Interpelacja w sprawie prawa do emerytury górniczej maszynistów kolei górniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15887
do ministra energii
w sprawie prawa do emerytury górniczej maszynistów kolei górniczych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 10-03-2026
Szanowny Panie Ministrze,
od wielu lat kieruję pisma oraz interpelacje do przedstawicieli rządu Rzeczypospolitej Polskiej mających wpływ na proces nowelizacji przepisów regulujących prawo do emerytury górniczej, jak również wnioskuję o wydanie wiążącej interpretacji obowiązujących regulacji w tym zakresie. Celem tych działań jest jednoznaczne umożliwienie maszynistom kolei górniczych uzyskania prawa do emerytury górniczej na zasadach analogicznych do innych pracowników zatrudnionych w ruchu zakładu górniczego.
Maszyniści kolei górniczych wykonują pracę w bezpośrednim związku z ruchem zakładu górniczego, w warunkach szczególnych, wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej oraz narażenia na czynniki szkodliwe i niebezpieczne. Charakter tej pracy jest integralnie związany z funkcjonowaniem kopalni i procesem wydobywczym. Należy podkreślić, że do 2016 roku praca maszynistów kolei górniczych była uznawana za pracę górniczą, co umożliwiało zaliczanie jej do okresów uprawniających do emerytury górniczej. Zmiana praktyki interpretacyjnej przepisów po 2016 roku doprowadziła do sytuacji, w której ta sama praca – wykonywana w niezmienionych warunkach – przestała być kwalifikowana jako praca górnicza, co budzi uzasadnione poczucie niesprawiedliwości wśród pracowników.
Również jako członek podkomisji stałej do spraw sprawiedliwej transformacji podejmowałem działania na rzecz nowelizacji rozporządzenia określającego stanowiska pracy zaliczane do pracy górniczej. Pomimo składanych deklaracji (na posiedzeniu podkomisji w dniu 24 lutego br.) oraz zapowiedzi zmian legislacyjnych do dziś nie wprowadzono regulacji umożliwiających maszynistom kolei górniczych skuteczne ubieganie się o emeryturę górniczą.
Sytuacja ta nabiera szczególnego znaczenia w kontekście trwającego procesu wygaszania kopalni ZE PAK SA. Pracownicy ci znajdują się obecnie w stanie niepewności prawnej i zawodowej, a brak jednoznacznych rozstrzygnięć ustawowych może prowadzić do poważnych konsekwencji społecznych oraz ekonomicznych dla nich i ich rodzin.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo prowadzi obecnie prace legislacyjne mające na celu nowelizację przepisów w zakresie uznania pracy maszynistów kolei górniczych za pracę górniczą uprawniającą do emerytury górniczej?
Czy rozważane jest wydanie wiążącej interpretacji obowiązujących przepisów, która jednoznacznie potwierdzi możliwość zaliczenia tej pracy do pracy górniczej?
W jakim terminie możliwe jest przedstawienie projektu stosownych zmian?
Jakie działania osłonowe przewidziano dla tej grupy zawodowej w związku z procesem wygaszania kopalń, w szczególności w Koninie?
Wobec trwającego procesu transformacji sektora górniczo-energetycznego oraz likwidacji zakładów pracy zwracam się o podjęcie pilnych działań legislacyjnych i interpretacyjnych, które zagwarantują maszynistom kolei górniczych równe traktowanie oraz realną możliwość nabycia prawa do emerytury górniczej.
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Marian Zmarzły
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2754 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.112.2026.KK
Warszawa, 2026-04-17
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Tomasza Nowaka o numerze 15887 w sprawie prawa
do emerytury górniczej maszynistów kolei górniczych, poniżej przedstawiam odpowiedzi na
zadane pytania.
W art. 12 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2026 r. poz. 26) zostały zawarte
regulacje dotyczące zmiany właściwości organu upoważnionego do wydania rozporządzeń
wykonawczych, o których mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5 oraz w art. 50d ust. 3 i 4 ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1749, ze zm.). Powyższe zmiany wskazują, że właściwymi do wydania
ww. rozporządzeń są minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego. Przepisy te
wchodzą w życie z dniem 1 października br. Ministerstwo Energii (ME) rozpoczęło już prace
koncepcyjne związane z opracowaniem rozporządzeń dotyczących prac wykonywanych
w górnictwie oraz stanowisk, na których zatrudnienie jest pracą górniczą, a także zasad
organizacji pracy w górnictwie, w tym zasad ewidencjonowania tej pracy. ME pozostaje
w kontakcie z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Wyższym Urzędem
Górniczym. Dodatkowo pragnę przekazać, że zarządzeniem nr 7 z dnia 31 marca 2026 r.
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego powołał Zespół doradczo-opiniodawczy do spraw
analizy wykazu prac i stanowisk w górnictwie oraz zasad organizacji i ewidencjonowania
pracy górniczej. W jego skład, poza przedstawicielami organów nadzoru górniczego,
wchodzą także reprezentanci przedsiębiorców górniczych z branży górnictwa podziemnego
(miedzi, węgla i soli) oraz odkrywkowego (węgiel brunatny). Do zadań Zespołu należy m.in.
opracowanie propozycji w zakresie wykazu prac wykonywanych w górnictwie oraz
stanowisk, na których zatrudnienie uznaje się za pracę górniczą oraz organizacji pracy
w górnictwie, w tym jej ewidencjonowania przez pracodawców. Kwestie związane ze
świadczeniami osłonowymi dla pracowników branży górnictwa węgla brunatnego reguluje
ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora
elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 86) –
pozostająca we właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Marian Zmarzły
Podsekretarz stanu
2026-04-17 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 1 --