Interpelacja nr 15894
Interpelacja w sprawie przygotowania ogólnopolskiej kampanii informacyjnej dla seniorów dotyczącej rozpoznawania fałszywej korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przygotowania ogólnopolskiej kampanii informacyjnej dla seniorów dotyczącej rozpoznawania fałszywej korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne
Interpelacja nr 15894
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przygotowania ogólnopolskiej kampanii informacyjnej dla seniorów dotyczącej rozpoznawania fałszywej korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Iwona Maria Kozłowska, Jacek Niedźwiedzki, Henryka Krzywonos-Strycharska
Data wpływu: 10-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się obywatel, który poinformował o otrzymaniu korespondencji podpisanej przez osobę podającą się za przedstawiciela rzecznika finansowego. Z przekazanych informacji wynika jednak, że nadawca nie był związany z tą instytucją, a korespondencja stanowiła próbę podszycia się pod organ państwowy. Jednocześnie ten obywatel otrzymał również odpowiedź od rzecznika prasowego rzecznika finansowego, która potwierdza, że wcześniej przesłana wiadomość pochodziła od osoby nieuprawnionej.
Sytuacja ta budzi poważne obawy, ponieważ coraz częściej dochodzi do przypadków podszywania się pod instytucje państwowe, w tym w szczególności pod urzędy odpowiedzialne za ochronę interesów obywateli w sprawach finansowych. Zjawisko to jest szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, które często nie mają możliwości technicznych lub kompetencji cyfrowych pozwalających jednoznacznie zweryfikować autentyczność otrzymywanej korespondencji.
Zgłaszający sprawę obywatel wskazuje, że osoby w podeszłym wieku mogą mieć poważne trudności z odróżnieniem prawdziwej korespondencji instytucji publicznej od fałszywej wiadomości wysłanej przez oszustów. W konsekwencji może to prowadzić do wyłudzeń danych osobowych, środków finansowych lub innych nadużyć.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów oraz rzecznik finansowy prowadzą monitoring przypadków podszywania się pod tę instytucję w korespondencji kierowanej do obywateli?
Czy w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby zgłoszeń dotyczących fałszywej korespondencji podszywającej się pod rzecznika finansowego lub inne instytucje publiczne związane z rynkiem finansowym?
Czy jest planowane uruchomienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej skierowanej w szczególności do seniorów, której celem byłoby ułatwienie rozpoznawania fałszywej korespondencji oraz ostrzeganie przed próbami oszustw?
Czy jest rozważane wprowadzenie jednolitych zasad oznaczania oficjalnej korespondencji instytucji publicznych (np. przez system weryfikacji elektronicznej, oznaczenia lub inne mechanizmy umożliwiające obywatelom szybkie sprawdzenie autentyczności nadawcy)?
Gdzie obywatel, który otrzyma korespondencję podszywającą się pod instytucję państwową, powinien zgłosić taki przypadek – czy istnieje jeden centralny punkt zgłoszeń dla tego typu nadużyć?
Zjawisko podszywania się pod instytucje publiczne stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa finansowego obywateli. W mojej ocenie szczególnej ochrony wymagają osoby starsze, które często są celem tego typu działań. Dlatego też zasadne wydaje się podjęcie działań informacyjnych oraz stworzenie jasnych procedur pozwalających obywatelom szybko zweryfikować autentyczność otrzymanej korespondencji i zgłosić próbę oszustwa.
Interpelacja nr 15894
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przygotowania ogólnopolskiej kampanii informacyjnej dla seniorów dotyczącej rozpoznawania fałszywej korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Iwona Maria Kozłowska, Jacek Niedźwiedzki, Henryka Krzywonos-Strycharska
Data wpływu: 10-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłosił się obywatel, który poinformował o otrzymaniu korespondencji podpisanej przez osobę podającą się za przedstawiciela rzecznika finansowego. Z przekazanych informacji wynika jednak, że nadawca nie był związany z tą instytucją, a korespondencja stanowiła próbę podszycia się pod organ państwowy. Jednocześnie ten obywatel otrzymał również odpowiedź od rzecznika prasowego rzecznika finansowego, która potwierdza, że wcześniej przesłana wiadomość pochodziła od osoby nieuprawnionej.
Sytuacja ta budzi poważne obawy, ponieważ coraz częściej dochodzi do przypadków podszywania się pod instytucje państwowe, w tym w szczególności pod urzędy odpowiedzialne za ochronę interesów obywateli w sprawach finansowych. Zjawisko to jest szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, które często nie mają możliwości technicznych lub kompetencji cyfrowych pozwalających jednoznacznie zweryfikować autentyczność otrzymywanej korespondencji.
Zgłaszający sprawę obywatel wskazuje, że osoby w podeszłym wieku mogą mieć poważne trudności z odróżnieniem prawdziwej korespondencji instytucji publicznej od fałszywej wiadomości wysłanej przez oszustów. W konsekwencji może to prowadzić do wyłudzeń danych osobowych, środków finansowych lub innych nadużyć.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów oraz rzecznik finansowy prowadzą monitoring przypadków podszywania się pod tę instytucję w korespondencji kierowanej do obywateli?
Czy w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby zgłoszeń dotyczących fałszywej korespondencji podszywającej się pod rzecznika finansowego lub inne instytucje publiczne związane z rynkiem finansowym?
Czy jest planowane uruchomienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej skierowanej w szczególności do seniorów, której celem byłoby ułatwienie rozpoznawania fałszywej korespondencji oraz ostrzeganie przed próbami oszustw?
Czy jest rozważane wprowadzenie jednolitych zasad oznaczania oficjalnej korespondencji instytucji publicznych (np. przez system weryfikacji elektronicznej, oznaczenia lub inne mechanizmy umożliwiające obywatelom szybkie sprawdzenie autentyczności nadawcy)?
Gdzie obywatel, który otrzyma korespondencję podszywającą się pod instytucję państwową, powinien zgłosić taki przypadek – czy istnieje jeden centralny punkt zgłoszeń dla tego typu nadużyć?
Zjawisko podszywania się pod instytucje publiczne stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa finansowego obywateli. W mojej ocenie szczególnej ochrony wymagają osoby starsze, które często są celem tego typu działań. Dlatego też zasadne wydaje się podjęcie działań informacyjnych oraz stworzenie jasnych procedur pozwalających obywatelom szybko zweryfikować autentyczność otrzymanej korespondencji i zgłosić próbę oszustwa.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
70%
Konkretność
30%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15238 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 29 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15894
Znak sprawy: PR10.054.1.2026.2.IUAD
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15894 z 16 marca br. posłów na Sejm RP Pani Anny
Wojciechowskiej, Pani Iwony Marii Kozłowskiej, Pana Jacka Niedźwiedzkiego, Pani
Henryki Krzywonos-Strycharskiej w sprawie przygotowania ogólnopolskiej
kampanii informacyjnej dla seniorów dotyczącej rozpoznawania fałszywej
korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne (dalej: „interpelacja”),
uwzględniając stanowisko Rzecznika Finansowego, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
1. Czy Ministerstwo Finansów oraz Rzecznik Finansowy prowadzą
monitoring przypadków podszywania się pod tę instytucję
w korespondencji kierowanej do obywateli?
Ministerstwo Finansów informuje, że nie prowadzi systematycznego monitoringu
przypadków podszywania się pod działalność resortu. Niemniej jednak odnotowuje
incydenty, w których osoby trzecie podejmują próby podszywania się pod
korespondencję lub komunikację pochodzącą z urzędu.
W związku z powyższym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów
publikowane są komunikaty ostrzegające przed oszustami rozsyłającymi fałszywe
wiadomości e-mail oraz podejmującymi inne działania mające na celu wprowadzenie
odbiorców w błąd co do tożsamości nadawcy. Resort ostrzega przed tego rodzaju
praktykami, których celem jest wyłudzanie danych, oraz rekomenduje
aby w przypadku powzięcia wątpliwości co do autentyczności otrzymanych
wiadomości skontaktować się telefonicznie z właściwą jednostką organizacyjną
-- 1 of 6 --
2/6
Ministerstwa Finansów lub skorzystać z platformy CERT Polska, służącej
do zgłaszania incydentów w obszarze cyberbezpieczeństwa.
Zgodnie z informacjami pozyskanymi od Rzecznika Finansowego, na bieżąco
monitoruje on przypadki, w których dochodzi do podszywania się pod instytucję
lub jej pracowników, zaznaczając jednocześnie, że są to przypadki sporadyczne.
Poza sytuacją opisaną w interpelacji, w listopadzie 2025 roku odnotowano próbę
podszycia się pod konto Rzecznika Finansowego na Facebooku. W związku z tym
zostało opublikowane ostrzeżenie, w którym podkreślono, że eksperci Rzecznika
Finansowego nie zajmują się udzielaniem porad dotyczących inwestowania ani
nie rekomendują konkretnych strategii inwestycyjnych. Podobne incydenty,
polegające na próbach oszustw telefonicznych, Rzecznik Finansowy odnotowywał
również w 2023 roku.
2. Czy w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby zgłoszeń dotyczących
fałszywej korespondencji podszywającej się pod Rzecznika Finansowego
lub inne instytucje publiczne związane z rynkiem finansowym?
Dostępne raporty i dane z ostatnich lat wskazują na wzrost liczby zgłoszeń oraz skali
zjawiska fałszywej korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne
i podmioty rynku finansowego. Zespoły reagowania na incydenty bezpieczeństwa
CSIRT odnotowują stały wzrost zagrożeń w sieci. Cyberprzestępcy podszywają
się pod różne instytucje w tym instytucje publiczne, żeby wyłudzić dane i pieniądze1.
Według rocznego raportu cyberbezpieczeństwa 20252 opracowanego przez CSIRT
KNF3 w roku 2025 zaobserwowano zagrożenia oszustwami opartymi
o socjotechnikę, w tym kampanie podszywające się pod instytucje finansowe
i podmioty zaufania publicznego. Wg autorów raportu, Phishing w kanałach
SMS i e-mail pozostawał jednym z najczęściej wykorzystywanych wektorów
inicjujących incydenty.
Oszustwa z wykorzystaniem Internetu i telefonu należą obecnie do najczęstszych
sposobów inicjowania incydentów finansowych. Jak wskazuje Rzecznik Finansowy
na podstawie analiz oraz współpracy w ramach międzynarodowego stowarzyszenia
Info-Network, problem ten ma charakter globalny i nie ogranicza się wyłącznie
do Polski. Przestępcy często podszywają się pod instytucje publiczne, urzędy, banki
lub ich pracowników, aby wzbudzić zaufanie ofiar.
W latach 2022–2025 do Rzecznika Finansowego wpłynęło ponad 10 tysięcy
zgłoszeń dotyczących tzw. transakcji oszukańczych. Należy jednak zaznaczyć,
że liczba ta nie odzwierciedla pełnej skali zjawiska, ponieważ do Rzecznika
Finansowego trafiają głównie sprawy osób będących w sporze z instytucjami
1 https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/phishing-i-falszywe-inwestycje-sprawdz-jak-nie-
dac-sie-oszukac
2 https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/CSIRT_KNF/Raport_Roczny_Cyberbezpieczenstwa
3 zespół utworzony przez Komisję Nadzoru Finansowego, zajmujący
się cyberbezpieczeństwem na rynku finansowym
-- 2 of 6 --
3/6
finansowymi, np. w kwestii odzyskania środków utraconych w wyniku
nieautoryzowanych operacji.
Do takich transakcji zalicza się m.in. operacje wykonane bez zgody właściciela
rachunku lub uzyskane poprzez manipulację, np. poprzez wyłudzenie danych karty
lub nakłonienie do wykonania przelewu. Informacje o tych zdarzeniach przekazują
przede wszystkim banki, wydawcy kart płatniczych oraz podmioty obsługujące
płatności. Szerszy obraz skali problemu można znaleźć w analizach publikowanych
przez Narodowy Bank Polski:
https://nbp.pl/system-platniczy/dane-i-analizy/transakcje-oszukancze/.
Rzecznik Finansowy wskazał ponadto, że wspierając osoby poszkodowane
w sporach z instytucjami finansowymi, regularnie informuje o efektach swoich
działań, w tym o sprawach sądowych zakończonych odzyskaniem środków przez
klientów. Publikowane komunikaty nie tylko wyjaśniają prawa przysługujące
poszkodowanym i argumentację prawną stosowaną przez prawników Rzecznika
Finansowego w postępowaniach, ale także przybliżają mechanizmy działania
oszustów.
Z analizy tych spraw wynika, że znaczną część poszkodowanych stanowią osoby
starsze. Wsparcie procesowe udzielane jest zwłaszcza w przypadkach, gdy osoby
te znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, co jest jedną z podstaw do podjęcia takich
działań przez Rzecznika Finansowego.
3. Czy planowane jest uruchomienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej
skierowanej w szczególności do seniorów, której celem byłoby ułatwienie
rozpoznawania fałszywej korespondencji oraz ostrzeganie przed próbami
oszustw?
Zadania z obszaru edukacji finansowej są wspierane ze środków Funduszu Edukacji
Finansowej (dalej: „Fundusz”), utworzonego na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia
2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku
Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej, (dalej: „Ustawa”) (Dz.U. z 2024 r.,
poz. 1109, z późn.zm.). Fundusz jest państwowym funduszem celowym
w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz.U. z 2025 r., poz. 1483, z późn.zm.), którego dysponentem jest minister właściwy
do spraw instytucji finansowych (dalej: „Dysponent Funduszu”).
Dysponent Funduszu udziela dotacji celowej na realizację działań z zakresu edukacji
finansowej, podmiotowi wybranemu w trybie ogłoszonego przez niego otwartego
konkursu ofert lub naboru wniosków w ramach programów, a w uzasadnionych
przypadkach udziela także dotacji celowej na realizację działań, które nie są objęte
ogłoszonym przez niego programem.
Zgodnie z treścią art. 43h pkt 1 Ustawy środki zgromadzone w Funduszu przeznacza
się na:
1) finansowanie lub dofinansowanie edukacji finansowej, w szczególności na:
a) opracowywanie i realizację strategii edukacji finansowej,
-- 3 of 6 --
4/6
b) organizację kampanii edukacyjnych, informacyjnych lub promocyjnych, mających
na celu zwiększenie kompetencji finansowych społeczeństwa,
c) opracowywanie i realizację programów edukacyjnych oraz wydawanie publikacji
popularyzujących wiedzę w zakresie finansów, rynku finansowego, zagrożeń na nim
występujących oraz działających na nim podmiotów,
d) opracowywanie dokumentów i tworzenie narzędzi z zakresu edukacji finansowej
innych niż wymienione w lit. a i c,
e) wspieranie projektów edukacyjnych i promocyjnych w zakresie finansów i rynku
finansowego,
f) przeprowadzanie badań w zakresie kompetencji finansowych społeczeństwa
i edukacji finansowej.
W związku z powyższym z Funduszu finansowane lub dofinansowywane są różne
projekty kierowane do poszczególnych grup odbiorców w całym społeczeństwie,
które wpisują się w cele Krajowej Strategii Edukacji Finansowej.
W roku 2025 została zrealizowana ogólnopolska medialna kampania informacyjna
dotycząca podniesienia świadomości społeczeństwa w zakresie oszustw na rynku
finansowym dokonywanych przy użyciu pseudo-instrumentów lub pseudo-usług
finansowych, w tym z wykorzystaniem internetu, a także zagadnień związanych
z cyberbezpieczeństwem. W ramach realizacji konkursu wybrany oferent –
organizacja pozarządowa – przygotował i przeprowadził kampanię o zasięgu
ogólnopolskim. Kampania obejmowała dwa główne obszary: cyberbezpieczeństwo
finansowe oraz oszustwa finansowe. Jej głównym celem było zwiększenie
świadomości mieszkańców Polski w wieku 13+, w tym osób starszych w zakresie
zagrożeń związanych z oszustwami finansowymi i cyberbezpieczeństwem,
a w konsekwencji podniesienie poziomu bezpieczeństwa finansów osobistych.
Celami szczegółowymi kampanii było:
1. Zwiększenie świadomości w zakresie ryzyka wystąpienia oszustw finansowych.
2. Zwiększenie świadomości w zakresie rozpoznawania oznak, że coś lub ktoś może
nie być tym, za co/kogo się podaje (np. podszywanie się pod instytucje publiczne
jak policja, bank, pod członków rodziny czy znane osoby).
3. Promocja zasad rozsądnego, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania
z usług i instrumentów finansowych, zwłaszcza w internecie, w tym zwiększenie
świadomości w zakresie potrzeby zachowania bezpieczeństwa swoich i rodzinnych
danych osobowych, osobistych informacji finansowych i informacji dotyczących
bezpieczeństwa (w tym haseł i numerów PIN) oraz świadomości konsekwencji
kradzieży tożsamości.
4. Upowszechnianie wiedzy na temat metod socjotechnicznych i manipulacji
stosowanych przez oszustów, w tym też nowoczesnych technik wykorzystywanych
do oszustw (np. z użyciem AI) oraz jak się przed nimi chronić.
5. Upowszechnianie informacji o instytucjach i organizacjach działających na rzecz
ochrony konsumentów, korzystających z produktów i usług finansowych oraz
o cyberbezpieczeństwie transakcji finansowych, w tym informacji co zrobić, jeżeli
padło się ofiarą oszustwa lub wyłudzenia.
-- 4 of 6 --
5/6
W marcu br. został rozstrzygnięty konkurs ofert na utrzymanie platformy edukacji
finansowej oraz opracowanie i publikację na niej materiałów edukacyjnych w latach
2026–2029. W jego ramach została wyłoniona organizacja pozarządowa
odpowiedzialna za przygotowanie koncepcji architektury i zawartości Platformy
Edukacji Finansowej, jej rozwój, bieżące utrzymanie oraz systematyczne
rozbudowywanie treści. Zadaniem wyłonionego podmiotu będzie także
opracowanie i publikacja materiałów edukacyjnych wspierających rozwój wiedzy
i kompetencji finansowych społeczeństwa. Platforma będzie pomagać
użytkownikom w lepszym zarządzaniu finansami osobistymi, planowaniu budżetu,
oszczędzaniu, inwestowaniu oraz ochronie przed ryzykiem, w tym zadłużeniem,
oszustwami finansowymi i cyberprzestępczością. Umożliwi również dostęp
do praktycznych porad, aktualnych informacji i materiałów edukacyjnych, które
będą na bieżąco aktualizowane. Na Platformie zostanie utworzony m.in. dział
poświęcony oszustwom finansowym. Celem platformy jest realizacja założeń
Krajowej Strategii Edukacji Finansowej poprzez stworzenie centralnego,
wiarygodnego źródła wiedzy dla konsumentów i edukatorów. Odbiorcami
Platformy będą osoby dorosłe.
Planuje się ogłoszenie kolejnych konkursów lub programów, które będą miały
na celu finansowanie lub dofinansowanie zadań z zakresu edukacji finansowej,
w tym kampanii informacyjnych, kierowanych do różnych grup społecznych,
również seniorów.
Również Rzecznik Finansowy w wyrażonym przez siebie stanowisku, zwraca
uwagę, że prowadzi szeroko zakrojone działania edukacyjne. Obejmują one
przygotowywanie i udostępnianie ostrzeżeń oraz poradników dotyczących
zapobiegania cyberoszustwom. Materiały te są kierowane do różnych grup
odbiorców, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych, które częściej padają
ofiarą tego typu przestępstw.
Ze względu na to, że przekazy medialne nie zawsze skutecznie docierają
do seniorów, podejmowane są również inicjatywy umożliwiające bezpośredni
kontakt. W tym celu rozwijana jest sieć Biur Terenowych, gdzie pełnomocnicy
Rzecznika Finansowego prowadzą działania informacyjne i edukacyjne, obejmujące
także zagadnienia związane z cyberbezpieczeństwem.
Jak wskazuje Rzecznik Finansowy, w październiku 2025 roku jego eksperci
uczestniczyli w 21 lokalnych wydarzeniach organizowanych w ramach
ogólnopolskiej akcji „Dni Seniora” przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Spotkania miały zarówno charakter wykładów, jak i indywidualnych konsultacji,
a udział w nich wzięło około 1200 seniorów. Podczas tych wydarzeń omawiano m.in.
zasady bezpiecznego korzystania z usług finansowych, sposoby identyfikowania
prób oszustwa, kwestie związane z bezpieczeństwem ekonomicznym, a także
procedury reklamacyjne i zakres kompetencji Rzecznika Finansowego.
Rzecznik podkreśla, że tematyka oszustw telefonicznych i internetowych
pozostanie ważnym elementem działań edukacyjnych i informacyjnych,
kierowanych zarówno do seniorów, jak i do innych grup społecznych.
-- 5 of 6 --
6/6
4. Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitych zasad oznaczania oficjalnej
korespondencji instytucji publicznych (np. poprzez system weryfikacji
elektronicznej, oznaczenia lub inne mechanizmy umożliwiające
obywatelom szybkie sprawdzenie autentyczności nadawcy)?
Ministerstwo Finansów nie posiada informacji o prowadzonych pracach nad
wprowadzeniem jednolitych, systemowych zasad oznaczania oficjalnej
korespondencji instytucji publicznych w opisanym zakresie (np. poprzez jeden,
powszechny mechanizm weryfikacji elektronicznej czy jednolite oznaczenia).
Jednocześnie należy podkreślić, że publiczne instytucje finansowe, prowadzą
działalność edukacyjną mającą na celu zwiększenie świadomości obywateli
w zakresie rozpoznawania autentycznej korespondencji oraz przeciwdziałania
oszustwom. Działania te obejmują m.in. publikowanie komunikatów
ostrzegawczych, materiały edukacyjne oraz bieżące informowanie o nowych
zagrożeniach i metodach działania oszustów.
5. Gdzie obywatel, który otrzyma korespondencję podszywającą się pod
instytucję państwową, powinien zgłosić taki przypadek – czy istnieje jeden
centralny punkt zgłoszeń dla tego typu nadużyć?
W przypadku podejrzewania oszustw internetowych lub próby podszywania się -
incydent można zgłosić do zespołu CSIRT NASK (CERT Polska):
poprzez formularz na stronie internetowej https://incydent.cert.pl/;
w aplikacji mObywatel – usługa Bezpiecznie w sieci;
podejrzane wiadomości SMS można przesłać na darmowy numer 8080.
Jeśli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa. Należy je zgłosić w najbliższej
jednostce Policji lub prokuraturze. Możliwe jest również złożenie zawiadomienia
za pomocą https://www.gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
i Gospodarki
Jurand Drop
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 29 kwietnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15894
Znak sprawy: PR10.054.1.2026.2.IUAD
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15894 z 16 marca br. posłów na Sejm RP Pani Anny
Wojciechowskiej, Pani Iwony Marii Kozłowskiej, Pana Jacka Niedźwiedzkiego, Pani
Henryki Krzywonos-Strycharskiej w sprawie przygotowania ogólnopolskiej
kampanii informacyjnej dla seniorów dotyczącej rozpoznawania fałszywej
korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne (dalej: „interpelacja”),
uwzględniając stanowisko Rzecznika Finansowego, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
1. Czy Ministerstwo Finansów oraz Rzecznik Finansowy prowadzą
monitoring przypadków podszywania się pod tę instytucję
w korespondencji kierowanej do obywateli?
Ministerstwo Finansów informuje, że nie prowadzi systematycznego monitoringu
przypadków podszywania się pod działalność resortu. Niemniej jednak odnotowuje
incydenty, w których osoby trzecie podejmują próby podszywania się pod
korespondencję lub komunikację pochodzącą z urzędu.
W związku z powyższym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów
publikowane są komunikaty ostrzegające przed oszustami rozsyłającymi fałszywe
wiadomości e-mail oraz podejmującymi inne działania mające na celu wprowadzenie
odbiorców w błąd co do tożsamości nadawcy. Resort ostrzega przed tego rodzaju
praktykami, których celem jest wyłudzanie danych, oraz rekomenduje
aby w przypadku powzięcia wątpliwości co do autentyczności otrzymanych
wiadomości skontaktować się telefonicznie z właściwą jednostką organizacyjną
-- 1 of 6 --
2/6
Ministerstwa Finansów lub skorzystać z platformy CERT Polska, służącej
do zgłaszania incydentów w obszarze cyberbezpieczeństwa.
Zgodnie z informacjami pozyskanymi od Rzecznika Finansowego, na bieżąco
monitoruje on przypadki, w których dochodzi do podszywania się pod instytucję
lub jej pracowników, zaznaczając jednocześnie, że są to przypadki sporadyczne.
Poza sytuacją opisaną w interpelacji, w listopadzie 2025 roku odnotowano próbę
podszycia się pod konto Rzecznika Finansowego na Facebooku. W związku z tym
zostało opublikowane ostrzeżenie, w którym podkreślono, że eksperci Rzecznika
Finansowego nie zajmują się udzielaniem porad dotyczących inwestowania ani
nie rekomendują konkretnych strategii inwestycyjnych. Podobne incydenty,
polegające na próbach oszustw telefonicznych, Rzecznik Finansowy odnotowywał
również w 2023 roku.
2. Czy w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby zgłoszeń dotyczących
fałszywej korespondencji podszywającej się pod Rzecznika Finansowego
lub inne instytucje publiczne związane z rynkiem finansowym?
Dostępne raporty i dane z ostatnich lat wskazują na wzrost liczby zgłoszeń oraz skali
zjawiska fałszywej korespondencji podszywającej się pod instytucje publiczne
i podmioty rynku finansowego. Zespoły reagowania na incydenty bezpieczeństwa
CSIRT odnotowują stały wzrost zagrożeń w sieci. Cyberprzestępcy podszywają
się pod różne instytucje w tym instytucje publiczne, żeby wyłudzić dane i pieniądze1.
Według rocznego raportu cyberbezpieczeństwa 20252 opracowanego przez CSIRT
KNF3 w roku 2025 zaobserwowano zagrożenia oszustwami opartymi
o socjotechnikę, w tym kampanie podszywające się pod instytucje finansowe
i podmioty zaufania publicznego. Wg autorów raportu, Phishing w kanałach
SMS i e-mail pozostawał jednym z najczęściej wykorzystywanych wektorów
inicjujących incydenty.
Oszustwa z wykorzystaniem Internetu i telefonu należą obecnie do najczęstszych
sposobów inicjowania incydentów finansowych. Jak wskazuje Rzecznik Finansowy
na podstawie analiz oraz współpracy w ramach międzynarodowego stowarzyszenia
Info-Network, problem ten ma charakter globalny i nie ogranicza się wyłącznie
do Polski. Przestępcy często podszywają się pod instytucje publiczne, urzędy, banki
lub ich pracowników, aby wzbudzić zaufanie ofiar.
W latach 2022–2025 do Rzecznika Finansowego wpłynęło ponad 10 tysięcy
zgłoszeń dotyczących tzw. transakcji oszukańczych. Należy jednak zaznaczyć,
że liczba ta nie odzwierciedla pełnej skali zjawiska, ponieważ do Rzecznika
Finansowego trafiają głównie sprawy osób będących w sporze z instytucjami
1 https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/phishing-i-falszywe-inwestycje-sprawdz-jak-nie-
dac-sie-oszukac
2 https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/CSIRT_KNF/Raport_Roczny_Cyberbezpieczenstwa
3 zespół utworzony przez Komisję Nadzoru Finansowego, zajmujący
się cyberbezpieczeństwem na rynku finansowym
-- 2 of 6 --
3/6
finansowymi, np. w kwestii odzyskania środków utraconych w wyniku
nieautoryzowanych operacji.
Do takich transakcji zalicza się m.in. operacje wykonane bez zgody właściciela
rachunku lub uzyskane poprzez manipulację, np. poprzez wyłudzenie danych karty
lub nakłonienie do wykonania przelewu. Informacje o tych zdarzeniach przekazują
przede wszystkim banki, wydawcy kart płatniczych oraz podmioty obsługujące
płatności. Szerszy obraz skali problemu można znaleźć w analizach publikowanych
przez Narodowy Bank Polski:
https://nbp.pl/system-platniczy/dane-i-analizy/transakcje-oszukancze/.
Rzecznik Finansowy wskazał ponadto, że wspierając osoby poszkodowane
w sporach z instytucjami finansowymi, regularnie informuje o efektach swoich
działań, w tym o sprawach sądowych zakończonych odzyskaniem środków przez
klientów. Publikowane komunikaty nie tylko wyjaśniają prawa przysługujące
poszkodowanym i argumentację prawną stosowaną przez prawników Rzecznika
Finansowego w postępowaniach, ale także przybliżają mechanizmy działania
oszustów.
Z analizy tych spraw wynika, że znaczną część poszkodowanych stanowią osoby
starsze. Wsparcie procesowe udzielane jest zwłaszcza w przypadkach, gdy osoby
te znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, co jest jedną z podstaw do podjęcia takich
działań przez Rzecznika Finansowego.
3. Czy planowane jest uruchomienie ogólnopolskiej kampanii informacyjnej
skierowanej w szczególności do seniorów, której celem byłoby ułatwienie
rozpoznawania fałszywej korespondencji oraz ostrzeganie przed próbami
oszustw?
Zadania z obszaru edukacji finansowej są wspierane ze środków Funduszu Edukacji
Finansowej (dalej: „Fundusz”), utworzonego na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia
2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku
Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej, (dalej: „Ustawa”) (Dz.U. z 2024 r.,
poz. 1109, z późn.zm.). Fundusz jest państwowym funduszem celowym
w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz.U. z 2025 r., poz. 1483, z późn.zm.), którego dysponentem jest minister właściwy
do spraw instytucji finansowych (dalej: „Dysponent Funduszu”).
Dysponent Funduszu udziela dotacji celowej na realizację działań z zakresu edukacji
finansowej, podmiotowi wybranemu w trybie ogłoszonego przez niego otwartego
konkursu ofert lub naboru wniosków w ramach programów, a w uzasadnionych
przypadkach udziela także dotacji celowej na realizację działań, które nie są objęte
ogłoszonym przez niego programem.
Zgodnie z treścią art. 43h pkt 1 Ustawy środki zgromadzone w Funduszu przeznacza
się na:
1) finansowanie lub dofinansowanie edukacji finansowej, w szczególności na:
a) opracowywanie i realizację strategii edukacji finansowej,
-- 3 of 6 --
4/6
b) organizację kampanii edukacyjnych, informacyjnych lub promocyjnych, mających
na celu zwiększenie kompetencji finansowych społeczeństwa,
c) opracowywanie i realizację programów edukacyjnych oraz wydawanie publikacji
popularyzujących wiedzę w zakresie finansów, rynku finansowego, zagrożeń na nim
występujących oraz działających na nim podmiotów,
d) opracowywanie dokumentów i tworzenie narzędzi z zakresu edukacji finansowej
innych niż wymienione w lit. a i c,
e) wspieranie projektów edukacyjnych i promocyjnych w zakresie finansów i rynku
finansowego,
f) przeprowadzanie badań w zakresie kompetencji finansowych społeczeństwa
i edukacji finansowej.
W związku z powyższym z Funduszu finansowane lub dofinansowywane są różne
projekty kierowane do poszczególnych grup odbiorców w całym społeczeństwie,
które wpisują się w cele Krajowej Strategii Edukacji Finansowej.
W roku 2025 została zrealizowana ogólnopolska medialna kampania informacyjna
dotycząca podniesienia świadomości społeczeństwa w zakresie oszustw na rynku
finansowym dokonywanych przy użyciu pseudo-instrumentów lub pseudo-usług
finansowych, w tym z wykorzystaniem internetu, a także zagadnień związanych
z cyberbezpieczeństwem. W ramach realizacji konkursu wybrany oferent –
organizacja pozarządowa – przygotował i przeprowadził kampanię o zasięgu
ogólnopolskim. Kampania obejmowała dwa główne obszary: cyberbezpieczeństwo
finansowe oraz oszustwa finansowe. Jej głównym celem było zwiększenie
świadomości mieszkańców Polski w wieku 13+, w tym osób starszych w zakresie
zagrożeń związanych z oszustwami finansowymi i cyberbezpieczeństwem,
a w konsekwencji podniesienie poziomu bezpieczeństwa finansów osobistych.
Celami szczegółowymi kampanii było:
1. Zwiększenie świadomości w zakresie ryzyka wystąpienia oszustw finansowych.
2. Zwiększenie świadomości w zakresie rozpoznawania oznak, że coś lub ktoś może
nie być tym, za co/kogo się podaje (np. podszywanie się pod instytucje publiczne
jak policja, bank, pod członków rodziny czy znane osoby).
3. Promocja zasad rozsądnego, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania
z usług i instrumentów finansowych, zwłaszcza w internecie, w tym zwiększenie
świadomości w zakresie potrzeby zachowania bezpieczeństwa swoich i rodzinnych
danych osobowych, osobistych informacji finansowych i informacji dotyczących
bezpieczeństwa (w tym haseł i numerów PIN) oraz świadomości konsekwencji
kradzieży tożsamości.
4. Upowszechnianie wiedzy na temat metod socjotechnicznych i manipulacji
stosowanych przez oszustów, w tym też nowoczesnych technik wykorzystywanych
do oszustw (np. z użyciem AI) oraz jak się przed nimi chronić.
5. Upowszechnianie informacji o instytucjach i organizacjach działających na rzecz
ochrony konsumentów, korzystających z produktów i usług finansowych oraz
o cyberbezpieczeństwie transakcji finansowych, w tym informacji co zrobić, jeżeli
padło się ofiarą oszustwa lub wyłudzenia.
-- 4 of 6 --
5/6
W marcu br. został rozstrzygnięty konkurs ofert na utrzymanie platformy edukacji
finansowej oraz opracowanie i publikację na niej materiałów edukacyjnych w latach
2026–2029. W jego ramach została wyłoniona organizacja pozarządowa
odpowiedzialna za przygotowanie koncepcji architektury i zawartości Platformy
Edukacji Finansowej, jej rozwój, bieżące utrzymanie oraz systematyczne
rozbudowywanie treści. Zadaniem wyłonionego podmiotu będzie także
opracowanie i publikacja materiałów edukacyjnych wspierających rozwój wiedzy
i kompetencji finansowych społeczeństwa. Platforma będzie pomagać
użytkownikom w lepszym zarządzaniu finansami osobistymi, planowaniu budżetu,
oszczędzaniu, inwestowaniu oraz ochronie przed ryzykiem, w tym zadłużeniem,
oszustwami finansowymi i cyberprzestępczością. Umożliwi również dostęp
do praktycznych porad, aktualnych informacji i materiałów edukacyjnych, które
będą na bieżąco aktualizowane. Na Platformie zostanie utworzony m.in. dział
poświęcony oszustwom finansowym. Celem platformy jest realizacja założeń
Krajowej Strategii Edukacji Finansowej poprzez stworzenie centralnego,
wiarygodnego źródła wiedzy dla konsumentów i edukatorów. Odbiorcami
Platformy będą osoby dorosłe.
Planuje się ogłoszenie kolejnych konkursów lub programów, które będą miały
na celu finansowanie lub dofinansowanie zadań z zakresu edukacji finansowej,
w tym kampanii informacyjnych, kierowanych do różnych grup społecznych,
również seniorów.
Również Rzecznik Finansowy w wyrażonym przez siebie stanowisku, zwraca
uwagę, że prowadzi szeroko zakrojone działania edukacyjne. Obejmują one
przygotowywanie i udostępnianie ostrzeżeń oraz poradników dotyczących
zapobiegania cyberoszustwom. Materiały te są kierowane do różnych grup
odbiorców, ze szczególnym uwzględnieniem osób starszych, które częściej padają
ofiarą tego typu przestępstw.
Ze względu na to, że przekazy medialne nie zawsze skutecznie docierają
do seniorów, podejmowane są również inicjatywy umożliwiające bezpośredni
kontakt. W tym celu rozwijana jest sieć Biur Terenowych, gdzie pełnomocnicy
Rzecznika Finansowego prowadzą działania informacyjne i edukacyjne, obejmujące
także zagadnienia związane z cyberbezpieczeństwem.
Jak wskazuje Rzecznik Finansowy, w październiku 2025 roku jego eksperci
uczestniczyli w 21 lokalnych wydarzeniach organizowanych w ramach
ogólnopolskiej akcji „Dni Seniora” przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Spotkania miały zarówno charakter wykładów, jak i indywidualnych konsultacji,
a udział w nich wzięło około 1200 seniorów. Podczas tych wydarzeń omawiano m.in.
zasady bezpiecznego korzystania z usług finansowych, sposoby identyfikowania
prób oszustwa, kwestie związane z bezpieczeństwem ekonomicznym, a także
procedury reklamacyjne i zakres kompetencji Rzecznika Finansowego.
Rzecznik podkreśla, że tematyka oszustw telefonicznych i internetowych
pozostanie ważnym elementem działań edukacyjnych i informacyjnych,
kierowanych zarówno do seniorów, jak i do innych grup społecznych.
-- 5 of 6 --
6/6
4. Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitych zasad oznaczania oficjalnej
korespondencji instytucji publicznych (np. poprzez system weryfikacji
elektronicznej, oznaczenia lub inne mechanizmy umożliwiające
obywatelom szybkie sprawdzenie autentyczności nadawcy)?
Ministerstwo Finansów nie posiada informacji o prowadzonych pracach nad
wprowadzeniem jednolitych, systemowych zasad oznaczania oficjalnej
korespondencji instytucji publicznych w opisanym zakresie (np. poprzez jeden,
powszechny mechanizm weryfikacji elektronicznej czy jednolite oznaczenia).
Jednocześnie należy podkreślić, że publiczne instytucje finansowe, prowadzą
działalność edukacyjną mającą na celu zwiększenie świadomości obywateli
w zakresie rozpoznawania autentycznej korespondencji oraz przeciwdziałania
oszustwom. Działania te obejmują m.in. publikowanie komunikatów
ostrzegawczych, materiały edukacyjne oraz bieżące informowanie o nowych
zagrożeniach i metodach działania oszustów.
5. Gdzie obywatel, który otrzyma korespondencję podszywającą się pod
instytucję państwową, powinien zgłosić taki przypadek – czy istnieje jeden
centralny punkt zgłoszeń dla tego typu nadużyć?
W przypadku podejrzewania oszustw internetowych lub próby podszywania się -
incydent można zgłosić do zespołu CSIRT NASK (CERT Polska):
poprzez formularz na stronie internetowej https://incydent.cert.pl/;
w aplikacji mObywatel – usługa Bezpiecznie w sieci;
podejrzane wiadomości SMS można przesłać na darmowy numer 8080.
Jeśli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa. Należy je zgłosić w najbliższej
jednostce Policji lub prokuraturze. Możliwe jest również złożenie zawiadomienia
za pomocą https://www.gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
i Gospodarki
Jurand Drop
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --