Interpelacja nr 15870
Interpelacja w sprawie ochrony siedlisk chomika europejskiego (Cricetus cricetus) na terenie Górek Czechowskich w Lublinie oraz konieczności zapewnienia właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony gatunków i ocen oddziaływania na środowisko
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony siedlisk chomika europejskiego (Cricetus cricetus) na terenie Górek Czechowskich w Lublinie oraz konieczności zapewnienia właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony gatunków i ocen oddziaływania na środowisko
Interpelacja nr 15870
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ochrony siedlisk chomika europejskiego (Cricetus cricetus) na terenie Górek Czechowskich w Lublinie oraz konieczności zapewnienia właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony gatunków i ocen oddziaływania na środowisko
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 09-03-2026
Szanowna Pani Ministro,
mając na uwadze obowiązek państw członkowskich Unii Europejskiej dotyczący zapewnienia skutecznej ochrony siedlisk gatunków objętych ścisłą ochroną, w tym krytycznie zagrożonego w Europie chomika europejskiego (Cricetus cricetus), zwracam się z interpelacją dotyczącą sytuacji tego gatunku na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie.
Sprawa ta ma szczególne znaczenie również w świetle faktu, że chomik europejski został wybrany Zwierzęciem Roku 2026 w plebiscycie organizowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Tym ważniejsze wydaje się więc zapewnienie rzeczywistej ochrony siedlisk tego gatunku w miejscach jego udokumentowanego występowania.
Na obszarze Górek Czechowskich od ponad dekady stwierdzano występowanie jednej z ważniejszych miejskich populacji chomika europejskiego w Polsce. Miejskie populacje tego gatunku uznawane są w Europie za szczególnie cenne, ponieważ w wielu regionach kontynentu chomik europejski niemal całkowicie zanikł na terenach rolniczych.
Według danych zawartych w opracowaniach przyrodniczych, sporządzanych na potrzeby dokumentów planistycznych, liczba nor chomika europejskiego na tym obszarze w ostatnich latach uległa bardzo znacznemu zmniejszeniu – w niektórych analizach wskazuje się spadek sięgający nawet około 90%, co budzi poważne obawy o stan lokalnej populacji tego gatunku. Zarazem teren ten od ponad dekady pozostaje przedmiotem intensywnych procesów planistycznych oraz inwestycyjnych związanych z presją na zabudowę części tego obszaru, pierwotnie przeznaczonego w miejskich planach na park krajobrazowy z rezerwatem.
W toku wcześniejszych prac planistycznych generalny dyrektor ochrony środowiska w piśmie z dnia 12 grudnia 2018 r. zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia występowania chomika europejskiego oraz innych gatunków objętych ochroną (jest ich ok. 100) na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W tym kontekście szczególnie istotne wydaje się ustalenie, czy w toku kolejnych procedur planistycznych i inwestycyjnych dotyczących tego obszaru zapewniono pełne uwzględnienie wymogów ochrony siedlisk gatunków objętych ścisłą ochroną, wynikających zarówno z przepisów krajowych, jak i z prawa Unii Europejskiej.
W ostatnim okresie uchwalono dla tego terenu zintegrowany plan inwestycyjny, a następnie złożono liczne wnioski o pozwolenie na budowę dotyczące przedsięwzięć realizowanych w obrębie tego samego obszaru planistycznego. W przestrzeni publicznej pojawiają się pytania, czy sposób procedowania inwestycji oraz jej podział na odrębne postępowania administracyjne nie wymaga szerszej oceny ich łącznego oddziaływania na środowisko. W kontekście utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczącego zakazu dzielenia przedsięwzięć inwestycyjnych w celu uniknięcia pełnej oceny oddziaływania na środowisko (tzw. salami slicing), kwestia ta budzi szczególne zainteresowanie mieszkańców oraz organizacji społecznych.
Warto przytoczyć także wyrok TSUE z dnia 21 października 2021 r. (sprawa c-357/20), zgodnie z którym ochrona miejsc rozrodu i wypoczynku gatunku chronionego ma charakter ciągły i obejmuje również miejsca okresowo przezeń nieużytkowane, jeśli zachowują funkcję ekologiczną i mogą zostać ponownie zasiedlone.
Sprawa Górek Czechowskich była w przeszłości przedmiotem zainteresowania instytucji europejskich w związku z petycją dotyczącą ochrony przyrody na tym obszarze. Dlatego istotne wydaje się wyjaśnienie, czy podejmowane obecnie działania inwestycyjne są w pełni zgodne z przepisami krajowymi oraz prawem Unii Europejskiej dotyczącym ochrony siedlisk gatunków chronionych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada aktualne informacje dotyczące stanu populacji chomika europejskiego na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie?
2. Czy w ostatnich latach prowadzone były analizy lub działania kontrolne dotyczące ochrony siedlisk tego gatunku na wskazanym obszarze?
3. Czy ministerstwo analizowało wpływ planowanych inwestycji na siedliska chomika europejskiego na tym terenie?
4. Czy w ocenie ministerstwa w przypadku licznych przedsięwzięć inwestycyjnych realizowanych na jednym obszarze konieczna może być szersza analiza ich łącznego oddziaływania na środowisko?
5. Czy w związku z wyborem chomika europejskiego Zwierzęciem Roku 2026 Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje działania wspierające ochronę siedlisk tego gatunku w Polsce, w szczególności w obszarach miejskich, a co za tym idzie także w obszarze Górek Czechowskich w Lublinie?
Sprawa Górek Czechowskich od wielu lat budzi duże zainteresowanie mieszkańców Lublina oraz organizacji społecznych. Wygrana akurat chomika we wspomnianym plebiscycie pokazuje, że sprawa ta jest ważna nie tylko lokalnie, lecz ogólnopolsko i budzi powszechne zainteresowanie opinii publicznej. Dlatego szczególnie istotne wydaje się zapewnienie przejrzystości działań administracji publicznej oraz właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony przyrody i ochrony siedlisk gatunków chronionych.
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 15870
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie ochrony siedlisk chomika europejskiego (Cricetus cricetus) na terenie Górek Czechowskich w Lublinie oraz konieczności zapewnienia właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony gatunków i ocen oddziaływania na środowisko
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 09-03-2026
Szanowna Pani Ministro,
mając na uwadze obowiązek państw członkowskich Unii Europejskiej dotyczący zapewnienia skutecznej ochrony siedlisk gatunków objętych ścisłą ochroną, w tym krytycznie zagrożonego w Europie chomika europejskiego (Cricetus cricetus), zwracam się z interpelacją dotyczącą sytuacji tego gatunku na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie.
Sprawa ta ma szczególne znaczenie również w świetle faktu, że chomik europejski został wybrany Zwierzęciem Roku 2026 w plebiscycie organizowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Tym ważniejsze wydaje się więc zapewnienie rzeczywistej ochrony siedlisk tego gatunku w miejscach jego udokumentowanego występowania.
Na obszarze Górek Czechowskich od ponad dekady stwierdzano występowanie jednej z ważniejszych miejskich populacji chomika europejskiego w Polsce. Miejskie populacje tego gatunku uznawane są w Europie za szczególnie cenne, ponieważ w wielu regionach kontynentu chomik europejski niemal całkowicie zanikł na terenach rolniczych.
Według danych zawartych w opracowaniach przyrodniczych, sporządzanych na potrzeby dokumentów planistycznych, liczba nor chomika europejskiego na tym obszarze w ostatnich latach uległa bardzo znacznemu zmniejszeniu – w niektórych analizach wskazuje się spadek sięgający nawet około 90%, co budzi poważne obawy o stan lokalnej populacji tego gatunku. Zarazem teren ten od ponad dekady pozostaje przedmiotem intensywnych procesów planistycznych oraz inwestycyjnych związanych z presją na zabudowę części tego obszaru, pierwotnie przeznaczonego w miejskich planach na park krajobrazowy z rezerwatem.
W toku wcześniejszych prac planistycznych generalny dyrektor ochrony środowiska w piśmie z dnia 12 grudnia 2018 r. zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia występowania chomika europejskiego oraz innych gatunków objętych ochroną (jest ich ok. 100) na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie przy sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W tym kontekście szczególnie istotne wydaje się ustalenie, czy w toku kolejnych procedur planistycznych i inwestycyjnych dotyczących tego obszaru zapewniono pełne uwzględnienie wymogów ochrony siedlisk gatunków objętych ścisłą ochroną, wynikających zarówno z przepisów krajowych, jak i z prawa Unii Europejskiej.
W ostatnim okresie uchwalono dla tego terenu zintegrowany plan inwestycyjny, a następnie złożono liczne wnioski o pozwolenie na budowę dotyczące przedsięwzięć realizowanych w obrębie tego samego obszaru planistycznego. W przestrzeni publicznej pojawiają się pytania, czy sposób procedowania inwestycji oraz jej podział na odrębne postępowania administracyjne nie wymaga szerszej oceny ich łącznego oddziaływania na środowisko. W kontekście utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczącego zakazu dzielenia przedsięwzięć inwestycyjnych w celu uniknięcia pełnej oceny oddziaływania na środowisko (tzw. salami slicing), kwestia ta budzi szczególne zainteresowanie mieszkańców oraz organizacji społecznych.
Warto przytoczyć także wyrok TSUE z dnia 21 października 2021 r. (sprawa c-357/20), zgodnie z którym ochrona miejsc rozrodu i wypoczynku gatunku chronionego ma charakter ciągły i obejmuje również miejsca okresowo przezeń nieużytkowane, jeśli zachowują funkcję ekologiczną i mogą zostać ponownie zasiedlone.
Sprawa Górek Czechowskich była w przeszłości przedmiotem zainteresowania instytucji europejskich w związku z petycją dotyczącą ochrony przyrody na tym obszarze. Dlatego istotne wydaje się wyjaśnienie, czy podejmowane obecnie działania inwestycyjne są w pełni zgodne z przepisami krajowymi oraz prawem Unii Europejskiej dotyczącym ochrony siedlisk gatunków chronionych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada aktualne informacje dotyczące stanu populacji chomika europejskiego na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie?
2. Czy w ostatnich latach prowadzone były analizy lub działania kontrolne dotyczące ochrony siedlisk tego gatunku na wskazanym obszarze?
3. Czy ministerstwo analizowało wpływ planowanych inwestycji na siedliska chomika europejskiego na tym terenie?
4. Czy w ocenie ministerstwa w przypadku licznych przedsięwzięć inwestycyjnych realizowanych na jednym obszarze konieczna może być szersza analiza ich łącznego oddziaływania na środowisko?
5. Czy w związku z wyborem chomika europejskiego Zwierzęciem Roku 2026 Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje działania wspierające ochronę siedlisk tego gatunku w Polsce, w szczególności w obszarach miejskich, a co za tym idzie także w obszarze Górek Czechowskich w Lublinie?
Sprawa Górek Czechowskich od wielu lat budzi duże zainteresowanie mieszkańców Lublina oraz organizacji społecznych. Wygrana akurat chomika we wspomnianym plebiscycie pokazuje, że sprawa ta jest ważna nie tylko lokalnie, lecz ogólnopolsko i budzi powszechne zainteresowanie opinii publicznej. Dlatego szczególnie istotne wydaje się zapewnienie przejrzystości działań administracji publicznej oraz właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony przyrody i ochrony siedlisk gatunków chronionych.
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
17
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18577 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.20.2026.AS
4281923.17624487.14284887
Warszawa, 22-04-2026
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dotyczy: Interpelacja Posłanki Klaudii Jachiry w sprawie ochrony siedlisk chomika
europejskiego (Cricetus cricetus) na terenie Górek Czechowskich w Lublinie oraz
konieczności zapewnienia właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony
gatunków i ocen oddziaływania na środowisko, K10INT15870
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15870 Posłanki Klaudii Jachiry przekazuję odpowiedź w
zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Obszar tzw. Górek Czechowskich stanowi ok. 100 ha niezabudowany teren w północnej
części Lublina i w całości stanowi własność prywatną. Górki Czechowskie to ważny obszar
z uwagi na duże znaczenie dla ochrony wartości przyrodniczych oraz historyczno-
kulturowych, pełniący ważną rolę w strukturze ekologicznej (Ekologiczny System Obszarów
Chronionych) oraz dla przewietrzania miasta. Aktualnie obszar Górek Czechowskich, poza
elementami infrastruktury technicznej oraz sportowo-rekreacyjnej, pozostaje
niezainwestowany i nieużytkowany. Prowadzone dawniej na części tego terenu
użytkowanie rolnicze zostało zaprzestane (dawniej kluczowy obszar dla funkcjonowania
chomika). Pomimo wykaszania części terenu przez obecnego właściciela, zachodzą na nim
spontaniczne procesy sukcesji, powodujące zmianę charakteru roślinności, wzrost udziału
zakrzaczeń i drzew oraz ograniczanie powierzchni siedlisk przyrodniczych i siedlisk
gatunków chronionych lub zaliczanych do rzadkich w skali regionu. Postępuje spadek
liczebności lokalnych populacji tych gatunków lub nawet ich całkowity zanik. Postępuje
kolonizacja przez gatunki inwazyjne, w tym m.in. nawłoć kanadyjską i późną, przymiotno
białe, klon jesionolistny. Górki Czechowskie są miejscem występowania chomika
europejskiego, jednak postępująca sukcesja ogranicza dostępność dogodnych siedlisk
i liczebność populacji stale spada.
Dla przedmiotowego obszaru obowiązują ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina, przyjęte uchwałą nr 283/VIII/2019 Rady
Miasta Lublin z dnia 1 lipca 2019 r. Ponadto Rada Miasta Lublin podjęła uchwałę nr 2
424/XIII/2025 z dnia 4 września 2025 r. w sprawie uchwalenia zintegrowanego planu
inwestycyjnego dla Obszarów Nr 1 i Nr 2, położonych w Lublinie w rejonie ulic: Bohaterów
Września, Poligonowej, Gen. Bolesława Ducha, Północnej, Koncertowej, Zelwerowicza.
Podkreślić jednak należy, że wcześniej obowiązujące plany zagospodarowania
przestrzennego przewidywały na tych terenach realizację różnych funkcji, zgodnie
z uchwałą 825/XXXV/2005 Rady Miasta Lublin z dn. 17 listopada 2005 r. w sprawie
uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin - część III
oraz zgodnie z uchwałą nr 661/XXVI/2012 Rady Miasta Lublin z dnia 20 grudnia 2012 r. w
-- 1 of 6 --
sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin –
część VC w obszarze położonym pomiędzy ul. Willową, ul. Sławinkowską, ul. Poligonową
i projektowaną ulicą Zelwerowicza.
Poniżej odpowiedzi na wskazane w wystąpieniu pani poseł pytania.
Pytanie nr 1: Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada aktualne informacje
dotyczące stanu populacji chomika europejskiego na obszarze Górek Czechowskich w
Lublinie?
Najbardziej aktualnym i wszechstronnym źródłem danych na temat walorów
przyrodniczych Górek Czechowskich jest „Raport z inwentaryzacji i waloryzacji
przyrodniczej wąwozów: nr 13 Górki Czechowskie, nr 26 Lipnik, nr 41-53 Zimne Doły wraz
z analizą urbanistyczną”, opracowany w 2019 roku na zlecenie Miasta Lublin. Dokument ten
dostępny jest pod linkiem: https://lublin.eu/mieszkancy/srodowisko/wawozy-i-suche-
doliny-lublina-/multimedia-iopracowania/. W swym zakresie uwzględnia populację chomika
europejskiego Cricetus cricetus funkcjonującą na obszarze Górek Czechowskich. Autorzy
Raportu zaproponowali objęcie dużej części tego obszaru ochroną w formie zespołu
przyrodniczo-krajobrazowego.
Ponadto w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, związanej
z przygotowaniem Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego obejmującego obszar Górek
Czechowskich przygotowana została prognoza oddziaływania na środowisko. Zawarto
w niej informacje o populacji chomika w oparciu o inwentaryzację nor chomika na podstawie
obserwacji prowadzonych w latach 2024-2025. Prognoza sporządzona została przez
Referat ds. ochrony środowiska i krajobrazu w planowaniu przestrzennym pod
kierownictwem Pani Anny Harabin. W odniesieniu do informacji o występowaniu chomika
europejskiego na tym terenie wykorzystano następujące opracowania:
1) Raport z aktualizacji inwentaryzacji nor chomików wraz z porównaniem uzyskanych
wyników z opracowaniami archiwalnymi na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie,
Ekoid, Majewska -Duriasz I.,Kiepas J. - Gliwice 2025;
2) Sprawozdanie z wizji terenowej dotyczącej występowania na terenie Górek
Czechowskich w Lublinie chomika europejskiego Cricetus cricetus Ekoid, Majewska-
Duriasz I., Kiepas J. - Katowice 2025;
3) Sprawozdanie z monitoringu chomika europejskiego Cricetus cricetus w roku 2024;
4) Raport z inwentaryzacji przyrodniczej wąwozów: nr 13 Górki Czechowskie, nr 26 Lipnik,
nr 41-53 Zimne Doły wraz z analizą planistyczną stanu prawnego, Furtak T. - Lublin 2019;
5) Koreferat do „Raportu z inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej wąwozów: nr 13 Górki
Czechowskie, nr 26 Lipnik, nr 41 – 53 Zimne Doły wraz z analizą urbanistyczną, EKOID,
Katowice 2019;
6) Inwentaryzację chomika europejskiego Cricetus cricetus na obszarze Górek
Czechowskich w Lublinie na potrzeby Stowarzyszenia Obrony Górek Czechowskich i
Kolektywu „Górki Czechowskie Wietrznie Zielone”, Tomasz Buczek – Lublin 2018.
Pytanie nr 2: Czy w ostatnich latach prowadzone były analizy lub działania kontrolne
dotyczące ochrony siedlisk tego gatunku na wskazanym obszarze?
Obszar Górek Czechowskich znajduje się w stałym spektrum zainteresowania Regionalnej
Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie (dalej: „RDOŚ w Lublinie”). Jako organ ochrony
środowiska RDOŚ w Lublinie uczestniczy w strategicznej ocenie oddziaływania na
-- 2 of 6 --
środowisko, każdorazowo szczegółowo analizuje przedkładane dokumenty i przedstawia
opinię. Ponadto organ ten podejmował także inicjatywy mające na celu poprawę warunków
siedliskowych chomika europejskiego, m.in. poprzez zainicjowanie regularnego koszenia:
1) pismo skierowane do TBV (właściciela znacznej części Górek) z dnia 20 maja 2020 roku,
znak: WPN.600.6.2020.KWAW.20, informujące o walorach przyrodniczych tego terenu, w
tym konieczności respektowania ustaleń zawartych w rozporządzeniach w sprawie ochrony
gatunkowej roślin, grzybów i zwierząt. W piśmie zasugerowano podjęcie rzeczowego
dialogu, w ramach procedury związanej z uzyskaniem decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, która obejmowałaby docelowe zagospodarowanie tego terenu;
2) pismo skierowane do Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Lublin z dnia 25
sierpnia 2020 roku, znak: WPN.070.120.2020.KWAW, informujące o walorach
przyrodniczych Górek Czechowskich, w tym obecności chomika europejskiego. W piśmie
zwrócono uwagę na konieczność prowadzenia ochrony czynnej oraz wymóg uwzględnienia
obecności chomika przy planowaniu ewentualnych inwestycji;
3) pismo skierowane do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Lublin z dnia
25 kwietnia 2022 roku, znak: WPN.600.26.2022.KWAW, z prośbą o uwzględnienie
w pozwoleniach na budowę wydawanych dla inwestycji realizowanych m.in. na obszarze
Górek Czechowskich, obowiązku zapewnienia nadzoru przyrodniczego;
4) pismo skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin
z dnia 20 marca 2024 roku, znak: WPN.600.61.2024.KWAW, z prośbą o zwracanie uwagi
w trakcie wykonywania czynności kontrolnych, także na przestrzeganie przepisów z zakresu
ochrony przyrody.
Ponadto pracownicy RDOŚ w Lublinie wielokrotnie przeprowadzali oględziny Górek
Czechowskich, w tym z wykorzystaniem drona. Część lustracji zakończyła się
sformułowaniem zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z
naruszeniem przepisów obowiązujących względem gatunków chronionych. Były to drobne
naruszenia zakazów z zakresu ochrony gatunkowej. Lustracje terenu Górek Czechowskich
będą kontynuowane także w obecnym sezonie wegetacyjnym. Aktualnie problem ochrony
Górek Czechowskich postrzegany jest przede wszystkim przez pryzmat planowanych
inwestycji. Tymczasem przytoczony powyżej Raport wskazuje na szereg innych zagrożeń:
1) wzrost antropopresji w rejonie cennych siedlisk sąsiadujących bezpośrednio z zabudową
mieszkaniową i usługową, co wpływa na obniżenie bioróżnorodności w sąsiedztwie
i szerszym otoczeniu;
2) niszczenie wąwozu, przez jego zasypywanie i wycinanie drzew, prowadzone przez
właścicieli działek usytuowanych na wierzchowinie (obserwowane już w północnej części
„Górek Czechowskich”);
3) rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków np. nawłoci, ale też innych gatunków
pochodzących z ogrodów przydomowych i działkowych (np. aronia, śnieguliczka,
pęcherznica);
4) wprowadzanie gatunków roślin niezgodnych z naturalnym siedliskiem;
5) wprowadzenie zbiorników wodnych niezgodnych z uwarunkowaniami fizjonomicznymi
terenu, których nigdy tu nie było;
6) ujednolicenie składu gatunkowego, powstanie monokultur, co wpływa na spadek
bioróżnorodności i utraty cennych siedlisk;
-- 3 of 6 --
7) brak użytkowania muraw i łąk, które są siedliskami półnaturalnymi, utrzymującymi się
dzięki działalności człowieka;
8) coroczne wiosenne pożary, ogień zabija m.in. wszystkie stadia rozwojowe motyli,
przyczyniając się do corocznego zubożenia ich składu gatunkowego oraz liczebności;
9) zaśmiecenie terenu;
10) rozdeptywanie i rozjeżdżanie lessowych skarp;
11) izolacja terenu (w wyniku rozbudowy infrastruktury drogowej i domków
jednorodzinnych szczególnie widoczna w północnej i wschodniej części poligonu np. izolacja
populacji zwierząt – chomika europejskiego);
12) płoszenie, łapanie zwierząt i drapieżnictwo ze strony zwierząt domowych np. kotów
domowych;
13) projektowane i istniejące szlaki komunikacyjne, oprócz generowania zanieczyszczeń,
powodują powstawanie barier ekologicznych, które ograniczają możliwości swobodnej
migracji zwierząt.
Pytanie nr 3: Czy ministerstwo analizowało wpływ planowanych inwestycji na siedliska
chomika europejskiego na tym terenie?
Resort środowiska nie posiada aktualnej i zweryfikowanej wiedzy na temat postępowań
jakie toczą się lub mogą toczyć się przed Prezydentem Miasta Lublin, zarówno w zakresie
wniosków o pozwolenie na budowę jak i wniosków o wydanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, gdyż to właśnie Prezydent Miasta Lublin jest organem właściwym do
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć
związanych z realizacją tego typu zabudowy, gdyby decyzja taka była wymagana. Określenie
ewentualnego wpływu na środowisko planowanej inwestycji, w tym na gatunki chronione i
ich siedliska, dokonuje się w procedurze uzyskiwania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, jeżeli planowane zamierzenie inwestycyjne wpisuje się w katalog
przedsięwzięć ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w
sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko1. RDOŚ w Lublinie
nie dysponuje materiałami umożliwiającymi określenie wpływu realizacji inwestycji na
środowisko, gdyż do chwili obecnej Prezydent Miasta Lublina nie zwrócił się do RDOŚ w
Lublinie o wydanie opinii lub dokonanie uzgodnienia w trybie określonym w ustawie z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko2.
Aktualnie w RDOŚ w Lublinie nie toczy się postępowanie w takiej sprawie, a na terenie
Górek Czechowskich nie są prowadzone żadne prace budowlane.
W tym miejscu należy wspomnieć, iż nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego, w
szczególności w zakresie przyjęcia Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego, postępowań w
sprawie pozwoleń na budowę itp.) nie należy do kompetencji MKiŚ. Zgodnie z art. 85-88
ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym3 nadzór nad działalnością gminną
sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem przez Prezesa Rady
Ministrów i właściwego wojewodę. Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną
tylko w przypadkach określonych ustawami. Organy nadzoru mają prawo żądania informacji
i danych, dotyczących organizacji i funkcjonowania gminy, niezbędnych do wykonywania
1 Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.
-- 4 of 6 --
przysługujących im uprawnień nadzorczych. Z tego względu we wskazanych powyżej
kwestiach możliwe jest podejmowanie działań we współpracy z Wojewodą Lubelskim
(organem nadrzędnym), w celu podjęcia przez ten organ stosownych działań.
Pytanie nr 4: Czy w ocenie ministerstwa w przypadku licznych przedsięwzięć
inwestycyjnych realizowanych na jednym obszarze konieczna może być szersza analiza ich
łącznego oddziaływania na środowisko?
Do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie wpłynęły liczne wnioski i
zgłoszenia dotyczące planowanych inwestycji budowlanych na terenie Górek
Czechowskich w Lublinie. Zamierzenia te są związane z uchwaleniem Zintegrowanego Planu
Inwestycyjnego (ZPI) dla tego obszaru, przyjętego uchwałą nr 424/XIII/2025 Rady Miasta
Lublin z dnia 4 września 2025 r., obejmującą Obszary nr 1 i 2 położone w rejonie ulic:
Bohaterów Września, Poligonowej, gen. Bolesława Ducha, Północnej, Koncertowej i
Zelwerowicza.
Wnioski zostały złożone do RDOŚ w Lublinie zarówno bezpośrednio przez osoby fizyczne i
organizacje społeczne, jak i przekazane za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.
W wystąpieniach tych zwracano uwagę m.in. na ryzyko zastosowania mechanizmu
fragmentacji inwestycji (tzw. salami slicing), polegającego na sztucznym podziale jednego
większego przedsięwzięcia – lub zespołu funkcjonalnie powiązanych działań – na wiele
formalnie odrębnych wniosków. Zdaniem wnioskodawców działania takie mogą prowadzić
do obejścia obowiązku przeprowadzenia całościowej oceny oddziaływania na środowisko,
w tym oceny oddziaływań skumulowanych, mimo że w rzeczywistości inwestycje stanowią
jeden kompleksowy proces.
Podzielając te obawy, RDOŚ w Lublinie wystąpił do Prezydenta Miasta Lublina z wnioskiem
o przeanalizowanie czy zakres inwestycji, dla których złożono wnioski o pozwolenie na
budowę, nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska, które
wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Należy podkreślić, że część obszaru Górek Czechowskich przeznaczona w ZPI pod
zabudowę jest obecnie terenem niezainwestowanym, a realizacja planowanej zabudowy
będzie wymagała wykonania nowej, rozległej infrastruktury technicznej. Choć szczegółowa
skala planowanych inwestycji nie jest jeszcze w pełni znana, z dużym
prawdopodobieństwem można przyjąć, że część planowanych działań może zostać
zakwalifikowana jako przedsięwzięcia określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia
10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko.
Rzetelna i pełna ocena oddziaływania na środowisko jest jednak możliwa wyłącznie w
przypadku prawidłowego określenia docelowego zakresu przedsięwzięcia, który może
obejmować wiele mniejszych etapów lub działań. Choć pojedynczo mogą one wydawać się
nieznaczne, łącznie mogą przesądzać o istotnej skali oddziaływań na środowisko.
Realizacja inwestycji na terenie Górek Czechowskich wymaga zatem szerokiej analizy pod
kątem:
ryzyka wystąpienia negatywnych oddziaływań na środowisko i zdrowie ludzi,
kumulacji oddziaływań w fazie budowy (równoległe prowadzenie prac na tym
samym obszarze),
kumulacji oddziaływań w fazie eksploatacji (oddziaływanie na te same komponenty
środowiska).
-- 5 of 6 --
Niezależnie od tego, czy poszczególne przedsięwzięcia są ze sobą bezpośrednio powiązane,
w postępowaniach dotyczących oceny oddziaływania na środowisko należy zawsze
uwzględniać możliwość kumulacji oddziaływań z innymi istniejącymi lub planowanymi
inwestycjami. Szczególne znaczenie ma tu stosowanie zasady przezorności, wyrażonej w
art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.
Procedura uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi właściwe
narzędzie do dokonania gruntownej analizy potencjalnych oddziaływań na środowisko oraz
do określenia warunków niezbędnych do unikania lub ograniczania tych oddziaływań.
W związku z planowaną zabudową Górek Czechowskich do RDOŚ w Lublinie wpłynęło
także pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Ocen Oddziaływania na Środowisko z dnia
12 lutego 2026 r., znak: DOOŚ‑WPS.070.2.2026, dotyczące odniesienia się do wystąpień
Stowarzyszenia Obrony Górek Czechowskich w Lublinie. RDOŚ w Lublinie udzielił
odpowiedzi pismem z dnia 20 lutego 2026 r., znak: WOOŚ.070.11.2026.MG. W załączeniu
przekazuję wskazane pismo RDOŚ w Lublinie.
Pytanie nr 5: Czy w związku z wyborem chomika europejskiego Zwierzęciem Roku 2026
Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje działania wspierające ochronę siedlisk tego
gatunku w Polsce, w szczególności w obszarach miejskich, a co za tym idzie także w
obszarze Górek Czechowskich w Lublinie?
W marcu bieżącego roku RDOŚ w Lublinie złożył do Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia pn.
„Przyrodnicze Skarby Lubelszczyzny - ochrona gatunków zagrożonych krajobrazu
rolniczego i miejskiego”, w ramach programu priorytetowego nr 4.1.3 „Przestrzeń dla
przyrody Część 3) Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych”. Planowany
projekt obejmuje m.in. inwentaryzację chomika europejskiego. Projekt zakłada, że jedno z
planowanych stanowisk badawczych, zlokalizowane będzie na obszarze miasta Lublin.
Realizację projektu zaplanowano na lata 2027-2029.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 6 of 6 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.20.2026.AS
4281923.17624487.14284887
Warszawa, 22-04-2026
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dotyczy: Interpelacja Posłanki Klaudii Jachiry w sprawie ochrony siedlisk chomika
europejskiego (Cricetus cricetus) na terenie Górek Czechowskich w Lublinie oraz
konieczności zapewnienia właściwego stosowania przepisów dotyczących ochrony
gatunków i ocen oddziaływania na środowisko, K10INT15870
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT15870 Posłanki Klaudii Jachiry przekazuję odpowiedź w
zakresie kompetencji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Obszar tzw. Górek Czechowskich stanowi ok. 100 ha niezabudowany teren w północnej
części Lublina i w całości stanowi własność prywatną. Górki Czechowskie to ważny obszar
z uwagi na duże znaczenie dla ochrony wartości przyrodniczych oraz historyczno-
kulturowych, pełniący ważną rolę w strukturze ekologicznej (Ekologiczny System Obszarów
Chronionych) oraz dla przewietrzania miasta. Aktualnie obszar Górek Czechowskich, poza
elementami infrastruktury technicznej oraz sportowo-rekreacyjnej, pozostaje
niezainwestowany i nieużytkowany. Prowadzone dawniej na części tego terenu
użytkowanie rolnicze zostało zaprzestane (dawniej kluczowy obszar dla funkcjonowania
chomika). Pomimo wykaszania części terenu przez obecnego właściciela, zachodzą na nim
spontaniczne procesy sukcesji, powodujące zmianę charakteru roślinności, wzrost udziału
zakrzaczeń i drzew oraz ograniczanie powierzchni siedlisk przyrodniczych i siedlisk
gatunków chronionych lub zaliczanych do rzadkich w skali regionu. Postępuje spadek
liczebności lokalnych populacji tych gatunków lub nawet ich całkowity zanik. Postępuje
kolonizacja przez gatunki inwazyjne, w tym m.in. nawłoć kanadyjską i późną, przymiotno
białe, klon jesionolistny. Górki Czechowskie są miejscem występowania chomika
europejskiego, jednak postępująca sukcesja ogranicza dostępność dogodnych siedlisk
i liczebność populacji stale spada.
Dla przedmiotowego obszaru obowiązują ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina, przyjęte uchwałą nr 283/VIII/2019 Rady
Miasta Lublin z dnia 1 lipca 2019 r. Ponadto Rada Miasta Lublin podjęła uchwałę nr 2
424/XIII/2025 z dnia 4 września 2025 r. w sprawie uchwalenia zintegrowanego planu
inwestycyjnego dla Obszarów Nr 1 i Nr 2, położonych w Lublinie w rejonie ulic: Bohaterów
Września, Poligonowej, Gen. Bolesława Ducha, Północnej, Koncertowej, Zelwerowicza.
Podkreślić jednak należy, że wcześniej obowiązujące plany zagospodarowania
przestrzennego przewidywały na tych terenach realizację różnych funkcji, zgodnie
z uchwałą 825/XXXV/2005 Rady Miasta Lublin z dn. 17 listopada 2005 r. w sprawie
uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin - część III
oraz zgodnie z uchwałą nr 661/XXVI/2012 Rady Miasta Lublin z dnia 20 grudnia 2012 r. w
-- 1 of 6 --
sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin –
część VC w obszarze położonym pomiędzy ul. Willową, ul. Sławinkowską, ul. Poligonową
i projektowaną ulicą Zelwerowicza.
Poniżej odpowiedzi na wskazane w wystąpieniu pani poseł pytania.
Pytanie nr 1: Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada aktualne informacje
dotyczące stanu populacji chomika europejskiego na obszarze Górek Czechowskich w
Lublinie?
Najbardziej aktualnym i wszechstronnym źródłem danych na temat walorów
przyrodniczych Górek Czechowskich jest „Raport z inwentaryzacji i waloryzacji
przyrodniczej wąwozów: nr 13 Górki Czechowskie, nr 26 Lipnik, nr 41-53 Zimne Doły wraz
z analizą urbanistyczną”, opracowany w 2019 roku na zlecenie Miasta Lublin. Dokument ten
dostępny jest pod linkiem: https://lublin.eu/mieszkancy/srodowisko/wawozy-i-suche-
doliny-lublina-/multimedia-iopracowania/. W swym zakresie uwzględnia populację chomika
europejskiego Cricetus cricetus funkcjonującą na obszarze Górek Czechowskich. Autorzy
Raportu zaproponowali objęcie dużej części tego obszaru ochroną w formie zespołu
przyrodniczo-krajobrazowego.
Ponadto w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, związanej
z przygotowaniem Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego obejmującego obszar Górek
Czechowskich przygotowana została prognoza oddziaływania na środowisko. Zawarto
w niej informacje o populacji chomika w oparciu o inwentaryzację nor chomika na podstawie
obserwacji prowadzonych w latach 2024-2025. Prognoza sporządzona została przez
Referat ds. ochrony środowiska i krajobrazu w planowaniu przestrzennym pod
kierownictwem Pani Anny Harabin. W odniesieniu do informacji o występowaniu chomika
europejskiego na tym terenie wykorzystano następujące opracowania:
1) Raport z aktualizacji inwentaryzacji nor chomików wraz z porównaniem uzyskanych
wyników z opracowaniami archiwalnymi na obszarze Górek Czechowskich w Lublinie,
Ekoid, Majewska -Duriasz I.,Kiepas J. - Gliwice 2025;
2) Sprawozdanie z wizji terenowej dotyczącej występowania na terenie Górek
Czechowskich w Lublinie chomika europejskiego Cricetus cricetus Ekoid, Majewska-
Duriasz I., Kiepas J. - Katowice 2025;
3) Sprawozdanie z monitoringu chomika europejskiego Cricetus cricetus w roku 2024;
4) Raport z inwentaryzacji przyrodniczej wąwozów: nr 13 Górki Czechowskie, nr 26 Lipnik,
nr 41-53 Zimne Doły wraz z analizą planistyczną stanu prawnego, Furtak T. - Lublin 2019;
5) Koreferat do „Raportu z inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej wąwozów: nr 13 Górki
Czechowskie, nr 26 Lipnik, nr 41 – 53 Zimne Doły wraz z analizą urbanistyczną, EKOID,
Katowice 2019;
6) Inwentaryzację chomika europejskiego Cricetus cricetus na obszarze Górek
Czechowskich w Lublinie na potrzeby Stowarzyszenia Obrony Górek Czechowskich i
Kolektywu „Górki Czechowskie Wietrznie Zielone”, Tomasz Buczek – Lublin 2018.
Pytanie nr 2: Czy w ostatnich latach prowadzone były analizy lub działania kontrolne
dotyczące ochrony siedlisk tego gatunku na wskazanym obszarze?
Obszar Górek Czechowskich znajduje się w stałym spektrum zainteresowania Regionalnej
Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie (dalej: „RDOŚ w Lublinie”). Jako organ ochrony
środowiska RDOŚ w Lublinie uczestniczy w strategicznej ocenie oddziaływania na
-- 2 of 6 --
środowisko, każdorazowo szczegółowo analizuje przedkładane dokumenty i przedstawia
opinię. Ponadto organ ten podejmował także inicjatywy mające na celu poprawę warunków
siedliskowych chomika europejskiego, m.in. poprzez zainicjowanie regularnego koszenia:
1) pismo skierowane do TBV (właściciela znacznej części Górek) z dnia 20 maja 2020 roku,
znak: WPN.600.6.2020.KWAW.20, informujące o walorach przyrodniczych tego terenu, w
tym konieczności respektowania ustaleń zawartych w rozporządzeniach w sprawie ochrony
gatunkowej roślin, grzybów i zwierząt. W piśmie zasugerowano podjęcie rzeczowego
dialogu, w ramach procedury związanej z uzyskaniem decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, która obejmowałaby docelowe zagospodarowanie tego terenu;
2) pismo skierowane do Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Lublin z dnia 25
sierpnia 2020 roku, znak: WPN.070.120.2020.KWAW, informujące o walorach
przyrodniczych Górek Czechowskich, w tym obecności chomika europejskiego. W piśmie
zwrócono uwagę na konieczność prowadzenia ochrony czynnej oraz wymóg uwzględnienia
obecności chomika przy planowaniu ewentualnych inwestycji;
3) pismo skierowane do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Lublin z dnia
25 kwietnia 2022 roku, znak: WPN.600.26.2022.KWAW, z prośbą o uwzględnienie
w pozwoleniach na budowę wydawanych dla inwestycji realizowanych m.in. na obszarze
Górek Czechowskich, obowiązku zapewnienia nadzoru przyrodniczego;
4) pismo skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin
z dnia 20 marca 2024 roku, znak: WPN.600.61.2024.KWAW, z prośbą o zwracanie uwagi
w trakcie wykonywania czynności kontrolnych, także na przestrzeganie przepisów z zakresu
ochrony przyrody.
Ponadto pracownicy RDOŚ w Lublinie wielokrotnie przeprowadzali oględziny Górek
Czechowskich, w tym z wykorzystaniem drona. Część lustracji zakończyła się
sformułowaniem zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z
naruszeniem przepisów obowiązujących względem gatunków chronionych. Były to drobne
naruszenia zakazów z zakresu ochrony gatunkowej. Lustracje terenu Górek Czechowskich
będą kontynuowane także w obecnym sezonie wegetacyjnym. Aktualnie problem ochrony
Górek Czechowskich postrzegany jest przede wszystkim przez pryzmat planowanych
inwestycji. Tymczasem przytoczony powyżej Raport wskazuje na szereg innych zagrożeń:
1) wzrost antropopresji w rejonie cennych siedlisk sąsiadujących bezpośrednio z zabudową
mieszkaniową i usługową, co wpływa na obniżenie bioróżnorodności w sąsiedztwie
i szerszym otoczeniu;
2) niszczenie wąwozu, przez jego zasypywanie i wycinanie drzew, prowadzone przez
właścicieli działek usytuowanych na wierzchowinie (obserwowane już w północnej części
„Górek Czechowskich”);
3) rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków np. nawłoci, ale też innych gatunków
pochodzących z ogrodów przydomowych i działkowych (np. aronia, śnieguliczka,
pęcherznica);
4) wprowadzanie gatunków roślin niezgodnych z naturalnym siedliskiem;
5) wprowadzenie zbiorników wodnych niezgodnych z uwarunkowaniami fizjonomicznymi
terenu, których nigdy tu nie było;
6) ujednolicenie składu gatunkowego, powstanie monokultur, co wpływa na spadek
bioróżnorodności i utraty cennych siedlisk;
-- 3 of 6 --
7) brak użytkowania muraw i łąk, które są siedliskami półnaturalnymi, utrzymującymi się
dzięki działalności człowieka;
8) coroczne wiosenne pożary, ogień zabija m.in. wszystkie stadia rozwojowe motyli,
przyczyniając się do corocznego zubożenia ich składu gatunkowego oraz liczebności;
9) zaśmiecenie terenu;
10) rozdeptywanie i rozjeżdżanie lessowych skarp;
11) izolacja terenu (w wyniku rozbudowy infrastruktury drogowej i domków
jednorodzinnych szczególnie widoczna w północnej i wschodniej części poligonu np. izolacja
populacji zwierząt – chomika europejskiego);
12) płoszenie, łapanie zwierząt i drapieżnictwo ze strony zwierząt domowych np. kotów
domowych;
13) projektowane i istniejące szlaki komunikacyjne, oprócz generowania zanieczyszczeń,
powodują powstawanie barier ekologicznych, które ograniczają możliwości swobodnej
migracji zwierząt.
Pytanie nr 3: Czy ministerstwo analizowało wpływ planowanych inwestycji na siedliska
chomika europejskiego na tym terenie?
Resort środowiska nie posiada aktualnej i zweryfikowanej wiedzy na temat postępowań
jakie toczą się lub mogą toczyć się przed Prezydentem Miasta Lublin, zarówno w zakresie
wniosków o pozwolenie na budowę jak i wniosków o wydanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, gdyż to właśnie Prezydent Miasta Lublin jest organem właściwym do
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć
związanych z realizacją tego typu zabudowy, gdyby decyzja taka była wymagana. Określenie
ewentualnego wpływu na środowisko planowanej inwestycji, w tym na gatunki chronione i
ich siedliska, dokonuje się w procedurze uzyskiwania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, jeżeli planowane zamierzenie inwestycyjne wpisuje się w katalog
przedsięwzięć ujętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w
sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko1. RDOŚ w Lublinie
nie dysponuje materiałami umożliwiającymi określenie wpływu realizacji inwestycji na
środowisko, gdyż do chwili obecnej Prezydent Miasta Lublina nie zwrócił się do RDOŚ w
Lublinie o wydanie opinii lub dokonanie uzgodnienia w trybie określonym w ustawie z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko2.
Aktualnie w RDOŚ w Lublinie nie toczy się postępowanie w takiej sprawie, a na terenie
Górek Czechowskich nie są prowadzone żadne prace budowlane.
W tym miejscu należy wspomnieć, iż nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego, w
szczególności w zakresie przyjęcia Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego, postępowań w
sprawie pozwoleń na budowę itp.) nie należy do kompetencji MKiŚ. Zgodnie z art. 85-88
ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym3 nadzór nad działalnością gminną
sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem przez Prezesa Rady
Ministrów i właściwego wojewodę. Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną
tylko w przypadkach określonych ustawami. Organy nadzoru mają prawo żądania informacji
i danych, dotyczących organizacji i funkcjonowania gminy, niezbędnych do wykonywania
1 Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.
-- 4 of 6 --
przysługujących im uprawnień nadzorczych. Z tego względu we wskazanych powyżej
kwestiach możliwe jest podejmowanie działań we współpracy z Wojewodą Lubelskim
(organem nadrzędnym), w celu podjęcia przez ten organ stosownych działań.
Pytanie nr 4: Czy w ocenie ministerstwa w przypadku licznych przedsięwzięć
inwestycyjnych realizowanych na jednym obszarze konieczna może być szersza analiza ich
łącznego oddziaływania na środowisko?
Do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie wpłynęły liczne wnioski i
zgłoszenia dotyczące planowanych inwestycji budowlanych na terenie Górek
Czechowskich w Lublinie. Zamierzenia te są związane z uchwaleniem Zintegrowanego Planu
Inwestycyjnego (ZPI) dla tego obszaru, przyjętego uchwałą nr 424/XIII/2025 Rady Miasta
Lublin z dnia 4 września 2025 r., obejmującą Obszary nr 1 i 2 położone w rejonie ulic:
Bohaterów Września, Poligonowej, gen. Bolesława Ducha, Północnej, Koncertowej i
Zelwerowicza.
Wnioski zostały złożone do RDOŚ w Lublinie zarówno bezpośrednio przez osoby fizyczne i
organizacje społeczne, jak i przekazane za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.
W wystąpieniach tych zwracano uwagę m.in. na ryzyko zastosowania mechanizmu
fragmentacji inwestycji (tzw. salami slicing), polegającego na sztucznym podziale jednego
większego przedsięwzięcia – lub zespołu funkcjonalnie powiązanych działań – na wiele
formalnie odrębnych wniosków. Zdaniem wnioskodawców działania takie mogą prowadzić
do obejścia obowiązku przeprowadzenia całościowej oceny oddziaływania na środowisko,
w tym oceny oddziaływań skumulowanych, mimo że w rzeczywistości inwestycje stanowią
jeden kompleksowy proces.
Podzielając te obawy, RDOŚ w Lublinie wystąpił do Prezydenta Miasta Lublina z wnioskiem
o przeanalizowanie czy zakres inwestycji, dla których złożono wnioski o pozwolenie na
budowę, nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska, które
wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Należy podkreślić, że część obszaru Górek Czechowskich przeznaczona w ZPI pod
zabudowę jest obecnie terenem niezainwestowanym, a realizacja planowanej zabudowy
będzie wymagała wykonania nowej, rozległej infrastruktury technicznej. Choć szczegółowa
skala planowanych inwestycji nie jest jeszcze w pełni znana, z dużym
prawdopodobieństwem można przyjąć, że część planowanych działań może zostać
zakwalifikowana jako przedsięwzięcia określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia
10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko.
Rzetelna i pełna ocena oddziaływania na środowisko jest jednak możliwa wyłącznie w
przypadku prawidłowego określenia docelowego zakresu przedsięwzięcia, który może
obejmować wiele mniejszych etapów lub działań. Choć pojedynczo mogą one wydawać się
nieznaczne, łącznie mogą przesądzać o istotnej skali oddziaływań na środowisko.
Realizacja inwestycji na terenie Górek Czechowskich wymaga zatem szerokiej analizy pod
kątem:
ryzyka wystąpienia negatywnych oddziaływań na środowisko i zdrowie ludzi,
kumulacji oddziaływań w fazie budowy (równoległe prowadzenie prac na tym
samym obszarze),
kumulacji oddziaływań w fazie eksploatacji (oddziaływanie na te same komponenty
środowiska).
-- 5 of 6 --
Niezależnie od tego, czy poszczególne przedsięwzięcia są ze sobą bezpośrednio powiązane,
w postępowaniach dotyczących oceny oddziaływania na środowisko należy zawsze
uwzględniać możliwość kumulacji oddziaływań z innymi istniejącymi lub planowanymi
inwestycjami. Szczególne znaczenie ma tu stosowanie zasady przezorności, wyrażonej w
art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.
Procedura uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi właściwe
narzędzie do dokonania gruntownej analizy potencjalnych oddziaływań na środowisko oraz
do określenia warunków niezbędnych do unikania lub ograniczania tych oddziaływań.
W związku z planowaną zabudową Górek Czechowskich do RDOŚ w Lublinie wpłynęło
także pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Ocen Oddziaływania na Środowisko z dnia
12 lutego 2026 r., znak: DOOŚ‑WPS.070.2.2026, dotyczące odniesienia się do wystąpień
Stowarzyszenia Obrony Górek Czechowskich w Lublinie. RDOŚ w Lublinie udzielił
odpowiedzi pismem z dnia 20 lutego 2026 r., znak: WOOŚ.070.11.2026.MG. W załączeniu
przekazuję wskazane pismo RDOŚ w Lublinie.
Pytanie nr 5: Czy w związku z wyborem chomika europejskiego Zwierzęciem Roku 2026
Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje działania wspierające ochronę siedlisk tego
gatunku w Polsce, w szczególności w obszarach miejskich, a co za tym idzie także w
obszarze Górek Czechowskich w Lublinie?
W marcu bieżącego roku RDOŚ w Lublinie złożył do Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia pn.
„Przyrodnicze Skarby Lubelszczyzny - ochrona gatunków zagrożonych krajobrazu
rolniczego i miejskiego”, w ramach programu priorytetowego nr 4.1.3 „Przestrzeń dla
przyrody Część 3) Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych”. Planowany
projekt obejmuje m.in. inwentaryzację chomika europejskiego. Projekt zakłada, że jedno z
planowanych stanowisk badawczych, zlokalizowane będzie na obszarze miasta Lublin.
Realizację projektu zaplanowano na lata 2027-2029.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 6 of 6 --