Interpelacja w sprawie braku jednolitych, powszechnie obowiązujących standardów umów adopcyjnych stosowanych przez schroniska, fundacje oraz organizacje pozarządowe przekazujące psy i koty do adopcji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15856
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie braku jednolitych, powszechnie obowiązujących standardów umów adopcyjnych stosowanych przez schroniska, fundacje oraz organizacje pozarządowe przekazujące psy i koty do adopcji
Zgłaszający: Ewa Szymanowska, Izabela Bodnar, Sławomir Ćwik, Barbara Okuła
Data wpływu: 09-03-2026
Zwracam się z interpelacją w sprawie braku jednolitych, powszechnie obowiązujących standardów umów adopcyjnych stosowanych przez schroniska, fundacje oraz organizacje pozarządowe przekazujące psy i koty do adopcji.
Analiza stosowanych obecnie umów adopcyjnych wskazuje na daleko idącą dowolność w zakresie m.in.:
zakresu zbieranych danych osobowych,
obowiązków nakładanych na adoptującego,
sankcji za ich niewykonanie,
zapisów dotyczących kastracji, kontroli poadopcyjnych, odbioru zwierzęcia,
definicji adopcji (opieka czasowa, stała, warunkowa).
Prowadzi to do chaosu prawnego, nierównego traktowania obywateli oraz trudności w nadzorze nad organizacjami oraz osobami adoptującymi.
Zakres danych i zobowiązań, które powinny znaleźć się we wzorze umowy adopcyjnej:
Dane adoptującego:
imię i nazwisko,
numer PESEL,
adres zamieszkania/adresy przebywania,
dane do kontaktu (e-mail, telefon),
numer i seria dowodu osobistego.
Dane zwierzęcia:
imię,
gatunek,
rasa,
wiek,
płeć,
umaszczenie,
numer mikroczipu,
stan zdrowia,
szczepienia,
status kastracji.
Zobowiązania adoptującego:
zapewnienie dożywotniej opieki,
leczenie weterynaryjne,
wykonanie kastracji,
zgoda na kontrole,
zakaz dalszego przekazywania zwierzęcia bez powiadomienia schroniska, z którego dany zwierzak został adoptowany,
możliwość odebrania zwierzęcia w przypadku rażących naruszeń.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytanie czy ministerstwo rozważy stworzenie jednolitego, obowiązkowego wzoru umowy adopcyjnej. Jeżeli tak, czy przeprowadzone zostaną wcześniejsze konsultacje ze schroniskami, fundacjami, oraz innymi organizacjami przekazującymi psy i koty do adopcji? Kiedy możemy spodziewać się działań w tej sprawie? Z wyrazami szacunku Ewa Szymanowska
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4534 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.20.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji 15856
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15856 z dnia 12 lutego 2026 r. posłów Ewy
Szymanowskiej, Izabeli Bodnar, Sławomira Ćwika, Barbary Okuły, w sprawie braku
jednolitych, powszechnie obowiązujących standardów umów adopcyjnych stosowanych
przez schroniska, fundacje oraz organizacje pozarządowe przekazujące psy i koty do
adopcji, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
W pierwszej kolejności należy poinformować, że „adopcja” jest pojęciem nieznanym
ustawie o ochronie zwierząt1) – podstawowemu aktowi prawnemu regulującemu
postępowanie ze zwierzętami, w tym ze zwierzętami bezdomnymi. Pojęcie to jest jednak
często stosowane przez osoby zaangażowane w opiekę nad zwierzętami bezdomnymi,
co doprowadziło do określania umów, na podstawie których bezdomne zwierzęta są
wydawane osobom, które zdecydowały się na ich przygarnięcie, mianem „umów
adopcyjnych”.
W sprawie istotne jest, że zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt opieka nad
bezdomnymi zwierzętami jest zadaniem własnym gmin, a gminy, realizując to zadanie,
mają obowiązek „poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt”. Nie opiekunów,
nie posiadaczy, lecz właśnie właścicieli.
-- 1 of 3 --
Opiekę bezdomnym zwierzętom mogą zapewniać także organizacje społeczne, których
statutowym celem działania jest ochrona zwierząt i, jak stanowi art. 11 ust. 4
wspomnianej ustawy, prowadzić w tym celu schroniska dla zwierząt.
Art. 11 ust. 4 tej ustawy stanowi natomiast, że zadanie poszukiwania właścicieli dla
bezdomnych zwierząt może zostać powierzone podmiotowi prowadzącemu schronisko
dla zwierząt.
Należy także pamiętać, że zgodnie z art. 9a ustawy o ochronie zwierząt osoba, która
napotka porzuconego psa lub kota, w szczególności pozostawionego na uwięzi, ma
obowiązek powiadomić o tym najbliższe schronisko dla zwierząt, straż gminną lub
Policję.
Nie można także z góry zakładać, że znalezione zwierzę zostało porzucone i że jest tym
samym niczyje. Gdyby jednak przyjąć takie założenie, zastosowanie mógłby mieć
przepis art. 181 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny2) stanowiący, że
własność „ruchomej rzeczy niczyjej” nabywa się przez jej objęcie w posiadanie
samoistne – do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy.
Tym samym organizacja społeczna nieprowadząca schroniska dla zwierząt mogłaby
ewentualnie zapewnić takiemu zwierzęciu opiekę, ale już jako własnemu zwierzęciu.
Wówczas taka organizacja społeczna, jako właściciel zwierzęcia, mogłaby swobodnie
przenieść własność takiego zwierzęcia na inną osobę, bez potrzeby tworzenia
niejasnych i wątpliwych prawnie rozwiązań, tj. „umów adopcyjnych”, na mocy których
osoba „adoptująca” nie staje się właścicielem zwierzęcia. Często taka osoba nie ma
nawet świadomości, że „adoptując” zwierzę wcale nie została jej właścicielem, a jedynie
zobowiązała się do opieki nad tym zwierzęciem. Często także w „umowach
adopcyjnych” zawierane jest zobowiązanie do poddawania się kontrolom organizacji
społecznej, od której „adoptowano” zwierzę. W umowach tych można spotkać czasem
klauzule o zakazie dalszego przekazywania zwierzęcia czy o karach umownych, np. za
niepoinformowanie organizacji społecznej o zmianie danych teleadresowych.
Praktyka stosowania „umów adopcyjnych”, które czynią „adopcję” znacznie trudniejszą
od zakupu zwierzęcia, nie może zasługiwać na pozytywną ocenę.
Stanem pożądanym, do którego należy dążyć, jest zapewnienie zwierzęciu zarówno
właściwej opieki, jak i bezpieczeństwa prawnego poprzez jednoznaczne określenie kto
jest jego właścicielem i na kim w istocie ciąży pełny obowiązek zapewnienia tej opieki.
-- 2 of 3 --
Przepisy powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności przepisy Kodeksu
cywilnego, są wystarczające dla stworzenia przejrzystej umowy przekazania nabywcy,
a więc nowemu właścicielowi, zwierzęcia oznaczonego co do tożsamości.
Powyższe stanowisko jest w pełni zgodne z rozwiązaniami zaproponowanymi
w rządowym projekcie ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów
(druk nr 2293).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Dz. U. z 2023 r. poz. 1580;
(2) Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, z późn. zm.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --