Interpelacja w sprawie wdrażania technologii CCS w Polsce oraz skutków polityki klimatycznej Unii Europejskiej dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15953
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wdrażania technologii CCS w Polsce oraz skutków polityki klimatycznej Unii Europejskiej dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa
Zgłaszający: Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Krzysztof Tuduj, Witold Tumanowicz, Krzysztof Szymański, Krzysztof Mulawa
Data wpływu: 12-03-2026
Technologia wychwytu i składowania dwutlenku węgla (CCS) od lat promowana jest przez instytucje Unii Europejskiej jako jedno z kluczowych narzędzi realizacji celów klimatycznych. Jednocześnie doświadczenia międzynarodowe pokazują, że jest to technologia kosztowna, silnie uzależniona od dotacji publicznych, obarczona znacznym ryzykiem regulacyjnym i społecznym, a jej skuteczność w skali makro pozostaje niepewna. W praktyce projekty CCS często przesuwane są w czasie, redukowane lub wstrzymywane, nawet przez podmioty, które miały być jej światowymi liderami. W Europie w ostatnim czasie, ale tylko dzięki dużemu wsparciu rządowemu, zostały zrealizowane m.in. projekty Northern Lights w Norwegii oraz Ravenna CCS we Włoszech.
Szczególnie istotne jest to, że najwięksi gracze sektora energetycznego w Stanach Zjednoczonych Ameryki, w tym ExxonMobil, publicznie ograniczają swoje nakłady na technologie niskoemisyjne i CCS, wskazując na niepewną stopę zwrotu oraz wysokie koszty. Podważa to narrację, zgodnie z którą CCS miałaby być technologią dojrzałą i skalowalną, gotową do masowego wdrażania również w państwach takich jak Polska. Co warto też dodać, w USA wychwytywany CO2 jest wykorzystywany głównie do ponownego zatłaczania do złoża w ramach metody EOR (Enhanced Oil Recovery) przy złożach ropy naftowej oraz EGR (Enhanced Gas Recovery) przy złożach gazu ziemnego w celu podniesienia ciśnienia w złożach, a nie stricte do celów magazynowych związanych ze zmniejszeniem ilości CO2 w atmosferze.
Projektowane zmiany legislacyjne, a więc rozporządzenie ministra klimatu i środowiska zmieniające rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 września 2014 r. w sprawie obszarów, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, definiują miejsca sekwestracji CO2 w Polsce, co wynika z konieczności realizacji celów wynikających z Net-Zero Industry Act (NZIA). Brak realizacji celów wynikających z NZIA wymusi potrzebę zakupu uprawnień EU ETS.
W tym kontekście szczególne znaczenie ma projekt ECO2CEE, który był przedstawiany jako jeden z flagowych projektów CCS w Polsce i potencjalny filar realizacji zobowiązań UE. W przestrzeni publicznej oraz branżowej pojawiają się jednak sygnały, że Orlen SA rozważa lub planuje wycofanie się z jego realizacji. Jeżeli informacje te są prawdziwe, rodzi to fundamentalne pytania o realność całej strategii CCS w Polsce oraz o ryzyka przerzucania kosztów i odpowiedzialności na państwo i podatników.
Dodatkowo, według doniesień medialnych i branżowych, co najmniej kilkanaście dużych przedsiębiorstw europejskich wystąpiło przeciwko zapisom NZIA, wskazując, że obowiązki w zakresie zapewnienia zdolności sekwestracji CO2 od 2030 r. są nierealistyczne, kosztowne i nieproporcjonalne. To wszystko każe zadać pytanie, czy Polska nie zmierza w kierunku wdrażania polityki klimatycznej, która jest kwestionowana nawet przez tych, którzy mieli ją realizować.
W związku z powyższym kieruję następujące pytania:
Czy rząd RP nadal uznaje technologię CCS za jeden z filarów krajowej polityki klimatycznej mimo braku jej powszechnego, ekonomicznie opłacalnego zastosowania oraz rosnącej krytyki tej technologii na świecie?
Jak rząd ocenia realność wdrożenia CCS w Polsce w sytuacji, gdy kluczowe projekty pozostają na etapie koncepcyjnym, a część największych przedsiębiorstw energetycznych – w tym z USA – ogranicza swoje zaangażowanie w tego typu technologie?
Na jakim etapie znajduje się obecnie projekt ECO2CEE i jakie są aktualne deklaracje wszystkich jego kluczowych uczestników, w tym spółki Orlen SA, co do dalszego zaangażowania finansowego i organizacyjnego?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada wiedzę o planach wycofania się Orlen SA z projektu ECO2CEE i czy takie informacje były przedmiotem analiz lub rozmów z zarządem spółki?
Jakie jest stanowisko rządu wobec NZIA, który de facto narzuca państwom członkowskim obowiązki w zakresie sekwestracji CO2 bez zagwarantowania adekwatnego finansowania oraz bez uwzględnienia zróżnicowanych warunków geologicznych i gospodarczych poszczególnych państw?
Czy Polska rozważa podjęcie działań na forum Unii Europejskiej w celu zakwestionowania lub renegocjacji zapisów NZIA, zwłaszcza w świetle sprzeciwu zgłaszanego przez liczne przedsiębiorstwa europejskie wobec tej regulacji?
NZIA nie przewiduje możliwości sekwestracji CO2 w Norwegii oraz Wielkiej Brytanii (państwach najbardziej zaawansowanych pod względem wdrażania technologii CCS). Jednocześnie pojawiają się sygnały, że do 2030 r. nie uda się spełnić wymogu zdolności sekwestracji na poziomie 50 mln ton. Czy Ministerstwu Klimatu i Środowiska są znane informacje, biorąc pod uwagę możliwy storage gap w Europie, dotyczące możliwości uwzględnienia jednak tych państw w procesie sekwestracji CO2?
Jak rząd zamierza zagwarantować bezpieczeństwo środowiskowe i społeczne lokalnych społeczności w przypadku lokalizacji miejsc sekwestracji CO2 na lądzie oraz kto poniesie odpowiedzialność za ewentualne szkody w długim horyzoncie czasowym?
Z poważaniem
Krzysztof Bosak
Wicemarszałek Sejmu RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12814 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIE-WI.0500.1.2026.MŚ
4286060.17446097.14173128
Warszawa, 02-04-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posła Krzysztofa Bosaka oraz grupy Posłów
(K10INT15953)
Temat: wdrażania technologii CCS w Polsce oraz skutków polityki klimatycznej Unii
Europejskiej dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15953, Posła Krzysztofa Bosaka oraz grupy Posłów,
przekazuję odpowiedź Ministra Klimatu i Środowiska.
Pytanie nr 1: Czy rząd RP nadal uznaje technologię CCS za jeden z filarów krajowej polityki
klimatycznej, mimo braku jej powszechnego, ekonomicznie opłacalnego zastosowania
oraz rosnącej krytyki tej technologii na świecie?
Odpowiedź:
Rząd Rzeczypospolitej Polskiej postrzega wdrożenie technologii wychwytu i składowania
dwutlenku węgla CCS (ang. Carbon Capture and Storage) oraz wychwytu i wykorzystania
dwutlenku węgla (ang. Carbon Capture and Utilisation) jako jedno z narzędzi w procesie
redukcji emisji oraz utrzymania konkurencyjności krajowego przemysłu energochłonnego.
Dotyczy to w szczególności sektorów takich jak: cementowy, chemiczny, stalowy,
petrochemiczny czy wapienniczy, w których znaczna część emisji CO2 ma charakter
procesowy. Oznacza to, że obecnie nie istnieją techniczne alternatywy umożliwiające
redukcję tych emisji bez zastosowania technologii CCS/CCU.
Polska należy do państw UE o najwyższym udziale sektorów energochłonnych w PKB.
Przemysł energochłonny, wraz z sektorem budowlanym, odpowiada za około 13% wartości
dodanej brutto w polskiej gospodarce oraz wytwarza ponad 7% PKB. Branże te stanowią
fundament krajowej produkcji i odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu ciągłości
strategicznych łańcuchów wartości.
W związku z powyższym wykluczenie stosowania CCS i CCU w Polsce niosłoby ryzyko
poważnego pogorszenia konkurencyjności polskiego przemysłu energochłonnego, a w
skrajnych przypadkach – przenoszenia produkcji poza Polskę. Mogłoby to mieć znaczące
konsekwencje dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa, rynku pracy oraz pozycji Polski
w europejskich łańcuchach dostaw. Podkreślenie roli tej technologii w dokumentach
programowych znajduje duże wsparcie ze strony przemysłu energochłonnego i stanowi
odpowiedź na oczekiwania branży.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w dokumentach strategicznych państwa, w tym
zarówno w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK), jak i w projektowanej
Strategii Rozwoju Polski do 2035 r., które jednoznacznie wskazują technologie CCS/CCU
jako niezbędne uzupełnienie dla osiągnięcia krajowych celów klimatycznych jak i utrzymania
długoterminowej konkurencyjności przemysłu.
-- 1 of 5 --
Warto zaznaczyć, że obserwowane jest przyspieszenie rozwoju tej technologii na arenie
międzynarodowej. Według danych Global CCS Institute oraz Międzynarodowej agencji
Energii (MAE) obecnie na świecie funkcjonują już 54 projekty CCS w skali przemysłowej,
obejmujące zatłaczanie co najmniej 100 tys. ton CO₂ rocznie. Projekty te są realizowane
m.in. w USA, Kanadzie i Wielkiej Brytanii, czy Norwegii. Aktywne w tym zakresie są państwa
UE takie jak Dania, Niderlandy, Włochy, Grecja i Rumunia. Doświadczenia tych państw
pokazują, że technologie CCS mogą być wdrażane z powodzeniem i zyskują coraz większe
znaczenie w polityce przemysłowej, co stanowi ważny punkt odniesienia dla działań
podejmowanych obecnie w Polsce.
Pytanie nr 2: Jak rząd ocenia realność wdrożenia CCS w Polsce w sytuacji, gdy kluczowe
projekty pozostają na etapie koncepcyjnym, a część największych przedsiębiorstw
energetycznych – w tym z USA – ogranicza swoje zaangażowanie w tego typu
technologie?
Odpowiedź:
Dostępne publikacje kluczowych organizacji zajmujących się technologiami energetycznymi
i dekarbonizacyjnymi nie wskazują na wycofywanie zainteresowania państw
i przedsiębiorstw technologią CCS. Informacje dotyczące projektów CCS zostały zawarte w
odpowiedzi na pytanie 1. W ostatnich latach obserwuje się także rozwój przepisów
adresowanych dla tej technologii. Wzrost zainteresowania wiąże się ze zmianą postrzegania
roli przemysłu w UE – obecnie nie ma wątpliwości, że zachowanie sektora przemysłu w UE
stanowi o bezpieczeństwie gospodarek unijnych i ich odporności gospodarczej na kryzysy i
wyzwania geopolityczne.
Jednocześnie należy wskazać, iż technologie CCS generalnie są postrzegane jako
uzupełniające w stosunku do innych technologii dekarbonizacyjnych i koncentrują się na
obszarach i branżach, które nie mają obecnie alternatywy. Nie wszystkie państwa odczuwają
potrzebę rozwoju tej technologii np. ze względu na ograniczony sektor przedsiębiorstw
energochłonnych.
Rozwój technologii CCS/CCU w Polsce znajduje się na wczesnym etapie, a część projektów
faktycznie jest obecnie w fazie koncepcyjnej. Z tego względu Ministerstwo Klimatu i
Środowiska „MKiŚ” pracuje nad stworzeniem kompleksowych ram prawnych
umożliwiających funkcjonowanie i rozwój rynku CCS.
Równolegle MKiŚ opracowuje ponadsektorową strategię rządową dotyczącą rozwoju
technologii wychwytu, transportu, utylizacji i składowania dwutlenku węgla, obejmującą
horyzont czasowy do 2040 r. z perspektywą do 2050 r. Dokument ten określi potrzeby
w zakresie rozwoju technologii CCS w Polsce oraz warunki rozwoju tej technologii. Prace
nad strategią są prowadzone w stałym dialogu z przedsiębiorstwami i ekspertami
branżowymi, Takie podejście pozwala na bieżąco reagować na wyzwania rynkowe oraz
doświadczenia podmiotów krajowych jak i zagranicznych.
Pytanie nr 3: Na jakim etapie znajduje się obecnie projekt ECO2CEE i jakie są aktualne
deklaracje wszystkich jego kluczowych uczestników, w tym ORLEN S.A., co do dalszego
zaangażowania finansowego i organizacyjnego?
Odpowiedź:
-- 2 of 5 --
Projekt ECO2CEE zakładający budowę terminala eksportowo-importowego CO2 jest
obecnie w fazie przed decyzja inwestycyjną. ORLEN S.A. jest częścią projektu, przy czym
spółka wskazuje, że zakres jej zaangażowania może ulec zmianie w odniesieniu do
wybranych komponentów, jednocześnie koncentrując swoje działania na rozwoju
możliwości składowania CO₂ na lądzie w Polsce, uwzględniając znacznie niższe koszty
takiego składowania, niż w składowiskach podmorskich ustanawianych na Morzu
Północnym. Grupa Orlen S.A. potwierdza swoje zainteresowanie technologią CCS w swoich
dokumentach i strategiach. Strategia 2035 wskazuje ten obszar jako nowy obszar budowy
kompetencji oraz zakłada podejmowanie działań mających na celu zapewnienie usług
wychwytu, transportu i składowania w ilości 4 milionów ton CO2, czyli ilości przybliżonej do
nałożonego na Grupę Orlen obowiązku w zakresie wkładu w realizację unijnego celu
dostępnej mocy zatłaczania CO₂ określonego w tzw. Net Zero Industry Act.
Pytanie nr 4: Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada wiedzę o planach wycofania
się ORLEN S.A. z projektu ECO2CEE i czy takie informacje były przedmiotem analiz lub
rozmów z zarządem spółki?
Odpowiedź:
Przedstawiciele Spółki informowali MKIŚ o rozważaniu zmiany roli we wspomnianym
przedsięwzięciu, nie o wycofaniu się z niego.
Pytanie nr 5: Jakie jest stanowisko rządu wobec NZIA, który de facto narzuca państwom
członkowskim obowiązki w zakresie sekwestracji CO2, bez zagwarantowania
adekwatnego finansowania oraz bez uwzględnienia zróżnicowanych warunków
geologicznych i gospodarczych poszczególnych państw?
Odpowiedź:
Rozporządzenie (UE) Net‑Zero Industry Act (NZIA) zostało opublikowane w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 28 czerwca 2024 r. Jako rozporządzenie UE jest
stosowane bezpośrednio, bez konieczności implementacji do krajowego porządku
prawnego. NZIA stanowi istotny element unijnej polityki przemysłowej. Regulacja obejmuje
również technologię CCS jako jedną z kluczowych technologii wspierających osiągnięcie
neutralności klimatycznej i autonomii technologicznej UE. Rozporządzenie zakłada przede
wszystkim uproszczenie procedur dla inwestycji w nowe technologie energetyczne, których
rozwój ma na celu ograniczenie uzależnienia importowego Unii i budowę własnych
łańcuchów dostaw komponentów niezbędnych dla wykorzystania własnego potencjału UE
w zakresie energii i przemysłu. Uproszczenie procedur administracyjnych dla rozwoju
infrastruktury CCS w UE, które zakłada NZIA, może stanowić ważny impuls inwestycyjny
także dla polskich przedsiębiorstw. Rząd RP pozostaje zaangażowany w proces wdrażania
NZIA oraz w działania mające na celu zapewnienie, aby proces ten uwzględniał różnice
między państwami członkowskimi oraz realne możliwości wsparcia dla rozwoju
infrastruktury oraz budowę spójnego i zintegrowanego rynku CCS w Polsce.
Należy wskazać, że unijne instrumenty wsparcia m.in. takie jak Innovation Fund czy CEF
obejmują technologię CCS. Jednym z projektów, który otrzymał dofinansowanie z UE jest
wspomniany już ECO2CEE.
Finansowe wsparcie dekarbonizacji sektora przemysłowego na poziomie europejskim
przewidywane jest także w nowoprojektowanych instrumentach i mechanizmach jak
Fundusz Konkurencyjności i Europejski Bank Dekarbonizacji Przemysłu.
-- 3 of 5 --
Pytanie nr 6: Czy Polska rozważa podjęcie działań na forum Unii Europejskiej w celu
zakwestionowania lub renegocjacji zapisów NZIA, zwłaszcza w świetle sprzeciwu
zgłaszanego przez liczne przedsiębiorstwa europejskie wobec tej regulacji?
Odpowiedź:
Aktualnie nie przewiduje się renegocjacji Rozporządzenia NZIA. Zgodnie z zasadami
funkcjonowania UE inicjatywa legislacyjna nie leży po stronie Komisji Europejskiej. MKIŚ na
bieżąco monitoruje działania podejmowane przez m.in. podmioty z branży ropy i gazu, które
zdecydowały się na zaskarżanie obowiązku realizacji unijnego celu dotyczącego dostępnej
mocy zatłaczania CO₂ i analizuje przedkładane argumenty.
Pytanie nr 7: NZIA nie przewiduje możliwości sekwestracji CO2 w Norwegii oraz Wielkiej
Brytanii (najbardziej zaawansowane państwa, jeżeli chodzi o wdrażanie technologii CCS),
przy czym pojawiają się sygnały, że do 2030 r. nie uda się spełnić wymogu zdolności
sekwestracji na poziomie 50 mln ton. Czy Ministerstwu Klimatu i Środowiska są znane
informacje, biorąc pod uwagę możliwy storage gap w Europie na temat możliwości
uwzględnienia jednak tych państw do sekwestracji CO2?
Odpowiedź:
Podejmowane są dyskusje na temat umożliwienia wykorzystania zdolności sekwestracji na
terenie wskazanych krajów.
Pytanie nr 8: Jak rząd zamierza zagwarantować bezpieczeństwo środowiskowe i społeczne
lokalnych społeczności w przypadku lokalizacji miejsc sekwestracji CO2 na lądzie oraz kto
poniesie odpowiedzialność za ewentualne szkody w długim horyzoncie czasowym?
Odpowiedź:
Zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze zastosowanie technologii CCS
wymaga każdorazowo szczegółowego rozpoznania warunków geologicznych planowanego
miejsca składowania oraz spełnienia rygorystycznych norm bezpieczeństwa. Obejmuje to
przeprowadzenie kompleksowych badań geologicznych w tym szczelności struktur
geologicznych, przed rozpoczęciem procesu oraz późniejsze, stałe monitorowanie
zachowania złoża, aby wykluczyć możliwość migracji CO₂ i zapewnić stabilność formacji.
Rozpoczęcie działalności w zakresie składowania CO₂ wymaga uzyskania koncesji, w
ramach udzielania której weryfikowane jest spełnienie przez przedsiębiorcę ścisłych
wymagań, m.in. w zakresie szczelności magazynu. Zasady nadzoru, monitorowania oraz
odpowiedzialności za ewentualne szkody są precyzyjnie uregulowane w przepisach
wspomnianej ustawy – Prawo geologiczne i górnicze.
Akceptacja społeczna jest kluczowym warunkiem dla rozwoju technologii CCS/CCU w
Polsce. Dlatego Resort przygotowuje działania informacyjne i edukacyjne, które mają na
celu wyjaśnienie istoty tych technologii, ich znaczenia dla krajowej gospodarki,
potencjalnych korzyściach dla lokalnych społeczności wynikających z ich rozwoju a także
wpływ na bezpieczeństwo ludzi i środowiska naturalnego w miejscach potencjalnej
lokalizacji składowisk CO₂. MKIŚ zaleca także potencjalnym inwestorom prowadzenie
otwartego dialogu ze społecznościami lokalnymi w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości
i uzyskania akceptacji dla inwestycji, resort pozyskuje doświadczenia w tym zakresie z
innych państw w których ramy dla rozwoju technologii CCS są bardziej zaawansowane.
Należy także wskazać, że ustanowienie składowiska stanowi inwestycję wymagającą
przygotowania przez inwestora oceny oddziaływania na środowisko. Powyższe podejście
-- 4 of 5 --
gwarantuje zachowanie wszelkiej staranności w zakresie zapewnienia interesów
środowiskowych i bezpieczeństwa dla lokalnych społeczności.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 5 of 5 --