o dofinansowanie),
b) etap II – przywrócenie szlaku żeglownego do parametrów drogi wodnej II klasy
(planowany do późniejszej realizacji).
W 2025 r. opracowano i odebrano dokumentację projektową na realizację I oraz II części
zadania (w zakresie przewidzianym na 2025 r.), natomiast dla części II trwają prace w
zakresie przewidzianym na 2026 r.
Ze względu na największe zaawansowanie etapu I inwestycji, wniosek o dofinansowanie
zostanie złożony w planowanym naborze w II kwartale 2026 r. Modernizacja
przepompowni Morzysław i Pątnów obejmuje w szczególności: wymianę pomp na
przepompowniach, wymianę istniejących krat czyszczących na nowe, montaż
automatycznych mechanicznych czyszczarek krat o napędzie elektrycznym.
2) Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – obiekty w
kompetencji RZGW w Poznaniu
Realizacja zadania ma na celu odbudowę zasobów wodnych jezior Pojezierza
Gnieźnieńskiego. Zakres inwestycji obejmuje: aktualizację dokumentacji projektowej oraz
– po uzyskaniu niezbędnych decyzji - planowane roboty budowlane, tj.: budowa 3 progów
stałych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m, budowa 3 zastawek o wysokości piętrzenia
poniżej 1 m oraz budowa jazu o wysokości piętrzenia nieprzekraczającej 1,75 m wraz z
umocnieniami skarp oraz brzegu cieku poniżej i powyżej budowli.
-- 2 of 8 --
3
Z uwagi na konieczność ustalenia linii brzegu lub rozgraniczenia gruntów pokrytych
wodami dla obiektu o piętrzeniu poniżej 1 m oraz złożenia wniosku o uzyskanie decyzji
pozwolenia wodnoprawnego dla obiektu o piętrzeniu 1,75 m, zadanie zostało podzielone
na etapy:
a) etap I – 5 budowli o piętrzeniu do 1 m (planowany do złożenia wniosek o
dofinansowanie),
b) etap II – 1 budowla o piętrzeniu do 1,0 m i 1 budowla o piętrzeniu 1,75 m (planowany
do późniejszej realizacji).
Dla etapu I inwestycji zostanie złożony wniosek o dofinansowanie w planowanym naborze
w II kwartale 2026 r, natomiast dla etapu II inwestycji, po uzyskaniu niezbędnych decyzji,
będzie możliwość złożenia wniosku w przypadku ogłoszenia kolejnego naboru.
3) Odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni rzeki
Warcicy, poprzez jej zasilanie wodami rzeki Warty
Celem inwestycji jest odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego
zlewni rzeki Warcicy, poprzez jej zasilanie wodami rzeki Warty. Realizacja zadania pozwoli
na zwiększenie zdolności retencyjnej.
W 2025 r. została podpisana umowa na wykonanie aktualizacji dokumentacji projektowej.
Termin wykonania całości przedmiotowego zamówienia to listopad 2026 r.
Planowany czas na uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych (tj. decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach, decyzji lokalizacyjnej, decyzji pozwolenie
wodnoprawne i pozwolenie na budowę) to co do zasady przełom I i II kwartału 2027 r.
4) Podpiętrzenie jezior Skulskich, gm. Skulsk - odbudowa rzeki Lisewki
Celem inwestycji są: odbudowa zasobów wód powierzchniowych i podziemnych w zlewni
Lisewki, zwiększenie wskaźnika retencji poprzez wykorzystanie naturalnej pojemności
jezior oraz odbudowa mokradeł w zlewni rzeki.
Inwestycja ma ważną decyzję środowiskową oraz decyzję lokalizacyjną. Aktualnie
(kwiecień 2026 r.) jest przygotowywana dokumentacja celem otrzymania pozwolenia
wodnoprawnego, którego uzyskanie pozwoli na złożenie wniosku w ramach programu
Fundusze Europejskie dla Wielkopolski.
Ponadto PGW Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy
wprowadził do Programu planowanych inwestycji w gospodarce wodnej PGW Wody
Polskie trzy zadania, które nie posiadają jeszcze dokumentacji oraz decyzji
administracyjnych (wykonanie tych inwestycji planuje się w kolejnych latach):
1) „Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego - obiekty w
kompetencji RZGW w Bydgoszczy - etap I” – jeziora: Ostrowite, Folusz, Mielno,
Palędzkie, Wienieckie, Chwałowskie i Parlińskie;
2) „Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – obiekty w
kompetencji RZGW w Bydgoszczy: etap II (zlewnia Małej Noteci)” – jeziora: Białe,
Skubarczewskie, Słowikowo, Miława i Gać;
3) „Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – obiekty w
kompetencji RZGW w Bydgoszczy: etap II (zlewnia Małej Noteci)” – jezioro
Ostrowskie.
W odniesieniu do pytania dotyczącego prowadzonych analiz wpływu działalności
górniczej oraz zmian hydrologicznych na stan wód w tym regionie wyjaśniam, co
następuje. Przeważający obszar Wielkopolski Wschodniej jest zagrożony wystąpieniem
suszy atmosferycznej.
-- 3 of 8 --
4
Wynika to z niekorzystnego bilansu wodnego, na który składają się bardzo niskie opady
i wysokie parowanie potencjalne. Szczególnie niekorzystne warunki meteorologiczne
występują we wschodniej i północnej części powiatu słupeckiego, w środkowej i północnej
części powiatu konińskiego oraz w północno-zachodniej części powiatu kolskiego. Średni
opad z wielolecia na tym obszarze nie przekracza 500 mm/rok, a w skrajnych latach spada
poniżej 300 mm/rok. Z kolei parowanie potencjalne w ostatnich latach regularnie
przekracza na tym terenie 800 mm/rok.
W wybranych latach niedobór wody liczony jako wypadkowa między tymi dwoma
parametrami sięga ponad 400 mm/rok, a w kontekście podwyższającej się temperatury
powietrza, pogarszających się warunków wilgotnościowych i pozostających na bardzo
niskim poziomie opadów problem ten narasta. Prowadzi to do suszy glebowej, wysychania
mniejszych rzek i oczek wodnych, obniżania poziomu wody w jeziorach i mokradłach oraz
obniżania się poziomu wód gruntowych. W konsekwencji przedmiotowy obszar jest
narażony na częste susze glebowe i hydrologiczne. Zjawiska te prowadzą do
nieodwracalnych zmian w ekosystemach wodnych oraz strat ekonomicznych. Ponadto
znaczne i długotrwałe obniżanie się poziomu wód gruntowych oraz wód podziemnych
głębszych warstw wodonośnych, a także postępująca susza hydrogeologiczna skutkują
problemami w zaopatrzeniu w wodę ludności oraz pogorszeniem warunków
produkcyjnych w rolnictwie i leśnictwie.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że do napełnienia wyrobisk pokopalnianych nie zostały
wykorzystane zasoby wodne, pochodzące ze zbiorników wodnych, rzek czy jezior.
Powstające zbiorniki pokopalniane napełniają się poprzez opad bezpośredni na ich
powierzchnię, spływ potamiczny, a także wodami podziemnymi pochodzącymi z głębszych
warstw wodonośnych, które rozcina wyrobisko. W przypadku wybranych wyrobisk do ich
napełniania wykorzystuje się wody z bariery studni głębinowych, funkcjonujących wokół
odkrywek do czasu osiągnięcia w powstającym zbiorniku poziomu wody, gwarantującego
utrzymanie stateczności skarp.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące planów wdrożenia kompleksowego programu
odbudowy zasobów wodnych dla tego obszaru, wyjaśniam co następuje.
Niedobory wód w Wielkopolsce Wschodniej mają bardzo złożony charakter i wynikają
z kilku nakładających się zjawisk, które ze względu na działający efekt kumulacji należy
rozpatrywać łącznie. Do deficytu wód na obszarze Wielkopolski Wschodniej, obok
czynników klimatycznych, przyczynia się wieloletnia presja antropogeniczna,
przejawiająca się na tym obszarze m.in.: górnictwem odkrywkowym, melioracjami (tj.
odwadniające użytki zielone), regulacjami koryt rzecznych, bezzwrotnymi poborami wód
podziemnych na cele gospodarcze i komunalne, wycinką lasów, osuszaniem bagien.
Należy zaznaczyć, że w gospodarce wodnej obowiązuje podział na regiony wodne, obszary
bilansowe, rejony wodno-gospodarcze. W związku z tym szczególnie istotne jest szersze
podejście do problematyki deficytu wód oraz podejmowanie odpowiednich
i adekwatnych działań naprawczych na całym obszarze dotkniętym deficytem wody, a nie
jedynie w miejscu występowania jego bezpośredniej przyczyny, tj. w granicach obszarów
poeksploatacyjnych.
Gospodarowanie wodami nie zamyka się w granicach administracyjnych, a skutki
niekorzystnych zjawisk mogą być widoczne na znacznym obszarze, wykraczającym poza
teren gminy, powiatu czy województwa. Postępujący deficyt wód w Wielkopolsce
Wschodniej zdecydowanie wykracza poza jej obszar i oddziałuje zarówno na sąsiednie
-- 4 of 8 --
5
powiaty w województwie wielkopolskim, jak i na województwo kujawsko-pomorskie.
W tym kontekście szczególnie istotne jest przygotowanie i skoordynowanie planu na
odbudowę stosunków wodnych, obejmującego zarówno Wielkopolskę Wschodnią, jak
i Kujawy.
Wszystkie niezbędne inwestycje mające wpływ na odbudowę zasobów wodnych na
obszarze Wielkopolski Wschodniej, w tym dotyczące wód w jeziorach Pojezierza
Gnieźnieńskiego, zostały zaplanowane i są uwzględnione w Programie planowanych
inwestycji w gospodarce wodnej PGW Wody Polskie. Jednocześnie z uwagi na możliwości
sfinansowania tych inwestycji zapewnienie źródła tego finansowania jest przedmiotem
analiz.
W odniesieniu do stanowiska Ministerstwa w sprawie zawieszenia postępowania
dotyczącego ustalenia linii brzegowej Jeziora Powidzkiego, wyjaśniam co następuje.
Należy wskazać, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r.
poz. 960), zwana dalej „Prawo wodne z 2017 r.” sytuuje przypadek jeziora podpiętrzonego
w przepisach art. 221 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r., co w powiązaniu z definicją gruntów
pokrytych wodami zawartą w art. 16 ust. 16 Prawa wodnego z 2017 r. prowadzi
do wniosku, że przy jeziorze podpiętrzonym, kiedy istnieje możliwość prowadzenia
gospodarki wodnej na zmiennych poziomach lustra wody, poziomach podlegających
regulacji budowlami hydrotechnicznymi (jazami), może być dokonywane jedynie
rozgraniczenie gruntów pokrytych wodami przed wykonaniem urządzenia wodnego,
od pozostałych gruntów.
Zgodnie z procedurą określoną w art. 221 ust. 1-3 Prawa wodnego z 2017 r., gdy
utrzymywana jest w sposób ciągły minimalna rzędna lustra wody podpiętrzonego -, linia
zalewu nie wyznacza linii brzegu.
Ponadto należy wskazać na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt. II SA/Po 822/09. Co prawda w ww. wyroku
powołano się na ówcześnie obowiązujące przepisy art. 15 i 15a ustawy z dna 18 lipca
2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), dalej „Prawo wodne
z 2001 r.”, jednakże przepisy te mają również zastosowanie w obecnie obowiązujących
przepisach art. 220 i 221 Prawa wodnego z 2017 r. z uwagi na brak zmian przepisów
dotyczących ustalenia linii brzegu i rozgraniczenia gruntów, które były pokryte wodami
przed wykonaniem urządzenia wodnego, od pozostałych gruntów, co do istoty, zarówno
w Prawie wodnym z 2001 r., jak i Prawie wodnym z 2017 r.
Zgodnie z uzasadnieniem ww. wyroku organ powinien rozstrzygnąć czy ,,…urządzenie
wodne wprowadza stały poziom wody (bądź trwale stabilizuje amplitudę zmian poziomów
do określonego przez urządzenie poziomu bazowego), czy też nie stabilizuje poziomu wody
na jeziorze w określonej amplitudzie, a jedynie jest instrumentem (narzędziem) służącym
czasowym zabiegom rekultywacyjnym.
W pierwszym przypadku zastosowanie art. 15 ust. 1 Prawa wodnego będzie wyłączone,
gdyż trwałe ustabilizowanie poziomu jeziora urządzeniem wodnym niewątpliwie wyłącza
je z kategorii zbiorników naturalnych, do których przepis ten ma zastosowanie. (…)
Na marginesie sprawy Sąd wyjaśnia skarżącemu, że ewentualne ustalenie, iż ze względu
na funkcjonowanie urządzenia wodnego (jazu) art. 15 Prawa wodnego podlega
wyłączeniu - nie zamyka drogi do dokonywania rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami
od pozostałych gruntów. Rozgraniczenia takiego można dokonać w oparciu o inny tryb
postępowania - z art. 15a w zw. art. 9 ust. 1 pkt 4c in fine Prawa wodnego. Na podstawie
-- 5 of 8 --
6
tego przepisu można dokonać rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami przed
wykonaniem urządzenia wodnego, od pozostałych gruntów. Rozgraniczenia dokonuje się
w oparciu o dokumentację sporządzoną na potrzeby wykonania urządzenia wodnego,
materiałów archiwalnych - a w przypadku ich braku według - rzędnych wody sprzed
piętrzenia.”
Kwestia zbadania piętrzenia wód w jeziorze jest więc niezbędna przed wydaniem
orzeczenia kończącego postepowanie o ustalenie linii brzegu, gdyż w przypadku piętrzenia
wód zastosowanie mają przepisy z art. 221 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r.
Zgodnie z przytoczonym powyżej wyrokiem, w sytuacji podpiętrzania jeziora Powidzkiego
Minister Infrastruktury nie mógłby ustalić linii brzegu zgodnie z art. 220 Prawa wodnego.
Niezbędne byłoby złożenie wniosku o rozgraniczenie gruntów pokrytych wodami przed
wykonaniem urządzenia wodnego od pozostałych gruntów zgodnie z art. 221 Prawa
wodnego.
W tym miejscu należy wskazać, że w toku prowadzonego postępowania
administracyjnego dotyczącego ustalenia linii brzegu Jeziora Powidzkiego Minister
Infrastruktury pozyskał informacje, dotyczące wykonywania pkt 2 decyzji Starosty
Słupeckiego z dnia 16 września 2014 r., znak: SR.6341.1.16.2014, udzielającej pozwolenia
wodnoprawnego na stabilizację śródlądowych wód powierzchniowych Jeziora
Powidzkiego do rzędnej 98,80 m n.p.m. przy pomocy istniejącego jazu betonowego
o świetle 3,40 m, wysokości piętrzenia 0,80 m i rzędnej progu 98,00 m n.p.m.,
zlokalizowanego w km 23+820 rzeki Meszny:
pismem z dnia 8 grudnia 2022 r., znak: PO.RUM.2312.52.2022.DN, Pan Bogumił
Nowak, ówczesny Dyrektor RZGW Poznań PGWWP wskazał, że cyt.: „Zgodnie
z pozwoleniem wodnoprawnym znak SR.6341.1.16.2014, z dnia 16.09.2014 r.,
wydanym przez Starostę Słupeckiego wody Jeziora Powidzkiego mogą być
stabilizowane. Z uwagi na niski poziom wód Jeziora Powidzkiego utrzymujący się
niezmiennie od wielu lat, znajdujący się poniżej poziomu progu jazu w km 23+820 rzeki
Meszny, Jezioro Powidzkie nie jest piętrzone”.
pismem z dnia 24 stycznia 2023 r., znak: PO.RUM.2312.52.2022.DN, Pan Bogumił
Nowak, ówczesny Dyrektor RZGW Poznań PGWWP wskazał, że cyt.: „Zgodnie
z pozwoleniem wodnoprawnym znak SR.6341.1.16.2014, z dnia 16.09.2014 r.,
wydanym przez Starostę Słupeckiego wody Jeziora Powidzkiego mogą być
stabilizowane. W okresach od października 2018 r. do kwietnia 2019 r., od sierpnia
2019 r. do kwietnia 2021 r. oraz od sierpnia 2021 r. do stycznia 2023 r. stan wód Jeziora
Powidzkiego znajdował się poniżej progu jazu. W pozostałych okresach poziom
stabilizacji wód nie osiągał linii brzegu przedstawionej na mapach stanowiących
załącznik do niniejszego wniosku.”
W związku z powyższymi informacjami wskazującymi, że wody Jeziora Powidzkiego nie są
stabilizowane ze względu na zbyt niskie stany wód, Minister Infrastruktury uznał,
że rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia linii brzegu wokół
Jeziora Powidzkiego, gminy Powidz i Ostrowite, powiat słupecki, województwo
wielkopolskie, uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia przez ministra właściwego
do spraw gospodarki wodnej postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia
pozwolenia wodnoprawnego i postanowieniem z dnia 21 lipca 2025 r., znak:
DOK-6.772.164.2025.KS, zawiesił ww. postepowanie.
-- 6 of 8 --
7
W odniesieniu do pytania dotyczącego planowanych zmian legislacyjnych
doprecyzowujących zasady ustalania linii brzegowej w warunkach zmian klimatycznych i
suszy hydrologicznej, uprzejmie informuję, że do Ministerstwa Infrastruktury nie
wpływają sygnały o problemach związanych ze stosowaniem przepisów dotyczących
zasad ustalania linii brzegowej z uwagi na zmiany warunków klimatycznych. Tym samym
na chwilę obecną nie są prowadzone prace legislacyjne w przedmiotowym zakresie.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące rozważania przez rząd przyjęcia tzw. specustawy
retencyjnej dla przyspieszenia inwestycji wodnych w regionach zagrożonych deficytem
wody, wyjaśniam, że Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco analizuje sygnały dotyczące
potrzeby prowadzania uproszczeń dotyczących przedsięwzięć związanych z małą retencją.
W tym zakresie w miarę możliwości, po analizach zgodności takich rozwiązań z przepisami
unijnymi i z poszanowaniem środowiska, wprowadzane są odpowiednie zmiany.
Jednocześnie z bieżących analiz prowadzonych w Ministerstwie Infrastruktury nie wynika
potrzeba wprowadzenia tzw. specustawy retencyjnej, gdyż w tym zakresie odpowiednie
działania inwestycyjne są prowadzone na podstawie obecnie funkcjonujących rozwiązań.
Ponadto, należy wskazać, że również Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKIŚ) wspiera
merytorycznie lokalne inicjatywy, które w ramach partnerstw skupiają się na odbudowie
zasobów wodnych i ograniczeniu skutków zmiany klimatu.
W przypadku Pojezierza Gnieźnieńskiego jest to lokalne partnerstwo koordynowane przez
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Zostało ono
zainicjowane 2 kwietnia 2026 r. podpisaniem Listu intencyjnego. Skupia przedstawicieli
instytucji państwowych, środowisk naukowych i organizacji działających w obszarze
gospodarki wodnej. Jego celem jest wypracowanie programu skoordynowanych i
długofalowych działań dla poprawy bilansu wodnego w Wielkopolsce, zwiększenia
retencji oraz odporności na suszę (dla leśnictwa, rolnictwa, środowiska przyrodniczego
oraz gospodarki i lokalnych społeczności). Ważnym elementem jest też podnoszenie
świadomości społecznej nt. adaptacji do zmian klimatu i przeciwdziałania skutkom suszy.
Ponadto przedstawiciele MKiŚ na bieżąco uczestniczą w roboczych spotkaniach/pracach
w ramach projektu dotyczącego ochrony jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego.
Przedsięwzięcie jest realizowane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie,
Stowarzyszenie Powidzkiego Parku Krajobrazowego oraz spółkę ZEPAK (dawniej: Zespół
Elektrowni „Pątnów-Adamów-Konin”).
Warto dodać, że MKiŚ pracuje również nad systemowymi rozwiązaniami, które usprawnią
realizację projektów adaptacyjnych i retencyjnych oraz zapewnią im finansowanie, m.in.
ze środków unijnych. Wsparcie będzie koncentrować się na obszarach problemowych, do
których należy Pojezierze Gnieźnieńskie.
MKiŚ prowadzi również prace nad nowelizacją przepisów ustawy o zmianie niektórych
ustaw w związku z przywracaniem retencji i zapobieganiem skutkom suszy. Głównym
celem jest usprawnienie realizacji projektów/działań dla zwiększenia odporności
klimatycznej. Projekt ma obejmować działania w zakresie tzw. zielonej retencji (systemów
zagospodarowania wód opadowych), retencji krajobrazowej, wzmocnienia odporności
ekosystemów wodnych, ograniczania procesów osuszania gleb, wspieranie działań
-- 7 of 8 --
8
związanych z ponownym nawadnianiem lub ograniczaniem odwadniania gleb
organicznych.
Ponadto MKiŚ jest w trakcie opracowywania nowej Krajowej Strategii Adaptacji wraz
z Planem Działań Adaptacyjnych. Celem obu dokumentów jest ocena ryzyk klimatycznych
i ich wpływ na funkcjonowanie społeczeństwa i różnych sektorów gospodarki
w warunkach zmieniającego się klimatu. Dokumenty będą uwzględniały działania
adaptacyjne oraz harmonogram ich wdrażania, koszty i instytucje odpowiedzialne za
realizację.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 8 of 8 --