Interpelacja w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce oraz konieczności podjęcia natychmiastowych kroków legislacyjnych poprzez poparcie poselskiego projektu ustawy o zapobieganiu bezdomności psów i kotów (druk nr 836)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 16019
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce oraz konieczności podjęcia natychmiastowych kroków legislacyjnych poprzez poparcie poselskiego projektu ustawy o zapobieganiu bezdomności psów i kotów (druk nr 836)
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 17-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w poczuciu najwyższej wagi i moralnego obowiązku, niosąc głos tych, którzy każdego dnia na własnych barkach dźwigają ciężar systemowej niewydolności państwa – polskich wolontariuszy i opiekunów zwierząt. Informacje, które docierają do mojego biura poselskiego, w tym dramatyczne relacje z regionu zamojskiego, malują obraz rzeczywistości, która jest hańbą dla cywilizowanego kraju w XXI wieku.
To nie jest tylko kwestia statystyk. To krzyk rozpaczy płynący z polskich wsi, rowów melioracyjnych i lasów. To opowieść o patoschroniskach, w których zwierzęta cierpią za publiczne pieniądze, oraz o tysiącach ludzi dobrej woli, którzy – tak jak wolontariuszka z Zamościa, która zainspirowała to wystąpienie – nie mogą już znieść widoku niekończącego się pasma udręki.
Obraz polskiej bezradności i okrucieństwa
Codzienność wolontariuszy to walka z nawałem próśb i zbieranie owoców ludzkiego bestialstwa.
Mamy do czynienia z permanentnym, niekontrolowanym rozmnażaniem zwierząt, które skutkuje horrorem:
W miejscowości Zrąb (gm. Skierbieszów) psy biegają samopas, bo schronisko w Zamościu nie ma już miejsc. Gminy są bezradne, a jedyny ratunek to prywatna inicjatywa obywatelek, które z własnych środków dowożą karmę i organizują transporty do lecznic.
Wstrząsający przypadek suczki przywiązanej do kołka w jednej z wsi – zwierzę, pozbawione jakiegokolwiek schronienia, kopało jamę w ziemi, by urodzić młode. Jej szczenięta zamarzły. To jest obraz „opieki” nad zwierzętami w Polsce.
Los Lesia – szczeniaka porzuconego w lesie pod Wyszkowem, który z głodu żywił się zwłokami lisa zabitego przez samochód. Obraz pięciomiesięcznego szczeniaka próbującego zawlec truchło do lasu w obawie przed utratą jedynego źródła pożywienia powinien stać się symbolem porażki dotychczasowej polityki ochrony zwierząt.
Legislacyjna fikcja kontra realne rozwiązania
Obecnie procedowane projekty, w tym tzw. projekt KROPiK, skupiający się wyłącznie na czipowaniu, są w ocenie społecznej i merytorycznej jedynie półśrodkiem, który nie uderza w przyczynę problemu. Czip nie zapobiega rozrodowi. Tylko powszechna, obowiązkowa kastracja i sterylizacja są w stanie zatrzymać tę spiralę śmierci.
Z najwyższym oburzeniem przyjmuję relacje wolontariuszy dotyczące wypowiedzi osób mieniących się specjalistami, które podczas prac Komisji Nadzwyczajnej do spraw ochrony zwierząt podważają zasadność kastracji. Takie opinie są drastycznym oderwaniem od rzeczywistości, w której wolontariusze muszą wybierać, któremu zwierzęciu pomóc, bo „miejsca nie ma”, a „pieniądze się skończyły”.
Nie sposób pominąć wstrząsającego aspektu ekonomicznego, który czyni obecną sytuację wręcz absurdalną. Polska od lat finansuje studnię bez dna. Wydajemy miliony złotych z podatków obywateli na tzw. wyłapywanie i utrzymywanie zwierząt w systemie, który nie działa, bo nie dotyka przyczyny problemu. To czyste marnotrawstwo publicznych pieniędzy na finansowanie cierpienia.
Z merytorycznych szacunków wynika, że kwota 200 000 000 zł – stanowiąca ułamek wydatków budżetowych – pozwoliłaby na sfinansowanie kastracji i sterylizacji nawet 660 000 psów i kotów. To ponad pół miliona istnień, które nie przyjdą na świat tylko po to, by zamarzać w jamach, umierać z głodu w lasach czy wegetować w patoschroniskach. Zainwestowanie tych środków w realną profilaktykę to nie tylko odruch serca, ale przede wszystkim twarda konieczność ekonomiczna pozwalająca przerwać spiralę bezdomności zwierząt w Polsce. Każda złotówka wydana na kastrację to oszczędność dziesiątek złotych, które dziś bezmyślnie spalamy w systemie, który zamiast rozwiązywać problem bezdomności, jedynie go konserwuje i napędza.
Polska nie może dłużej być krajem, w którym dusze ludzi dobrej woli „krzyczą wewnątrz”, bo system pozwala na takie okrucieństwo. Czas na odważne, merytoryczne i systemowe zmiany. Czas na poparcie druku nr 836.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprze poselski projekt ustawy o zapobieganiu bezdomności psów i kotów (druk nr 836), który jako jedyny wprowadza realne mechanizmy ograniczania populacji zwierząt niechcianych?
W jaki sposób ministerstwo zamierza wesprzeć gminy, takie jak wspomniany Skierbieszów, które nie radzą sobie z narastającą liczbą bezdomnych zwierząt i brakiem miejsc w placówkach opiekuńczych?
Czy resort planuje wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji zwierząt właścicielskich oraz wolno żyjących jako jedynej skutecznej metody walki z bezdomnością?
Czy resort dysponuje analizą porównawczą kosztów, jakie państwo i samorządy ponoszą rocznie na doraźne i nieskuteczne utrzymywanie zwierząt w schroniskach, w zestawieniu z kosztami jednorazowego, ogólnopolskiego programu masowej kastracji (szacowanego na ok. 200 mln zł), który w perspektywie kilku lat doprowadziłby do radykalnego spadku populacji zwierząt bezdomnych i realnych oszczędności w budżetach gmin?
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4761 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.25.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 16019
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 16019 z dnia 24 marca 2026 r. pana Jarosława
Sachajko, Posła na Sejm RP, w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt
w Polsce oraz konieczności podjęcia natychmiastowych kroków legislacyjnych poprzez
poparcie poselskiego projektu ustawy o zapobieganiu bezdomności psów i kotów
(druk nr 836), uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprze Poselski Projekt Ustawy
o Zapobieganiu Bezdomności Psów i Kotów (druk nr 836) , który jako jedyny
wprowadza realne mechanizmy ograniczania populacji zwierząt niechcianych?
W Sejmie trwają prace legislacyjne nad rządowym projektem ustawy o Krajowym
Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (druk nr 2293) (dalej „KROPiK”), którego zakres
przedmiotowy częściowo pokrywa się z zakresem określonym w poselskim projekcie
ustawy o zapobieganiu bezdomności psów i kotów (druk nr 836).
W ocenie Ministerstwa rozwiązania zaproponowane w projekcie rządowym w
odniesieniu do identyfikacji i rejestracji psów i kotów mają charakter bardziej
kompleksowy i są komplementarne do przepisów ustawy o ochronie zwierząt i w
związku z tym Ministerstwo nie poprze rozwiązań zaproponowanych w druku nr 836
w odniesieniu do rejestracji i oznakowania psów i kotów.
-- 1 of 3 --
2. W jaki sposób Ministerstwo zamierza wesprzeć gminy, takie jak wspomniany
Skierbieszów, które nie radzą sobie z narastającą liczbą bezdomnych zwierząt i brakiem
miejsc w placówkach opiekuńczych?
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt2 zapobieganie bezdomności
zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy
do zadań własnych gmin. Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym
i na własną odpowiedzialność. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada
środków finansowych, które mogłyby zostać przeznaczone na wsparcie dla gmin w
powyższym zakresie.
3. Czy resort planuje wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania
kastracji i sterylizacji zwierząt właścicielskich oraz wolnożyjących jako jedynej
skutecznej metody walki z bezdomnością?
Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt2 rada gminy wypełniając
obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy2 określa program opieki
nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
Na mocy art. 11a ust. 3 i 3a tej ustawy2 ww. program może obejmować plan znakowania
zwierząt w gminie i plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym
poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta
pozostają.
Odpowiednio do powyższego, nie jest planowane „wprowadzenie ogólnopolskiego
programu dofinansowania kastracji i sterylizacji zwierząt właścicielskich”, bowiem
zapobieganie bezdomności zwierząt należy do zadań własnych gmin. Gminy realizują te
zadania na własną odpowiedzialność, przy czym muszą zapewnić środki finansowe na
ich realizację.
4. Czy resort dysponuje analizą porównawczą kosztów, jakie państwo
i samorządy ponoszą rocznie na doraźne i nieskuteczne utrzymywanie zwierząt
w schroniskach, w zestawieniu z kosztami jednorazowego, ogólnopolskiego programu
masowej kastracji (szacowanego na ok. 200 mln zł), który w perspektywie kilku lat
doprowadziłby do radykalnego spadku populacji zwierząt bezdomnych i realnych
oszczędności w budżetach gmin?
-- 2 of 3 --
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez wojewodów, zebranymi na potrzeby
przygotowania oceny skutków regulacji projektu ustawy o KROPiK, koszty realizacji
przez gminy programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania
bezdomności zwierząt, o którym mowa z art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt2,
w latach 2012–2023 wynosiły:
1) 2012 r. – 125 861 730 zł;
2) 2013 r. – 147 230 120 zł;
3) 2014 r. – 155 040 900 zł;
4) 2015 r. – 140 364 420 zł;
5) 2016 r. – 179 707 610 zł;
6) 2017 r. – 193 143 260 zł;
7) 2018 r. – 209 087 920 zł;
8) 2019 r. – 227 686 380 zł;
9) 2020 r. – 225 896 400 zł;
10) 2021 r. – 242 405 628 zł;
11) 2022 r. – 275 094 150 zł;
12) 2023 r. – 347 347 662 zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) uchwała nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy
Rady Ministrów (t.j. M. P. z 2024 r. poz. 806)
(2) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r.
poz. 1580 z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --