Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa gazowego Polski, zdolności magazynowania oraz zasad utrzymywania zapasów obowiązkowych w kontekście ryzyk geopolitycznych na Bliskim Wschodzie

Interpelacja nr 16020

do prezesa Rady Ministrów

w sprawie bezpieczeństwa gazowego Polski, zdolności magazynowania oraz zasad utrzymywania zapasów obowiązkowych w kontekście ryzyk geopolitycznych na Bliskim Wschodzie

Zgłaszający: Maciej Małecki, Wojciech Michał Zubowski

Data wpływu: 16-03-2026

Szanowny Panie Premierze,

w ostatnich dniach europejski rynek gazu ziemnego zareagował gwałtownie na eskalację napięć na Bliskim Wschodzie. Doniesienia medialne wskazują na istotną zmienność cen oraz materializację ryzyk podażowych (w tym ryzyk dla globalnego łańcucha LNG). Skutkiem wzrostu cen była m.in. decyzja Grupy Azoty o czasowym wstrzymaniu przyjmowania nowych zamówień na nawozy azotowe – co spółka wiązała bezpośrednio z gwałtownym wzrostem cen gazu.

Z kolei operator systemu magazynowania gazu Gas Storage Poland w przyjętej strategii na lata 2026-2030 (z perspektywą dłuższą) sygnalizuje, że w horyzoncie około 2030 r. może pojawić się deficyt pojemności magazynowych w relacji do oczekiwań rynku, zwłaszcza w segmencie elastycznych magazynów kawernowych, istotnych dla bilansowania dobowego.

W tle powyższego pozostają regulacje dotyczące zapasów obowiązkowych gazu. Zgodnie z informacją URE, obowiązek utrzymywania zapasów dotyczy podmiotów przywożących/handlujących gazem, a wielkość zapasu odpowiada co najmniej 30-dniowemu średniemu dziennemu przywozowi (w trybie właściwym dla danego podmiotu). Jednocześnie w debacie publicznej powraca problem fizycznej lokalizacji części zapasów (w tym poza terytorium RP) oraz skuteczności mechanizmów zapewniających ich realną dostępność w warunkach kryzysu.

Dodatkowo należy przypomnieć, że prezydent RP w 2025 r. skorzystał z prawa weta wobec nowelizacji ustawy o zapasach ropy i gazu. W przestrzeni publicznej wskazywano, że sporne zmiany dotyczyły m.in. warunków magazynowania za granicą (wydłużenie maksymalnego czasu dostarczenia zapasów do kraju do 50 dni) oraz konieczności utrzymywania zdolności transgranicznych na wypadek kryzysu.

Powyższe fakty, łącznie z rosnącą rolą gazu w bilansowaniu systemu elektroenergetycznego (OZE) oraz spodziewanym wzrostem zapotrzebowania na usługi elastyczności, uzasadniają konieczność przedstawienia przez rząd spójnej, wdrażalnej i finansowalnej polityki magazynowania oraz jasnego modelu utrzymywania i uruchamiania zapasów w sytuacjach kryzysowych. Na potrzebę rozwoju pojemności (w szczególności kawernowych) wskazuje sama strategia operatora magazynowego.

W związku z powyższym, na podstawie art. 191 Regulaminu Sejmu RP, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1) Dlaczego nie doszło do rozbudowy krajowych magazynów i zrezygnowano z rozwiązań ustawowych mających zwiększać pojemności magazynowe?

Jakie konkretne mechanizmy dotyczące stymulowania rozbudowy pojemności magazynowych (w tym finansowania) zostały po zmianie rządu podjęte – z podaniem dat, podstaw prawnych i uzasadnień?

Czy rząd dysponuje analizą „koszt zaniechania” w zakresie pojemności i mocy odbioru/zatłaczania, szczególnie w świetle prognozowanego deficytu po 2030 r.?

Jak rząd odnosi się do sygnałów operatora, że przy rosnącym popycie na usługę magazynowania po 2030 r. pojawia się deficyt zdolności?

Dlaczego obecny rząd zaniechał procedowania przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do 2023 r. rozwiązań ustawowych wymuszających na podmiotach odpowiedzialnych rozbudowę magazynów gazu przez wprowadzenie publicznoprawnego obowiązku rozbudowy?

2) Dlaczego zapas obowiązkowy został „wyprowadzony” za granicę i jest przechowywany m.in. w Niemczech przez spółki z udziałem Skarbu Państwa?

Proszę o podanie (w zakresie dopuszczalnym informacyjnie):

jaka część zapasów obowiązkowych (wolumenowo/procentowo) jest utrzymywana poza terytorium RP,

w jakich państwach i na jakiej podstawie prawnej,

jakie spółki (w tym z udziałem Skarbu Państwa) realizują obowiązek w ten sposób.

Jak rząd ocenia ryzyko ograniczeń transgranicznych w sytuacji kryzysowej (np. decyzje administracyjne państw sąsiednich, ograniczenia przepustowości, priorytetyzacja dostaw krajowych)?

Jakie zabezpieczenia prawne i operacyjne zapewniają faktyczną dostępność zapasów w terminach wymaganych przepisami (w tym w warunkach przeciążenia interkonektorów)? W tym kontekście proszę o odniesienie do parametrów czasowych dostarczenia zapasów do kraju, które były przedmiotem sporów legislacyjnych (40/50 dni).

3) Dlaczego strategia magazynowania gazu pojawiła się dopiero w 2026 r.?

Czy rząd posiadał wcześniej (2024–2025) dokumenty kierunkowe dotyczące magazynowania gazu (nie tylko w ramach planów operatorów), a jeżeli tak – dlaczego nie zostały przyjęte/ogłoszone?

Proszę o wskazanie, czy i jak strategia operatora na lata 2026–2030 została skoordynowana z polityką rządu, w tym z planami rozwoju systemu przesyłowego i planowanymi projektami infrastrukturalnymi.

Dlaczego pomimo działań rządu Prawa i Sprawiedliwości w zakresie usystematyzowania struktury własnościowej Gas Storage Poland sp. z o.o. przez dwa lata nie zostały wykonane żadne działania w kierunku zapewnienia podstawowej operacyjności spółki nakierowanej na potrzeby inwestycyjne w sektorze magazynowym w Polsce?

4) Jak rząd planuje wdrożyć strategię magazynową (cele, finansowanie, harmonogram)?

Jakie są docelowe parametry: pojemność czynna, moce zatłaczania i odbioru, preferowany charakter magazynów (złożowe i kawernowe) oraz kamienie milowe (2026/2030/2035)?

Jakie instrumenty finansowe rząd zamierza zastosować?

Czy przewiduje się zmianę modelu regulacyjnego dla operatora magazynowego, biorąc pod uwagę, że magazyny są aktywami regulowanymi i wymagają stabilnych zasad zwrotu?

5) Dlaczego nie ma przyjętej strategii na poziomie rządowym w tym zakresie?

Czy rząd przygotuje i przedstawi do konsultacji publicznych rządowy dokument strategiczny dotyczący przyszłego kształtu rynku gazu w Polsce?

Dlaczego Krajowy Plan Energii i Klimatu nie jest spójny z innymi dokumentami strategicznymi w zakresie rynku gazu - PEP2040, czy nawet nowej strategii GSP sp. z o.o. i z czego to wynika?

Jeżeli nie – jakie przesłanki stoją za pozostawieniem kluczowego obszaru bezpieczeństwa energetycznego jedynie na poziomie strategii podmiotów (operatorów/spółek)?

Jak w KPEiK kształtuje się przyszła struktura rynku gazu i dostaw tego surowca do Polski, w kontekście dynamicznie rosnącego znaczenia tego surowca dla całej gospodarki z uwagi na oparcie bezpieczeństwa energetycznego na tym surowcu przez obecny rząd?

7) Jakie narzędzia wykorzystają premier i rząd, aby – zgodnie z zapowiedziami – poprawić sytuację na krajowych rynkach gazu i paliw?

W kontekście gwałtownych wzrostów cen i ich wpływu na przemysł energochłonny (przykład: ograniczenie aktywności handlowej Grupy Azoty w reakcji na skok cen gazu), proszę wskazać:

Jakie narzędzia osłonowe i stabilizacyjne rząd przewiduje dla odbiorców wrażliwych i przemysłu, aby ograniczać przenoszenie krótkoterminowych szoków cenowych?

W jaki sposób polityka magazynowa ma wspierać ograniczanie wahań cen sezonowych i dobowych (rola magazynów kawernowych jako usług elastyczności)?

8) Jaki rząd ma docelowy model funkcjonowania systemu magazynowego gazu w Polsce?

Jak rząd planuje zaadresować ryzyko „wypychania” pojemności handlowej przez rosnący zapas obowiązkowy po 2030 r., co sygnalizuje operator?

Czy rozważany jest model agencyjny/centralny (na wzór ropy i paliw) dla gazu, czy utrzymanie obowiązku po stronie podmiotów rynkowych – przy zachowaniu efektywności kosztowej?

9) W jaki sposób rząd prowadzi analizę i ocenę wystąpienia ryzyk, z którymi mamy dziś do czynienia?

Jak rząd i Gaz-System oceniają adekwatność przepustowości na połączeniach transgranicznych do sprowadzenia pełnego wolumenu zapasów i dodatkowych dostaw z zagranicy w warunkach jednoczesnego wystąpienia wysokiego popytu zimowego i sytuacji kryzysowych, takich jak obecna na Bliskim Wschodzie, w sytuacji gdy kryzys ma miejsce w innych krajach UE zależnych od importu LNG i możliwego braku surowca na rynkach europejskich?

Jak w strategii bezpieczeństwa gazowego uwzględniono ryzyka dla globalnego rynku LNG (w tym ryzyka geopolityczne w regionie Zatoki Perskiej) oraz ich wpływ na ceny i dostępność surowca? Przykłady medialne wskazują na wysoką wrażliwość cen na wydarzenia w regionie.

Wskazane wyżej okoliczności pokazują, że ryzyko nie jest abstrakcyjne – wpływa na decyzje największych odbiorców w Polsce. Jednocześnie, według strategii operatora magazynowego, w nadchodzących latach może ujawnić się ograniczenie pojemności, zwłaszcza w segmencie elastyczności, kluczowym dla nowego profilu zużycia gazu w systemie energetycznym. W tym stanie rzeczy brak jednoznacznej, rządowej strategii wdrożeniowej dla magazynów oraz spójnego modelu zapasów (w tym zasad ich lokalizacji i realnej dostępności) rodzi pytania o zaniechania obecnego rządu w sytuacji konieczności zarządzania ryzykiem w warunkach kryzysu.

Z poważaniem

Maciej Małecki

Poseł na Sejm RP

Wojciech Zubowski

Poseł na Sejm RP