Interpelacja nr 15837
Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego i zasad zwrotu kaucji za zwrotne butelki
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (90%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego i zasad zwrotu kaucji za zwrotne butelki
Interpelacja nr 15837
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemu kaucyjnego i zasad zwrotu kaucji za zwrotne butelki
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Lidia Czechak
Data wpływu: 09-03-2026
Szanowna Pani Minister,
założenia systemu kaucyjnego – poboru kaucji za butelki w sklepach i zwrotu w chwili oddawania ich do placówki handlowej z gruntu były logiczne, jednak w chwili wejścia w życie tego systemu klienci napotykają mnóstwo problemów.
Po pierwsze, pobieranie gotówki w kasach przy zakupie towaru – 0,50 zł za oznakowaną butelkę – niestety nie wiąże się z odbiorem tej gotówki, ale z przekazaniem paragonu niefiskalnego na zakup kolejnego towaru w tym sklepie. W związku tym, jeśli klient liczy na odbiór wcześniej pobranej gotówki, może się przeliczyć. Pani Minister, najzwyczajniej w świecie właściciele sieci handlowych zupełnie inaczej wyobrażają sobie zwrot gotówki w systemie kaucyjnym.
W związku z tym proszę o przedstawienie odpowiedzi na poniższe pytania i zgłębienie zagadnienia w kontekście dobrowolnej interpretacji przepisów przez różne sieci handlowe:
1. Czy nie powinno być jasno sprecyzowane w przepisach wykonawczych, jak może zostać dokonany zwrot klientowi gotówki za wcześniej pobraną kaucję, czyli jeśli sklep nalicza kaucję i klient reguluje ją w gotówce, to dokładnie w taki sam sposób powinien być uregulowany jej zwrot po oddaniu butelek? Tymczasem sieci handlowe nakreśliły inny scenariusz – gotówka za butelki, i owszem, jest pobierana przy zakupie, natomiast zwrot następuje bezgotówkowo w postaci niefiskalnego paragonu zmuszającego klienta do dokonania ponownych zakupów w tym sklepie, aby mógł odzyskać gotówkę w towarze. Taki system kaucyjny bez zwrotu gotówki funkcjonuje już w sieciach znanych mi sklepów Auchan, Lidl i Biedronka.
2. W jaki sposób ministerstwo raportuje, kontroluje rozwój sieci butelkomatów? Tak duże sieci handlowe, jak np. Auchan, nie wprowadziły butelkomatów, opakowania są zbierane przez punkty obsługi klientów w foliowe worki, a często klientom nie chce się czekać w kolejce do punktu obsługi i rezygnują z oddawania butelek. Czy jest stworzona jakakolwiek mapa, która może być uzupełniana, aby stanowiła drogowskaz dla klientów sklepów, bądź inne formuły ustawienia automatów w przestrzeniach miast, co znacznie usprawniłoby obsługę systemu kaucyjnego?
3. Czy ministerstwo nie widzi zatem konieczności uszczegółowienia przepisów w zakresie zwrotu gotówki dla klientów oddających butelki w sieciach handlowych objętych systemem kaucyjnym?
Interpelacja nr 15837
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemu kaucyjnego i zasad zwrotu kaucji za zwrotne butelki
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Lidia Czechak
Data wpływu: 09-03-2026
Szanowna Pani Minister,
założenia systemu kaucyjnego – poboru kaucji za butelki w sklepach i zwrotu w chwili oddawania ich do placówki handlowej z gruntu były logiczne, jednak w chwili wejścia w życie tego systemu klienci napotykają mnóstwo problemów.
Po pierwsze, pobieranie gotówki w kasach przy zakupie towaru – 0,50 zł za oznakowaną butelkę – niestety nie wiąże się z odbiorem tej gotówki, ale z przekazaniem paragonu niefiskalnego na zakup kolejnego towaru w tym sklepie. W związku tym, jeśli klient liczy na odbiór wcześniej pobranej gotówki, może się przeliczyć. Pani Minister, najzwyczajniej w świecie właściciele sieci handlowych zupełnie inaczej wyobrażają sobie zwrot gotówki w systemie kaucyjnym.
W związku z tym proszę o przedstawienie odpowiedzi na poniższe pytania i zgłębienie zagadnienia w kontekście dobrowolnej interpretacji przepisów przez różne sieci handlowe:
1. Czy nie powinno być jasno sprecyzowane w przepisach wykonawczych, jak może zostać dokonany zwrot klientowi gotówki za wcześniej pobraną kaucję, czyli jeśli sklep nalicza kaucję i klient reguluje ją w gotówce, to dokładnie w taki sam sposób powinien być uregulowany jej zwrot po oddaniu butelek? Tymczasem sieci handlowe nakreśliły inny scenariusz – gotówka za butelki, i owszem, jest pobierana przy zakupie, natomiast zwrot następuje bezgotówkowo w postaci niefiskalnego paragonu zmuszającego klienta do dokonania ponownych zakupów w tym sklepie, aby mógł odzyskać gotówkę w towarze. Taki system kaucyjny bez zwrotu gotówki funkcjonuje już w sieciach znanych mi sklepów Auchan, Lidl i Biedronka.
2. W jaki sposób ministerstwo raportuje, kontroluje rozwój sieci butelkomatów? Tak duże sieci handlowe, jak np. Auchan, nie wprowadziły butelkomatów, opakowania są zbierane przez punkty obsługi klientów w foliowe worki, a często klientom nie chce się czekać w kolejce do punktu obsługi i rezygnują z oddawania butelek. Czy jest stworzona jakakolwiek mapa, która może być uzupełniana, aby stanowiła drogowskaz dla klientów sklepów, bądź inne formuły ustawienia automatów w przestrzeniach miast, co znacznie usprawniłoby obsługę systemu kaucyjnego?
3. Czy ministerstwo nie widzi zatem konieczności uszczegółowienia przepisów w zakresie zwrotu gotówki dla klientów oddających butelki w sieciach handlowych objętych systemem kaucyjnym?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6765 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.11.2026.AK
4281922.17389125.14122510
Warszawa, 25-03-2026
Dot. odpowiedź na interpelację Posłanek Wioletty Marii Kulpy i Lidii Czechak oraz Posła
Roberta Warwasa w sprawie systemu kaucyjnego i zasad zwrotu kaucji za zwrotne butelki,
K10INT15837
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przekazaną interpelację przekazuję stosowne wyjaśnienia.
1. Czy nie powinno być jasno sprecyzowane w przepisach wykonawczych jak może zostać
dokonany zwrot klientowi gotówki za wcześniej pobraną kaucję, czyli jeśli sklep nalicza
kaucję i klient reguluj ją w gotówce, to dokładnie w taki sam sposób powinien być
uregulowany jej zwrot po oddaniu butelek? Tymczasem sieci handlowe nakreśliły inny
scenariusz, gotówka i owszem jest pobierana przy zakupie za butelki, natomiast zwrot
następuje bezgotówkowo w postaci niefiskalnego paragonu zmuszającego klienta do
dokonania ponownych zakupów w tym sklepie, aby odzyskać gotówkę w towarze. Taki
system kaucyjny bez zwrotu gotówki funkcjonuje już w sieciach znanych mi sklepów
Auchan, Lidl i Biedronka.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami1 dot. systemu kaucyjnego konsument ma mieć
zapewnioną możliwość otrzymania zwrotu w formie pieniężnej – niezależnie od tego, czy
sklep prowadzi zbiórkę ręczną czy za pomocą automatów RVM i korzysta z drukowanych
bonów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska jednoznacznie podkreśla, że bon kaucyjny musi
być wymienialny na gotówkę lub środki pieniężne, a sklep nie może uzależniać wypłaty od
dokonania zakupów.
Bony kaucyjne to rozwiązanie techniczne stosowane przy prowadzeniu zbiórki opakowań
za pomocą automatów RVM po to, aby urządzenia nie musiały być zasilane monetami
i mogły działać dłużej bez serwisowania. Takie rozwiązanie nie stoi w sprzeczności
z przepisami pod warunkiem, że bon można łatwo spieniężyć przy kasie sklepu.
Warto w tym miejscu podkreślić, że system z założenia jest bezparagonowy. Zwrotowi
podlegają wyłącznie opakowania ze znakiem kaucji, a przedstawienie dowodu zakupu nie
jest wymagane. Można oddać opakowania w dowolnym punkcie zbiórki (np. w sklepach
o powierzchni powyżej 200 m²), niezależnie od miejsca wcześniejszego zakupu.
Tak więc obecnie sklepy prowadzące zbiórkę automatyczną wydają bony z maszyn RVM,
ale zgodnie z prawem każdy klient może udać się z bonem do kasy lub punktu obsługi klienta
1 Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U.
z 2025 r. poz. 870, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
i zażądać wypłaty gotówki, sklep musi wypłacić pieniądze i nie może wymagać, aby bon
został wykorzystany na zakupy.
2. W jaki sposób Ministerstwo raportuje, kontroluje rozwój sieci butelkomatów, ponieważ
tak duże sieci handlowe jak np. Auchan nie wprowadziły butelkomatów, opakowania
są zbierane przez punkty obsługi klientów w foliowe worki, a często klientom nie chce
się czekać w kolejce do punktu obsługi i rezygnują z oddawania butelek. Czy jest
stworzona jakakolwiek mapa, która może być uzupełniana, aby stanowiła drogowskaz
dla klientów sklepów, bądź inne formuły ustawienia automatów w przestrzeniach
miast, co znacznie usprawniłoby obsługę systemu kaucyjnego.
Obowiązujące przepisy nie nakładają na sklepy obowiązku instalowania automatów RVM.
Decyzja o zakupie i ustawieniu butelkomatów należy do prowadzącego daną jednostkę
handlową. Część jednostek decydować się będzie na przechodzenie na zbiórkę
automatyczną wraz z rozwojem systemu. Czas oczekiwania na obsługę zwrotów
manualnych sukcesywnie się skraca, ponieważ sklepy są coraz lepiej przygotowane do
przyjmowania opakowań (m.in. przez rozbudowę punktów zwrotu i zwiększanie liczby
stanowisk).
Pomimo, że automaty nie są obligatoryjne, to właśnie one stanowią naturalny kierunek
rozwoju systemu. Wdrożenie maszyn RVM skraca czas obsługi klientów, eliminuje
konieczność dodatkowej ręcznej weryfikacji opakowań oraz - co bardzo istotne -
przyspiesza rozliczenia między sklepem a operatorem systemu. Co warto podkreślić, są to
rozwiązania oczekiwane przez konsumentów – co potwierdzają przykłady z innych państw,
gdzie system kaucyjny działa od lat. W krajach takich jak Niemcy, Dania czy Rumunia
automaty stały się standardem i są najbardziej poszukiwanym przez klientów sposobem
zwrotu opakowań.
Aby zapewnić realizację ustawowych obowiązków przyjmowania opakowań
przeprowadzana będzie kontrola w sklepach o powierzchni powyżej 200 m². Inspektorzy
WIOŚ przeprowadzą kontrolę prawidłowości pobierania i wypłacania kaucji, bez względu
na to, czy sklep korzysta z automatów, czy zbiera opakowania manualnie.
Ministerstwo nie prowadzi mapy lokalizacji butelkomatów. Obecnie informacje
o dostępności automatów publikują głównie same sieci handlowe oraz niezależne fundacje.
System dopiero się rozwija – liczba automatów zwiększa się każdego miesiąca, co
potwierdzają dane o postępujących wdrożeniach w wielu sklepach. Jedna z map
przygotowywana jest przez fundację Odzyskaj Środowisko w ramach prowadzonej
platformy edukacyjnej Zwrotomat.pl. Zawiera ona lokalizacje 14 678 punktów zwrotu
(dane aktualne na 23.03.2026). Aktualizacja zgłoszonych przez Użytkowników punktów
zbiórki odbywa się w trybie tygodniowym.
3. Czy Ministerstwo nie widzi zatem konieczności uszczegółowienia przepisów w zakresie
zwrotu gotówki dla klientów oddających butelki w sieciach handlowych objętych
systemem kaucyjnym?
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska obecne przepisy są wystarczająco precyzyjne,
szczególnie w odniesieniu do obowiązku zapewnienia zwrotu kaucji w formie pieniężnej.
Ministerstwo w swoich przekazach jednoznacznie podkreśla, że ustawa definiuje kaucję
jako kwotę pieniężną zwracaną w momencie zwrotu opakowania lub odpadu
opakowaniowego. Co za tym idzie, odmowa zwrotu kwoty pieniężnej – przykładowo gdy
klient nie dokonuje nowych zakupów – jest jednoznaczna z naruszeniem obowiązków
ustawowych.
-- 2 of 3 --
Obowiązek prawny został już jasno określony – klient ma zawsze prawo zażądać gotówki
w kasie lub w punkcie obsługi klienta. Przepisy wskazują również, że samo wydrukowanie
bonu nie stanowi jeszcze zwrotu kaucji, dopóki klient nie otrzyma realnych środków
pieniężnych. W związku z powyższym Ministerstwo nie widzi obecnie potrzeby dalszego
doprecyzowania przepisów, ponieważ w jego interpretacji obowiązek wypłaty gotówki jest
jednoznaczny i bezpośrednio wynika z ustawy.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.11.2026.AK
4281922.17389125.14122510
Warszawa, 25-03-2026
Dot. odpowiedź na interpelację Posłanek Wioletty Marii Kulpy i Lidii Czechak oraz Posła
Roberta Warwasa w sprawie systemu kaucyjnego i zasad zwrotu kaucji za zwrotne butelki,
K10INT15837
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przekazaną interpelację przekazuję stosowne wyjaśnienia.
1. Czy nie powinno być jasno sprecyzowane w przepisach wykonawczych jak może zostać
dokonany zwrot klientowi gotówki za wcześniej pobraną kaucję, czyli jeśli sklep nalicza
kaucję i klient reguluj ją w gotówce, to dokładnie w taki sam sposób powinien być
uregulowany jej zwrot po oddaniu butelek? Tymczasem sieci handlowe nakreśliły inny
scenariusz, gotówka i owszem jest pobierana przy zakupie za butelki, natomiast zwrot
następuje bezgotówkowo w postaci niefiskalnego paragonu zmuszającego klienta do
dokonania ponownych zakupów w tym sklepie, aby odzyskać gotówkę w towarze. Taki
system kaucyjny bez zwrotu gotówki funkcjonuje już w sieciach znanych mi sklepów
Auchan, Lidl i Biedronka.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami1 dot. systemu kaucyjnego konsument ma mieć
zapewnioną możliwość otrzymania zwrotu w formie pieniężnej – niezależnie od tego, czy
sklep prowadzi zbiórkę ręczną czy za pomocą automatów RVM i korzysta z drukowanych
bonów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska jednoznacznie podkreśla, że bon kaucyjny musi
być wymienialny na gotówkę lub środki pieniężne, a sklep nie może uzależniać wypłaty od
dokonania zakupów.
Bony kaucyjne to rozwiązanie techniczne stosowane przy prowadzeniu zbiórki opakowań
za pomocą automatów RVM po to, aby urządzenia nie musiały być zasilane monetami
i mogły działać dłużej bez serwisowania. Takie rozwiązanie nie stoi w sprzeczności
z przepisami pod warunkiem, że bon można łatwo spieniężyć przy kasie sklepu.
Warto w tym miejscu podkreślić, że system z założenia jest bezparagonowy. Zwrotowi
podlegają wyłącznie opakowania ze znakiem kaucji, a przedstawienie dowodu zakupu nie
jest wymagane. Można oddać opakowania w dowolnym punkcie zbiórki (np. w sklepach
o powierzchni powyżej 200 m²), niezależnie od miejsca wcześniejszego zakupu.
Tak więc obecnie sklepy prowadzące zbiórkę automatyczną wydają bony z maszyn RVM,
ale zgodnie z prawem każdy klient może udać się z bonem do kasy lub punktu obsługi klienta
1 Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U.
z 2025 r. poz. 870, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
i zażądać wypłaty gotówki, sklep musi wypłacić pieniądze i nie może wymagać, aby bon
został wykorzystany na zakupy.
2. W jaki sposób Ministerstwo raportuje, kontroluje rozwój sieci butelkomatów, ponieważ
tak duże sieci handlowe jak np. Auchan nie wprowadziły butelkomatów, opakowania
są zbierane przez punkty obsługi klientów w foliowe worki, a często klientom nie chce
się czekać w kolejce do punktu obsługi i rezygnują z oddawania butelek. Czy jest
stworzona jakakolwiek mapa, która może być uzupełniana, aby stanowiła drogowskaz
dla klientów sklepów, bądź inne formuły ustawienia automatów w przestrzeniach
miast, co znacznie usprawniłoby obsługę systemu kaucyjnego.
Obowiązujące przepisy nie nakładają na sklepy obowiązku instalowania automatów RVM.
Decyzja o zakupie i ustawieniu butelkomatów należy do prowadzącego daną jednostkę
handlową. Część jednostek decydować się będzie na przechodzenie na zbiórkę
automatyczną wraz z rozwojem systemu. Czas oczekiwania na obsługę zwrotów
manualnych sukcesywnie się skraca, ponieważ sklepy są coraz lepiej przygotowane do
przyjmowania opakowań (m.in. przez rozbudowę punktów zwrotu i zwiększanie liczby
stanowisk).
Pomimo, że automaty nie są obligatoryjne, to właśnie one stanowią naturalny kierunek
rozwoju systemu. Wdrożenie maszyn RVM skraca czas obsługi klientów, eliminuje
konieczność dodatkowej ręcznej weryfikacji opakowań oraz - co bardzo istotne -
przyspiesza rozliczenia między sklepem a operatorem systemu. Co warto podkreślić, są to
rozwiązania oczekiwane przez konsumentów – co potwierdzają przykłady z innych państw,
gdzie system kaucyjny działa od lat. W krajach takich jak Niemcy, Dania czy Rumunia
automaty stały się standardem i są najbardziej poszukiwanym przez klientów sposobem
zwrotu opakowań.
Aby zapewnić realizację ustawowych obowiązków przyjmowania opakowań
przeprowadzana będzie kontrola w sklepach o powierzchni powyżej 200 m². Inspektorzy
WIOŚ przeprowadzą kontrolę prawidłowości pobierania i wypłacania kaucji, bez względu
na to, czy sklep korzysta z automatów, czy zbiera opakowania manualnie.
Ministerstwo nie prowadzi mapy lokalizacji butelkomatów. Obecnie informacje
o dostępności automatów publikują głównie same sieci handlowe oraz niezależne fundacje.
System dopiero się rozwija – liczba automatów zwiększa się każdego miesiąca, co
potwierdzają dane o postępujących wdrożeniach w wielu sklepach. Jedna z map
przygotowywana jest przez fundację Odzyskaj Środowisko w ramach prowadzonej
platformy edukacyjnej Zwrotomat.pl. Zawiera ona lokalizacje 14 678 punktów zwrotu
(dane aktualne na 23.03.2026). Aktualizacja zgłoszonych przez Użytkowników punktów
zbiórki odbywa się w trybie tygodniowym.
3. Czy Ministerstwo nie widzi zatem konieczności uszczegółowienia przepisów w zakresie
zwrotu gotówki dla klientów oddających butelki w sieciach handlowych objętych
systemem kaucyjnym?
W ocenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska obecne przepisy są wystarczająco precyzyjne,
szczególnie w odniesieniu do obowiązku zapewnienia zwrotu kaucji w formie pieniężnej.
Ministerstwo w swoich przekazach jednoznacznie podkreśla, że ustawa definiuje kaucję
jako kwotę pieniężną zwracaną w momencie zwrotu opakowania lub odpadu
opakowaniowego. Co za tym idzie, odmowa zwrotu kwoty pieniężnej – przykładowo gdy
klient nie dokonuje nowych zakupów – jest jednoznaczna z naruszeniem obowiązków
ustawowych.
-- 2 of 3 --
Obowiązek prawny został już jasno określony – klient ma zawsze prawo zażądać gotówki
w kasie lub w punkcie obsługi klienta. Przepisy wskazują również, że samo wydrukowanie
bonu nie stanowi jeszcze zwrotu kaucji, dopóki klient nie otrzyma realnych środków
pieniężnych. W związku z powyższym Ministerstwo nie widzi obecnie potrzeby dalszego
doprecyzowania przepisów, ponieważ w jego interpretacji obowiązek wypłaty gotówki jest
jednoznaczny i bezpośrednio wynika z ustawy.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 3 of 3 --