Interpelacja nr 16027
Interpelacja w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE
Interpelacja nr 16027
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie wpływu europejskiej polityki klimatycznej na dwa strategiczne sektory polskiego przemysłu - chemię i hutnictwo stali.
System EU ETS stanowi obecnie jedno z najpoważniejszych obciążeń dla polskiego przemysłu energochłonnego. Gwałtowny wzrost cen uprawnień do emisji CO2 - z poziomu ok. 5 EUR/t w 2017 r. do wartości oscylujących w granicach 65-80 EUR/t w 2025 r. - drastycznie obniża rentowność rodzimych zakładów. Prognozy KOBiZE, wskazujące na możliwy wzrost cen do poziomu 145 EUR/t w perspektywie 2030 r., budzą uzasadniony niepokój o przyszłość polskiej produkcji. Łączne koszty ETS dla polskich przedsiębiorstw w 2024 r. przekroczyły już 25 mld zł, a perspektywa całkowitego wygaszenia darmowych uprawnień do 2034 r. stawia pod znakiem zapytania ich dalsze funkcjonowanie.
Dla Grupy Azoty Puławy - jedynego w Polsce i jednego z największych w Europie producentów melaminy - koszty EU ETS były bezpośrednią przyczyną wstrzymania produkcji melaminy w lipcu 2024 r. oraz kaprolaktamu w marcu 2023 r. Spółka zanotowała blisko miliard złotych strat w ciągu ostatnich dwóch lat. Sytuację pogarsza fakt, że melamina nie została objęta mechanizmem CBAM (granicznym podatkiem węglowym), co promuje importerów z krajów trzecich, którzy nie ponoszą kosztów polityki klimatycznej, wypierając z rynku polskiego producenta. Podobne zagrożenia dotyczą hutnictwa stali. Wysokie ceny energii elektrycznej oraz koszty uprawnień emisyjnych sprawiają, że polskie huty tracą dystans do konkurencji spoza Unii Europejskiej. Obecny kształt mechanizmu CBAM, który nie obejmuje wyrobów przetworzonych ze stali, jest oceniany przez branżę jako nieskuteczny, gdyż pozwala na omijanie regulacji poprzez import gotowych produktów zamiast surowców.
W związku z powyższym, dbając o stabilność kluczowych gałęzi gospodarki narodowej, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie konkretne działania podejmuje rząd na forum Unii Europejskiej w celu włączenia melaminy do katalogu produktów objętych mechanizmem CBAM? Czy Polska złożyła w tej sprawie formalny wniosek o rozszerzenie zakresu regulacji?
2. Jakie jest oficjalne stanowisko rządu wobec planowanego wygaszania darmowych uprawnień emisyjnych do 2034 r.? Czy Polska będzie dążyć do wydłużenia okresu przejściowego dla sektorów szczególnie narażonych na ucieczkę emisji?
3. Jaka jest łączna wysokość rekompensat kosztów pośrednich ETS wypłacanych obecnie polskim przedsiębiorstwom chemicznym i hutniczym? Czy planowane jest zwiększenie tych środków do maksymalnego poziomu dopuszczalnego przez prawo unijne?
4. Czy ministerstwo dysponuje szczegółową analizą wpływu mechanizmu CBAM na polski import stali i produktów chemicznych? Jak resort ocenia skuteczność tego narzędzia w ochronie rynku, skoro nie obejmuje ono wyrobów wysoko przetworzonych?
5. W jaki sposób rząd zamierza pogodzić ambitne cele polityki klimatycznej z koniecznością utrzymania krajowego potencjału przemysłowego o znaczeniu strategicznym? Czy istnieje kompleksowy plan zapobiegania zjawisku ucieczki emisji (carbon leakage) z Polski do krajów o niższych standardach środowiskowych?
Interpelacja nr 16027
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wpływu systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 115 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie wpływu europejskiej polityki klimatycznej na dwa strategiczne sektory polskiego przemysłu - chemię i hutnictwo stali.
System EU ETS stanowi obecnie jedno z najpoważniejszych obciążeń dla polskiego przemysłu energochłonnego. Gwałtowny wzrost cen uprawnień do emisji CO2 - z poziomu ok. 5 EUR/t w 2017 r. do wartości oscylujących w granicach 65-80 EUR/t w 2025 r. - drastycznie obniża rentowność rodzimych zakładów. Prognozy KOBiZE, wskazujące na możliwy wzrost cen do poziomu 145 EUR/t w perspektywie 2030 r., budzą uzasadniony niepokój o przyszłość polskiej produkcji. Łączne koszty ETS dla polskich przedsiębiorstw w 2024 r. przekroczyły już 25 mld zł, a perspektywa całkowitego wygaszenia darmowych uprawnień do 2034 r. stawia pod znakiem zapytania ich dalsze funkcjonowanie.
Dla Grupy Azoty Puławy - jedynego w Polsce i jednego z największych w Europie producentów melaminy - koszty EU ETS były bezpośrednią przyczyną wstrzymania produkcji melaminy w lipcu 2024 r. oraz kaprolaktamu w marcu 2023 r. Spółka zanotowała blisko miliard złotych strat w ciągu ostatnich dwóch lat. Sytuację pogarsza fakt, że melamina nie została objęta mechanizmem CBAM (granicznym podatkiem węglowym), co promuje importerów z krajów trzecich, którzy nie ponoszą kosztów polityki klimatycznej, wypierając z rynku polskiego producenta. Podobne zagrożenia dotyczą hutnictwa stali. Wysokie ceny energii elektrycznej oraz koszty uprawnień emisyjnych sprawiają, że polskie huty tracą dystans do konkurencji spoza Unii Europejskiej. Obecny kształt mechanizmu CBAM, który nie obejmuje wyrobów przetworzonych ze stali, jest oceniany przez branżę jako nieskuteczny, gdyż pozwala na omijanie regulacji poprzez import gotowych produktów zamiast surowców.
W związku z powyższym, dbając o stabilność kluczowych gałęzi gospodarki narodowej, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie konkretne działania podejmuje rząd na forum Unii Europejskiej w celu włączenia melaminy do katalogu produktów objętych mechanizmem CBAM? Czy Polska złożyła w tej sprawie formalny wniosek o rozszerzenie zakresu regulacji?
2. Jakie jest oficjalne stanowisko rządu wobec planowanego wygaszania darmowych uprawnień emisyjnych do 2034 r.? Czy Polska będzie dążyć do wydłużenia okresu przejściowego dla sektorów szczególnie narażonych na ucieczkę emisji?
3. Jaka jest łączna wysokość rekompensat kosztów pośrednich ETS wypłacanych obecnie polskim przedsiębiorstwom chemicznym i hutniczym? Czy planowane jest zwiększenie tych środków do maksymalnego poziomu dopuszczalnego przez prawo unijne?
4. Czy ministerstwo dysponuje szczegółową analizą wpływu mechanizmu CBAM na polski import stali i produktów chemicznych? Jak resort ocenia skuteczność tego narzędzia w ochronie rynku, skoro nie obejmuje ono wyrobów wysoko przetworzonych?
5. W jaki sposób rząd zamierza pogodzić ambitne cele polityki klimatycznej z koniecznością utrzymania krajowego potencjału przemysłowego o znaczeniu strategicznym? Czy istnieje kompleksowy plan zapobiegania zjawisku ucieczki emisji (carbon leakage) z Polski do krajów o niższych standardach środowiskowych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5394 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WZE.0500.5.2026.ES
4297124.17534251.14304840
Warszawa, 27-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Bożeny Lisowskiej (K10INT16027);
Temat: wpływ systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego
przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację Posłanki Bożeny Lisowskiej w sprawie wpływu systemu EU
ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego
i hutniczego oraz działań rządu na forum UE (K10INT16027), uprzejmie informuję:
Ad. 1. Rozumiemy trudną sytuację producentów melaminy, która jest związana
z pogarszającymi się warunkami konkurencji polskich producentów nawozów wobec
producentów z państw trzecich, w tym przypadku szczególnie Chin. W kwestii rozszerzenia
listy towarów CBAM decydujący głos ma Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które
pozytywnie odnosi się do ewentualnego włączenia melaminy do CBAM.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że obecna rewizja mechanizmu CBAM1 obejmuje
rozszerzenie na złożone produkty ze stali i żelaza od 2028 roku i nie obejmuje żadnych
innych sektorów, w tym chemikaliów. Ewentualne włączenie melaminy stanowiłoby zatem
wyjątek. Należy także podkreślić, że celem CBAM jest wyrównywanie kosztów emisji
między europejskimi i poza- europejskimi producentami i nie stanowi narzędzia polityki
handlowej. Jednocześnie produkcja melaminy jest objęta systemem bezpłatnych uprawnień
do emisji w ramach unijnego systemu handlu emisjami (EU ETS).
Ad. 2. Oficjalne stanowisko rządu zostanie przygotowane w odpowiedzi na konkretną
propozycję legislacyjną Komisji Europejskiej (KE) dotycząca rewizji systemu UE ETS, która
jest spodziewana najpóźniej w lipcu br. Niemniej już teraz Rząd postuluje na forum UE
obniżenie liniowego współczynnika redukcji (LRF), czyli uniknięcie sytuacji, w której
bezpłatne uprawnienia skończą się około 2040 r. a także podejmuje działania zmierzające
do poprawy konkurencyjności europejskiego przemysłu m.in. poprzez utrzymanie
odpowiedniej liczby bezpłatnych uprawnień. W reakcji na działania m.in. Polski
1 Wniosek Komisji Europejskiej: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
zmieniające rozporządzenie (UE) 2023/956 w odniesieniu do rozszerzenia zakresu jego
stosowania na towary niższego szczebla i środki przeciwdziałające obchodzeniu przepisów.
-- 1 of 2 --
Przewodnicząca KE w marcu br. zapowiedziała przyspieszenie prac nad bardziej realistyczną
ścieżką dekarbonizacji po 2030 roku, co odczytujemy jako zapowiedź złagodzenia LRF.
Ad. 3. Na podstawie informacji uzyskanych w Ministerstwie Rozwoju i Technologii: łączna
wysokość rekompensat za rok 2024 dla branży chemicznej wyniosła 311 844 325 zł, a dla
branży hutniczej 1 431 039 943 zł.
W grudniu 2025 r. Komisja opublikowała aktualizację Wytycznych2, w których rozszerzyła
listę sektorów oraz podsektorów energochłonnych narażonych na rzeczywiste ryzyko
ucieczki emisji z powodu kosztów emisji pośrednich. Na tej podstawie przewiduje się
rozszerzenie listy sektorów uprawnionych do otrzymania rekompensat.
Ad. 4. Na obecnym etapie wdrażania mechanizmu CBAM szczegółowa analiza wpływu tego
mechanizmu na polski import stali i produktów chemicznych nie jest możliwa. Mechanizm
CBAM zaczął w pełni funkcjonować od 1 stycznia 2026 r., po okresie przejściowym
trwającym od 1 października 2023 r., gdzie importerzy nie ponosili żadnych opłat. Z oceną
skuteczności systemu należy zatem poczekać przynajmniej jeden pełen rok kalendarzowy
jego funkcjonowania.
Polski rząd wielokrotnie postulował rozszerzenie mechanizmu CBAM na forum UE.
Wynikiem tego było przedstawienie przez Komisję Europejską w grudniu ubiegłego roku
ww. wniosku legislacyjnego dotyczącego rewizji CBAM. Propozycja ta rozszerza zakres
mechanizmu o produkty przetworzone ze stali i aluminium.
Ad. 5. Polska na forum UE nieustannie podkreśla, że cele klimatyczne musza być
realizowane w sposób, który nie doprowadzi do deindustrializacji Europy. Zjawisko ucieczki
emisji jest złożonym zagadnieniem, dlatego wymaga wielu równoległych instrumentów, aby
mu przeciwdziałać, które składają się na pakiet działań i postulatów negocjacyjnych Rządu.
Do najważniejszych postulatów należy takie kształtowanie systemu ETS, aby był on
narzędziem transformacji, a nie likwidacji przemysłu, w szczególności chodzi o łagodzenie
presji kosztowej ETS oraz finansowanie modernizacji przemysłu poprzez m.in. spowolnienie
tempa wygaszania uprawnień do emisji oraz wydłużenie alokacji darmowych uprawnień dla
przemysłu, w tym wstrzymanie wycofywania bezpłatnych uprawnień dla sektorów objętych
mechanizmem CBAM. Zabiegamy także o wprowadzenie bezpłatnych uprawnień
w stosunku do produkcji na potrzeby obronności.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
2 Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu
przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (C (2025) 9298 z dnia 23 grudniu 2025
r. oraz C (2026)196 z dnia 5 stycznia 2026 r.)
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WZE.0500.5.2026.ES
4297124.17534251.14304840
Warszawa, 27-04-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Bożeny Lisowskiej (K10INT16027);
Temat: wpływ systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego
przemysłu chemicznego i hutniczego oraz działań rządu na forum UE.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację Posłanki Bożeny Lisowskiej w sprawie wpływu systemu EU
ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego
i hutniczego oraz działań rządu na forum UE (K10INT16027), uprzejmie informuję:
Ad. 1. Rozumiemy trudną sytuację producentów melaminy, która jest związana
z pogarszającymi się warunkami konkurencji polskich producentów nawozów wobec
producentów z państw trzecich, w tym przypadku szczególnie Chin. W kwestii rozszerzenia
listy towarów CBAM decydujący głos ma Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które
pozytywnie odnosi się do ewentualnego włączenia melaminy do CBAM.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że obecna rewizja mechanizmu CBAM1 obejmuje
rozszerzenie na złożone produkty ze stali i żelaza od 2028 roku i nie obejmuje żadnych
innych sektorów, w tym chemikaliów. Ewentualne włączenie melaminy stanowiłoby zatem
wyjątek. Należy także podkreślić, że celem CBAM jest wyrównywanie kosztów emisji
między europejskimi i poza- europejskimi producentami i nie stanowi narzędzia polityki
handlowej. Jednocześnie produkcja melaminy jest objęta systemem bezpłatnych uprawnień
do emisji w ramach unijnego systemu handlu emisjami (EU ETS).
Ad. 2. Oficjalne stanowisko rządu zostanie przygotowane w odpowiedzi na konkretną
propozycję legislacyjną Komisji Europejskiej (KE) dotycząca rewizji systemu UE ETS, która
jest spodziewana najpóźniej w lipcu br. Niemniej już teraz Rząd postuluje na forum UE
obniżenie liniowego współczynnika redukcji (LRF), czyli uniknięcie sytuacji, w której
bezpłatne uprawnienia skończą się około 2040 r. a także podejmuje działania zmierzające
do poprawy konkurencyjności europejskiego przemysłu m.in. poprzez utrzymanie
odpowiedniej liczby bezpłatnych uprawnień. W reakcji na działania m.in. Polski
1 Wniosek Komisji Europejskiej: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
zmieniające rozporządzenie (UE) 2023/956 w odniesieniu do rozszerzenia zakresu jego
stosowania na towary niższego szczebla i środki przeciwdziałające obchodzeniu przepisów.
-- 1 of 2 --
Przewodnicząca KE w marcu br. zapowiedziała przyspieszenie prac nad bardziej realistyczną
ścieżką dekarbonizacji po 2030 roku, co odczytujemy jako zapowiedź złagodzenia LRF.
Ad. 3. Na podstawie informacji uzyskanych w Ministerstwie Rozwoju i Technologii: łączna
wysokość rekompensat za rok 2024 dla branży chemicznej wyniosła 311 844 325 zł, a dla
branży hutniczej 1 431 039 943 zł.
W grudniu 2025 r. Komisja opublikowała aktualizację Wytycznych2, w których rozszerzyła
listę sektorów oraz podsektorów energochłonnych narażonych na rzeczywiste ryzyko
ucieczki emisji z powodu kosztów emisji pośrednich. Na tej podstawie przewiduje się
rozszerzenie listy sektorów uprawnionych do otrzymania rekompensat.
Ad. 4. Na obecnym etapie wdrażania mechanizmu CBAM szczegółowa analiza wpływu tego
mechanizmu na polski import stali i produktów chemicznych nie jest możliwa. Mechanizm
CBAM zaczął w pełni funkcjonować od 1 stycznia 2026 r., po okresie przejściowym
trwającym od 1 października 2023 r., gdzie importerzy nie ponosili żadnych opłat. Z oceną
skuteczności systemu należy zatem poczekać przynajmniej jeden pełen rok kalendarzowy
jego funkcjonowania.
Polski rząd wielokrotnie postulował rozszerzenie mechanizmu CBAM na forum UE.
Wynikiem tego było przedstawienie przez Komisję Europejską w grudniu ubiegłego roku
ww. wniosku legislacyjnego dotyczącego rewizji CBAM. Propozycja ta rozszerza zakres
mechanizmu o produkty przetworzone ze stali i aluminium.
Ad. 5. Polska na forum UE nieustannie podkreśla, że cele klimatyczne musza być
realizowane w sposób, który nie doprowadzi do deindustrializacji Europy. Zjawisko ucieczki
emisji jest złożonym zagadnieniem, dlatego wymaga wielu równoległych instrumentów, aby
mu przeciwdziałać, które składają się na pakiet działań i postulatów negocjacyjnych Rządu.
Do najważniejszych postulatów należy takie kształtowanie systemu ETS, aby był on
narzędziem transformacji, a nie likwidacji przemysłu, w szczególności chodzi o łagodzenie
presji kosztowej ETS oraz finansowanie modernizacji przemysłu poprzez m.in. spowolnienie
tempa wygaszania uprawnień do emisji oraz wydłużenie alokacji darmowych uprawnień dla
przemysłu, w tym wstrzymanie wycofywania bezpłatnych uprawnień dla sektorów objętych
mechanizmem CBAM. Zabiegamy także o wprowadzenie bezpłatnych uprawnień
w stosunku do produkcji na potrzeby obronności.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
2 Wytyczne w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu
przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. (C (2025) 9298 z dnia 23 grudniu 2025
r. oraz C (2026)196 z dnia 5 stycznia 2026 r.)
-- 2 of 2 --