Interpelacja nr 15944
Interpelacja w sprawie barier przy wpłacaniu oszczędności w formie gotówkowej przez osoby starsze
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (45%)
Podatki, Finanse i Budżet (30%)
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie barier przy wpłacaniu oszczędności w formie gotówkowej przez osoby starsze
Interpelacja nr 15944
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie barier przy wpłacaniu oszczędności w formie gotówkowej przez osoby starsze
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 12-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby starsze, które sygnalizują problem związany z deponowaniem oszczędności w placówkach bankowych. Seniorzy, kierowani poczuciem odpowiedzialności oraz lękiem przed powszechnymi oszustwami metodami „na wnuczka” czy „na policjanta”, decydują się na przeniesienie swoich wieloletnich oszczędności z domowych schowków na bezpieczne rachunki bankowe.
Niestety, w niektórych przypadkach napotykają oni na barierę. Banki, powołując się na przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML), wymagają udokumentowania źródła pochodzenia wpłacanych środków. O ile w przypadku transakcji bieżących jest to możliwe, o tyle w przypadku oszczędności gromadzonych przez 30, 40 czy nawet 50 lat, obywatele nie są w stanie przedstawić archiwalnych dokumentów potwierdzających każdą odłożoną kwotę.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi skali odmów przyjmowania wpłat gotówkowych przez banki lub blokad rachunków osób starszych w związku z procedurami AML?
Czy planowane jest wydanie wytycznych dla banków i Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), które rekomendowałyby uwzględnianie specyficznej sytuacji seniorów oraz dopuszczenie oświadczenia o gromadzeniu środków przez dekady jako wystarczającego dowodu pochodzenia środków dla osób powyżej określonego roku życia?
W jaki sposób resort finansów zamierza pogodzić walkę z szarą strefą z bezpieczeństwem najstarszych obywateli, dla których bank powinien być miejscem bezpiecznego schronienia kapitału?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie kwoty (wyższej niż standardowe limity transakcyjne), do której seniorzy mogliby jednorazowo zalegalizować swoje domowe oszczędności na rachunku bankowym bez konieczności przedstawiania historycznej dokumentacji?
Z poważaniem
Interpelacja nr 15944
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie barier przy wpłacaniu oszczędności w formie gotówkowej przez osoby starsze
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 12-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się osoby starsze, które sygnalizują problem związany z deponowaniem oszczędności w placówkach bankowych. Seniorzy, kierowani poczuciem odpowiedzialności oraz lękiem przed powszechnymi oszustwami metodami „na wnuczka” czy „na policjanta”, decydują się na przeniesienie swoich wieloletnich oszczędności z domowych schowków na bezpieczne rachunki bankowe.
Niestety, w niektórych przypadkach napotykają oni na barierę. Banki, powołując się na przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (AML), wymagają udokumentowania źródła pochodzenia wpłacanych środków. O ile w przypadku transakcji bieżących jest to możliwe, o tyle w przypadku oszczędności gromadzonych przez 30, 40 czy nawet 50 lat, obywatele nie są w stanie przedstawić archiwalnych dokumentów potwierdzających każdą odłożoną kwotę.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi skali odmów przyjmowania wpłat gotówkowych przez banki lub blokad rachunków osób starszych w związku z procedurami AML?
Czy planowane jest wydanie wytycznych dla banków i Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), które rekomendowałyby uwzględnianie specyficznej sytuacji seniorów oraz dopuszczenie oświadczenia o gromadzeniu środków przez dekady jako wystarczającego dowodu pochodzenia środków dla osób powyżej określonego roku życia?
W jaki sposób resort finansów zamierza pogodzić walkę z szarą strefą z bezpieczeństwem najstarszych obywateli, dla których bank powinien być miejscem bezpiecznego schronienia kapitału?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie kwoty (wyższej niż standardowe limity transakcyjne), do której seniorzy mogliby jednorazowo zalegalizować swoje domowe oszczędności na rachunku bankowym bez konieczności przedstawiania historycznej dokumentacji?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6187 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 31 marca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelacje 15944
Znak sprawy: IF9.054.1.2026
Kontakt: sekretariat IF
tel.: +48 22 694 30 60
e-mail: sekretariat.if@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr 15944 Pani Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Doroty
Marek, uprzejmie informuję co następuje.
Organy informacji finansowej działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Dlatego
zbieranie informacji odbywa się na podstawie i w zakresie przepisów przyznających takie
uprawnienia. Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644) – zwana dalej ustawą, umożliwiają zbieranie informacji
o zastosowaniu blokady rachunku lecz nie upoważniają do stosowania w takich przypadkach
kwantyfikacji o wiek klientów instytucji obowiązanych. Również odmowy przyjmowania
wpłat gotówkowych przez banki jeżeli nie wiążą się z zawiadomieniem Generalnego
Inspektora o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie popełnienia
przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, nie są rejestrowane.
Odnosząc się zagadnienia odmów przyjęcia wpłaty środków finansowych przez bank
(deriskingu) należy wskazać, że Generalny Inspektor opublikował w tym zakresie komunikat
nr 73:
https://www.gov.pl/web/finanse/komunikat-nr-73-w-sprawie-wykluczania-niektorych-
kategorii-klientow-z-nawiazywania-stosunkow-gospodarczych-derisking-oraz-skarg-
wnoszonych-do-generalnego-inspektora-informacji-finansowej-przez-klientow-instytucji-
obowiazanych
Każda decyzja dotycząca klienta powinna zostać oparta na indywidualnej analizie i wypełniać
obowiązki dla instytucji obowiązanych w zakresie stosowania środków bezpieczeństwa
finansowego określonego w ustawie.
-- 1 of 3 --
2/3
Odnosząc się do pytań o wydanie wytycznych dla banków i Generalnego Inspektora
Informacji Finansowej (GIIF), które rekomendowałyby uwzględnianie specyficznej sytuacji
seniorów oraz dopuszczenie oświadczenia o gromadzeniu środków przez dekady jako
wystarczającego dowodu pochodzenia środków dla osób powyżej określonego roku życia,
oraz czy rozważane jest wprowadzenie kwoty (wyższej niż standardowe limity transakcyjne),
do której seniorzy mogliby jednorazowo zalegalizować swoje domowe oszczędności na
rachunku bankowym bez konieczności przedstawiania historycznej dokumentacji, należy
stwierdzić co następuje.
Przepisy ustawy stanowią realizację przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2015/849 z 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu
finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Dlatego ich zmiana lub
wydanie wytycznych prowadzące do zmiany ustawowo określonych obowiązków jest
niemożliwe z uwagi na konieczność zachowania prawidłowego wdrożenia przepisów prawa
europejskiego.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy, instytucje obowiązane (np. banki) stosują wobec swoich
klientów środki bezpieczeństwa finansowego. Instytucje obowiązane rozpoznają ryzyko
prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z
transakcją okazjonalną oraz oceniają poziom rozpoznanego ryzyka.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy: środki bezpieczeństwa finansowego obejmują
badanie źródła pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta - w
przypadkach uzasadnionych okolicznościami. Przypadki, w których środki bezpieczeństwa
finansowego powinny być zastosowane zostały określone w art. 35 ustawy.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy: w przypadku gdy instytucja obowiązana nie może zastosować
jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1:
1) nie nawiązuje stosunków gospodarczych;
2) nie przeprowadza transakcji okazjonalnej;
3) nie przeprowadza transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego;
4) rozwiązuje stosunki gospodarcze.
Określenie obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego o badanie źródeł
pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta jest systemowym
rozwiązaniem wdrażającym przepisy prawa Unii Europejskiej. Obecnie obowiązujące
rozwiązania prawne mają skutecznie zabezpieczać system finansowy przed napływem
środków finansowych pochodzących z nielegalnych źródeł. Dodać również należy, że klient
banku, którego prawa zostały ograniczone ma prawo skierować wniosek o rozpatrzenie
sprawy przez Rzecznika Finansowego lub wystąpić z powództwem do sądu powszechnego.
Badanie źródeł pochodzenia wartości majątkowych uwzględniono również w przepisach
podatkowych. Dowodzenie pochodzenia środków pieniężnych (wysokości posiadanych
oszczędności z wielu lat) może być przedmiotem postępowania dowodowego
-- 2 of 3 --
3/3
(z uwzględnieniem m.in. art. 165, 180, 181 ustawy Ordynacja Podatkowa), które jest
elementem postępowań podatkowych np. w sprawach ustalenia przychodów podatnika
nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Z powyższych względów nie są planowane w przedmiotowym zakresie zmiany legislacyjne.
Ministerstwo Finansów pracuje nad zmianami w przepisach dotyczących ustawy - prawo
bankowe w ramach specjalnego zespołu zajmującego się przeciwdziałaniem przestępczości
na rynku finansowym, działającego przy Ministerstwie Sprawiedliwości. Prace te obejmują
m.in. propozycje zmian ustawowych, które mają umożliwić wprowadzenie dla przelewów w
złotych usługi weryfikacji odbiorcy płatności (tzw. „VoP” – Verification of Payee). Usługa ta
polega na sprawdzeniu, czy numer rachunku i nazwa odbiorcy wpisane przez płatnika są
zgodne z danymi właściciela rachunku, które posiada bank odbiorcy. W praktyce oznacza to
wymianę informacji między dostawcami usług płatniczych płatnika i odbiorcy oraz
przekazanie odpowiedzi, czy dane są zgodne, niezgodne lub zbliżone (tzw. „close match”).
Celem jest szybsze wykrywanie podejrzanych operacji i ograniczanie oszustw, które często
dotykają osoby w trudniejszej sytuacji życiowej, zwłaszcza seniorów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 31 marca 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelacje 15944
Znak sprawy: IF9.054.1.2026
Kontakt: sekretariat IF
tel.: +48 22 694 30 60
e-mail: sekretariat.if@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr 15944 Pani Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Doroty
Marek, uprzejmie informuję co następuje.
Organy informacji finansowej działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Dlatego
zbieranie informacji odbywa się na podstawie i w zakresie przepisów przyznających takie
uprawnienia. Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644) – zwana dalej ustawą, umożliwiają zbieranie informacji
o zastosowaniu blokady rachunku lecz nie upoważniają do stosowania w takich przypadkach
kwantyfikacji o wiek klientów instytucji obowiązanych. Również odmowy przyjmowania
wpłat gotówkowych przez banki jeżeli nie wiążą się z zawiadomieniem Generalnego
Inspektora o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie popełnienia
przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, nie są rejestrowane.
Odnosząc się zagadnienia odmów przyjęcia wpłaty środków finansowych przez bank
(deriskingu) należy wskazać, że Generalny Inspektor opublikował w tym zakresie komunikat
nr 73:
https://www.gov.pl/web/finanse/komunikat-nr-73-w-sprawie-wykluczania-niektorych-
kategorii-klientow-z-nawiazywania-stosunkow-gospodarczych-derisking-oraz-skarg-
wnoszonych-do-generalnego-inspektora-informacji-finansowej-przez-klientow-instytucji-
obowiazanych
Każda decyzja dotycząca klienta powinna zostać oparta na indywidualnej analizie i wypełniać
obowiązki dla instytucji obowiązanych w zakresie stosowania środków bezpieczeństwa
finansowego określonego w ustawie.
-- 1 of 3 --
2/3
Odnosząc się do pytań o wydanie wytycznych dla banków i Generalnego Inspektora
Informacji Finansowej (GIIF), które rekomendowałyby uwzględnianie specyficznej sytuacji
seniorów oraz dopuszczenie oświadczenia o gromadzeniu środków przez dekady jako
wystarczającego dowodu pochodzenia środków dla osób powyżej określonego roku życia,
oraz czy rozważane jest wprowadzenie kwoty (wyższej niż standardowe limity transakcyjne),
do której seniorzy mogliby jednorazowo zalegalizować swoje domowe oszczędności na
rachunku bankowym bez konieczności przedstawiania historycznej dokumentacji, należy
stwierdzić co następuje.
Przepisy ustawy stanowią realizację przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2015/849 z 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu
finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Dlatego ich zmiana lub
wydanie wytycznych prowadzące do zmiany ustawowo określonych obowiązków jest
niemożliwe z uwagi na konieczność zachowania prawidłowego wdrożenia przepisów prawa
europejskiego.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy, instytucje obowiązane (np. banki) stosują wobec swoich
klientów środki bezpieczeństwa finansowego. Instytucje obowiązane rozpoznają ryzyko
prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z
transakcją okazjonalną oraz oceniają poziom rozpoznanego ryzyka.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy: środki bezpieczeństwa finansowego obejmują
badanie źródła pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta - w
przypadkach uzasadnionych okolicznościami. Przypadki, w których środki bezpieczeństwa
finansowego powinny być zastosowane zostały określone w art. 35 ustawy.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy: w przypadku gdy instytucja obowiązana nie może zastosować
jednego ze środków bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w art. 34 ust. 1:
1) nie nawiązuje stosunków gospodarczych;
2) nie przeprowadza transakcji okazjonalnej;
3) nie przeprowadza transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego;
4) rozwiązuje stosunki gospodarcze.
Określenie obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego o badanie źródeł
pochodzenia wartości majątkowych będących w dyspozycji klienta jest systemowym
rozwiązaniem wdrażającym przepisy prawa Unii Europejskiej. Obecnie obowiązujące
rozwiązania prawne mają skutecznie zabezpieczać system finansowy przed napływem
środków finansowych pochodzących z nielegalnych źródeł. Dodać również należy, że klient
banku, którego prawa zostały ograniczone ma prawo skierować wniosek o rozpatrzenie
sprawy przez Rzecznika Finansowego lub wystąpić z powództwem do sądu powszechnego.
Badanie źródeł pochodzenia wartości majątkowych uwzględniono również w przepisach
podatkowych. Dowodzenie pochodzenia środków pieniężnych (wysokości posiadanych
oszczędności z wielu lat) może być przedmiotem postępowania dowodowego
-- 2 of 3 --
3/3
(z uwzględnieniem m.in. art. 165, 180, 181 ustawy Ordynacja Podatkowa), które jest
elementem postępowań podatkowych np. w sprawach ustalenia przychodów podatnika
nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Z powyższych względów nie są planowane w przedmiotowym zakresie zmiany legislacyjne.
Ministerstwo Finansów pracuje nad zmianami w przepisach dotyczących ustawy - prawo
bankowe w ramach specjalnego zespołu zajmującego się przeciwdziałaniem przestępczości
na rynku finansowym, działającego przy Ministerstwie Sprawiedliwości. Prace te obejmują
m.in. propozycje zmian ustawowych, które mają umożliwić wprowadzenie dla przelewów w
złotych usługi weryfikacji odbiorcy płatności (tzw. „VoP” – Verification of Payee). Usługa ta
polega na sprawdzeniu, czy numer rachunku i nazwa odbiorcy wpisane przez płatnika są
zgodne z danymi właściciela rachunku, które posiada bank odbiorcy. W praktyce oznacza to
wymianę informacji między dostawcami usług płatniczych płatnika i odbiorcy oraz
przekazanie odpowiedzi, czy dane są zgodne, niezgodne lub zbliżone (tzw. „close match”).
Celem jest szybsze wykrywanie podejrzanych operacji i ograniczanie oszustw, które często
dotykają osoby w trudniejszej sytuacji życiowej, zwłaszcza seniorów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --