Interpelacja nr 15972
Interpelacja w sprawie zasad ochrony gatunkowej ptaków w Polsce oraz jej skutków dla rolnictwa i gospodarki
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad ochrony gatunkowej ptaków w Polsce oraz jej skutków dla rolnictwa i gospodarki
Interpelacja nr 15972
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad ochrony gatunkowej ptaków w Polsce oraz jej skutków dla rolnictwa i gospodarki
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 13-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w Polsce objętych ochroną jest kilkaset gatunków dziko żyjących ptaków. Ochrona pomaga zachować bioróżnorodność oraz zapobiega wyginięciu cennych gatunków. Jednocześnie niekontrolowane obejmowanie ochroną zbyt dużej liczby gatunków może prowadzić do zaburzenia ekosystemu, a także wiązać się z konfliktami na linii natura – człowiek. Ptaki mogą przenosić choćby ptasią grypę oraz prowadzić do rozprzestrzeniania się rzekomego pomoru drobiu (ND), co uderza w hodowle rolników w całym kraju. Mogą także niszczyć uprawy, żywiąc się płodami rolnymi.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w latach 2015–2025 zwiększyła się liczba chronionych gatunków ptaków w Polsce? Jeśli tak, proszę podać gatunki, które dodano do listy i w jakich latach.
2. Proszę podać dane dla lat 2015–2025 dotyczące zmian w liczebności chronionych gatunków ptaków – zarówno w wersji zagregowanej, jak i z podziałem na poszczególne gatunki.
3. Czy ministerstwo w regulacjach względem chronionych gatunków ptaków bierze pod uwagę zagrożenia związane z przenoszeniem chorób przez ptaki? Czy bierze pod uwagę zagrożenia związane z niszczeniem upraw? W szerszym ujęciu: Czy prowadzone są analizy wpływu liczebności wybranych gatunków ptaków na rolnictwo, rybołówstwo lub gospodarkę leśną? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków.
4. Jakie kryteria naukowe i środowiskowe są stosowane przy obejmowaniu gatunków ptaków ochroną gatunkową oraz przy ewentualnym jej ograniczaniu lub znoszeniu?
5. Czy w ostatnich latach rozważano zmianę statusu ochrony dla gatunków, których populacje w Polsce znacząco wzrosły? Jeśli tak, których gatunków dotyczyły te analizy i jakie były ich wyniki?
6. Jakie są szacunkowe koszty programów ochrony gatunków ptaków finansowanych ze środków publicznych w latach 2015–2025? Jakie są roczne koszty związane z odszkodowaniami dla rolników, których hodowle ucierpiały w wyniku chorób przenoszonych przez dzikie ptaki bądź których uprawy zostały zniszczone?
7. Czy ministerstwo współpracuje z instytucjami naukowymi lub organizacjami międzynarodowymi przy opracowywaniu polityki ochrony ptaków? Jeśli tak, z jakimi podmiotami?
8. Czy planowana jest aktualizacja krajowych programów ochrony ptaków w najbliższych latach?
Interpelacja nr 15972
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad ochrony gatunkowej ptaków w Polsce oraz jej skutków dla rolnictwa i gospodarki
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 13-03-2026
Szanowna Pani Minister,
w Polsce objętych ochroną jest kilkaset gatunków dziko żyjących ptaków. Ochrona pomaga zachować bioróżnorodność oraz zapobiega wyginięciu cennych gatunków. Jednocześnie niekontrolowane obejmowanie ochroną zbyt dużej liczby gatunków może prowadzić do zaburzenia ekosystemu, a także wiązać się z konfliktami na linii natura – człowiek. Ptaki mogą przenosić choćby ptasią grypę oraz prowadzić do rozprzestrzeniania się rzekomego pomoru drobiu (ND), co uderza w hodowle rolników w całym kraju. Mogą także niszczyć uprawy, żywiąc się płodami rolnymi.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w latach 2015–2025 zwiększyła się liczba chronionych gatunków ptaków w Polsce? Jeśli tak, proszę podać gatunki, które dodano do listy i w jakich latach.
2. Proszę podać dane dla lat 2015–2025 dotyczące zmian w liczebności chronionych gatunków ptaków – zarówno w wersji zagregowanej, jak i z podziałem na poszczególne gatunki.
3. Czy ministerstwo w regulacjach względem chronionych gatunków ptaków bierze pod uwagę zagrożenia związane z przenoszeniem chorób przez ptaki? Czy bierze pod uwagę zagrożenia związane z niszczeniem upraw? W szerszym ujęciu: Czy prowadzone są analizy wpływu liczebności wybranych gatunków ptaków na rolnictwo, rybołówstwo lub gospodarkę leśną? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków.
4. Jakie kryteria naukowe i środowiskowe są stosowane przy obejmowaniu gatunków ptaków ochroną gatunkową oraz przy ewentualnym jej ograniczaniu lub znoszeniu?
5. Czy w ostatnich latach rozważano zmianę statusu ochrony dla gatunków, których populacje w Polsce znacząco wzrosły? Jeśli tak, których gatunków dotyczyły te analizy i jakie były ich wyniki?
6. Jakie są szacunkowe koszty programów ochrony gatunków ptaków finansowanych ze środków publicznych w latach 2015–2025? Jakie są roczne koszty związane z odszkodowaniami dla rolników, których hodowle ucierpiały w wyniku chorób przenoszonych przez dzikie ptaki bądź których uprawy zostały zniszczone?
7. Czy ministerstwo współpracuje z instytucjami naukowymi lub organizacjami międzynarodowymi przy opracowywaniu polityki ochrony ptaków? Jeśli tak, z jakimi podmiotami?
8. Czy planowana jest aktualizacja krajowych programów ochrony ptaków w najbliższych latach?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5429 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.21.2026.ML
4288645.17389175.14196793
Warszawa, 08-04-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT15972 pana Posła Michała Połuboczka w sprawie
zasad ochrony gatunkowej ptaków w Polsce oraz jej skutków dla rolnictwa i gospodarki,
przedstawiam następujące informacje.
W latach 2015-2025 nie zwiększyła się liczba chronionych gatunków ptaków w Polsce,
w rozumieniu liczby gatunków wymienionych w załącznikach do Rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2016
poz. 2183). Niemniej jednak należy zauważyć, że wszystkie gatunki ptaków, występujące
naturalnie na terenie Unii Europejskiej są chronione na mocy prawa wspólnotowego.
Wymienione są one w Dyrektywie Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r.
w sprawie ochrony dzikiego ptactwa – dalej „Dyrektywa Ptasia”, gdzie część gatunków
występuje w załączniku I, dotyczącym gatunków objętych szczególną ochroną, w stosunku
do których koniecznym jest wyznaczenie specjalnych obszarów ochrony ich siedlisk.
Gatunki w stosunku do których została dopuszczona możliwość pozyskania łowieckiego
zostały określone w załączniku II. Niezależnie od faktu, w którym załączniku zostały
uwzględnione poszczególne gatunki, i czy w ogóle zostały one w nich uwzględnione,
w stosunku do wszystkich ptaków naturalnie występujących na terenie UE, Państwa
Członkowskie zobowiązane są wdrożyć system zakazów określony w art. 5 Dyrektywy
Ptasiej (m.in. zakaz umyślnego zabijania lub chwytania jakimikolwiek metodami, zakaz
umyślnego płoszenia ptaków, szczególnie w okresie lęgowym i wychowu młodych, jeśli
mogłoby to mieć znaczenie w odniesieniu do celów dyrektywy).
Stan dzikich gatunków ptaków jest oceniany m.in. na podstawie danych z państwowego
monitoringu środowiska prowadzonego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
Dane pozyskiwane w ramach tego monitoringu, a także z innych dostępnych źródeł,
stanowią podstawę do opracowania sprawozdania sporządzanego zgodnie z art. 12
dyrektywy ptasiej zawierającego informacje na temat liczebności gatunków ptaków oraz
trendów w ich populacji. Sprawozdania z art. 12 są przekazywane Komisji Europejskiej
i publikowane pod adresem: https://nature-art12.eionet.europa.eu/article12/.
Ocena stanu gatunków dokonywana na potrzeby sprawozdania z art. 12 dyrektywy
ptasiej odbywa się na podstawie szczegółowych kryteriów ustalonych i uzgodnionych
przez państwa unijne i Europejską Agencję Ochrony Środowiska.
Z dniem 2 stycznia 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska
z dnia 22 września 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia listy gatunków
zwierząt łownych (Dz. U. poz. 1286), skreślające z listy gatunków łownych pięć gatunków
ptaków: jarząbka, głowienkę, czernicę, słonkę i łyskę. Zgodnie z opinią Państwowej Rady
-- 1 of 2 --
Ochrony Przyrody, bezpośrednim skutkiem wejścia w życie ww. rozporządzenia jest objęcie
przedmiotowych gatunków ptaków ochroną gatunkową ścisłą w związku z brzmieniem
zbiorczego punktu 479 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16
grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2380). Należy
podkreślić, że żaden z ww. gatunków ptaków nie ma wpływu na gospodarkę rolną, leśną lub
rybacką.
Dodatkowo informuję, że resort środowiska nie prowadzi rejestru szkód powodowanych
przez dzikie ptaki, ponieważ z tego tytułu nie wypłaca się odszkodowań.
Odnosząc się do ostatniego pytania, zwracam uwagę na art. 57 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz. 13) zgodnie z którym, w przypadku
gatunków zagrożonych wyginięciem, Generalny Dyrektor Ochrony Przyrody może
sporządzać krajowe programy ochrony takich gatunków. W chwili obecnej obowiązuje pięć
programów dotyczących ptaków:
- Krajowy program ochrony kulika wielkiego - przyjęty 18 grudnia 2018 r.
- Krajowy program ochrony dubelta - przyjęty 2 marca 2017 r.
- Krajowy program ochrony orlika krzykliwego w Polsce - przyjęty 4 marca 2016 r.
- Krajowy program ochrony orlika grubodziobego - przyjęty 20 sierpnia 2015 r.
- Krajowy program ochrony błotniaka łąkowego - przyjęty 20 sierpnia 2015 r.
Ministerstwo stale współpracuje z Państwową Radą Ochrony Przyrody a ponadto w trybie
ciągłym spotyka się z przedstawicielami różnych grup społecznych, w tym z naukowcami,
reprezentantami organizacji społecznych i przedstawicielem wszelkich grup zawodowych.
Jesteśmy też członkiem kilkudziesięciu globalnych, regionalnych i bilateralnych umów
międzynarodowych dotyczących wszelkich aspektów ochrony środowiska.
Podsumowując, ochrona krajowej awifauny odbywa się na wielu płaszczyznach, jest
realizowana przez wiele podmiotów na mocy obowiązującego prawa krajowego, unijnego i
międzynarodowego. Natomiast nie istnieje zbiorczy dokument, który można by nazwać
krajowym programem ochrony ptaków i nie jest planowane rozpoczęcie prac nad
opracowaniem takiego dokumentu w najbliższych latach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.21.2026.ML
4288645.17389175.14196793
Warszawa, 08-04-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT15972 pana Posła Michała Połuboczka w sprawie
zasad ochrony gatunkowej ptaków w Polsce oraz jej skutków dla rolnictwa i gospodarki,
przedstawiam następujące informacje.
W latach 2015-2025 nie zwiększyła się liczba chronionych gatunków ptaków w Polsce,
w rozumieniu liczby gatunków wymienionych w załącznikach do Rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2016
poz. 2183). Niemniej jednak należy zauważyć, że wszystkie gatunki ptaków, występujące
naturalnie na terenie Unii Europejskiej są chronione na mocy prawa wspólnotowego.
Wymienione są one w Dyrektywie Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r.
w sprawie ochrony dzikiego ptactwa – dalej „Dyrektywa Ptasia”, gdzie część gatunków
występuje w załączniku I, dotyczącym gatunków objętych szczególną ochroną, w stosunku
do których koniecznym jest wyznaczenie specjalnych obszarów ochrony ich siedlisk.
Gatunki w stosunku do których została dopuszczona możliwość pozyskania łowieckiego
zostały określone w załączniku II. Niezależnie od faktu, w którym załączniku zostały
uwzględnione poszczególne gatunki, i czy w ogóle zostały one w nich uwzględnione,
w stosunku do wszystkich ptaków naturalnie występujących na terenie UE, Państwa
Członkowskie zobowiązane są wdrożyć system zakazów określony w art. 5 Dyrektywy
Ptasiej (m.in. zakaz umyślnego zabijania lub chwytania jakimikolwiek metodami, zakaz
umyślnego płoszenia ptaków, szczególnie w okresie lęgowym i wychowu młodych, jeśli
mogłoby to mieć znaczenie w odniesieniu do celów dyrektywy).
Stan dzikich gatunków ptaków jest oceniany m.in. na podstawie danych z państwowego
monitoringu środowiska prowadzonego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
Dane pozyskiwane w ramach tego monitoringu, a także z innych dostępnych źródeł,
stanowią podstawę do opracowania sprawozdania sporządzanego zgodnie z art. 12
dyrektywy ptasiej zawierającego informacje na temat liczebności gatunków ptaków oraz
trendów w ich populacji. Sprawozdania z art. 12 są przekazywane Komisji Europejskiej
i publikowane pod adresem: https://nature-art12.eionet.europa.eu/article12/.
Ocena stanu gatunków dokonywana na potrzeby sprawozdania z art. 12 dyrektywy
ptasiej odbywa się na podstawie szczegółowych kryteriów ustalonych i uzgodnionych
przez państwa unijne i Europejską Agencję Ochrony Środowiska.
Z dniem 2 stycznia 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska
z dnia 22 września 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia listy gatunków
zwierząt łownych (Dz. U. poz. 1286), skreślające z listy gatunków łownych pięć gatunków
ptaków: jarząbka, głowienkę, czernicę, słonkę i łyskę. Zgodnie z opinią Państwowej Rady
-- 1 of 2 --
Ochrony Przyrody, bezpośrednim skutkiem wejścia w życie ww. rozporządzenia jest objęcie
przedmiotowych gatunków ptaków ochroną gatunkową ścisłą w związku z brzmieniem
zbiorczego punktu 479 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16
grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2380). Należy
podkreślić, że żaden z ww. gatunków ptaków nie ma wpływu na gospodarkę rolną, leśną lub
rybacką.
Dodatkowo informuję, że resort środowiska nie prowadzi rejestru szkód powodowanych
przez dzikie ptaki, ponieważ z tego tytułu nie wypłaca się odszkodowań.
Odnosząc się do ostatniego pytania, zwracam uwagę na art. 57 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz. 13) zgodnie z którym, w przypadku
gatunków zagrożonych wyginięciem, Generalny Dyrektor Ochrony Przyrody może
sporządzać krajowe programy ochrony takich gatunków. W chwili obecnej obowiązuje pięć
programów dotyczących ptaków:
- Krajowy program ochrony kulika wielkiego - przyjęty 18 grudnia 2018 r.
- Krajowy program ochrony dubelta - przyjęty 2 marca 2017 r.
- Krajowy program ochrony orlika krzykliwego w Polsce - przyjęty 4 marca 2016 r.
- Krajowy program ochrony orlika grubodziobego - przyjęty 20 sierpnia 2015 r.
- Krajowy program ochrony błotniaka łąkowego - przyjęty 20 sierpnia 2015 r.
Ministerstwo stale współpracuje z Państwową Radą Ochrony Przyrody a ponadto w trybie
ciągłym spotyka się z przedstawicielami różnych grup społecznych, w tym z naukowcami,
reprezentantami organizacji społecznych i przedstawicielem wszelkich grup zawodowych.
Jesteśmy też członkiem kilkudziesięciu globalnych, regionalnych i bilateralnych umów
międzynarodowych dotyczących wszelkich aspektów ochrony środowiska.
Podsumowując, ochrona krajowej awifauny odbywa się na wielu płaszczyznach, jest
realizowana przez wiele podmiotów na mocy obowiązującego prawa krajowego, unijnego i
międzynarodowego. Natomiast nie istnieje zbiorczy dokument, który można by nazwać
krajowym programem ochrony ptaków i nie jest planowane rozpoczęcie prac nad
opracowaniem takiego dokumentu w najbliższych latach.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 2 of 2 --