Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji kadrowej oraz standardów opieki w zakładach opiekuńczo-leczniczych (ZOL) na przykładzie placówki w Niemodlinie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15980
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji kadrowej oraz standardów opieki w zakładach opiekuńczo-leczniczych (ZOL) na przykładzie placówki w Niemodlinie
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 13-03-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie doniesień medialnych (m.in. Radio Opole) oraz sygnałów płynących bezpośrednio od personelu medycznego i rodzin pacjentów, pragnę zwrócić uwagę na wysoce niepokojącą sytuację w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Niemodlinie. Z docierających informacji wynika, że standardy opieki nad osobami niesamodzielnymi, w tym pacjentami wentylowanymi mechanicznie, mogą być drastycznie naruszane ze względu na krytyczne braki kadrowe.
Według relacji personelu, na parterze placówki, gdzie przebywa 44 pacjentów, dyżur pełni tylko jedna pielęgniarka. Na piętrze, przy 33 pacjentach, obsada składa się z zaledwie dwóch osób. Taki stan rzeczy uniemożliwia zapewnienie elementarnej opieki, w tym karmienia, pojenia czy utrzymania higieny, co skutkuje zgłaszanym przez świadków odorem i zaniedbaniami pielęgnacyjnymi.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie konkretne normy zatrudnienia pielęgniarek (w przeliczeniu na liczbę łóżek lub pacjentów) obowiązują obecnie w zakładach opiekuńczo-leczniczych w podziale na dyżury dzienne i nocne? Czy ministerstwo planuje pilne wprowadzenie sztywnych norm minimalnej obsady na dyżurze, aby zapobiec sytuacjom, w których jedna pielęgniarka odpowiada za kilkudziesięciu pacjentów?
2. Ile kontroli planowych i doraźnych przeprowadził Narodowy Fundusz Zdrowia w latach 2023–2025 w zakładach opiekuńczo-leczniczych na terenie całego kraju w zakresie weryfikacji faktycznej liczby personelu obecnego na dyżurach (a nie tylko wykazanego w dokumentacji)?
3. Czy ministerstwo monitoruje proces zastępowania personelu pielęgniarskiego opiekunami medycznymi? Jaki jest dopuszczalny, bezpieczny stosunek liczby pielęgniarek do opiekunów medycznych w placówkach prowadzących opiekę specjalistyczną (np. nad pacjentami wentylowanymi mechanicznie)?
4. W jaki sposób resort zdrowia weryfikuje jakość opieki pielęgnacyjnej (higiena, karmienie, zapobieganie odleżynom) w ZOL-ach? Czy istnieją scentralizowane wytyczne dotyczące częstotliwości kąpieli i zabiegów higienicznych, których nieprzestrzeganie skutkuje sankcjami dla placówki?
5. Jakie środki podjęło ministerstwo w celu rozwiązania problemu braku kadr w ZOL-ach? Czy rozważane jest zwiększenie wyceny świadczeń w tych placówkach z przeznaczeniem środków wyłącznie na wzrost wynagrodzeń personelu bezpośrednio opiekującego się pacjentem?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia zleci doraźną, niezapowiedzianą kontrolę w ZOL w Niemodlinie (z uwzględnieniem godzin nocnych i weekendowych) oraz innych tego typu placówek, aby zweryfikować sygnały o rażąco niskiej obsadzie kadrowej i niewłaściwych warunkach sanitarnych?
Oczekiwanie na miejsce w placówce w Niemodlinie (ponad 50 osób) oraz w innych ZOL-ach w Polsce nie może być dla zarządzających przyzwoleniem na obniżanie standardów. Pacjenci w jesieni życia, często całkowicie zależni od personelu, zasługują na godność i bezpieczeństwo, a nie na wegetację w warunkach wynikających z braków budżetowych i kadrowych.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9176 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.127.2026.AK
Warszawa, 25 maja 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 15980 Pani Poseł Katarzyny Czochary, w sprawie
dramatycznej sytuacji kadrowej oraz standardów opieki w zakładach opiekuńczo-
leczniczych (ZOL) na przykładzie placówki w Niemodlinie, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Jakie konkretne normy zatrudnienia pielęgniarek (w przeliczeniu na liczbę łóżek lub
pacjentów) obowiązują obecnie w zakładach opiekuńczo-leczniczych w podziale na dyżury
dzienne i nocne? Czy ministerstwo planuje pilne wprowadzenie sztywnych norm minimalnej
obsady na dyżurze, aby zapobiec sytuacjom, w których jedna pielęgniarka odpowiada za
kilkudziesięciu pacjentów?
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 250) nie określa norm zatrudnienia pielęgniarek w
przeliczeniu na liczbę łóżek lub pacjentów w zakładach opiekuńczych. Obecnie nie jest
planowana zmiana ww. rozporządzenia polegająca na określeniu minimalnej obsady
pielęgniarskiej. Liczba personelu pielęgniarskiego na dyżurach dziennych i nocnych,
niezbędnego do zapewnienia opieki, powinna być ustalana przez kierownika zakładu
leczniczego adekwatnie do potrzeb i stanu klinicznego pacjentów tego zakładu.
2. Ile kontroli planowych i doraźnych przeprowadził Narodowy Fundusz Zdrowia w latach
2023–2025 w zakładach opiekuńczo-leczniczych na terenie całego kraju w zakresie
weryfikacji faktycznej liczby personelu obecnego na dyżurach (a nie tylko wykazanego w
dokumentacji)?
W latach 2023–2025 Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził łącznie 73 działania
kontrolne w rodzaju świadczenia pielęgnacyjno-opiekuńcze (44 kontrole i 29 czynności
sprawdzających). W zakładach opiekuńczo-leczniczych, w tym psychiatrycznych, na terenie
całego kraju w zakresie spełniania warunków realizacji świadczeń gwarantowanych w części
dotyczącej personelu udzielającego świadczeń zakończono 33 kontrole (16 kontroli
planowych i 17 kontroli doraźnych) oraz 5 czynności sprawdzających doraźnych.
3. Czy ministerstwo monitoruje proces zastępowania personelu pielęgniarskiego
opiekunami medycznymi? Jaki jest dopuszczalny, bezpieczny stosunek liczby pielęgniarek do
opiekunów medycznych w placówkach prowadzących opiekę specjalistyczną (np. nad
pacjentami wentylowanymi mechanicznie)?
Wykonywanie zawodu opiekuna medycznego zostało uregulowane w ustawie z dnia 17
sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. 2025 r. poz. 1730), a
szczegółowy wykaz czynności zawodowych opiekuna medycznego jest określony w
załączniku nr 5 do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 13 ust. 4 ww. ustawy.
Zatrudnianie opiekunów medycznych przyczynia się do poprawy organizacji pracy
podmiotów leczniczych poprzez przejmowanie przez nich zadań takich jak na przykład
pomoc w higienie, karmienie, mobilizacja czy transport pacjenta. Opiekun medyczny nie
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
może jednak zastępować pielęgniarki w wykonywaniu świadczeń wymagających kwalifikacji
pielęgniarskich. Odnosząc się do pytania o dopuszczalny, bezpieczny stosunek liczby
pielęgniarek do opiekunów medycznych w placówkach prowadzących opiekę
specjalistyczną (np. nad pacjentami wentylowanymi mechanicznie), uprzejmie informuję, że
zgodnie ze stanowiskiem Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa opieki
długoterminowej, norma zatrudnienia pielęgniarek i opiekunów medycznych w zakładzie
opiekuńczym dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, w przeliczeniu na 10 pacjentów,
powinna wynosić: 4 etaty pielęgniarki i 2 etaty opiekuna medycznego.
4. W jaki sposób resort zdrowia weryfikuje jakość opieki pielęgnacyjnej (higiena, karmienie,
zapobieganie odleżynom) w ZOL-ach? Czy istnieją scentralizowane wytyczne dotyczące
częstotliwości kąpieli i zabiegów higienicznych, których nieprzestrzeganie skutkuje
sankcjami dla placówki?
W dniu 10 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej zostało ogłoszone
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2026 r. w sprawie standardu
organizacyjnego opieki zdrowotnej w podmiotach wykonujących działalność leczniczą,
udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej
(Dz. U. poz. 497). Rozporządzenie weszło w życie 25 kwietnia 2026 r., natomiast podmioty
lecznicze, które nie spełniają wymagań określonych w standardzie organizacyjnym, mają
czas na dostosowanie się do tych wymagań do dnia 31 sierpnia 2026 r.
Przepisy rozporządzenia określają jednolity standard organizacji opieki zdrowotnej w
zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz w
podmiotach wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i
opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej w warunkach domowych — niezależnie od
tego, czy opieka ta jest finansowana ze środków publicznych, czy prywatnych. Standard
organizacyjny ma na celu zapewnienie dobrostanu pacjenta, w szczególności przez poprawę
lub utrzymanie jego stanu zdrowia, poszanowanie jego podmiotowości i autonomii, ochronę
jego intymności, wsparcie w zachowaniu sprawności adekwatnej do jego stanu zdrowia oraz
w utrzymaniu kontaktów rodzinnych i społecznych, a także zapewnienie odpowiedniej
edukacji zdrowotnej. Zgodnie ze standardem, podmiot opieki długoterminowej m.in.
monitoruje stan odżywienia i nawodnienia pacjenta z wykorzystaniem skal MNA, SGA lub
NRS 2002 oraz stosuje profilaktykę i leczenie odleżyn z wykorzystaniem skal i klasyfikacji
EPUAP/NPIAP/PPPIA i zgodnie ze strategią TIMERS. Ponadto, w standardzie wskazano, że
opieka długoterminowa jest realizowana zgodnie z ustalonym indywidualnie dla pacjenta
planem opieki długoterminowej, który określa cele, rodzaj, zakres i harmonogram udzielania
świadczeń opieki długoterminowej, zapewnianych pacjentowi w sposób kompleksowy i
skoordynowany. Wprowadzenie standardu organizacyjnego stanowi element realizacji
reformy opieki długoterminowej przewidzianej w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania
Odporności oraz odpowiada na rosnące potrzeby demograficzne i społeczne w zakresie
zapewnienia dostępu do wysokiej jakości usług opiekuńczych.
5. Jakie środki podjęło ministerstwo w celu rozwiązania problemu braku kadr w ZOL-ach?
Czy rozważane jest zwiększenie wyceny świadczeń w tych placówkach z przeznaczeniem
środków wyłącznie na wzrost wynagrodzeń personelu bezpośrednio opiekującego się
pacjentem?
Z uwagi na zmieniające się potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz związaną z tym
dostępnością do świadczeń zdrowotnych realizowanych przez pielęgniarki, w Ministerstwie
Zdrowia podejmowane są działania mające na celu zwiększenie liczby aktywnych zawodowo
pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej oraz zachęcenie do podejmowania kształcenia
przygotowującego do wykonywania tego zawodu. Wprowadzane są rozwiązania
systemowe, które mają na celu rozwój kompetencji i uprawnień zawodowych pielęgniarek
niezbędnych do realizacji świadczeń zdrowotnych zabezpieczających bieżące potrzeby
zdrowotne społeczeństwa, a jednocześnie przyczyniających się do większej samodzielności
zawodowej. W ramach kształcenia na studiach pierwszego i drugiego stopnia na kierunku
pielęgniarstwo, studenci realizują treści również w zakresie opieki nad osobami starszymi i
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
niepełnosprawnymi. Ministerstwo Zdrowia wspiera także rozwój kompetencji zawodowych
pielęgniarek poprzez coroczne dofinansowanie szkoleń specjalizacyjnych. Dotychczasowe
działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia na rzecz pielęgniarek mają pozytywny
wpływ na zwiększenie zainteresowania młodych osób podejmowaniem kształcenia w tym
zawodzie, a tym samym sukcesywny wzrost liczby pielęgniarek zatrudnionych w systemie
ochrony zdrowia.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia zleci doraźną, niezapowiedzianą kontrolę w ZOL w Niemodlinie
(z uwzględnieniem godzin nocnych i weekendowych) oraz innych tego typu placówek, aby
zweryfikować sygnały o rażąco niskiej obsadzie kadrowej i niewłaściwych warunkach
sanitarnych?
Biorąc pod uwagę wydany standard organizacyjny opieki zdrowotnej w podmiotach
wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń pielęgnacyjnych i
opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej, nie jest planowane podjęcie
wnioskowanych działań. Podkreślić należy, iż kontrole podmiotów leczniczych niebędących
przedsiębiorcami mogą być również prowadzone przez podmiot tworzący, w ramach
sprawowanego nadzoru. Mechanizmy reagowania posiada także Narodowy Fundusz
Zdrowia, który przyjmuje i analizuje zgłoszenia dotyczące nieprawidłowości w realizacji
świadczeń opieki zdrowotnej oraz podejmuje stosowne działania kontrolne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --