Interpelacja w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych, skutków likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu SOR-ów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15846
do ministra zdrowia
w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych, skutków likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu SOR-ów
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Władysław Kurowski, Mariusz Krystian, Józefa Szczurek-Żelazko, Jarosław Krajewski, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Agnieszka Anna Soin, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Dariusz Matecki, Piotr Uruski, Jacek Sasin, Zbigniew Hoffmann, Michał Moskal, Przemysław Drabek, Paweł Hreniak, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Kacper Płażyński
Data wpływu: 09-03-2026
Szanowna Pani Minister,
szpitalne oddziały ratunkowe są elementem systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego i służą udzielaniu pomocy pacjentom w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że SOR jest miejscem udzielania pomocy w stanach nagłych, a nie substytutem podstawowej opieki zdrowotnej czy leczenia planowego. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia obecnie w Polsce działa 251 SOR-ów, natomiast według danych GUS w 2024 r. w systemie PRM funkcjonowało 250 szpitalnych oddziałów ratunkowych.
Skala obciążenia systemu jest bardzo duża. Z danych GUS wynika, że w 2024 r. w szpitalnych oddziałach ratunkowych lub izbach przyjęć z doraźnej pomocy medycznej w trybie ambulatoryjnym skorzystało blisko 4,1 mln pacjentów, a w trybie stacjonarnym leczono ponad 2,3 mln osób. Jednocześnie zespoły ratownictwa medycznego udzieliły świadczeń zdrowotnych w miejscu zdarzenia prawie 3,2 mln osób.
Narastający problem dotyczy również kadr. Według danych GUS na koniec 2024 r. w zespołach ratownictwa medycznego pracowało 12,9 tys. osób, z czego najliczniejszą grupę stanowili ratownicy medyczni - 11,4 tys., podczas gdy lekarzy systemu było jedynie ponad 0,2 tys. Dane te pokazują, jak silnie system opiera się dziś na ratownikach medycznych i jak wrażliwy jest na braki kadrowe oraz przeciążenie personelu.
Problem niedoboru personelu medycznego ma charakter szerszy i systemowy. Według danych przedstawionych w 2024 r. na forum Zespołu Trójstronnego ds. Ochrony Zdrowia wskaźnik liczby lekarzy w Polsce wynosił 3,6 na 1000 mieszkańców. Z kolei profil zdrowotny Polski przygotowany przez OECD i Komisję Europejską wskazywał, że liczba lekarzy praktykujących w Polsce pozostaje poniżej średniej unijnej, a liczba pielęgniarek należy do najniższych w UE – 5,7 na 1000 mieszkańców wobec 8,5 średnio w UE.
Do przeciążenia SOR-ów przyczynia się także brak sprawnego systemu opieki nad osobami nietrzeźwymi oraz będącymi pod wpływem innych środków odurzających. Podczas sejmowej debaty dotyczącej stanu opieki nad osobami w stanie nietrzeźwości wskazano, że w Polsce funkcjonuje obecnie tylko 27 izb wytrzeźwień. W 2024 r. umieszczono w nich 118 674 osoby, a kolejne 58 tys. osób nietrzeźwych trafiło do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych. W praktyce oznacza to, że w wielu miejscach ciężar opieki nad osobami pod wpływem alkoholu lub innych substancji przejmują Policja, izby przyjęć i SOR-y.
Z dostępnych analiz wynika również, że agresja wobec personelu medycznego szczególnie często dotyczy właśnie ratownictwa medycznego i SOR-ów. W opracowaniu dotyczącym agresji w ochronie zdrowia wskazano, że 91,34% badanych uznało ratowników medycznych za grupę najbardziej narażoną na agresję, a według respondentów do agresji najczęściej dochodzi właśnie na SOR-ach - tak odpowiedziało 42,52% badanych.
W praktyce oznacza to, że personel SOR-ów pracuje pod presją ogromnej liczby pacjentów, w warunkach braków kadrowych, przy wysokim ryzyku agresji i narastającym wypaleniu zawodowym. Dodatkowo do szpitali docierają sygnały, że z uwagi na trudności w pozyskaniu lekarzy i całych zespołów medycznych do obsługi SOR-ów, część podmiotów leczniczych zmuszona jest korzystać z usług zewnętrznych firm kontraktujących personel, co zwiększa koszty funkcjonowania oddziałów i potwierdza skalę kryzysu organizacyjnego.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu realnego odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych w Polsce?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu likwidacji izb wytrzeźwień na wzrost obciążenia SOR-ów, izb przyjęć oraz zespołów ratownictwa medycznego? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Czy resort planuje przygotowanie rozwiązań legislacyjnych lub organizacyjnych, które przywrócą skuteczny system opieki nad osobami nietrzeźwymi lub będącymi pod wpływem innych środków odurzających, tak aby osoby te nie dezorganizowały pracy SOR-ów?
Jakie działania są podejmowane w celu poprawy bezpieczeństwa personelu medycznego na SOR-ach, w szczególności wobec rosnącej liczby przypadków agresji ze strony pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych?
Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu lekarzy, ratowników medycznych, pielęgniarek i pozostałego personelu pracującego w szpitalnych oddziałach ratunkowych?
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące braków kadrowych w obsadzie SOR-ów, w tym liczby wakatów oraz problemów z zabezpieczeniem dyżurów lekarskich i ratowniczych? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Czy resort monitoruje zjawisko powierzania obsługi dyżurów i funkcjonowania SOR-ów zewnętrznym firmom dostarczającym personel medyczny? Jeśli tak, jaka jest skala tego zjawiska i jakie są jego konsekwencje finansowe oraz organizacyjne dla systemu ochrony zdrowia?
Czy planowane są zmiany w finansowaniu SOR-ów, które uwzględnią rzeczywiste obciążenie pracą, koszty zabezpieczenia kadrowego, koszty ochrony oraz obsługi pacjentów agresywnych i nietrzeźwych?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie odrębnych standardów postępowania wobec pacjentów nietrzeźwych i agresywnych trafiających do SOR-ów, tak aby nie blokowali oni pomocy dla pacjentów w stanach rzeczywistego zagrożenia życia i zdrowia?
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
95233 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.7.2026.EK
Warszawa, 14 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15846 złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra i grupę
Posłów w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), skutków
likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu
SOR-ów, proszę o przyjęcie poniższej informacji.
1. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu realnego
odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych w Polsce?
W Polsce funkcjonuje obecnie 251 szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), a utworzenie
kolejnych 20 pozostaje w fazie planowania. Ministerstwo Zdrowia prowadzi stały
monitoring funkcjonowania jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne (PRM),
w tym szpitalnych oddziałów ratunkowych. Codzienne raporty generowane w Systemie
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM)
umożliwiają identyfikację miejsc, w których dochodzi do wydłużonego czasu oczekiwania
zespołów ratownictwa medycznego na przekazanie pacjenta, co najczęściej pozostaje w
związku z ograniczoną przepustowością oddziałów. Przypadki te podlegają bieżącej
analizie.
W szpitalnych oddziałach ratunkowych funkcjonuje system TOPSOR, służący
monitorowaniu czasu oczekiwania oraz obsługi pacjenta na początkowych etapach pobytu
w SOR – od momentu rejestracji, poprzez proces triażu, aż do pierwszego kontaktu z
lekarzem. Dalszy przebieg pobytu pacjenta uzależniony jest od jego stanu klinicznego oraz
zakresu niezbędnych świadczeń zdrowotnych, w tym badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych oraz procedur medycznych. System TOPSOR umożliwia również
rejestrowanie całkowitego czasu pobytu pacjenta w SOR – od momentu rejestracji do
wypisu albo przekazania na właściwy oddział szpitalny.
W ostatnich latach obserwowany jest wzrost liczby pacjentów zgłaszających się do SOR. W
latach 2022–2024 odnotowano wzrost o 9,7%. Jednocześnie budżet Narodowego
Funduszu Zdrowia przeznaczony na funkcjonowanie SOR wzrósł w tym samym okresie o
82%.
Z uwagi na brak wymogu posiadania skierowania, do SOR zgłaszają się również pacjenci
niewymagający udzielenia świadczeń w trybie nagłym, którzy powinni być objęci opieką w
ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w tym nocnej i świątecznej opieki
zdrowotnej (NiŚOZ). Pacjenci zakwalifikowani do kategorii zielonej i niebieskiej stanowią
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
blisko 60% wszystkich osób zgłaszających się do SOR, co istotnie wpływa na
funkcjonowanie oddziałów ratunkowych poprzez obciążenie ich zadaniami, które powinny
być realizowane poza systemem ratownictwa medycznego. Pomimo obowiązujących
regulacji umożliwiających przekierowanie takich pacjentów bezpośrednio po triażu do POZ
lub NiŚOZ, odsetek takich przypadków wynosi jedynie 6,5%.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego, podmioty lecznicze prowadzące SOR są zobowiązane do zapewnienia
odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach docelowych. W praktyce jednak obowiązek ten nie
zawsze jest realizowany w sposób zapewniający właściwą ciągłość udzielania świadczeń, co
skutkuje wydłużeniem czasu przebywania pacjentów wymagających hospitalizacji w SOR i
negatywnie wpływa na przepustowość tych oddziałów.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania ukierunkowane na poprawę efektywności
funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych, obejmujące w szczególności
wdrażanie zmian systemowych, wydawanie zaleceń organizacyjnych oraz zwiększanie
poziomu finansowania adekwatnie do rosnących kosztów. Należy jednak wskazać, że
kluczowy wpływ na wydolność oddziałów ratunkowych mają czynniki organizacyjne, takie
jak sposób organizacji pracy oddziałów, liczba i dostępność personelu medycznego – w
szczególności lekarzy – skuteczność przekierowywania pacjentów niewymagających pilnej
interwencji do POZ i NiŚOZ, a także zapewnienie odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach
docelowych.
Jednocześnie, pomimo zapewnienia dostępu do świadczeń w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej, pacjenci nie są zobowiązani do korzystania z tej formy opieki. W konsekwencji
nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie zjawiska zgłaszania się do SOR osób, które – w
swojej ocenie – znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i decydują się na
skorzystanie ze świadczeń udzielanych w szpitalnym oddziale ratunkowym.
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu likwidacji izb
wytrzeźwień na wzrost obciążenia SOR-ów, izb przyjęć oraz zespołów ratownictwa
medycznego? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych lub opiekuńczych. Świadczenia te stanowią
jedynie jeden z możliwych elementów postępowania wobec osób pozostających pod
wpływem alkoholu, każdorazowo uzależniony od ich aktualnego stanu zdrowia oraz
sytuacji faktycznej.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania oraz dostępności izb
wytrzeźwień i placówek realizujących ich zadania, uwzględniając rolę, jaką odgrywają one w
systemie opieki nad osobami znajdującymi się pod wpływem alkoholu. Problematyka ta
pozostaje w ostatnim czasie przedmiotem intensywnej debaty publicznej. Izby wytrzeźwień
stanowią istotny element tego systemu, łącząc funkcje z zakresu ochrony zdrowia oraz
zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wyrazem powyższego było m.in. posiedzenie Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, które odbyło się w dniu 11 lutego 2026 r., z udziałem przedstawicieli Ministerstwa
Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendy Głównej Policji
oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.
W dniu 23 lutego 2026 r. odbyło się również spotkanie z przedstawicielami jednostek
samorządu terytorialnego oraz Stowarzyszenia Dyrektorów i Głównych Księgowych Izb
Wytrzeźwień w Polsce, stanowiące kontynuację dialogu w przedmiotowej sprawie.
Spotkanie to umożliwiło bezpośrednie poznanie perspektywy podmiotów organizujących,
bądź rozważających organizację izb wytrzeźwień na swoim terenie, jak również
identyfikację wyzwań i wątpliwości związanych z ich funkcjonowaniem.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia podjęło także współpracę z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i
Administracji w celu przeprowadzenia wspólnej analizy możliwych rozwiązań, z
uwzględnieniem różnych aspektów zagadnienia, w tym ochrony zdrowia, zapewnienia
bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także zakresu odpowiedzialności oraz udziału
jednostek samorządu terytorialnego.
3. Czy resort planuje przygotowanie rozwiązań legislacyjnych lub organizacyjnych,
które przywrócą skuteczny system opieki nad osobami nietrzeźwymi lub będącymi
pod wpływem innych środków odurzających, tak aby osoby te nie dezorganizowały
pracy SOR-ów?
Mając na uwadze trwające procesy legislacyjne dotyczące zmian w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (zarówno rządowy, jak i poselskie projekty
ustaw), Ministerstwo Zdrowia dołoży wszelkich starań w celu poprawy sytuacji dotyczącej
organizacji i prowadzenia izb wytrzeźwień.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym
Ratownictwie Medycznym, jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego oraz rozporządzenia
w sprawie opieki psychiatrycznej, nie określają
wytycznych dotyczących odmiennego postępowania z pacjentami SOR ani
psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod wpływem alkoholu lub innych substancji
psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej
diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych
osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu
trzeźwości pacjenta. Powyższe może być natomiast uregulowane w regulaminie
organizacyjnym podmiotu leczniczego lub wewnętrznych procedurach szpitalnych.
Podkreślić należy, że o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia mu
świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też, jeśli -
poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
4. Jakie działania są podejmowane w celu poprawy bezpieczeństwa personelu
medycznego na SOR-ach, w szczególności wobec rosnącej liczby przypadków
agresji ze strony pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu lub substancji
psychoaktywnych?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r.
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy,
osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń
zdrowotnych w szpitalnym oddziale ratunkowym, dyspozytor medyczny podczas
wykonywania swoich zadań, wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego
wykonujący zadania, o których mowa w art. 29 ust. 5, oraz krajowy koordynator
ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których mowa w art. 20a ust. 3, korzystają
z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks karny dla
funkcjonariuszy publicznych. W dniu 2 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 7
listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks wykroczeń oraz
ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1818).
Przedmiotowa ustawa zaostrzyła odpowiedzialność za naruszenie nietykalności cielesnej
osób pełniących funkcje publiczne i ratujących życie innych, wprowadzając karę od 3
miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, jeżeli czyn naraża pokrzywdzonego na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Taki
wyrok skazujący może być podany do publicznej wiadomości na wniosek pokrzywdzonego
(art. 217a i art. 222 Kodeksu karnego).
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto, podniesiono dolną granicę kary grzywny, nie niższej niż 1000 zł, wobec osób
naruszających porządek publiczny i stwarzających atmosferę zagrożenia. Szczególnie
dotyczy to sytuacji, gdy wykonywana jest działalność lecznicza, w tym w ramach akcji
medycznej zespołów ratownictwa medycznego oraz funkcjonowania szeroko pojętej sfery
organów publicznych (np. dyspozytorni medycznych). Zmiany te zostały wprowadzone do
Kodeksu wykroczeń (art. 51 i art. 52).
Powyższe oznacza, że personel medyczny SOR również jest objęty szerszą ochroną,
poprzez włączenie aktów agresji skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych
typów przestępstw, w których pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (np. art. 223
k.k. – napaść na funkcjonariusza publicznego). Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu,
bez konieczności wystosowywania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.
Natomiast wydane 14 lipca 2025 r. przez Prokuratora Generalnego
Wytyczne w sprawie
prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających
świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób
wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych
korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych,
stanowiły reakcję na rosnącą liczbę zdarzeń, charakteryzujących się agresją słowną oraz
fizyczną skierowaną przeciwko osobom wchodzącym w skład zespołów ratownictwa
medycznego, osobom udzielającym świadczeń zdrowotnych w szpitalnych oddziałach
ratunkowych (dyspozytorów, pielęgniarki, lekarzy i innych), zwłaszcza w postaci pobić,
spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń ze strony tych, którym pomoc
jest udzielana, członków ich rodzin, a nawet osób postronnych lub tych, w towarzystwie
których przebywają.
5. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu
przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu lekarzy, ratowników medycznych,
pielęgniarek i pozostałego personelu pracującego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych?
Dużym obciążeniem dla personelu medycznego SOR jest praca pod presją czasu, ale też
często niewystarczająca liczba personelu w stosunku do liczby obsługiwanych pacjentów.
Zwiększenie obsady dyżurowej powinno przełożyć się na mniejsze obciążenie
poszczególnych osób i ograniczyć frustracje wynikające z przemęczenia. Modyfikacje
wprowadzane w ramach systemu TOPSOR użytkowanego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych również nakierowane są na ułatwienie personelowi wykonywania
obowiązków związanych z obsługą pacjentów w SOR. Główny wpływ na warunki pracy
personelu SOR mają dyrektorzy szpitali, którzy powinni zapewnić taką liczbę personelu i
taką organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, aby eliminować sytuacje
stresogenne i przeciążenia.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące braków kadrowych w obsadzie
SOR-ów, w tym liczby wakatów oraz problemów z zabezpieczeniem dyżurów
lekarskich i ratowniczych? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Do Ministerstwa Zdrowia docierają informacje, z których wynika, że niektóre szpitale mają
problem z zapewnieniem w SOR odpowiedniej liczby wykwalifikowanej kadry lekarskiej.
Resort nie posiada jednak szczegółowych danych na temat liczby wakatów w
poszczególnych SOR-ach. Trzeba wziąć pod uwagę, że przepisy nie wskazują konkretnej
liczby personelu SOR; rozporządzenie
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego
reguluje bowiem jedynie minimum kadrowe, wskazując na potrzebę dostosowania liczby
personelu do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania oddziału, w tym do spełnienia
warunków dotyczących czasu oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem
w poszczególnych kategoriach pilności. Natomiast w myśl art. 46 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r.
o działalności leczniczej odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
niebędącym przedsiębiorcą, w tym za organizację i funkcjonowanie tego podmiotu
leczniczego, ponosi kierownik.
7. Czy resort monitoruje zjawisko powierzania obsługi dyżurów i funkcjonowania
SOR-ów zewnętrznym firmom dostarczającym personel medyczny? Jeśli tak, jaka
jest skala tego zjawiska i jakie są jego konsekwencje finansowe oraz organizacyjne
dla systemu ochrony zdrowia?
Jak wskazano powyżej, odpowiedzialność za zarządzanie szpitalem ponosi kierownik tego
podmiotu leczniczego. Zadaniem kierownika jest zatrudnienie odpowiednio
wykwalifikowanej kadry, natomiast Ministerstwo nie ingeruje w to, jaki rodzaj umowy
został zawarty pomiędzy pracownikiem a szpitalem.
8. Czy planowane są zmiany w finansowaniu SOR-ów, które uwzględnią rzeczywiste
obciążenie pracą, koszty zabezpieczenia kadrowego, koszty ochrony oraz obsługi
pacjentów agresywnych i nietrzeźwych?
Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego
odbywa się na podstawie stawki ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu
dobowego ustalana jest zgodnie z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie
szpitalne w zakresie świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie
świadczenia w izbie przyjęć. Kalkulacji ceny jednostki rozliczeniowej w SOR dokonuje się z
uwzględnieniem liczby pacjentów i rodzaju zrealizowanych procedur medycznych oraz
potencjału wykonawczego rozumianego jako: personel medyczny, wyposażenie w sprzęt i
aparaturę medyczną, a także możliwości diagnostyczno - terapeutyczne. Finansowanie
świadczeń udzielanych w SOR odbywa się w oparciu o stawkę ryczałtu dobowego, którego
wysokość stanowi suma trzech składowych zgodnie ze wzorem: R = S + Rs + Rf (w tym: R–
ryczałt dobowy, S - stawka bazowa, Rs - składowa ryczałtu za strukturę, Rf - składowa
ryczałtu za funkcję). Szczegółowy sposób wyliczenia ryczałtu dobowego oraz jego
składowe opisane zostały w § 11 ww. zarządzenia.
W 2025 r. wartość świadczeń na SOR wyniosła 4 751 228 033,09 zł. Zgodnie z prognozami
Narodowego Funduszu Zdrowia przewiduje się, że w bieżącym roku finansowanie SOR
kształtował się będzie na poziomie 5 161 634 024,20 zł. Realny wzrost widoczny jest
również w zwiększeniu średniej stawki ryczałtu dobowego w SOR z 54 562,04 zł w 2025 r.
do 56 340,50 zł w 2026 r.
9. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie odrębnych standardów
postępowania wobec pacjentów nietrzeźwych i agresywnych trafiających do SOR-
ów, tak aby nie blokowali oni pomocy dla pacjentów w stanach rzeczywistego
zagrożenia życia i zdrowia?
O zasadności udzielenia pacjentowi świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale
ratunkowym decyduje jego stan zdrowia, a nie stan trzeźwości. W przypadku gdy pacjent,
niezależnie od pozostawania pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających,
znajduje się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia i wymaga udzielenia pomocy medycznej,
szpitalny oddział ratunkowy jest zobowiązany do udzielenia odpowiednich świadczeń.
Jednocześnie należy wskazać, że obecność w SOR osób znajdujących się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych może istotnie wpływać na organizację
pracy oddziału. W szczególności kontakt z takimi pacjentami bywa utrudniony, co może
ograniczać możliwość uzyskania wiarygodnych informacji w toku wywiadu medycznego
oraz utrudniać przeprowadzenie badań diagnostycznych. Ponadto obecność substancji
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
toksycznych w organizmie pacjenta może ograniczać możliwość zastosowania określonych
metod leczenia. Należy również zauważyć, że pacjenci znajdujący się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji odurzających mogą przejawiać zachowania agresywne
wobec personelu medycznego, a ich obecność może negatywnie wpływać na poczucie
bezpieczeństwa i komfort innych pacjentów.
W związku z powyższym zasady postępowania wobec pacjentów znajdujących się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających mogą być określane w regulaminach
organizacyjnych podmiotów leczniczych oraz w wewnętrznych procedurach szpitalnych, w
tym w szczególności poprzez wyodrębnienie dedykowanych pomieszczeń przeznaczonych
dla tej grupy pacjentów.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.7.2026.EK
Warszawa, 14 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15846 złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra i grupę
Posłów w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), skutków
likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu
SOR-ów, proszę o przyjęcie poniższej informacji.
1. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu realnego
odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych w Polsce?
W Polsce funkcjonuje obecnie 251 szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), a utworzenie
kolejnych 20 pozostaje w fazie planowania. Ministerstwo Zdrowia prowadzi stały
monitoring funkcjonowania jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne (PRM),
w tym szpitalnych oddziałów ratunkowych. Codzienne raporty generowane w Systemie
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM)
umożliwiają identyfikację miejsc, w których dochodzi do wydłużonego czasu oczekiwania
zespołów ratownictwa medycznego na przekazanie pacjenta, co najczęściej pozostaje w
związku z ograniczoną przepustowością oddziałów. Przypadki te podlegają bieżącej
analizie.
W szpitalnych oddziałach ratunkowych funkcjonuje system TOPSOR, służący
monitorowaniu czasu oczekiwania oraz obsługi pacjenta na początkowych etapach pobytu
w SOR – od momentu rejestracji, poprzez proces triażu, aż do pierwszego kontaktu z
lekarzem. Dalszy przebieg pobytu pacjenta uzależniony jest od jego stanu klinicznego oraz
zakresu niezbędnych świadczeń zdrowotnych, w tym badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych oraz procedur medycznych. System TOPSOR umożliwia również
rejestrowanie całkowitego czasu pobytu pacjenta w SOR – od momentu rejestracji do
wypisu albo przekazania na właściwy oddział szpitalny.
W ostatnich latach obserwowany jest wzrost liczby pacjentów zgłaszających się do SOR. W
latach 2022–2024 odnotowano wzrost o 9,7%. Jednocześnie budżet Narodowego
Funduszu Zdrowia przeznaczony na funkcjonowanie SOR wzrósł w tym samym okresie o
82%.
Z uwagi na brak wymogu posiadania skierowania, do SOR zgłaszają się również pacjenci
niewymagający udzielenia świadczeń w trybie nagłym, którzy powinni być objęci opieką w
ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w tym nocnej i świątecznej opieki
zdrowotnej (NiŚOZ). Pacjenci zakwalifikowani do kategorii zielonej i niebieskiej stanowią
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
blisko 60% wszystkich osób zgłaszających się do SOR, co istotnie wpływa na
funkcjonowanie oddziałów ratunkowych poprzez obciążenie ich zadaniami, które powinny
być realizowane poza systemem ratownictwa medycznego. Pomimo obowiązujących
regulacji umożliwiających przekierowanie takich pacjentów bezpośrednio po triażu do POZ
lub NiŚOZ, odsetek takich przypadków wynosi jedynie 6,5%.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego, podmioty lecznicze prowadzące SOR są zobowiązane do zapewnienia
odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach docelowych. W praktyce jednak obowiązek ten nie
zawsze jest realizowany w sposób zapewniający właściwą ciągłość udzielania świadczeń, co
skutkuje wydłużeniem czasu przebywania pacjentów wymagających hospitalizacji w SOR i
negatywnie wpływa na przepustowość tych oddziałów.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania ukierunkowane na poprawę efektywności
funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych, obejmujące w szczególności
wdrażanie zmian systemowych, wydawanie zaleceń organizacyjnych oraz zwiększanie
poziomu finansowania adekwatnie do rosnących kosztów. Należy jednak wskazać, że
kluczowy wpływ na wydolność oddziałów ratunkowych mają czynniki organizacyjne, takie
jak sposób organizacji pracy oddziałów, liczba i dostępność personelu medycznego – w
szczególności lekarzy – skuteczność przekierowywania pacjentów niewymagających pilnej
interwencji do POZ i NiŚOZ, a także zapewnienie odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach
docelowych.
Jednocześnie, pomimo zapewnienia dostępu do świadczeń w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej, pacjenci nie są zobowiązani do korzystania z tej formy opieki. W konsekwencji
nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie zjawiska zgłaszania się do SOR osób, które – w
swojej ocenie – znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i decydują się na
skorzystanie ze świadczeń udzielanych w szpitalnym oddziale ratunkowym.
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu likwidacji izb
wytrzeźwień na wzrost obciążenia SOR-ów, izb przyjęć oraz zespołów ratownictwa
medycznego? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych lub opiekuńczych. Świadczenia te stanowią
jedynie jeden z możliwych elementów postępowania wobec osób pozostających pod
wpływem alkoholu, każdorazowo uzależniony od ich aktualnego stanu zdrowia oraz
sytuacji faktycznej.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania oraz dostępności izb
wytrzeźwień i placówek realizujących ich zadania, uwzględniając rolę, jaką odgrywają one w
systemie opieki nad osobami znajdującymi się pod wpływem alkoholu. Problematyka ta
pozostaje w ostatnim czasie przedmiotem intensywnej debaty publicznej. Izby wytrzeźwień
stanowią istotny element tego systemu, łącząc funkcje z zakresu ochrony zdrowia oraz
zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wyrazem powyższego było m.in. posiedzenie Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, które odbyło się w dniu 11 lutego 2026 r., z udziałem przedstawicieli Ministerstwa
Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendy Głównej Policji
oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.
W dniu 23 lutego 2026 r. odbyło się również spotkanie z przedstawicielami jednostek
samorządu terytorialnego oraz Stowarzyszenia Dyrektorów i Głównych Księgowych Izb
Wytrzeźwień w Polsce, stanowiące kontynuację dialogu w przedmiotowej sprawie.
Spotkanie to umożliwiło bezpośrednie poznanie perspektywy podmiotów organizujących,
bądź rozważających organizację izb wytrzeźwień na swoim terenie, jak również
identyfikację wyzwań i wątpliwości związanych z ich funkcjonowaniem.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia podjęło także współpracę z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i
Administracji w celu przeprowadzenia wspólnej analizy możliwych rozwiązań, z
uwzględnieniem różnych aspektów zagadnienia, w tym ochrony zdrowia, zapewnienia
bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także zakresu odpowiedzialności oraz udziału
jednostek samorządu terytorialnego.
3. Czy resort planuje przygotowanie rozwiązań legislacyjnych lub organizacyjnych,
które przywrócą skuteczny system opieki nad osobami nietrzeźwymi lub będącymi
pod wpływem innych środków odurzających, tak aby osoby te nie dezorganizowały
pracy SOR-ów?
Mając na uwadze trwające procesy legislacyjne dotyczące zmian w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (zarówno rządowy, jak i poselskie projekty
ustaw), Ministerstwo Zdrowia dołoży wszelkich starań w celu poprawy sytuacji dotyczącej
organizacji i prowadzenia izb wytrzeźwień.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym
Ratownictwie Medycznym, jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego oraz rozporządzenia
w sprawie opieki psychiatrycznej, nie określają
wytycznych dotyczących odmiennego postępowania z pacjentami SOR ani
psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod wpływem alkoholu lub innych substancji
psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej
diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych
osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu
trzeźwości pacjenta. Powyższe może być natomiast uregulowane w regulaminie
organizacyjnym podmiotu leczniczego lub wewnętrznych procedurach szpitalnych.
Podkreślić należy, że o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia mu
świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też, jeśli -
poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
4. Jakie działania są podejmowane w celu poprawy bezpieczeństwa personelu
medycznego na SOR-ach, w szczególności wobec rosnącej liczby przypadków
agresji ze strony pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu lub substancji
psychoaktywnych?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r.
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy,
osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń
zdrowotnych w szpitalnym oddziale ratunkowym, dyspozytor medyczny podczas
wykonywania swoich zadań, wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego
wykonujący zadania, o których mowa w art. 29 ust. 5, oraz krajowy koordynator
ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których mowa w art. 20a ust. 3, korzystają
z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks karny dla
funkcjonariuszy publicznych. W dniu 2 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 7
listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks wykroczeń oraz
ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1818).
Przedmiotowa ustawa zaostrzyła odpowiedzialność za naruszenie nietykalności cielesnej
osób pełniących funkcje publiczne i ratujących życie innych, wprowadzając karę od 3
miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, jeżeli czyn naraża pokrzywdzonego na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Taki
wyrok skazujący może być podany do publicznej wiadomości na wniosek pokrzywdzonego
(art. 217a i art. 222 Kodeksu karnego).
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto, podniesiono dolną granicę kary grzywny, nie niższej niż 1000 zł, wobec osób
naruszających porządek publiczny i stwarzających atmosferę zagrożenia. Szczególnie
dotyczy to sytuacji, gdy wykonywana jest działalność lecznicza, w tym w ramach akcji
medycznej zespołów ratownictwa medycznego oraz funkcjonowania szeroko pojętej sfery
organów publicznych (np. dyspozytorni medycznych). Zmiany te zostały wprowadzone do
Kodeksu wykroczeń (art. 51 i art. 52).
Powyższe oznacza, że personel medyczny SOR również jest objęty szerszą ochroną,
poprzez włączenie aktów agresji skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych
typów przestępstw, w których pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (np. art. 223
k.k. – napaść na funkcjonariusza publicznego). Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu,
bez konieczności wystosowywania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.
Natomiast wydane 14 lipca 2025 r. przez Prokuratora Generalnego
Wytyczne w sprawie
prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających
świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób
wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych
korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych,
stanowiły reakcję na rosnącą liczbę zdarzeń, charakteryzujących się agresją słowną oraz
fizyczną skierowaną przeciwko osobom wchodzącym w skład zespołów ratownictwa
medycznego, osobom udzielającym świadczeń zdrowotnych w szpitalnych oddziałach
ratunkowych (dyspozytorów, pielęgniarki, lekarzy i innych), zwłaszcza w postaci pobić,
spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń ze strony tych, którym pomoc
jest udzielana, członków ich rodzin, a nawet osób postronnych lub tych, w towarzystwie
których przebywają.
5. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu
przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu lekarzy, ratowników medycznych,
pielęgniarek i pozostałego personelu pracującego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych?
Dużym obciążeniem dla personelu medycznego SOR jest praca pod presją czasu, ale też
często niewystarczająca liczba personelu w stosunku do liczby obsługiwanych pacjentów.
Zwiększenie obsady dyżurowej powinno przełożyć się na mniejsze obciążenie
poszczególnych osób i ograniczyć frustracje wynikające z przemęczenia. Modyfikacje
wprowadzane w ramach systemu TOPSOR użytkowanego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych również nakierowane są na ułatwienie personelowi wykonywania
obowiązków związanych z obsługą pacjentów w SOR. Główny wpływ na warunki pracy
personelu SOR mają dyrektorzy szpitali, którzy powinni zapewnić taką liczbę personelu i
taką organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, aby eliminować sytuacje
stresogenne i przeciążenia.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące braków kadrowych w obsadzie
SOR-ów, w tym liczby wakatów oraz problemów z zabezpieczeniem dyżurów
lekarskich i ratowniczych? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Do Ministerstwa Zdrowia docierają informacje, z których wynika, że niektóre szpitale mają
problem z zapewnieniem w SOR odpowiedniej liczby wykwalifikowanej kadry lekarskiej.
Resort nie posiada jednak szczegółowych danych na temat liczby wakatów w
poszczególnych SOR-ach. Trzeba wziąć pod uwagę, że przepisy nie wskazują konkretnej
liczby personelu SOR; rozporządzenie
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego
reguluje bowiem jedynie minimum kadrowe, wskazując na potrzebę dostosowania liczby
personelu do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania oddziału, w tym do spełnienia
warunków dotyczących czasu oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem
w poszczególnych kategoriach pilności. Natomiast w myśl art. 46 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r.
o działalności leczniczej odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
niebędącym przedsiębiorcą, w tym za organizację i funkcjonowanie tego podmiotu
leczniczego, ponosi kierownik.
7. Czy resort monitoruje zjawisko powierzania obsługi dyżurów i funkcjonowania
SOR-ów zewnętrznym firmom dostarczającym personel medyczny? Jeśli tak, jaka
jest skala tego zjawiska i jakie są jego konsekwencje finansowe oraz organizacyjne
dla systemu ochrony zdrowia?
Jak wskazano powyżej, odpowiedzialność za zarządzanie szpitalem ponosi kierownik tego
podmiotu leczniczego. Zadaniem kierownika jest zatrudnienie odpowiednio
wykwalifikowanej kadry, natomiast Ministerstwo nie ingeruje w to, jaki rodzaj umowy
został zawarty pomiędzy pracownikiem a szpitalem.
8. Czy planowane są zmiany w finansowaniu SOR-ów, które uwzględnią rzeczywiste
obciążenie pracą, koszty zabezpieczenia kadrowego, koszty ochrony oraz obsługi
pacjentów agresywnych i nietrzeźwych?
Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego
odbywa się na podstawie stawki ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu
dobowego ustalana jest zgodnie z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie
szpitalne w zakresie świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie
świadczenia w izbie przyjęć. Kalkulacji ceny jednostki rozliczeniowej w SOR dokonuje się z
uwzględnieniem liczby pacjentów i rodzaju zrealizowanych procedur medycznych oraz
potencjału wykonawczego rozumianego jako: personel medyczny, wyposażenie w sprzęt i
aparaturę medyczną, a także możliwości diagnostyczno - terapeutyczne. Finansowanie
świadczeń udzielanych w SOR odbywa się w oparciu o stawkę ryczałtu dobowego, którego
wysokość stanowi suma trzech składowych zgodnie ze wzorem: R = S + Rs + Rf (w tym: R–
ryczałt dobowy, S - stawka bazowa, Rs - składowa ryczałtu za strukturę, Rf - składowa
ryczałtu za funkcję). Szczegółowy sposób wyliczenia ryczałtu dobowego oraz jego
składowe opisane zostały w § 11 ww. zarządzenia.
W 2025 r. wartość świadczeń na SOR wyniosła 4 751 228 033,09 zł. Zgodnie z prognozami
Narodowego Funduszu Zdrowia przewiduje się, że w bieżącym roku finansowanie SOR
kształtował się będzie na poziomie 5 161 634 024,20 zł. Realny wzrost widoczny jest
również w zwiększeniu średniej stawki ryczałtu dobowego w SOR z 54 562,04 zł w 2025 r.
do 56 340,50 zł w 2026 r.
9. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie odrębnych standardów
postępowania wobec pacjentów nietrzeźwych i agresywnych trafiających do SOR-
ów, tak aby nie blokowali oni pomocy dla pacjentów w stanach rzeczywistego
zagrożenia życia i zdrowia?
O zasadności udzielenia pacjentowi świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale
ratunkowym decyduje jego stan zdrowia, a nie stan trzeźwości. W przypadku gdy pacjent,
niezależnie od pozostawania pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających,
znajduje się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia i wymaga udzielenia pomocy medycznej,
szpitalny oddział ratunkowy jest zobowiązany do udzielenia odpowiednich świadczeń.
Jednocześnie należy wskazać, że obecność w SOR osób znajdujących się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych może istotnie wpływać na organizację
pracy oddziału. W szczególności kontakt z takimi pacjentami bywa utrudniony, co może
ograniczać możliwość uzyskania wiarygodnych informacji w toku wywiadu medycznego
oraz utrudniać przeprowadzenie badań diagnostycznych. Ponadto obecność substancji
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
toksycznych w organizmie pacjenta może ograniczać możliwość zastosowania określonych
metod leczenia. Należy również zauważyć, że pacjenci znajdujący się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji odurzających mogą przejawiać zachowania agresywne
wobec personelu medycznego, a ich obecność może negatywnie wpływać na poczucie
bezpieczeństwa i komfort innych pacjentów.
W związku z powyższym zasady postępowania wobec pacjentów znajdujących się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających mogą być określane w regulaminach
organizacyjnych podmiotów leczniczych oraz w wewnętrznych procedurach szpitalnych, w
tym w szczególności poprzez wyodrębnienie dedykowanych pomieszczeń przeznaczonych
dla tej grupy pacjentów.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.7.2026.EK
Warszawa, 14 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15846 złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra i grupę
Posłów w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), skutków
likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu
SOR-ów, proszę o przyjęcie poniższej informacji.
1. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu realnego
odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych w Polsce?
W Polsce funkcjonuje obecnie 251 szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), a utworzenie
kolejnych 20 pozostaje w fazie planowania. Ministerstwo Zdrowia prowadzi stały
monitoring funkcjonowania jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne (PRM),
w tym szpitalnych oddziałów ratunkowych. Codzienne raporty generowane w Systemie
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM)
umożliwiają identyfikację miejsc, w których dochodzi do wydłużonego czasu oczekiwania
zespołów ratownictwa medycznego na przekazanie pacjenta, co najczęściej pozostaje w
związku z ograniczoną przepustowością oddziałów. Przypadki te podlegają bieżącej
analizie.
W szpitalnych oddziałach ratunkowych funkcjonuje system TOPSOR, służący
monitorowaniu czasu oczekiwania oraz obsługi pacjenta na początkowych etapach pobytu
w SOR – od momentu rejestracji, poprzez proces triażu, aż do pierwszego kontaktu z
lekarzem. Dalszy przebieg pobytu pacjenta uzależniony jest od jego stanu klinicznego oraz
zakresu niezbędnych świadczeń zdrowotnych, w tym badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych oraz procedur medycznych. System TOPSOR umożliwia również
rejestrowanie całkowitego czasu pobytu pacjenta w SOR – od momentu rejestracji do
wypisu albo przekazania na właściwy oddział szpitalny.
W ostatnich latach obserwowany jest wzrost liczby pacjentów zgłaszających się do SOR. W
latach 2022–2024 odnotowano wzrost o 9,7%. Jednocześnie budżet Narodowego
Funduszu Zdrowia przeznaczony na funkcjonowanie SOR wzrósł w tym samym okresie o
82%.
Z uwagi na brak wymogu posiadania skierowania, do SOR zgłaszają się również pacjenci
niewymagający udzielenia świadczeń w trybie nagłym, którzy powinni być objęci opieką w
ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w tym nocnej i świątecznej opieki
zdrowotnej (NiŚOZ). Pacjenci zakwalifikowani do kategorii zielonej i niebieskiej stanowią
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
blisko 60% wszystkich osób zgłaszających się do SOR, co istotnie wpływa na
funkcjonowanie oddziałów ratunkowych poprzez obciążenie ich zadaniami, które powinny
być realizowane poza systemem ratownictwa medycznego. Pomimo obowiązujących
regulacji umożliwiających przekierowanie takich pacjentów bezpośrednio po triażu do POZ
lub NiŚOZ, odsetek takich przypadków wynosi jedynie 6,5%.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego, podmioty lecznicze prowadzące SOR są zobowiązane do zapewnienia
odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach docelowych. W praktyce jednak obowiązek ten nie
zawsze jest realizowany w sposób zapewniający właściwą ciągłość udzielania świadczeń, co
skutkuje wydłużeniem czasu przebywania pacjentów wymagających hospitalizacji w SOR i
negatywnie wpływa na przepustowość tych oddziałów.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania ukierunkowane na poprawę efektywności
funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych, obejmujące w szczególności
wdrażanie zmian systemowych, wydawanie zaleceń organizacyjnych oraz zwiększanie
poziomu finansowania adekwatnie do rosnących kosztów. Należy jednak wskazać, że
kluczowy wpływ na wydolność oddziałów ratunkowych mają czynniki organizacyjne, takie
jak sposób organizacji pracy oddziałów, liczba i dostępność personelu medycznego – w
szczególności lekarzy – skuteczność przekierowywania pacjentów niewymagających pilnej
interwencji do POZ i NiŚOZ, a także zapewnienie odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach
docelowych.
Jednocześnie, pomimo zapewnienia dostępu do świadczeń w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej, pacjenci nie są zobowiązani do korzystania z tej formy opieki. W konsekwencji
nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie zjawiska zgłaszania się do SOR osób, które – w
swojej ocenie – znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i decydują się na
skorzystanie ze świadczeń udzielanych w szpitalnym oddziale ratunkowym.
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu likwidacji izb
wytrzeźwień na wzrost obciążenia SOR-ów, izb przyjęć oraz zespołów ratownictwa
medycznego? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych lub opiekuńczych. Świadczenia te stanowią
jedynie jeden z możliwych elementów postępowania wobec osób pozostających pod
wpływem alkoholu, każdorazowo uzależniony od ich aktualnego stanu zdrowia oraz
sytuacji faktycznej.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania oraz dostępności izb
wytrzeźwień i placówek realizujących ich zadania, uwzględniając rolę, jaką odgrywają one w
systemie opieki nad osobami znajdującymi się pod wpływem alkoholu. Problematyka ta
pozostaje w ostatnim czasie przedmiotem intensywnej debaty publicznej. Izby wytrzeźwień
stanowią istotny element tego systemu, łącząc funkcje z zakresu ochrony zdrowia oraz
zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wyrazem powyższego było m.in. posiedzenie Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, które odbyło się w dniu 11 lutego 2026 r., z udziałem przedstawicieli Ministerstwa
Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendy Głównej Policji
oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.
W dniu 23 lutego 2026 r. odbyło się również spotkanie z przedstawicielami jednostek
samorządu terytorialnego oraz Stowarzyszenia Dyrektorów i Głównych Księgowych Izb
Wytrzeźwień w Polsce, stanowiące kontynuację dialogu w przedmiotowej sprawie.
Spotkanie to umożliwiło bezpośrednie poznanie perspektywy podmiotów organizujących,
bądź rozważających organizację izb wytrzeźwień na swoim terenie, jak również
identyfikację wyzwań i wątpliwości związanych z ich funkcjonowaniem.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia podjęło także współpracę z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i
Administracji w celu przeprowadzenia wspólnej analizy możliwych rozwiązań, z
uwzględnieniem różnych aspektów zagadnienia, w tym ochrony zdrowia, zapewnienia
bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także zakresu odpowiedzialności oraz udziału
jednostek samorządu terytorialnego.
3. Czy resort planuje przygotowanie rozwiązań legislacyjnych lub organizacyjnych,
które przywrócą skuteczny system opieki nad osobami nietrzeźwymi lub będącymi
pod wpływem innych środków odurzających, tak aby osoby te nie dezorganizowały
pracy SOR-ów?
Mając na uwadze trwające procesy legislacyjne dotyczące zmian w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (zarówno rządowy, jak i poselskie projekty
ustaw), Ministerstwo Zdrowia dołoży wszelkich starań w celu poprawy sytuacji dotyczącej
organizacji i prowadzenia izb wytrzeźwień.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym
Ratownictwie Medycznym, jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego oraz rozporządzenia
w sprawie opieki psychiatrycznej, nie określają
wytycznych dotyczących odmiennego postępowania z pacjentami SOR ani
psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod wpływem alkoholu lub innych substancji
psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej
diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych
osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu
trzeźwości pacjenta. Powyższe może być natomiast uregulowane w regulaminie
organizacyjnym podmiotu leczniczego lub wewnętrznych procedurach szpitalnych.
Podkreślić należy, że o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia mu
świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też, jeśli -
poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
4. Jakie działania są podejmowane w celu poprawy bezpieczeństwa personelu
medycznego na SOR-ach, w szczególności wobec rosnącej liczby przypadków
agresji ze strony pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu lub substancji
psychoaktywnych?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r.
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy,
osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń
zdrowotnych w szpitalnym oddziale ratunkowym, dyspozytor medyczny podczas
wykonywania swoich zadań, wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego
wykonujący zadania, o których mowa w art. 29 ust. 5, oraz krajowy koordynator
ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których mowa w art. 20a ust. 3, korzystają
z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks karny dla
funkcjonariuszy publicznych. W dniu 2 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 7
listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks wykroczeń oraz
ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1818).
Przedmiotowa ustawa zaostrzyła odpowiedzialność za naruszenie nietykalności cielesnej
osób pełniących funkcje publiczne i ratujących życie innych, wprowadzając karę od 3
miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, jeżeli czyn naraża pokrzywdzonego na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Taki
wyrok skazujący może być podany do publicznej wiadomości na wniosek pokrzywdzonego
(art. 217a i art. 222 Kodeksu karnego).
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto, podniesiono dolną granicę kary grzywny, nie niższej niż 1000 zł, wobec osób
naruszających porządek publiczny i stwarzających atmosferę zagrożenia. Szczególnie
dotyczy to sytuacji, gdy wykonywana jest działalność lecznicza, w tym w ramach akcji
medycznej zespołów ratownictwa medycznego oraz funkcjonowania szeroko pojętej sfery
organów publicznych (np. dyspozytorni medycznych). Zmiany te zostały wprowadzone do
Kodeksu wykroczeń (art. 51 i art. 52).
Powyższe oznacza, że personel medyczny SOR również jest objęty szerszą ochroną,
poprzez włączenie aktów agresji skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych
typów przestępstw, w których pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (np. art. 223
k.k. – napaść na funkcjonariusza publicznego). Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu,
bez konieczności wystosowywania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.
Natomiast wydane 14 lipca 2025 r. przez Prokuratora Generalnego
Wytyczne w sprawie
prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających
świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób
wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych
korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych,
stanowiły reakcję na rosnącą liczbę zdarzeń, charakteryzujących się agresją słowną oraz
fizyczną skierowaną przeciwko osobom wchodzącym w skład zespołów ratownictwa
medycznego, osobom udzielającym świadczeń zdrowotnych w szpitalnych oddziałach
ratunkowych (dyspozytorów, pielęgniarki, lekarzy i innych), zwłaszcza w postaci pobić,
spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń ze strony tych, którym pomoc
jest udzielana, członków ich rodzin, a nawet osób postronnych lub tych, w towarzystwie
których przebywają.
5. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu
przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu lekarzy, ratowników medycznych,
pielęgniarek i pozostałego personelu pracującego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych?
Dużym obciążeniem dla personelu medycznego SOR jest praca pod presją czasu, ale też
często niewystarczająca liczba personelu w stosunku do liczby obsługiwanych pacjentów.
Zwiększenie obsady dyżurowej powinno przełożyć się na mniejsze obciążenie
poszczególnych osób i ograniczyć frustracje wynikające z przemęczenia. Modyfikacje
wprowadzane w ramach systemu TOPSOR użytkowanego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych również nakierowane są na ułatwienie personelowi wykonywania
obowiązków związanych z obsługą pacjentów w SOR. Główny wpływ na warunki pracy
personelu SOR mają dyrektorzy szpitali, którzy powinni zapewnić taką liczbę personelu i
taką organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, aby eliminować sytuacje
stresogenne i przeciążenia.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące braków kadrowych w obsadzie
SOR-ów, w tym liczby wakatów oraz problemów z zabezpieczeniem dyżurów
lekarskich i ratowniczych? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Do Ministerstwa Zdrowia docierają informacje, z których wynika, że niektóre szpitale mają
problem z zapewnieniem w SOR odpowiedniej liczby wykwalifikowanej kadry lekarskiej.
Resort nie posiada jednak szczegółowych danych na temat liczby wakatów w
poszczególnych SOR-ach. Trzeba wziąć pod uwagę, że przepisy nie wskazują konkretnej
liczby personelu SOR; rozporządzenie
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego
reguluje bowiem jedynie minimum kadrowe, wskazując na potrzebę dostosowania liczby
personelu do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania oddziału, w tym do spełnienia
warunków dotyczących czasu oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem
w poszczególnych kategoriach pilności. Natomiast w myśl art. 46 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r.
o działalności leczniczej odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
niebędącym przedsiębiorcą, w tym za organizację i funkcjonowanie tego podmiotu
leczniczego, ponosi kierownik.
7. Czy resort monitoruje zjawisko powierzania obsługi dyżurów i funkcjonowania
SOR-ów zewnętrznym firmom dostarczającym personel medyczny? Jeśli tak, jaka
jest skala tego zjawiska i jakie są jego konsekwencje finansowe oraz organizacyjne
dla systemu ochrony zdrowia?
Jak wskazano powyżej, odpowiedzialność za zarządzanie szpitalem ponosi kierownik tego
podmiotu leczniczego. Zadaniem kierownika jest zatrudnienie odpowiednio
wykwalifikowanej kadry, natomiast Ministerstwo nie ingeruje w to, jaki rodzaj umowy
został zawarty pomiędzy pracownikiem a szpitalem.
8. Czy planowane są zmiany w finansowaniu SOR-ów, które uwzględnią rzeczywiste
obciążenie pracą, koszty zabezpieczenia kadrowego, koszty ochrony oraz obsługi
pacjentów agresywnych i nietrzeźwych?
Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego
odbywa się na podstawie stawki ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu
dobowego ustalana jest zgodnie z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie
szpitalne w zakresie świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie
świadczenia w izbie przyjęć. Kalkulacji ceny jednostki rozliczeniowej w SOR dokonuje się z
uwzględnieniem liczby pacjentów i rodzaju zrealizowanych procedur medycznych oraz
potencjału wykonawczego rozumianego jako: personel medyczny, wyposażenie w sprzęt i
aparaturę medyczną, a także możliwości diagnostyczno - terapeutyczne. Finansowanie
świadczeń udzielanych w SOR odbywa się w oparciu o stawkę ryczałtu dobowego, którego
wysokość stanowi suma trzech składowych zgodnie ze wzorem: R = S + Rs + Rf (w tym: R–
ryczałt dobowy, S - stawka bazowa, Rs - składowa ryczałtu za strukturę, Rf - składowa
ryczałtu za funkcję). Szczegółowy sposób wyliczenia ryczałtu dobowego oraz jego
składowe opisane zostały w § 11 ww. zarządzenia.
W 2025 r. wartość świadczeń na SOR wyniosła 4 751 228 033,09 zł. Zgodnie z prognozami
Narodowego Funduszu Zdrowia przewiduje się, że w bieżącym roku finansowanie SOR
kształtował się będzie na poziomie 5 161 634 024,20 zł. Realny wzrost widoczny jest
również w zwiększeniu średniej stawki ryczałtu dobowego w SOR z 54 562,04 zł w 2025 r.
do 56 340,50 zł w 2026 r.
9. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie odrębnych standardów
postępowania wobec pacjentów nietrzeźwych i agresywnych trafiających do SOR-
ów, tak aby nie blokowali oni pomocy dla pacjentów w stanach rzeczywistego
zagrożenia życia i zdrowia?
O zasadności udzielenia pacjentowi świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale
ratunkowym decyduje jego stan zdrowia, a nie stan trzeźwości. W przypadku gdy pacjent,
niezależnie od pozostawania pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających,
znajduje się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia i wymaga udzielenia pomocy medycznej,
szpitalny oddział ratunkowy jest zobowiązany do udzielenia odpowiednich świadczeń.
Jednocześnie należy wskazać, że obecność w SOR osób znajdujących się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych może istotnie wpływać na organizację
pracy oddziału. W szczególności kontakt z takimi pacjentami bywa utrudniony, co może
ograniczać możliwość uzyskania wiarygodnych informacji w toku wywiadu medycznego
oraz utrudniać przeprowadzenie badań diagnostycznych. Ponadto obecność substancji
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
toksycznych w organizmie pacjenta może ograniczać możliwość zastosowania określonych
metod leczenia. Należy również zauważyć, że pacjenci znajdujący się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji odurzających mogą przejawiać zachowania agresywne
wobec personelu medycznego, a ich obecność może negatywnie wpływać na poczucie
bezpieczeństwa i komfort innych pacjentów.
W związku z powyższym zasady postępowania wobec pacjentów znajdujących się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających mogą być określane w regulaminach
organizacyjnych podmiotów leczniczych oraz w wewnętrznych procedurach szpitalnych, w
tym w szczególności poprzez wyodrębnienie dedykowanych pomieszczeń przeznaczonych
dla tej grupy pacjentów.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.7.2026.EK
Warszawa, 14 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15846 złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra i grupę
Posłów w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), skutków
likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu
SOR-ów, proszę o przyjęcie poniższej informacji.
1. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu realnego
odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych w Polsce?
W Polsce funkcjonuje obecnie 251 szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), a utworzenie
kolejnych 20 pozostaje w fazie planowania. Ministerstwo Zdrowia prowadzi stały
monitoring funkcjonowania jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne (PRM),
w tym szpitalnych oddziałów ratunkowych. Codzienne raporty generowane w Systemie
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM)
umożliwiają identyfikację miejsc, w których dochodzi do wydłużonego czasu oczekiwania
zespołów ratownictwa medycznego na przekazanie pacjenta, co najczęściej pozostaje w
związku z ograniczoną przepustowością oddziałów. Przypadki te podlegają bieżącej
analizie.
W szpitalnych oddziałach ratunkowych funkcjonuje system TOPSOR, służący
monitorowaniu czasu oczekiwania oraz obsługi pacjenta na początkowych etapach pobytu
w SOR – od momentu rejestracji, poprzez proces triażu, aż do pierwszego kontaktu z
lekarzem. Dalszy przebieg pobytu pacjenta uzależniony jest od jego stanu klinicznego oraz
zakresu niezbędnych świadczeń zdrowotnych, w tym badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych oraz procedur medycznych. System TOPSOR umożliwia również
rejestrowanie całkowitego czasu pobytu pacjenta w SOR – od momentu rejestracji do
wypisu albo przekazania na właściwy oddział szpitalny.
W ostatnich latach obserwowany jest wzrost liczby pacjentów zgłaszających się do SOR. W
latach 2022–2024 odnotowano wzrost o 9,7%. Jednocześnie budżet Narodowego
Funduszu Zdrowia przeznaczony na funkcjonowanie SOR wzrósł w tym samym okresie o
82%.
Z uwagi na brak wymogu posiadania skierowania, do SOR zgłaszają się również pacjenci
niewymagający udzielenia świadczeń w trybie nagłym, którzy powinni być objęci opieką w
ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w tym nocnej i świątecznej opieki
zdrowotnej (NiŚOZ). Pacjenci zakwalifikowani do kategorii zielonej i niebieskiej stanowią
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
blisko 60% wszystkich osób zgłaszających się do SOR, co istotnie wpływa na
funkcjonowanie oddziałów ratunkowych poprzez obciążenie ich zadaniami, które powinny
być realizowane poza systemem ratownictwa medycznego. Pomimo obowiązujących
regulacji umożliwiających przekierowanie takich pacjentów bezpośrednio po triażu do POZ
lub NiŚOZ, odsetek takich przypadków wynosi jedynie 6,5%.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego, podmioty lecznicze prowadzące SOR są zobowiązane do zapewnienia
odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach docelowych. W praktyce jednak obowiązek ten nie
zawsze jest realizowany w sposób zapewniający właściwą ciągłość udzielania świadczeń, co
skutkuje wydłużeniem czasu przebywania pacjentów wymagających hospitalizacji w SOR i
negatywnie wpływa na przepustowość tych oddziałów.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania ukierunkowane na poprawę efektywności
funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych, obejmujące w szczególności
wdrażanie zmian systemowych, wydawanie zaleceń organizacyjnych oraz zwiększanie
poziomu finansowania adekwatnie do rosnących kosztów. Należy jednak wskazać, że
kluczowy wpływ na wydolność oddziałów ratunkowych mają czynniki organizacyjne, takie
jak sposób organizacji pracy oddziałów, liczba i dostępność personelu medycznego – w
szczególności lekarzy – skuteczność przekierowywania pacjentów niewymagających pilnej
interwencji do POZ i NiŚOZ, a także zapewnienie odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach
docelowych.
Jednocześnie, pomimo zapewnienia dostępu do świadczeń w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej, pacjenci nie są zobowiązani do korzystania z tej formy opieki. W konsekwencji
nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie zjawiska zgłaszania się do SOR osób, które – w
swojej ocenie – znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i decydują się na
skorzystanie ze świadczeń udzielanych w szpitalnym oddziale ratunkowym.
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu likwidacji izb
wytrzeźwień na wzrost obciążenia SOR-ów, izb przyjęć oraz zespołów ratownictwa
medycznego? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych lub opiekuńczych. Świadczenia te stanowią
jedynie jeden z możliwych elementów postępowania wobec osób pozostających pod
wpływem alkoholu, każdorazowo uzależniony od ich aktualnego stanu zdrowia oraz
sytuacji faktycznej.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania oraz dostępności izb
wytrzeźwień i placówek realizujących ich zadania, uwzględniając rolę, jaką odgrywają one w
systemie opieki nad osobami znajdującymi się pod wpływem alkoholu. Problematyka ta
pozostaje w ostatnim czasie przedmiotem intensywnej debaty publicznej. Izby wytrzeźwień
stanowią istotny element tego systemu, łącząc funkcje z zakresu ochrony zdrowia oraz
zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wyrazem powyższego było m.in. posiedzenie Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, które odbyło się w dniu 11 lutego 2026 r., z udziałem przedstawicieli Ministerstwa
Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendy Głównej Policji
oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.
W dniu 23 lutego 2026 r. odbyło się również spotkanie z przedstawicielami jednostek
samorządu terytorialnego oraz Stowarzyszenia Dyrektorów i Głównych Księgowych Izb
Wytrzeźwień w Polsce, stanowiące kontynuację dialogu w przedmiotowej sprawie.
Spotkanie to umożliwiło bezpośrednie poznanie perspektywy podmiotów organizujących,
bądź rozważających organizację izb wytrzeźwień na swoim terenie, jak również
identyfikację wyzwań i wątpliwości związanych z ich funkcjonowaniem.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia podjęło także współpracę z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i
Administracji w celu przeprowadzenia wspólnej analizy możliwych rozwiązań, z
uwzględnieniem różnych aspektów zagadnienia, w tym ochrony zdrowia, zapewnienia
bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także zakresu odpowiedzialności oraz udziału
jednostek samorządu terytorialnego.
3. Czy resort planuje przygotowanie rozwiązań legislacyjnych lub organizacyjnych,
które przywrócą skuteczny system opieki nad osobami nietrzeźwymi lub będącymi
pod wpływem innych środków odurzających, tak aby osoby te nie dezorganizowały
pracy SOR-ów?
Mając na uwadze trwające procesy legislacyjne dotyczące zmian w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (zarówno rządowy, jak i poselskie projekty
ustaw), Ministerstwo Zdrowia dołoży wszelkich starań w celu poprawy sytuacji dotyczącej
organizacji i prowadzenia izb wytrzeźwień.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym
Ratownictwie Medycznym, jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego oraz rozporządzenia
w sprawie opieki psychiatrycznej, nie określają
wytycznych dotyczących odmiennego postępowania z pacjentami SOR ani
psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod wpływem alkoholu lub innych substancji
psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej
diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych
osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu
trzeźwości pacjenta. Powyższe może być natomiast uregulowane w regulaminie
organizacyjnym podmiotu leczniczego lub wewnętrznych procedurach szpitalnych.
Podkreślić należy, że o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia mu
świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też, jeśli -
poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
4. Jakie działania są podejmowane w celu poprawy bezpieczeństwa personelu
medycznego na SOR-ach, w szczególności wobec rosnącej liczby przypadków
agresji ze strony pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu lub substancji
psychoaktywnych?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r.
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy,
osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń
zdrowotnych w szpitalnym oddziale ratunkowym, dyspozytor medyczny podczas
wykonywania swoich zadań, wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego
wykonujący zadania, o których mowa w art. 29 ust. 5, oraz krajowy koordynator
ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których mowa w art. 20a ust. 3, korzystają
z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks karny dla
funkcjonariuszy publicznych. W dniu 2 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 7
listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks wykroczeń oraz
ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1818).
Przedmiotowa ustawa zaostrzyła odpowiedzialność za naruszenie nietykalności cielesnej
osób pełniących funkcje publiczne i ratujących życie innych, wprowadzając karę od 3
miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, jeżeli czyn naraża pokrzywdzonego na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Taki
wyrok skazujący może być podany do publicznej wiadomości na wniosek pokrzywdzonego
(art. 217a i art. 222 Kodeksu karnego).
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto, podniesiono dolną granicę kary grzywny, nie niższej niż 1000 zł, wobec osób
naruszających porządek publiczny i stwarzających atmosferę zagrożenia. Szczególnie
dotyczy to sytuacji, gdy wykonywana jest działalność lecznicza, w tym w ramach akcji
medycznej zespołów ratownictwa medycznego oraz funkcjonowania szeroko pojętej sfery
organów publicznych (np. dyspozytorni medycznych). Zmiany te zostały wprowadzone do
Kodeksu wykroczeń (art. 51 i art. 52).
Powyższe oznacza, że personel medyczny SOR również jest objęty szerszą ochroną,
poprzez włączenie aktów agresji skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych
typów przestępstw, w których pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (np. art. 223
k.k. – napaść na funkcjonariusza publicznego). Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu,
bez konieczności wystosowywania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.
Natomiast wydane 14 lipca 2025 r. przez Prokuratora Generalnego
Wytyczne w sprawie
prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających
świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób
wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych
korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych,
stanowiły reakcję na rosnącą liczbę zdarzeń, charakteryzujących się agresją słowną oraz
fizyczną skierowaną przeciwko osobom wchodzącym w skład zespołów ratownictwa
medycznego, osobom udzielającym świadczeń zdrowotnych w szpitalnych oddziałach
ratunkowych (dyspozytorów, pielęgniarki, lekarzy i innych), zwłaszcza w postaci pobić,
spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń ze strony tych, którym pomoc
jest udzielana, członków ich rodzin, a nawet osób postronnych lub tych, w towarzystwie
których przebywają.
5. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu
przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu lekarzy, ratowników medycznych,
pielęgniarek i pozostałego personelu pracującego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych?
Dużym obciążeniem dla personelu medycznego SOR jest praca pod presją czasu, ale też
często niewystarczająca liczba personelu w stosunku do liczby obsługiwanych pacjentów.
Zwiększenie obsady dyżurowej powinno przełożyć się na mniejsze obciążenie
poszczególnych osób i ograniczyć frustracje wynikające z przemęczenia. Modyfikacje
wprowadzane w ramach systemu TOPSOR użytkowanego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych również nakierowane są na ułatwienie personelowi wykonywania
obowiązków związanych z obsługą pacjentów w SOR. Główny wpływ na warunki pracy
personelu SOR mają dyrektorzy szpitali, którzy powinni zapewnić taką liczbę personelu i
taką organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, aby eliminować sytuacje
stresogenne i przeciążenia.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące braków kadrowych w obsadzie
SOR-ów, w tym liczby wakatów oraz problemów z zabezpieczeniem dyżurów
lekarskich i ratowniczych? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Do Ministerstwa Zdrowia docierają informacje, z których wynika, że niektóre szpitale mają
problem z zapewnieniem w SOR odpowiedniej liczby wykwalifikowanej kadry lekarskiej.
Resort nie posiada jednak szczegółowych danych na temat liczby wakatów w
poszczególnych SOR-ach. Trzeba wziąć pod uwagę, że przepisy nie wskazują konkretnej
liczby personelu SOR; rozporządzenie
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego
reguluje bowiem jedynie minimum kadrowe, wskazując na potrzebę dostosowania liczby
personelu do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania oddziału, w tym do spełnienia
warunków dotyczących czasu oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem
w poszczególnych kategoriach pilności. Natomiast w myśl art. 46 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r.
o działalności leczniczej odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
niebędącym przedsiębiorcą, w tym za organizację i funkcjonowanie tego podmiotu
leczniczego, ponosi kierownik.
7. Czy resort monitoruje zjawisko powierzania obsługi dyżurów i funkcjonowania
SOR-ów zewnętrznym firmom dostarczającym personel medyczny? Jeśli tak, jaka
jest skala tego zjawiska i jakie są jego konsekwencje finansowe oraz organizacyjne
dla systemu ochrony zdrowia?
Jak wskazano powyżej, odpowiedzialność za zarządzanie szpitalem ponosi kierownik tego
podmiotu leczniczego. Zadaniem kierownika jest zatrudnienie odpowiednio
wykwalifikowanej kadry, natomiast Ministerstwo nie ingeruje w to, jaki rodzaj umowy
został zawarty pomiędzy pracownikiem a szpitalem.
8. Czy planowane są zmiany w finansowaniu SOR-ów, które uwzględnią rzeczywiste
obciążenie pracą, koszty zabezpieczenia kadrowego, koszty ochrony oraz obsługi
pacjentów agresywnych i nietrzeźwych?
Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego
odbywa się na podstawie stawki ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu
dobowego ustalana jest zgodnie z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie
szpitalne w zakresie świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie
świadczenia w izbie przyjęć. Kalkulacji ceny jednostki rozliczeniowej w SOR dokonuje się z
uwzględnieniem liczby pacjentów i rodzaju zrealizowanych procedur medycznych oraz
potencjału wykonawczego rozumianego jako: personel medyczny, wyposażenie w sprzęt i
aparaturę medyczną, a także możliwości diagnostyczno - terapeutyczne. Finansowanie
świadczeń udzielanych w SOR odbywa się w oparciu o stawkę ryczałtu dobowego, którego
wysokość stanowi suma trzech składowych zgodnie ze wzorem: R = S + Rs + Rf (w tym: R–
ryczałt dobowy, S - stawka bazowa, Rs - składowa ryczałtu za strukturę, Rf - składowa
ryczałtu za funkcję). Szczegółowy sposób wyliczenia ryczałtu dobowego oraz jego
składowe opisane zostały w § 11 ww. zarządzenia.
W 2025 r. wartość świadczeń na SOR wyniosła 4 751 228 033,09 zł. Zgodnie z prognozami
Narodowego Funduszu Zdrowia przewiduje się, że w bieżącym roku finansowanie SOR
kształtował się będzie na poziomie 5 161 634 024,20 zł. Realny wzrost widoczny jest
również w zwiększeniu średniej stawki ryczałtu dobowego w SOR z 54 562,04 zł w 2025 r.
do 56 340,50 zł w 2026 r.
9. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie odrębnych standardów
postępowania wobec pacjentów nietrzeźwych i agresywnych trafiających do SOR-
ów, tak aby nie blokowali oni pomocy dla pacjentów w stanach rzeczywistego
zagrożenia życia i zdrowia?
O zasadności udzielenia pacjentowi świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale
ratunkowym decyduje jego stan zdrowia, a nie stan trzeźwości. W przypadku gdy pacjent,
niezależnie od pozostawania pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających,
znajduje się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia i wymaga udzielenia pomocy medycznej,
szpitalny oddział ratunkowy jest zobowiązany do udzielenia odpowiednich świadczeń.
Jednocześnie należy wskazać, że obecność w SOR osób znajdujących się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych może istotnie wpływać na organizację
pracy oddziału. W szczególności kontakt z takimi pacjentami bywa utrudniony, co może
ograniczać możliwość uzyskania wiarygodnych informacji w toku wywiadu medycznego
oraz utrudniać przeprowadzenie badań diagnostycznych. Ponadto obecność substancji
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
toksycznych w organizmie pacjenta może ograniczać możliwość zastosowania określonych
metod leczenia. Należy również zauważyć, że pacjenci znajdujący się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji odurzających mogą przejawiać zachowania agresywne
wobec personelu medycznego, a ich obecność może negatywnie wpływać na poczucie
bezpieczeństwa i komfort innych pacjentów.
W związku z powyższym zasady postępowania wobec pacjentów znajdujących się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających mogą być określane w regulaminach
organizacyjnych podmiotów leczniczych oraz w wewnętrznych procedurach szpitalnych, w
tym w szczególności poprzez wyodrębnienie dedykowanych pomieszczeń przeznaczonych
dla tej grupy pacjentów.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.7.2026.EK
Warszawa, 14 kwietnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15846 złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra i grupę
Posłów w sprawie przeciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), skutków
likwidacji izb wytrzeźwień oraz problemów kadrowych i organizacyjnych w funkcjonowaniu
SOR-ów, proszę o przyjęcie poniższej informacji.
1. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu realnego
odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych w Polsce?
W Polsce funkcjonuje obecnie 251 szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), a utworzenie
kolejnych 20 pozostaje w fazie planowania. Ministerstwo Zdrowia prowadzi stały
monitoring funkcjonowania jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne (PRM),
w tym szpitalnych oddziałów ratunkowych. Codzienne raporty generowane w Systemie
Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM)
umożliwiają identyfikację miejsc, w których dochodzi do wydłużonego czasu oczekiwania
zespołów ratownictwa medycznego na przekazanie pacjenta, co najczęściej pozostaje w
związku z ograniczoną przepustowością oddziałów. Przypadki te podlegają bieżącej
analizie.
W szpitalnych oddziałach ratunkowych funkcjonuje system TOPSOR, służący
monitorowaniu czasu oczekiwania oraz obsługi pacjenta na początkowych etapach pobytu
w SOR – od momentu rejestracji, poprzez proces triażu, aż do pierwszego kontaktu z
lekarzem. Dalszy przebieg pobytu pacjenta uzależniony jest od jego stanu klinicznego oraz
zakresu niezbędnych świadczeń zdrowotnych, w tym badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych oraz procedur medycznych. System TOPSOR umożliwia również
rejestrowanie całkowitego czasu pobytu pacjenta w SOR – od momentu rejestracji do
wypisu albo przekazania na właściwy oddział szpitalny.
W ostatnich latach obserwowany jest wzrost liczby pacjentów zgłaszających się do SOR. W
latach 2022–2024 odnotowano wzrost o 9,7%. Jednocześnie budżet Narodowego
Funduszu Zdrowia przeznaczony na funkcjonowanie SOR wzrósł w tym samym okresie o
82%.
Z uwagi na brak wymogu posiadania skierowania, do SOR zgłaszają się również pacjenci
niewymagający udzielenia świadczeń w trybie nagłym, którzy powinni być objęci opieką w
ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), w tym nocnej i świątecznej opieki
zdrowotnej (NiŚOZ). Pacjenci zakwalifikowani do kategorii zielonej i niebieskiej stanowią
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
blisko 60% wszystkich osób zgłaszających się do SOR, co istotnie wpływa na
funkcjonowanie oddziałów ratunkowych poprzez obciążenie ich zadaniami, które powinny
być realizowane poza systemem ratownictwa medycznego. Pomimo obowiązujących
regulacji umożliwiających przekierowanie takich pacjentów bezpośrednio po triażu do POZ
lub NiŚOZ, odsetek takich przypadków wynosi jedynie 6,5%.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego, podmioty lecznicze prowadzące SOR są zobowiązane do zapewnienia
odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach docelowych. W praktyce jednak obowiązek ten nie
zawsze jest realizowany w sposób zapewniający właściwą ciągłość udzielania świadczeń, co
skutkuje wydłużeniem czasu przebywania pacjentów wymagających hospitalizacji w SOR i
negatywnie wpływa na przepustowość tych oddziałów.
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania ukierunkowane na poprawę efektywności
funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych, obejmujące w szczególności
wdrażanie zmian systemowych, wydawanie zaleceń organizacyjnych oraz zwiększanie
poziomu finansowania adekwatnie do rosnących kosztów. Należy jednak wskazać, że
kluczowy wpływ na wydolność oddziałów ratunkowych mają czynniki organizacyjne, takie
jak sposób organizacji pracy oddziałów, liczba i dostępność personelu medycznego – w
szczególności lekarzy – skuteczność przekierowywania pacjentów niewymagających pilnej
interwencji do POZ i NiŚOZ, a także zapewnienie odpowiedniej liczby łóżek na oddziałach
docelowych.
Jednocześnie, pomimo zapewnienia dostępu do świadczeń w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej, pacjenci nie są zobowiązani do korzystania z tej formy opieki. W konsekwencji
nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie zjawiska zgłaszania się do SOR osób, które – w
swojej ocenie – znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i decydują się na
skorzystanie ze świadczeń udzielanych w szpitalnym oddziale ratunkowym.
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące wpływu likwidacji izb
wytrzeźwień na wzrost obciążenia SOR-ów, izb przyjęć oraz zespołów ratownictwa
medycznego? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych lub opiekuńczych. Świadczenia te stanowią
jedynie jeden z możliwych elementów postępowania wobec osób pozostających pod
wpływem alkoholu, każdorazowo uzależniony od ich aktualnego stanu zdrowia oraz
sytuacji faktycznej.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania oraz dostępności izb
wytrzeźwień i placówek realizujących ich zadania, uwzględniając rolę, jaką odgrywają one w
systemie opieki nad osobami znajdującymi się pod wpływem alkoholu. Problematyka ta
pozostaje w ostatnim czasie przedmiotem intensywnej debaty publicznej. Izby wytrzeźwień
stanowią istotny element tego systemu, łącząc funkcje z zakresu ochrony zdrowia oraz
zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wyrazem powyższego było m.in. posiedzenie Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, które odbyło się w dniu 11 lutego 2026 r., z udziałem przedstawicieli Ministerstwa
Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendy Głównej Policji
oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego.
W dniu 23 lutego 2026 r. odbyło się również spotkanie z przedstawicielami jednostek
samorządu terytorialnego oraz Stowarzyszenia Dyrektorów i Głównych Księgowych Izb
Wytrzeźwień w Polsce, stanowiące kontynuację dialogu w przedmiotowej sprawie.
Spotkanie to umożliwiło bezpośrednie poznanie perspektywy podmiotów organizujących,
bądź rozważających organizację izb wytrzeźwień na swoim terenie, jak również
identyfikację wyzwań i wątpliwości związanych z ich funkcjonowaniem.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo Zdrowia podjęło także współpracę z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i
Administracji w celu przeprowadzenia wspólnej analizy możliwych rozwiązań, z
uwzględnieniem różnych aspektów zagadnienia, w tym ochrony zdrowia, zapewnienia
bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także zakresu odpowiedzialności oraz udziału
jednostek samorządu terytorialnego.
3. Czy resort planuje przygotowanie rozwiązań legislacyjnych lub organizacyjnych,
które przywrócą skuteczny system opieki nad osobami nietrzeźwymi lub będącymi
pod wpływem innych środków odurzających, tak aby osoby te nie dezorganizowały
pracy SOR-ów?
Mając na uwadze trwające procesy legislacyjne dotyczące zmian w ustawie o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (zarówno rządowy, jak i poselskie projekty
ustaw), Ministerstwo Zdrowia dołoży wszelkich starań w celu poprawy sytuacji dotyczącej
organizacji i prowadzenia izb wytrzeźwień.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym
Ratownictwie Medycznym, jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego oraz rozporządzenia
w sprawie opieki psychiatrycznej, nie określają
wytycznych dotyczących odmiennego postępowania z pacjentami SOR ani
psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod wpływem alkoholu lub innych substancji
psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej
diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych
osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu
trzeźwości pacjenta. Powyższe może być natomiast uregulowane w regulaminie
organizacyjnym podmiotu leczniczego lub wewnętrznych procedurach szpitalnych.
Podkreślić należy, że o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia mu
świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też, jeśli -
poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
4. Jakie działania są podejmowane w celu poprawy bezpieczeństwa personelu
medycznego na SOR-ach, w szczególności wobec rosnącej liczby przypadków
agresji ze strony pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu lub substancji
psychoaktywnych?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r.
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy,
osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń
zdrowotnych w szpitalnym oddziale ratunkowym, dyspozytor medyczny podczas
wykonywania swoich zadań, wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego
wykonujący zadania, o których mowa w art. 29 ust. 5, oraz krajowy koordynator
ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których mowa w art. 20a ust. 3, korzystają
z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks karny dla
funkcjonariuszy publicznych. W dniu 2 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 7
listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks wykroczeń oraz
ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1818).
Przedmiotowa ustawa zaostrzyła odpowiedzialność za naruszenie nietykalności cielesnej
osób pełniących funkcje publiczne i ratujących życie innych, wprowadzając karę od 3
miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, jeżeli czyn naraża pokrzywdzonego na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Taki
wyrok skazujący może być podany do publicznej wiadomości na wniosek pokrzywdzonego
(art. 217a i art. 222 Kodeksu karnego).
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Ponadto, podniesiono dolną granicę kary grzywny, nie niższej niż 1000 zł, wobec osób
naruszających porządek publiczny i stwarzających atmosferę zagrożenia. Szczególnie
dotyczy to sytuacji, gdy wykonywana jest działalność lecznicza, w tym w ramach akcji
medycznej zespołów ratownictwa medycznego oraz funkcjonowania szeroko pojętej sfery
organów publicznych (np. dyspozytorni medycznych). Zmiany te zostały wprowadzone do
Kodeksu wykroczeń (art. 51 i art. 52).
Powyższe oznacza, że personel medyczny SOR również jest objęty szerszą ochroną,
poprzez włączenie aktów agresji skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych
typów przestępstw, w których pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (np. art. 223
k.k. – napaść na funkcjonariusza publicznego). Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu,
bez konieczności wystosowywania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.
Natomiast wydane 14 lipca 2025 r. przez Prokuratora Generalnego
Wytyczne w sprawie
prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających
świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób
wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych
korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych,
stanowiły reakcję na rosnącą liczbę zdarzeń, charakteryzujących się agresją słowną oraz
fizyczną skierowaną przeciwko osobom wchodzącym w skład zespołów ratownictwa
medycznego, osobom udzielającym świadczeń zdrowotnych w szpitalnych oddziałach
ratunkowych (dyspozytorów, pielęgniarki, lekarzy i innych), zwłaszcza w postaci pobić,
spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń ze strony tych, którym pomoc
jest udzielana, członków ich rodzin, a nawet osób postronnych lub tych, w towarzystwie
których przebywają.
5. Jakie konkretne działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu
przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu lekarzy, ratowników medycznych,
pielęgniarek i pozostałego personelu pracującego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych?
Dużym obciążeniem dla personelu medycznego SOR jest praca pod presją czasu, ale też
często niewystarczająca liczba personelu w stosunku do liczby obsługiwanych pacjentów.
Zwiększenie obsady dyżurowej powinno przełożyć się na mniejsze obciążenie
poszczególnych osób i ograniczyć frustracje wynikające z przemęczenia. Modyfikacje
wprowadzane w ramach systemu TOPSOR użytkowanego w szpitalnych oddziałach
ratunkowych również nakierowane są na ułatwienie personelowi wykonywania
obowiązków związanych z obsługą pacjentów w SOR. Główny wpływ na warunki pracy
personelu SOR mają dyrektorzy szpitali, którzy powinni zapewnić taką liczbę personelu i
taką organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, aby eliminować sytuacje
stresogenne i przeciążenia.
6. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące braków kadrowych w obsadzie
SOR-ów, w tym liczby wakatów oraz problemów z zabezpieczeniem dyżurów
lekarskich i ratowniczych? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Do Ministerstwa Zdrowia docierają informacje, z których wynika, że niektóre szpitale mają
problem z zapewnieniem w SOR odpowiedniej liczby wykwalifikowanej kadry lekarskiej.
Resort nie posiada jednak szczegółowych danych na temat liczby wakatów w
poszczególnych SOR-ach. Trzeba wziąć pod uwagę, że przepisy nie wskazują konkretnej
liczby personelu SOR; rozporządzenie
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego
reguluje bowiem jedynie minimum kadrowe, wskazując na potrzebę dostosowania liczby
personelu do zabezpieczenia prawidłowego funkcjonowania oddziału, w tym do spełnienia
warunków dotyczących czasu oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem
w poszczególnych kategoriach pilności. Natomiast w myśl art. 46 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r.
o działalności leczniczej odpowiedzialność za zarządzanie podmiotem leczniczym
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
niebędącym przedsiębiorcą, w tym za organizację i funkcjonowanie tego podmiotu
leczniczego, ponosi kierownik.
7. Czy resort monitoruje zjawisko powierzania obsługi dyżurów i funkcjonowania
SOR-ów zewnętrznym firmom dostarczającym personel medyczny? Jeśli tak, jaka
jest skala tego zjawiska i jakie są jego konsekwencje finansowe oraz organizacyjne
dla systemu ochrony zdrowia?
Jak wskazano powyżej, odpowiedzialność za zarządzanie szpitalem ponosi kierownik tego
podmiotu leczniczego. Zadaniem kierownika jest zatrudnienie odpowiednio
wykwalifikowanej kadry, natomiast Ministerstwo nie ingeruje w to, jaki rodzaj umowy
został zawarty pomiędzy pracownikiem a szpitalem.
8. Czy planowane są zmiany w finansowaniu SOR-ów, które uwzględnią rzeczywiste
obciążenie pracą, koszty zabezpieczenia kadrowego, koszty ochrony oraz obsługi
pacjentów agresywnych i nietrzeźwych?
Finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego
odbywa się na podstawie stawki ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu
dobowego ustalana jest zgodnie z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa
Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 stycznia 2024 r. w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie
szpitalne w zakresie świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie
świadczenia w izbie przyjęć. Kalkulacji ceny jednostki rozliczeniowej w SOR dokonuje się z
uwzględnieniem liczby pacjentów i rodzaju zrealizowanych procedur medycznych oraz
potencjału wykonawczego rozumianego jako: personel medyczny, wyposażenie w sprzęt i
aparaturę medyczną, a także możliwości diagnostyczno - terapeutyczne. Finansowanie
świadczeń udzielanych w SOR odbywa się w oparciu o stawkę ryczałtu dobowego, którego
wysokość stanowi suma trzech składowych zgodnie ze wzorem: R = S + Rs + Rf (w tym: R–
ryczałt dobowy, S - stawka bazowa, Rs - składowa ryczałtu za strukturę, Rf - składowa
ryczałtu za funkcję). Szczegółowy sposób wyliczenia ryczałtu dobowego oraz jego
składowe opisane zostały w § 11 ww. zarządzenia.
W 2025 r. wartość świadczeń na SOR wyniosła 4 751 228 033,09 zł. Zgodnie z prognozami
Narodowego Funduszu Zdrowia przewiduje się, że w bieżącym roku finansowanie SOR
kształtował się będzie na poziomie 5 161 634 024,20 zł. Realny wzrost widoczny jest
również w zwiększeniu średniej stawki ryczałtu dobowego w SOR z 54 562,04 zł w 2025 r.
do 56 340,50 zł w 2026 r.
9. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie odrębnych standardów
postępowania wobec pacjentów nietrzeźwych i agresywnych trafiających do SOR-
ów, tak aby nie blokowali oni pomocy dla pacjentów w stanach rzeczywistego
zagrożenia życia i zdrowia?
O zasadności udzielenia pacjentowi świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale
ratunkowym decyduje jego stan zdrowia, a nie stan trzeźwości. W przypadku gdy pacjent,
niezależnie od pozostawania pod wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających,
znajduje się w stanie zagrożenia zdrowia lub życia i wymaga udzielenia pomocy medycznej,
szpitalny oddział ratunkowy jest zobowiązany do udzielenia odpowiednich świadczeń.
Jednocześnie należy wskazać, że obecność w SOR osób znajdujących się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych może istotnie wpływać na organizację
pracy oddziału. W szczególności kontakt z takimi pacjentami bywa utrudniony, co może
ograniczać możliwość uzyskania wiarygodnych informacji w toku wywiadu medycznego
oraz utrudniać przeprowadzenie badań diagnostycznych. Ponadto obecność substancji
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
toksycznych w organizmie pacjenta może ograniczać możliwość zastosowania określonych
metod leczenia. Należy również zauważyć, że pacjenci znajdujący się pod wpływem
alkoholu lub innych substancji odurzających mogą przejawiać zachowania agresywne
wobec personelu medycznego, a ich obecność może negatywnie wpływać na poczucie
bezpieczeństwa i komfort innych pacjentów.
W związku z powyższym zasady postępowania wobec pacjentów znajdujących się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji odurzających mogą być określane w regulaminach
organizacyjnych podmiotów leczniczych oraz w wewnętrznych procedurach szpitalnych, w
tym w szczególności poprzez wyodrębnienie dedykowanych pomieszczeń przeznaczonych
dla tej grupy pacjentów.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --