Interpelacja w sprawie procedury uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za złoże strategiczne oraz wynikających z tego zagrożeń dla mieszkańców i regionu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16029
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie procedury uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za złoże strategiczne oraz wynikających z tego zagrożeń dla mieszkańców i regionu
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Zofia Czernow, Łukasz Horbatowski, Iwona Małgorzata Krawczyk, Klaudia Jachira
Data wpływu: 16-03-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam interpelację w związku z procedurą uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne. Jako Posłanka z tego regionu czuję się w obowiązku przedstawić Pani Minister kategoryczny sprzeciw mieszkańców oraz władz samorządowych wobec planów, które zniszczą unikalny charakter i krajobraz Gór i Pogórza Izerskiego.
Naruszenie lokalnych i europejskich form ochrony przyrody
Planowana eksploatacja jest całkowicie sprzeczna z dotychczasowym statusem ochronnym tych terenów:
● Obszar ten znajduje się w granicach Natury 2000 „Łąki Gór i Pogórza Izerskiego” (PLH020102).
● Na terenie złoża znajduje się Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Tłoczyna”, ustanowiony uchwałą nr XXXVI/201/09 Rady Miejskiej Gminy Mirsk z dnia 30 kwietnia 2009 r. Zgodnie z § 8 tej uchwały, na obszarze zespołu zakazuje się m.in. wydobywania skał, minerałów oraz niszczenia lub zmiany obiektów, co stanowiło fundament strategii rozwoju gminy.
● Obszar ten też bezpośrednio graniczy (dzieli je tylko droga gminna) z obszarem Natura 2000 “Góry Izerskie” (PLB020009).
Jednoznaczny sprzeciw samorządów
Zarówno Rada Miejska Gminy Mirsk, jak i Rada Gminy Stara Kamienica podjęły uchwały wyrażające stanowczy sprzeciw wobec jakiejkolwiek działalności wydobywczej w tym miejscu. Obszar złoża znajduje się na terenie gminy Mirsk, ale jednocześnie 400 metrów od najbliższych zabudowań na terenie gminy Stara Kamienica. Region ten, wchodzący w teren Gór Izerskich, konsekwentnie buduje swoją gospodarkę w oparciu o turystykę zrównoważoną (lokalne agroturystyki), opierającą się na kontakcie z naturą, poszanowaniu lokalnej flory i fauny oraz dziedzictwa kulturowego. Co potwierdzają dokumenty planistyczne obu gmin. Główny atut turystyczny lokalnego terenu po powstaniu kopalni przestanie istnieć.
Zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze
Jako Parlamentarzystka muszę podnieść kwestię prawdopodobnej niekonstytucyjności przepisów wprowadzonych nowelizacją z dnia 16 czerwca 2023 r.:
1. Art. 94a ust. 1 i 5 (wprowadzający arbitralną procedurę uznania złoża za strategiczne decyzją ministra) – narusza art. 2 Konstytucji RP (zasada państwa prawnego i określoności prawa) oraz art. 7 (zasada legalizmu), ze względu na brak precyzyjnych mierzalnych kryteriów merytorycznych pozwalających na tak głęboką ingerencję w prawa lokalne.
2. Art. 95 ust. 1 i 2 (nakładający na gminy obowiązek wprowadzenia złoża do aktów planistycznych pod rygorem wydania zarządzenia zastępczego przez wojewodę) – narusza art. 16 ust. 2 oraz art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez nieproporcjonalne ograniczenie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego i odebranie im tzw. władztwa planistycznego.
3. Art. 94a ust. 8 (wyłączający stosowanie przepisów o partycypacji społecznej w określonych przypadkach) – narusza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek wspierania działań obywateli na rzecz ochrony środowiska oraz zapewnienia im dostępu do informacji i udziału w procesach decyzyjnych.
4. Art. 95 ust. 1 w zw. z art. 64 Konstytucji RP – narusza prawo ochrony własności mieszkańców, których nieruchomości tracą na wartości i użyteczności w momencie uznania złoża za strategiczne w myśl wspomnianej ustawy, bez prawa do odszkodowania na tym etapie.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy resort dysponuje ekspertyzami dotyczącymi wpływu ewentualnej kopalni na studnie głębinowe mieszkańców w związku z tym, że okoliczne wioski nie posiadają wodociągów?
2. Czy resort dysponuje analizami dotyczącymi wpływu działalności kopalń na stan wód powierzchniowych i podziemnych na terenach objętych ochroną przyrody, o których wspomniane zostało powyżej?
3. Jakie procedury monitorowania wpływu działalności górniczej na wody podziemne i powierzchniowe stosuje obecnie resort oraz podległe instytucje, w szczególności w kontekście ochrony ujęć wody wykorzystywanych przez mieszkańców w tym regionie?
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska lub podległe mu instytucje dysponują ekspertyzami, analizami bądź raportami dotyczącymi wpływu działalności kopalń na obiekty znajdujące się pod ochroną konserwatora zabytków, w szczególności na obiekty wpisane do rejestru zabytków lub ujęte w wykazach zabytków prowadzonych przez właściwego ministra?
5. Jeżeli takie opracowania istnieją, proszę o wskazanie ich zakresu, głównych wniosków oraz informacji, czy są one publicznie dostępne.
6. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów monitorowania lub ochrony zabytków znajdujących się na terenach objętych wpływem działalności górniczej?
7. Czy w świetle krytyki nowelizacji Prawa geologicznego i górniczego z 2023 r., wskazującej na daleko idącą ingerencję w prawo własności oraz władztwo planistyczne gmin, resort nie uważa za szczególnie kontrowersyjne rozważania wszczęcia procedury uznania za strategiczne złoża o znaczeniu raczej lokalnym, położonego w jednym z najcenniejszych krajobrazowo obszarów Gór Izerskich, jakim jest Proszowa-Kwieciszowice?
8. Jak ministerstwo zamierza pogodzić ewentualny status złoża strategicznego z obowiązującym zakazem wydobycia w zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Tłoczyna”? W jaki sposób w postępowaniu o uznanie złoża Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne uwzględni fakt, że teren ten znajduje się jednocześnie w granicach obszaru Natura 2000 „Łąki Gór i Pogórza Izerskiego” oraz zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Tłoczyna”, na którego obszarze lokalne prawo wprost zakazuje wydobywania skał i minerałów oraz niszczenia obiektów przyrodniczych?
9. Czy Pani Minister rozważa ewentualne wycofanie się z procedury uznania tego złoża za strategiczne, biorąc pod uwagę kategoryczny sprzeciw rad gmin i mieszkańców?
10. Czy przed ewentualnym wszczęciem postępowania w sprawie uznania złoża Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne ministerstwo przeprowadzi lub zleci przeprowadzenie kompleksowej analizy korzyści i kosztów (w tym kosztów środowiskowych, społecznych i turystycznych)?
11. Czy resort dysponuje obecnie jakimikolwiek opracowaniami wskazującymi, że potencjalne znaczenie złoża Proszowa-Kwieciszowice dla „interesu surowcowego państwa” jest na tyle istotne, aby choćby rozważać objęcie go najbardziej restrykcyjnym reżimem ochrony prawno-górniczej, podczas gdy według danych PIG-PIB eksploatowane są już inne złoża surowców skaleniowych, a zasoby tego typu kopalin nie należą do grupy deficytowych w skali kraju?
Z poważaniem
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Krzysztof Galos
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9483 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGL-WOZ.0500.3.2026.JK
4297125.17472815.14204994
Warszawa, 09-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację poselską posłów Małgorzaty Tracz, Zofii Czernow,
Łukasza Horbatowskiego, Iwony Małgorzaty Krawczyk i Klaudii Jachiry z 24 marca 2026 r. nr
16029
W sprawie: procedury uznania złoża skalenia Proszowa-Kwieciszowice za złoże strategiczne
oraz wynikających z tego zagrożeń dla mieszkańców i regionu
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 16029 posłów Małgorzaty Tracz, Zofii Czernow, Łukasza
Horbatowskiego, Iwony Małgorzaty Krawczyk i Klaudii Jachiry udzielam odpowiedzi na pytania
w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy resort dysponuje ekspertyzami dotyczącymi wpływu ewentualnej kopalni na studnie
głębinowe mieszkańców w związku z tym, że okoliczne wioski nie posiadają
wodociągów?
Złoże skaleni „Proszowa-Kwieciszowice” zostało udokumentowane w 2004 r. (decyzja Wojewody
Dolnośląskiego z 20 sierpnia 2004 r., znak: SR.IV.7414-23/2004, zatwierdzająca Dokumentację
geologiczną złoża surowca skaleniowego "Proszowa - Kwieciszowice" w kat. C1, miejsc.
Kwieciszowice, gm. Mirsk, pow. lwówecki, woj. dolnośląskie, M. Kanclera, 2004). W ww.
dokumentacji opisano m.in. warunki hydrogeologiczne omawianego rejonu. Wskazano, że
spągowa granica udokumentowania złoża przebiega powyżej zwierciadła wód podziemnych.
Czwartorzędowe utwory nadkładowe z uwagi na niewielką miąższość nie tworzą horyzontów
wodnych. Zgodnie z ustaleniami dokumentacji zatwierdzonej w 2004 r. eksploatacja złoża nie
naruszy istniejących warunków wodnych, a dopływ do przyszłego wyrobiska pochodzić będzie
jedynie z opadów atmosferycznych. Ww. dokumentacja geologiczna dostępna jest w Centralnym
Archiwum Geologicznym (CBDG 90321; Inw. 4268/2004 Arch. CAG PIG)
Zgodnie z informacjami z Infogeoskarb dla wskazanego złoża nie powstała dokumentacja
hydrogeologiczna określająca warunki hydrogeologiczne w związku z zamierzonym
wykonywaniem odwodnień w celu wydobywania kopaliny. Wg posiadanej wiedzy złoże nie jest
również eksploatowane i nie ma wyznaczonego obszaru i terenu górniczego.
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4
Złoże skaleni nie należy do kopalin objętych własnością górniczą
z art. 10 ust. 1. P.g.g.1, a Minister Klimatu i Środowiska nie jest właściwym organem
do wydawania decyzji administracyjnych dla ww. złoża. W związku z powyższym organ
nie dysonuje dokumentami dotyczącymi wpływu eksploatacji złoża
na otaczające środowisko, w tym wody podziemne. Ewentualne aktualne dokumenty mogą
znajdować się w zasobach Marszałka Województwa Dolnośląskiego, który jest właściwy
do wydania decyzji w zakresie eksploatacji złoża „Proszowa-Kwieciszowice”.
2. Czy resort dysponuje analizami dotyczącymi wpływu działalności kopalń na stan wód
powierzchniowych i podziemnych na terenach objętych ochroną przyrody, o których
wspomniane zostało powyżej?
Minister Klimatu i Środowiska nie posiada informacji we wskazanym zakresie.
3. Jakie procedury monitorowania wpływu działalności górniczej na wody podziemne
i powierzchniowe stosuje obecnie resort oraz podległe instytucje, w szczególności
w kontekście ochrony ujęć wody wykorzystywanych przez mieszkańców w tym regionie?
Procedury monitorowania wpływu działalności górniczej mogą być zawarte w koncesji na
eksploatację złoża oraz dokumentach z nią powiązanych. Ze względu na brak właściwości
w przedmiotowej sprawie, Minister Klimatu i Środowiska nie posiada informacji
we wskazanym zakresie.
Ewentualnie w sprawach dotyczących krajowego monitoringu wód podziemnych właściwy jest
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy i Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska.
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska lub podległe mu instytucje dysponują
ekspertyzami, analizami bądź raportami dotyczącymi wpływu działalności kopalń na obiekty
znajdujące się pod ochroną konserwatora zabytków, w szczególności na obiekty wpisane do
rejestru zabytków lub ujęte w wykazach zabytków prowadzonych przez właściwego
ministra?
Minister Klimatu i Środowiska i podległe mu instytucje nie dysponują tego typu dokumentami.
5. Jeżeli takie opracowania istnieją, proszę o wskazanie ich zakresu, głównych wniosków
oraz informacji, czy są one publicznie dostępne.
Nie dotyczy, w związku z odpowiedzią na pyt. 4.
6. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów monitorowania lub
ochrony zabytków znajdujących się na terenach objętych wpływem działalności górniczej?
Minister Klimatu i Środowiska nie planuje wprowadzenia mechanizmów monitorowania lub
ochrony zabytków znajdujących się na terenach objętych wpływem działalności górniczej.
7. Czy w świetle krytyki nowelizacji Prawa geologicznego i górniczego z 2023 r., wskazującej
na daleko idącą ingerencję w prawo własności oraz władztwo planistyczne gmin, resort nie
uważa za szczególnie kontrowersyjne rozważania wszczęcia procedury uznania za
strategiczne złoża o znaczeniu raczej lokalnym, położonego w jednym
1 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 69) („P.g.g.”)
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4
z najcenniejszych krajobrazowo obszarów Gór Izerskich, jakim jest Proszowa-
Kwieciszowice?
Jak dotąd przedmiotem analizy pod kątem wszczęcia procedury uznania złoża kopaliny za złoże
strategiczne były jedynie złoża objęte prawem własności górniczej. Złoże skaleni „Proszowa-
Kwieciszowice” nie należy do tej kategorii. Nie zostało wszczęte takie postępowanie.
8. Jak Ministerstwo zamierza pogodzić ewentualny status złoża strategicznego z
obowiązującym zakazem wydobycia w zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Tłoczyna”?
W jaki sposób w postępowaniu o uznanie złoża Proszowa-Kwieciszowice za strategiczne
uwzględni fakt, że teren ten znajduje się jednocześnie w granicach obszaru Natura 2000
„Łąki Gór i Pogórza Izerskiego” oraz zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Tłoczyna”,
na którego obszarze lokalne prawo wprost zakazuje wydobywania skał i minerałów
oraz niszczenia obiektów przyrodniczych?
Minister Klimatu i Środowiska nie prowadzi postępowania o uznania złoża skaleni „Proszowa-
Kwieciszowice” za złoże strategiczne. Przywołane okoliczności mogą mieć wpływ na podjęcie
decyzji, czy wszcząć postępowania, a jeżeli tak – ewentualnie w jakich granicach złoże kopaliny
zostałoby uznane za złoże strategiczne. Należy zauważyć, że w myśl art. 94a ust. 4 P.g.g. organ
bierze pod uwagę z urzędu m.in. okoliczność, że na terenach podlegających szczególnej ochronie
obowiązuje zakaz prowadzenia działalności w zakresie wydobycia.
9. Czy Pani Minister rozważa ewentualne wycofanie się z procedury uznania tego złoża za
strategiczne, biorąc pod uwagę kategoryczny sprzeciw Rad Gmin i mieszkańców?
Postępowanie administracyjne w sprawie uznania złoża skaleni „Proszowa-Kwieciszowice” za
złoże strategiczne nie zostało wszczęte. Nie można zatem rozważać z wycofania się z tej
procedury.
Udział wspólnoty lokalnej w postępowaniu w sprawie uznania złoża za strategiczne gwarantuje
art. 94a ust. 9 P.g.g. Zgodnie z nim uznanie złoża kopaliny albo jego części
za złoże strategiczne następuje po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) gmin,
na terenie których jest położone złoże kopaliny.
10. Czy przed ewentualnym wszczęciem postępowania w sprawie uznania złoża Proszowa-
Kwieciszowice za strategiczne Ministerstwo przeprowadzi lub zleci przeprowadzenie
kompleksowej analizy korzyści i kosztów (w tym kosztów środowiskowych, społecznych i
turystycznych)?
Przepisy prawa nie przewidują przeprowadzenia kompleksowej analizy korzyści i kosztów
uznania złoża kopaliny za złoże strategiczne, ponieważ celem postępowania nie jest podjęcie
decyzji o uruchomieniu kopalni.
Minister Klimatu i Środowiska przy podejmowaniu decyzji administracyjnej w ramach
postępowania w sprawie uznania złoża za strategiczne bierze pod uwagę czynniki takie jak: dostęp
do złoża, jego znaczenie dla gospodarki kraju lub dla interesu surowcowego państwa, wielkość
zasobów oraz unikalność jego parametrów, czyli czynniki dotyczące problematyki geologicznej i
surowcowo-gospodarczej oraz planistycznej (art. 94a ust. 5 P.g.g.).
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4
Ponadto opinię do projektu decyzji o uznaniu złoża za strategiczne z uwzględnieniem
uwarunkowań urbanistycznych, gospodarczych, środowiskowych i kulturowych tego terenu
wydaje właściwy miejscowo wójt (burmistrz, prezydent miasta) (art. 94a ust. 10 P.g.g.).
11. Czy resort dysponuje obecnie jakimikolwiek opracowaniami wskazującymi, że
potencjalne znaczenie złoża Proszowa-Kwieciszowice dla „interesu surowcowego
państwa”jest na tyle istotne, aby choćby rozważać objęcie go najbardziej restrykcyjnym
reżimem ochrony prawno-górniczej, podczas gdy według danych PIG-PIB eksploatowane są
już inne złoża surowców skaleniowych, a zasoby tego typu kopalin nie należą do grupy
deficytowych w skali kraju?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przeprowadzało dotychczas pogłębionych analiz dla
surowców skaleniowych, w szczególności nie analizowało potencjalnego znaczenia złoża skaleni
„Proszowa-Kwieciszowice” dla interesu surowcowego państwa.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych KPRM.
-- 4 of 4 --