Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 kwietnia 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.7.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 15892 w sprawie przedstawienia podstawy prawnej Unii
Europejskiej dotyczącej zakazu sanitarnego odstrzału dzików w ogniskach ASF
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15892 Pana Roberta Telusa, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, z 16 marca 2026 r. w sprawie przedstawienia podstawy
prawnej Unii Europejskiej dotyczącej zakazu sanitarnego odstrzału dzików w ogniskach
ASF uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1 „Jaki konkretnie przepis prawa Unii Europejskiej wprowadza zakaz bądź
ograniczenie prowadzenia sanitarnego odstrzału dzików na obszarach objętych
ogniskami ASF?” i
Ad 2 „Czy ograniczenia te wynikają z konkretnych rozporządzeń Komisji Europejskiej,
wytycznych, czy też z interpretacji przepisów weterynaryjnych obowiązujących w Unii
Europejskiej?”
Redukcja populacji dzików, aby było to narzędzie skuteczne długookresowo, w
pierwszej kolejności powinna być realizowana w ramach planowej gospodarki
łowieckiej. Działania te leżą w kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ).
Właściwość MKiŚ w tym zakresie wynika z kierowania działem administracji rządowej
środowisko, który obejmuje m.in. łowiectwo i zarządzanie populacjami zwierząt
łownych. Zgodnie z ustawą u z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (1)
gospodarka łowiecka prowadzona jest w obwodach łowieckich przez dzierżawców lub
zarządców, m. in. w oparciu o roczne plany łowieckie i wieloletnie łowieckie plany
hodowlane.

-- 1 of 8 --

Roczny plan łowiecki jest sporządzany na okres od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca
roku następnego (łowiecki rok gospodarczy), w szczególności na podstawie
inwentaryzacji zwierzyny. Przed ostatecznym zatwierdzeniem, roczne plany łowieckie są
przekazywane do zaopiniowania przez właściwego terytorialnie: wójta, burmistrza lub
prezydenta miasta oraz właściwej terytorialnie izby rolniczej. W przypadku nadmiernego
zagęszczenia zwierząt łownych zagrażających trwałości upraw rolnych podmioty te
mogą wnioskować o podniesienie limitów odstrzałów.
Służby podległe ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa mogą, w ramach
posiadanych kompetencji oddziaływać wyłącznie krótkookresowo, interwencyjnie,
lokalnie i wspomagająco na redukcję populacji dzika w Polsce poprzez wnioskowanie o
wydanie lub wydawanie aktów prawa miejscowego (rozporządzeń) nakazujących
odstrzał sanitarny dzików. Taki odstrzał stanowi uzupełnienie odstrzałów realizowanych
w ramach planowej gospodarki łowieckiej na ściśle zdefiniowanym obszarze, o ile jest to
uzasadnione względami epidemiologicznymi, nie zastępując jednocześnie i nie stanowiąc
alternatywy do działań o charakterze planowym i systemowym, za które odpowiada
MKiŚ.
W tym miejscu należy podkreślić, że odstrzał sanitarny stanowi krajowy środek
zwalczania chorób i nie regulują go przepisy Unii Europejskiej (UE). Przepisy UE
wymieniają natomiast jako środek zwalczania chorób w populacji zwierząt dzikich,
działania zmierzające do ograniczania ich populacji.
Aktami prawnymi obowiązującymi na terenie Unii Europejskiej dotyczącymi zwalczania
afrykańskiego pomoru świń są m.in.:
 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające
niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt (2),
 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w
odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom
umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (3),
 rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 dnia 16 marca 2023 r.
ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do

-- 2 of 8 --

afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE)
2021/605 (4),
Dodatkowo obowiązują wytyczne Komisji zawarte w zawiadomieniu Komisji
C/2023/1504 w sprawie wytycznych dotyczących zapobiegania afrykańskiemu
pomorowi świń oraz zwalczania i likwidacji tej choroby w Unii („wytyczne dotyczące
ASF”) (5).
Z wytycznych Komisji Europejskiej wynika, że obniżenie populacji dzików (zmniejszenie
zagęszczenia tych zwierząt w środowisku naturalnym) to środek, który realnie
przyczynia się do hamowania szybkości rozprzestrzeniania się ASF na obszary wolne od
tej choroby. Uznaje się przy tym, że czynnikiem ryzyka mającym największy wpływ na
wystąpienie ASF u dzików jest zagęszczenie populacji tych zwierząt. Dlatego też środki
zapobiegawcze mające na celu ograniczenie i stabilizację populacji dzików w wymiarze
długookresowym są korzystne z punktu widzenia zmniejszenia prawdopodobieństwa
narażenia populacji na tę chorobę oraz presji wirusa w kierunku gospodarstw
utrzymujących świnie.
Zgodnie z pkt 3.3 lit. c i d ww. zawiadomienia na obszarach objętych nowym
zakażeniem w celu zwalczania ASF jednocześnie należy wziąć pod uwagę następujące
elementy:
 w stosownych przypadkach właściwy organ powinien rozważyć wprowadzenie
zakazu polowań (na wszystkie gatunki) oraz innych działań w lasach jako środek
zapobiegający rozprzestrzenianiu się ASF, przynajmniej do czasu ustąpienia fazy
epidemicznej;
 nie należy prowadzić polowań zbiorowych, chyba że w należycie uzasadnionych
sytuacjach, w przypadku których wdrożono odpowiednie środki (np. ogradzanie)
zapobiegające przemieszczaniu się dzikich świń.
Reasumując, na obszarze, gdzie stwierdzono pierwszy raz obecność wirusa
afrykańskiego pomoru świń zalecane jest powstrzymanie się od odstrzałów dzików. O
wprowadzeniu tego rodzaju środka, jego charakterze i zasięgu zasadniczo decyduje
powiatowy lekarz weterynarii lub wojewoda (na wniosek wojewódzkiego lekarza
weterynarii), a czas trwania takiego ograniczenia powinien być limitowany w wymiarze
temporalnym.

-- 3 of 8 --

Ad 3 „Czy w innych państwach członkowskich UE stosowane są podobne ograniczenia
dotyczące odstrzału dzików w ogniskach ASF?”
Zalecenia dotyczące ograniczeń polowań na obszarach objętych nowym zakażeniem
ASF obowiązują wszystkie państwa członkowskie UE, które stosują je w zależności od
krajowych uwarunkowań oraz oceny sytuacji epidemiologicznej. Każde rozstrzygnięcie
w tej sprawie posiada charakter indywidualny uzależniony od wyników analizy i
charakteru danego przypadku lub ogniska choroby. W związku z tym porównywanie
rozstrzygnięć organów Inspekcji Weterynaryjnej (IW) w przedmiocie czasowych
ograniczeń w odstrzale dzika w Polsce wprowadzanych na określonym obszarze do
działań podejmowanych w innych państwach członkowskich UE mogłoby doprowadzić
do błędnego wnioskowania.
Ad 4 „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmowało działania na forum
Unii Europejskiej w celu doprecyzowania lub ewentualnej zmiany tych regulacji, jeżeli
utrudniają one skuteczne zwalczanie ASF?”
Przyjęte rozwiązania zostały wypracowane na poziomie eksperckim w oparciu o badania
naukowe oraz doświadczenia poszczególnych państwa członkowskich UE. Komisja
Europejska (KE) przeprowadza aktualizację przepisów i wytycznych w oparciu normy
międzynarodowe1, oceny naukowe (przede wszystkim prezentowane przez Europejski
Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności, czyli EFSA2), najlepsze praktyki i
doświadczenia państw członkowskich UE i innych państw oraz misje i zalecenia EUVET3.
Resort rolnictwa, w szczególności za pośrednictwem Głównego Lekarza Weterynarii, na
przestrzeni ostatnich lat aktywnie uczestniczył w tym procesie zabiegając o
doprecyzowanie stosowania unijnych regulacji w praktyce, tak aby były one bardziej
adekwatne do sytuacji epidemiologicznej. Niemniej jednak, ostateczna decyzja w tym
względzie zależy nie tylko od wniosku Polski, ale od jego poparcia ze strony Komisji oraz
innych państw członkowskich UE, które nie zawsze mają podejście spójne z polskimi
oczekiwaniami. Stąd nie we wszystkich przypadkach udało się uzyskać akceptację
postulowanych przez Polskę rozwiązań.
1 https://www.woah.org/en/what-we-do/standards/codes-and-manuals/
2 https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/african-swine-fever
3 Veterinary Emergency Team

-- 4 of 8 --

Ad 5 „Jakie działania alternatywne przewidują obowiązujące przepisy w celu
ograniczenia populacji dzików oraz zapobiegania rozprzestrzenianiu się ASF w strefach
objętych ogniskami choroby?”
Organy IW przy wykonywaniu swoich zadań współpracują z właściwymi organami
administracji rządowej i jednostkami samorządu terytorialnego. Zadania związane ze
zwalczaniem oraz przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu się ASF obejmują współpracę
organów IW m.in. z pracownikami Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy
Państwowe oraz myśliwymi zrzeszonymi w Polskim Związku Łowieckim. Współpraca ta
obejmuje w szczególności: przeszukiwania terenu w celu odnalezienia zwłok martwych
dzików, pozyskiwanie informacji na temat wielkości populacji tego gatunku oraz realizację
odstrzałów sanitarnych.
Należy przy tym zaznaczyć, że odstrzał sanitarny jest dodatkowym elementem
pozwalającym na redukcję gęstości populacji dzików na obszarach występowania
choroby, w szczególności wymienionych w załączniku do rozporządzenia wykonawczego
Komisji (UE) 2023/594 (4). Odstrzał sanitarny jest nakazywany w sytuacjach
uzasadnionych epidemiologicznie przez powiatowego lekarza weterynarii lub wojewodę
(na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii) w drodze aktu prawa miejscowego
(rozporządzenia).
Główny Lekarz Weterynarii, po przeprowadzeniu analizy dotyczącej pozyskania dzików
oraz w oparciu o sytuację epidemiologiczną zaplanował przekazanie wojewódzkim
lekarzom weterynarii dodatkowych wytycznych dotyczących realizacji odstrzału
sanitarnego dzików na łowiecki rok gospodarczy 2026/2027.
Ponadto, w ocelu ograniczenia rozprzestrzeniania się ASF, zgodnie z przepisami
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wprowadzenia w latach
2025-2027 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej „Programu mającego na celu wczesne
wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na
temat tej choroby oraz jej zwalczanie” (6), każdy znaleziony martwy lub odstrzelony dzik
powinien być niezwłocznie zgłoszony przez myśliwego, pracownika parku narodowego
lub pracownika Służby Leśnej do powiatowego lekarza weterynarii przy wykorzystaniu
przeznaczonego do tego celu systemu informatycznego udostępnionego przez IW.
Zgłoszenie to powinno zawierać m.in. informacje o obszarze geograficznym (współrzędne
geograficzne), na którym znaleziono martwego lub odstrzelonego dzika. W ramach
dedykowanego systemu informatycznego funkcjonuje również moduł zawierający mapę

-- 5 of 8 --

z lokalizacją zgłaszanych dzików. Dostęp do systemu jest przeznaczony dla osób
zgłaszających zdarzenia związane z dzikami (myśliwego, pracownika parku narodowego
lub Służby Leśnej) oraz pracowników IW.
Ww. program oraz inne przepisy krajowe obejmują również szereg dodatkowych działań
nakierowanych na zwalczanie oraz zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusa ASF u
dzików, w tym w szczególności w postaci:
1) zwrotu w postaci ryczałtu kosztów pozyskiwania dzików w ramach odstrzału
sanitarnego;
2) zwrotu w postaci ryczałtu kosztów pozyskiwania dzików (z wyjątkiem dorosłych
samic) odstrzelonych w ramach polowania;
3) zwrotu kosztów transportu i unieszkodliwienia padłych dzików pozyskanych w
ramach zorganizowanych przeszukiwań terenów znajdujących się na ooo I-III, a
także znalezionych na gruntach należących do osób fizycznych;
4) finansowanie unieszkodliwiania pozyskanych w ramach polowań lub odstrzałów
sanitarnych tusz dzików, wraz ze wszystkimi częściami ciała, w tym sierści i skóry,
które nie mogą zostać zagospodarowane przez myśliwych;
5) wypłaty środków uprawnionym osobom za zgłoszenie znalezienia zwłok
martwych dzików;
6) finansowania budowy i umieszczenia w terenie odłowni żywołownych do odłowu
dzików;
7) dofinansowania odłowu dzików, a także uśmiercenia oraz transportu,
unieszkodliwiania zwłok odłowionych i uśmierconych dzików oraz obsługi i
utrzymania w dobrym stanie technicznym odłowni żywołownych;
8) finansowania usług pomocnych przy zwalczaniu ASF u dzików, w tym
wykorzystania bezzałogowych statków powietrznych lub fotopułapek służących
do ustalania miejsc bytowania dzików;
9) dofinansowania akcji poszukiwania padłych dzików organizowanych w ramach:
nakazów powiatowych lekarzy weterynarii oraz wojewódzkich centrów
zarządzania kryzysowego.
Ww. działania mają na celu m.in. zachęcanie podmiotów odpowiedzialnych za gospodarkę
łowiecką w Polsce do podejmowania działań mających na celu: ograniczenie populacji
dzików w Polsce i utrzymywanie tej populacji na stałym, niskim poziomie w wymiarze
długookresowym. Sprzyjają również intensyfikacji poszukiwania i odnajdywania w

-- 6 of 8 --

środowisku zwłok martwych dzików, w tym przy wykorzystaniu najnowszych i najbardziej
skutecznych technik w postaci dronów i wyszkolonych psów tropiących, w celu ich
eliminacji ze środowiska co ma istotny wpływ na minimalizację ryzyka szerzenia się
choroby.
Ponadto, celem limitowania populacji dzika minister właściwy do spraw rolnictwa
wprowadził całoroczny zakaz dokarmiania dzików, a także ograniczono ilość paszy
używanej do nęcenia tych zwierząt.
Pozostałe działania zmierzające do ograniczenia populacji dzika w środowisku są zależne
od podmiotów spoza resortu rolnictwa (Polski Związek Łowiecki oraz Państwowe
Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe), z którymi Główny Lekarz Weterynarii
odpowiedzialny za kwestie zwalczania chorób zwierząt, na bieżąco współpracuje.
Równocześnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do MKiŚ o zintensyfikowanie
pozyskania dzika w ramach planowej gospodarki łowieckiej na obszarze całego kraju z
zachowaniem zasad bioasekuracji wszędzie tam, gdzie wykonywanie polowań na dziki
jest to aktualnie dozwolone.
Na terytorium Polski podejmowane są również działania mające na celu spowalnianie
migracji dzików poprzez nakazywanie wykonywania tam, gdzie jest to konieczne,
fizycznych lub zapachowych barier. Przykładowo, na podstawie rozporządzenia
Wojewody Łódzkiego (7) wprowadzono nakaz zamknięcia znajdujących się w pasach
drogowych przejść dla zwierząt lub wykonywania przeszkód technicznych, w
szczególności budowę ogrodzeń lub zabezpieczeń technicznych wzdłuż autostrady A1
od węzła drogowego Tuszyn w kierunku południowym do granicy województwa
łódzkiego. Wykonanie tego nakazu zostało skierowane do Generalnej Dyrekcji Dróg
Krajowych i Autostrad.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 7 of 8 --

Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz.
539);
(2) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca
2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające
niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (Dz.
Urz. UE L 174 z 03.06.2020, str. 64, z późn. zm.) (Dz. Urz. UE L 84 z 31.03.2016,
str. 1, z późn. zm.);
(3) rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r.
uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429
w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom
umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania (Dz. Urz. UE L 174 z 03.06.2020,
str. 64, z późn. zm.);
(4) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r.
ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do
afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE)
2021/605 (Dz. Urz. UE L 79 z 17.03.2023, str. 65, z późn. zm.);
(5) zawiadomienie Komisji w sprawie wytycznych dotyczących zapobiegania
afrykańskiemu pomorowi świń oraz zwalczania i likwidacji tej choroby w Unii
(„wytyczne dotyczące APŚ”) nr C/2023/1504;
(6) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 stycznia 2025 r. w
sprawie wprowadzenia w latach 2025-2027 na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej „Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem
wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby
oraz jej zwalczanie” (Dz. U. poz. 199);
(7) rozporządzenie Wojewody Łódzkiego dnia 5 stycznia 2026 r. w sprawie
nakazania zamykania przejść dla zwierząt wzdłuż autostrad na obszarze
województwa łódzkiego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 104).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 8 of 8 --