Interpelacja w sprawie dystrybucji tantiem internetowych oraz wsparcia młodych twórców filmowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15960
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie dystrybucji tantiem internetowych oraz wsparcia młodych twórców filmowych
Zgłaszający: Anna Sobolak, Łukasz Ściebiorowski, Krzysztof Piątkowski, Henryk Szopiński
Data wpływu: 12-03-2026
Szanowna Pani Minister,
przed kilkoma miesiącami, w wyniku oddolnych aktywności młodych filmowców, doszło do istotnej zmiany w prawie autorskim związanej z implementacją dyrektywy DSM.
Organizowana przez środowisko młodych twórców akcja „Tantiemy z Internetu” nagłośniła potrzebę uczciwego wynagradzania twórców filmowych – reżyserów, scenarzystów czy aktorów – którzy często znajdują się na początku swojej drogi zawodowej. W dużej mierze z myślą o ich przyszłości zdecydowano się na wprowadzenie postulowanych zmian legislacyjnych.
W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej pojawiają się jednak różne sygnały i opinie dotyczące funkcjonowania organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w sektorze filmowym, w tym kwestii związanych z dystrybucją środków pochodzących z tantiem internetowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, a przede wszystkim troskę o transparentność systemu wynagradzania twórców oraz sytuację młodych filmowców, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponuje informacjami na temat umów zawieranych przez organizacje zbiorowego zarządzania z podmiotami zobligowanymi do wypłaty tantiem z Internetu na podstawie nowych przepisów? Jakie przychody wygenerowały dotychczas te umowy oraz czy środki te zostały już przekazane uprawnionym twórcom?
2. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące struktury beneficjentów tych środków, w szczególności w odniesieniu do młodych twórców filmowych, np. do 35. roku życia?
3. Jaka część wszystkich tantiem dystrybuowanych w ostatnich latach trafiła do młodych twórców filmowych, w tym osób znajdujących się na początku swojej kariery zawodowej?
4. Czy ministerstwo monitoruje sposób dystrybucji i wydatkowania środków pochodzących z tantiem przez organizacje zbiorowego zarządzania, w szczególności w kontekście zapewnienia przejrzystości i równego dostępu dla wszystkich uprawnionych twórców?
Z poważaniem
Anna Sobolak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9502 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2434941.10753445.10226937
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15960 posłów Anny Sobolak, Łukasza Ściebiorowskiego,
Krzysztofa Piątkowskiego i Henryka Szopińskiego z 16 marca 2026 roku w sprawie
dystrybucji tantiem internetowych oraz wsparcia młodych twórców filmowych, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Na wstępie należy wskazać, że art. 70 ust. 21 pkt 5 ustawy o prawie autorskim i prawach
pokrewnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 24) przewidujący wynagrodzenie m.in. dla współtwórców
utworów audiowizualnych z tytułu publicznego udostępniania utworu w taki sposób, aby
każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, obejmuje
wszystkich współtwórców utworów audiowizualnych, nie tylko tych poniżej 35. roku życia.
Odnosząc się do poszczególnych pytań zawartych w interpelacji, uprzejmie wskazuję, co
następuje.
Ad 1.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami
pokrewnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1665) organizacje zbiorowego zarządzania sporządzają
roczne sprawozdania z działalności obejmujące m.in. sprawozdania finansowe oraz
informacje nt. przychodów z praw, dokonanych potrąceń i kosztów zbiorowego zarządu.
Stosownie do art. 91 ust. 6 tej ustawy organizacje zbiorowego zarządzania przekazują
Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego zatwierdzone roczne sprawozdanie
z działalności oraz podają je do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na swojej stronie
internetowej, w terminie 6 miesięcy od dnia zakończenia danego roku obrotowego.
Dokumenty te pozostają publicznie dostępne na stronie internetowej organizacji
zbiorowego zarządzania.
Należy jednocześnie wskazać, że zakres sprawozdań nie obejmuje szczegółowego wykazu
zawartych umów z użytkownikami praw. W konsekwencji Ministerstwo Kultury
i Dziedzictwa Narodowego dysponuje wyłącznie informacjami o charakterze ogólnym
przekazywanymi raz w roku za poprzedni rok kalendarzowy w terminie do 30 czerwca
danego roku. Co więcej, brak szczegółowych i na bieżąco aktualizowanych danych w tym
zakresie wynika także z kontraktowego charakteru relacji organizacji zbiorowego
zarządzania z użytkownikami praw, specyfiki procesu negocjowania i zawierania tych umów,
w tym również zastrzegania poufności.
Z danych przekazanych do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez
Stowarzyszenie Filmowców Polskich – Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
(SFP-ZAPA) na potrzeby udzielenia niniejszej odpowiedzi wynika, że SFP podpisało już
umowy lub zakończyło negocjacje z kilkunastoma działającymi na rynku dostawcami usług
VOD. Równolegle trwają rozmowy z kilkunastoma innymi podmiotami. Równocześnie
należy podkreślić, że umowy o zachowaniu poufności zawarte z niektórymi serwisami
streamingowymi są tak restrykcyjne, że nie pozwalają organizacji zbiorowego zarządzania
prawami autorskimi i prawami pokrewnymi informować nawet jej członków o samym fakcie
prowadzenia rozmów. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że czas trwania
negocjacji nie wstrzymuje ani nie ogranicza obowiązku zapłaty wynagrodzeń należnych
twórcom. Prawo do tzw. tantiem z Internetu obowiązuje od 20 września 2024 roku, a zatem
platformy są zobowiązane do uiszczania należności od tej daty bez względu na to, kiedy
zostanie zawarta umowa określająca zasady rozliczeń z organizacją zbiorowego zarządzania.
Odnosząc się do drugiej części pytania, wskazuję, że z tytułu eksploatacji utworów
w Internecie w 2024 r. pobrano 5,9 mln zł w 2024 r. oraz 10,4 mln w 2025 r., przy czym
wymienione kwoty dotyczą wyłącznie reprezentowanych przez SFP-ZAPA współtwórców
utworów audiowizualnych. Obejmują one należności uzyskane od zagranicznych organizacji
zbiorowego zarządzania z tytułu eksploatacji poza terytorium Polski repertuaru
chronionego przez SFP-ZAPA. Podane kwoty odnoszą się do pełnych lat kalendarzowych.
W odniesieniu do roku 2026 rezultaty wykonywania poszczególnych umów będzie można
rzetelnie ocenić w dłuższej perspektywie, wykraczającej poza pierwszy kwartał bieżącego
roku, ponieważ wpłaty należności przez użytkowników praw są realizowane w różnych
cyklach rozliczeniowych (niekoniecznie miesięcznych).
W odniesieniu do wynagrodzeń już wypłaconych współtwórcom utworów audiowizualnych
przez SFP-ZAPA z tytułu eksploatacji utworów audiowizualnych w Internecie informuję, że
w roku 2024 wypłacono 3,08 mln zł, natomiast w 2025 roku 7,67 mln zł. Należy przy tym
zaznaczyć, że większość kwot zainkasowanych w danym roku stanowią środki, wobec
których proces repartycji jest przeprowadzany w roku następnym (przykładowo wypłata
kwot pobranych przez SFP-ZAPA w drugim półroczu 2025 roku zostanie dokonana w roku
2026). Taki tryb dystrybucji środków wynika ze specyfiki działalności organizacji
zbiorowego zarządzania. Pozostaje też w zgodzie z przepisami ustawy o zbiorowym
zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, z których wynika, że podział i
wypłata przychodów z praw jest dokonywana w terminie 9 miesięcy od dnia zakończenia
roku obrotowego, w którym zostały one pobrane. Nadto termin też może ulec przesunięciu
z przyczyn obiektywnych, w szczególności związanych z nieprzekazywaniem informacji
niezbędnych do dokonania tego podziału lub tej wypłaty m.in. przez użytkowników praw.
Ad 2 i 3.
Wysokość kwot pobieranych i wypłacanych przez organizacje zbiorowego zarządzania
prawami autorskimi i prawami pokrewnymi z tytułu eksploatacji utworów audiowizualnych
w Internecie nie jest uzależniona od wieku uprawnionych. Wynagrodzenia wypłacane z
tytułu eksploatacji filmów i seriali w serwisach streamingowych są bezpośrednio powiązane
z faktycznym wykorzystaniem repertuaru współtwórców reprezentowanych przez
organizację. Wiek osób, którym należne są wynagrodzenia, jest zatem całkowicie
irrelewantny z punktu widzenia zasad zbiorowego zarządzania i nie stanowi ani kryterium
nabycia prawa do tantiem, ani danej uwzględnianej w procesie tak inkasa, jak i podziału oraz
wypłaty środków. Struktura wiekowa rzeczywistych beneficjentów jest zależna wyłącznie
od tego, jaki repertuar jest faktycznie wykorzystywany przez użytkowników, a nie
efektywności działania organizacji zbiorowego zarządzania.
Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że MKiDN nie dysponuje danymi nt. całkowitej
wartości tantiem dystrybuowanych w ostatnich latach do „młodych twórców filmowych”,
w tym „osób znajdujących się na początku swojej kariery zawodowej”. Organizacje
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
zbiorowego zarządzania nie mają obowiązku prowadzenia tego rodzaju wyodrębnionych
statystyk, w związku z czym dane te nie są przekazywane do MKiDN.
Ad 4.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami
pokrewnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1665) organizacja zbiorowego zarządzania jest
zobowiązana do dokonywania podziału i wypłaty przychodów z praw zgodnie z
regulaminem repartycji, zapewniając uprawnionym regularność, staranność, prawidłowość
oraz przejrzystość procesu podziału i wypłaty.
Nad realizacją powyższych obowiązków nadzór sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, który zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami
autorskimi i prawami pokrewnymi jest organem nadzoru nad organizacjami zbiorowego
zarządzania. Celem nadzoru, stosownie do art. 97 powołanej ustawy, jest zapewnienie
należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami
pokrewnymi w zakresie:
1) zgodności działalności organizacji zbiorowego zarządzania z przepisami prawa;
2) skutecznego funkcjonowania systemu zbiorowego zarządzania prawami autorskimi
i prawami pokrewnymi;
3) prawidłowego i terminowego podziału przychodów z praw i ich wypłaty uprawnionym.
Minister może również przeprowadzić kontrolę w organizacji zbiorowego zarządzania
i szczegółowo skontrolować prawidłowość podziału i wypłaty przychodów z praw.
Należy zatem stwierdzić, że Ministerstwo monitoruje sposób dystrybucji środków przez
organizacje zbiorowego zarządzania w ramach ustawowo przyznanych uprawnień
nadzorczych nad zgodnością ich działalności z przepisami prawa oraz zasadami określonymi
w regulaminach repartycji. Mechanizmy te służą zapewnieniu przejrzystości procesu
poboru, podziału i wypłaty środków oraz równego traktowania uprawnionych.
Uzupełniająco wskazuję również, że powołany w ad 1 niniejszej odpowiedzi obowiązek
sprawozdawczy organizacji zbiorowego zarządzania stanowi dodatkowy instrument służący
zapewnieniu przejrzystości ich działań oraz umożliwiający sprawowanie nadzoru nad
podziałem przychodów z praw i ich wypłaty uprawnionym.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --