Interpelacja w sprawie nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską, wynagrodzeń organów tej izby oraz potencjalnego konfliktu interesów na stanowisku prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15973
do ministra zdrowia
w sprawie nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską, wynagrodzeń organów tej izby oraz potencjalnego konfliktu interesów na stanowisku prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 13-03-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie działalności, finansowania ze środków publicznych oraz transparentności funkcjonowania Naczelnej Izby Aptekarskiej (NIA).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP samorządy zawodowe reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. W konsekwencji samorząd aptekarski wykonuje określone ustawą zadania o charakterze publicznym, związane między innymi ze stwierdzaniem prawa wykonywania zawodu farmaceuty, prowadzeniem rejestrów farmaceutów oraz sprawowaniem odpowiedzialności zawodowej.
Osoby pełniące funkcje w organach samorządu zawodowego wykonują zatem zadania publiczne i należy je traktować jako osoby pełniące funkcje publiczne w rozumieniu art. 115 § 19 Kodeksu karnego. W związku z tym ich działalność powinna spełniać szczególnie wysokie standardy transparentności oraz bezstronności, a także być wolna od potencjalnych konfliktów interesów.
Jednocześnie należy wskazać, że działalność samorządu aptekarskiego może być współfinansowana ze środków publicznych. Zgodnie z art. 65 ustawy o izbach aptekarskich izby aptekarskie mogą otrzymywać z budżetu państwa dotacje przeznaczone na realizację zadań publicznych, w szczególności związanych ze stwierdzaniem prawa wykonywania zawodu farmaceuty, prowadzeniem rejestru farmaceutów oraz Centralnego Rejestru Farmaceutów RP, a także prowadzeniem postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej.
W przestrzeni publicznej pojawiły się jednak w ostatnim czasie doniesienia medialne budzące poważne wątpliwości dotyczące transparentności funkcjonowania władz samorządu aptekarskiego. W materiale dziennikarskim „Konfrontacje” autorstwa redaktora Sylwestra Latkowskiego pojawiły się sugestie dotyczące możliwych relacji finansowych pomiędzy prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej panem Markiem Tomkowem a podmiotami komercyjnymi działającymi na rynku farmaceutycznym, w tym hurtowniami farmaceutycznymi oraz producentami leków.
Jednocześnie w debacie publicznej pojawiły się informacje wskazujące, że wynagrodzenie prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej z tytułu pełnienia funkcji w samorządzie może sięgać około pół miliona złotych rocznie. W kontekście wykonywania przez samorząd aptekarski zadań publicznych oraz korzystania ze środków publicznych informacje te rodzą pytania o przejrzystość finansowania działalności Naczelnej Izby Aptekarskiej oraz o skuteczność nadzoru Ministerstwa Zdrowia nad wydatkowaniem środków publicznych przekazywanych temu samorządowi.
Należy również podkreślić, że samorząd aptekarski odgrywa istotną rolę w procesie regulacyjnym dotyczącym rynku aptecznego, opiniując projekty ustaw oraz aktywnie uczestnicząc w debacie publicznej dotyczącej funkcjonowania rynku leków w Polsce. W związku z tym szczególnie istotne jest zapewnienie najwyższych standardów przejrzystości oraz unikania potencjalnych konfliktów interesów przez osoby pełniące funkcje w organach samorządu.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie były łączne kwoty środków publicznych przekazanych z budżetu państwa do Naczelnej Izby Aptekarskiej i okręgowych izb aptekarskich w latach 2023–2025?
W jakich formach prawnych środki te były przekazywane (dotacje celowe, dotacje podmiotowe, umowy dotacyjne, inne formy finansowania)?
Na jakie konkretne zadania publiczne środki te zostały przeznaczone?
Jakie były koszty prowadzenia Centralnego Rejestru Farmaceutów RP w latach 2023–2025?
Czy koszty utrzymania Centralnego Rejestru Farmaceutów RP są w całości finansowane przez samorząd aptekarski, czy też częściowo ze środków publicznych?
Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadzało w latach 2023–2025 kontrole lub audyty dotyczące sposobu wydatkowania środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską?
Jeżeli takie kontrole były prowadzone – jakie były ich wyniki oraz czy stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości?
Czy w ramach przekazywanych dotacji publicznych dopuszczalne jest finansowanie kosztów osobowych w Naczelnej Izbie Aptekarskiej?
Czy jakakolwiek część wynagrodzenia prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej lub innych członków organów samorządu aptekarskiego była finansowana bezpośrednio lub pośrednio ze środków publicznych przekazywanych przez Ministerstwo Zdrowia?
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało poziom wynagrodzeń władz samorządu aptekarskiego w kontekście wykonywania przez ten samorząd zadań publicznych finansowanych ze środków budżetu państwa?
Czy Ministerstwo Zdrowia podejmowało jakiekolwiek działania wyjaśniające w związku z doniesieniami medialnymi dotyczącymi potencjalnych relacji finansowych pomiędzy prezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej a podmiotami komercyjnymi działającymi na rynku farmaceutycznym?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada procedury lub mechanizmy mające na celu zapobieganie konfliktom interesów w przypadku samorządów zawodowych wykonujących zadania publiczne finansowane ze środków budżetu państwa?
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało ryzyko konfliktu interesów wynikające z jednoczesnego świadczenia komercyjnych usług przez Naczelną Izbę Aptekarską oraz aktywnego uczestnictwa Naczelnej Izby Aptekarskiej w procesie legislacyjnym dotyczącym rynku aptecznego?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie dodatkowych mechanizmów nadzoru nad gospodarowaniem środkami publicznymi przez samorządy zawodowe wykonujące zadania publiczne?
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7658 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.6.2026.PJ
Warszawa, 01 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację nr 15973 Pana Posła Michał Połuboczka
w sprawie nadzoru
nad wydatkowaniem środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską, wynagrodzeń
organów tej izby oraz potencjalnego konfliktu interesów na stanowisku prezesa Naczelnej
Rady Aptekarskiej uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Odnosząc się do kwestii przekazywania samorządowi aptekarskiemu środków finansowych
informuję, że łączna kwota przekazanej dotacji celowej z budżetu państwa na pokrycie
kosztów realizacji zadań z zakresu samorządu aptekarskiego wykonywanych w latach
2023-2025 przez Naczelną Izbę Aptekarską oraz okręgowe izby aptekarskie wynosiła 1
685 094,50 zł, w tym:
w 2023 r. – 493 313,00 zł, z czego 59 610,00 zł dla Naczelnej Izby Aptekarskiej
oraz łącznie 433 703,00 zł dla okręgowych izb aptekarskich,
w 2024 – 588 283,00 zł, z czego 83 775,00 zł dla Naczelnej Izby Aptekarskiej oraz
łącznie 504 508,00 zł dla okręgowych izb aptekarskich,
w 2025 r. – 603 498,50 zł, z czego 78 615,00 zł dla Naczelnej Izby Aptekarskiej
oraz łącznie 524 883,50 zł dla okręgowych izb aptekarskich.
Środki finansowe przekazywane przez Ministerstwo Zdrowia na pokrycie kosztów
realizacji zadań z zakresu samorządu aptekarskiego wykonywanych przez Naczelną Izbę
Aptekarską oraz okręgowe izby aptekarskie były przyznawane wyłącznie w formie dotacji
celowej na podstawie umów zawieranych z Naczelną oraz okręgowymi izbami
aptekarskimi.
Ministerstwo Zdrowia corocznie przekazuje dotację celową ze środków budżetowych
będących w dyspozycji Ministra Zdrowia dla samorządu zawodowego farmaceutów, tj. dla
Naczelnej Izby Aptekarskiej oraz okręgowych izb aptekarskich na podstawie zawieranych
przez Ministra Zdrowia umów z Naczelną i okręgowymi izbami aptekarskimi wyłącznie na
pokrycie kosztów realizowanych przez ww. samorząd zadań, o których mowa w art. 65 ust.
1 i 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 1693).
Należy przy tym zaznaczyć, że Ministerstwo Zdrowia w ramach zawieranych umów z
Naczelną Izbą Aptekarską na przekazanie dotacji ze środków budżetowych, przekazuje
dotację wyłącznie na realizację przez Naczelną Izbę Aptekarską poniższych zadań
polegających na:
prowadzeniu spraw związanych z odpowiedzialnością zawodową, wykonywaniu
czynności Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej;
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wykonywaniu czynności Naczelnego Sądu Aptekarskiego z wyjątkiem postępowań
zakończonych wydaniem orzeczenia o ukaraniu, gdy ukarany farmaceuta został
obciążony kosztami postępowania na rzecz Izby;
przyznawaniu prawa wykonywania zawodu farmaceuty w odniesieniu do osób
wskazanych w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie
farmaceuty (Dz. U. z 2025 r. poz. 608).
Tym samym Ministerstwo Zdrowia nie przekazuje i nie przekazywało w latach 2023-2025
dotacji ze środków budżetowych dla Naczelnej Izby Aptekarskiej na prowadzenie
Centralnego Rejestru Farmaceutów Rzeczypospolitej Polskiej, a koszty utrzymania tego
Rejestru są w całości finansowane przez samorząd aptekarski.
Podkreślenia wymaga, że Ministerstwo Zdrowia przekazuje dotację celową dla Naczelnej
Izby Aptekarskiej w oparciu o zawieraną corocznie umowę i sprawozdania w kształcie
określonym w tejże umowie. Oznacza to, że Naczelna Izba Aptekarska otrzymuje środki
finansowe adekwatne do liczby zrealizowanych i sprawozdanych zadań.
Jednocześnie należy zauważyć, że w każdej umowie zawieranej przez Ministerstwo
Zdrowia z Naczelną Izbą Aptekarską znajdują się zapisy dotyczące szczegółowego opisu
zadań, wyłącznie na realizację których jest przyznawana dotacja określona w umowie,
wysokość udzielonej dotacji, terminy dotyczące wykorzystania dotacji oraz składania
sprawozdań przez Naczelną Izbę Aptekarską, terminy zwrotów niewykorzystanej dotacji
czy też zapisy dotyczące kontroli realizacji umowy przez Ministra Zdrowia lub przez osobę
przez niego upoważnioną.
W odniesieniu do kwestii czynności kontrolnych informuję, że w ramach procesu rozliczania
umów corocznie sprawdzana jest treść sprawozdań składanych do Ministerstwa Zdrowia
przez Naczelną oraz okręgowe izby aptekarskie. Jednocześnie w latach 2023–2025
Ministerstwo Zdrowia nie przeprowadzało dodatkowych kontroli ani audytów dotyczących
sposobu wydatkowania środków publicznych przez Naczelną Izbę Aptekarską.
Trzeba również wskazać, że umowy zawierane z samorządem aptekarskim przez
Ministerstwo Zdrowia są zgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa
odnoszącymi się do trybu i zasad udzielenia i rozliczenia dotacji celowej na rzecz
samorządu.
Z kolei w odniesieniu do kwestii ewentualnych działań wyjaśniających wobec samorządu
aptekarskiego i mechanizmów nadzoru w tym obszarze proszę o uwzględnienie, że zgodnie
z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich samorząd zawodu
farmaceuty jest niezależny i podlega tylko ustawom. Jednocześnie art. 10 w związku z art.
37 tejże ustawy wskazuje, że określanie zasad wynagradzania osób pełniących funkcje w
samorządzie leży w gestii Krajowego Zjazdu Aptekarzy. Z jednej strony bowiem to Krajowy
Zjazd określa stanowiska, których pełnienie może być wynagradzane. Z drugiej
odpowiedzialny jest za określenie zasad gospodarki finansowej Krajowej Izby oraz za
ustalanie zasad podziału składki członkowskiej z której finansowana jest bieżąca
działalność izb.
Organem odpowiedzialnym za kontrolę gospodarki finansowej Naczelnej Izby Aptekarskiej
jest Naczelna Komisja Rewizyjna, która zgodnie z art. 42 ustawy:
1. kontroluje finansową i gospodarczą działalność Naczelnej Izby Aptekarskiej;
2. przedstawia sprawozdania z działalności kontrolnej Krajowemu Zjazdowi
Aptekarzy;
3. sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych komisji rewizyjnych;
4. zgłasza wniosek o udzielenie absolutorium Naczelnej Radzie Aptekarskiej.
Jako że w przypadku Naczelnej Izby Aptekarskiej mamy do czynienia z jednostką
organizacyjną samorządu zawodowego zakres uprawnień Ministra Zdrowia w stosunku do
jej organów jest ograniczony i określony przede wszystkim w art. 13 ww. ustawy, zgodnie z
którym minister właściwy do spraw zdrowia może zaskarżyć do Sądu Najwyższego uchwałę
organu okręgowej izby aptekarskiej lub Naczelnej Izby Aptekarskiej pod zarzutem
niezgodności z prawem. Minister Zdrowia nie posiada natomiast w stosunku do Prezesa
NRA oraz innych osób pełniących funkcje w organach samorządu uprawnień analogicznych
do przyznanych ustawą Krajowemu Zjazdowi Aptekarzy, Naczelnej Radzie Aptekarskiej (to
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
te organy dokonują wyboru Prezesa NRA, określa katalog osób uprawnionych do
pobierania wynagrodzenia za pełnienie funkcji w organach samorządu oraz ustala
wysokość jego wynagrodzenia) oraz Naczelnej Komisji Rewizyjnej (czyli organu
uprawnionego do kontroli finansów samorządu). Minister Zdrowia nie jest też uprawniony
do prowadzenia postępowań z zakresu odpowiedzialności zawodowej – to kompetencja
rzeczników odpowiedzialności zawodowej oraz sądów korporacyjnych – ani podejmowania
czynności sprawdzających w przypadku podejrzenia wyczerpania przez określone działania
znamion czynów zabronionych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --