Interpelacja w sprawie zmniejszenia środków PFRON na realizację zadań ustawowych samorządów powiatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15731
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmniejszenia środków PFRON na realizację zadań ustawowych samorządów powiatowych
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 02-03-2026
Szanowna Pani Minister,
z informacji przekazywanych przez samorządy oraz organizacje pozarządowe wynika, że środki przekazane w bieżącym roku są znacząco niższe niż w roku 2025. Budzi to uzasadnione obawy, czy ograniczenia budżetowe nie dotykają w pierwszej kolejności osób z niepełnosprawnościami, w szczególności w obszarze likwidacji barier, rehabilitacji społecznej i zawodowej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w planie finansowym PFRON na 2026 rok przewidziano zmniejszenie środków przeznaczonych na realizację zadań zlecanych samorządom powiatowym? Jeśli tak - jakie były przesłanki tej decyzji?
2. Jakie czynniki (np. zmiana wpływów ze składek, zmiany legislacyjne, nowe programy centralne) wpłynęły na poziom środków przekazanych samorządom w 2026 roku?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków społecznych i ekonomicznych ograniczenia środków w zakresie likwidacji barier architektonicznych i technicznych? Jeśli tak - jakie są jej wnioski?
4. Czy rząd planuje w 2026 roku nowelizację planu finansowego PFRON lub uruchomienie dodatkowych programów kompensujących ewentualne niedobory środków w powiatach?
5. Jak w latach 2022-2026 kształtowała się wysokość środków PFRON:
a) w skali kraju,
b) w województwie mazowieckim,
c) w powiatach mojego okręgu wyborczego - miasto Płock, powiat płocki, gostyniński, sierpecki, żuromiński, mławski, przasnyski, ciechanowski, płoński, żyrardowski, sochaczewski (proszę o przedstawienie danych w układzie rocznym i tabelarycznym)?
W sytuacji rosnących kosztów usług, sprzętu rehabilitacyjnego oraz robót budowlanych, zmniejszanie środków przeznaczonych na wsparcie osób z niepełnosprawnościami może prowadzić do realnego ograniczenia ich szans na samodzielność i aktywizację zawodową.
Proszę o szczegółową odpowiedź wraz z tabelarycznym zestawieniem danych finansowych za wskazane lata.
Sekretarz stanu Maja Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12083 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.177.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 15731 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy, w sprawie
zmniejszenia środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na
realizację zadań ustawowych samorządów powiatowych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Pragnę wskazać, że założenia do rocznego planu rzeczowo-finansowego Państwowego
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) na przyszły rok ustalane są zgodnie
z art. 34 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 913), zwanej dalej „ustawą
o rehabilitacji.
Jako dokument o charakterze budżetowym, plan rzeczowo-finansowy musi znajdować pełne
oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego w momencie jego sporządzania.
Prace nad nim uwzględniały wieloletnie doświadczenie wynikające z realizacji planów w latach
ubiegłych, co pozwala na realistyczną ocenę możliwości wydatkowych przy jednoczesnym
uwzględnieniu diagnozy nowych potrzeb środowiska osób z niepełnosprawnościami.
W roku bieżącym Plan finansowy PFRON przewiduje na realizację przelewów
redystrybucyjnych (łącznie z kosztami obsługi) kwotę w wysokości 2 350 000 tys. zł, w tym:
— dla samorządów wojewódzkich 475 353 tys. zł (bez kosztów obsługi),
— dla samorządów powiatowych 1 817 330 tys. zł (bez kosztów obsługi).
Wysokość środków, które można przekazać jednostkom samorządowym na realizację zadań,
w tym wysokość dotacji celowej z budżetu państwa, określa plan finansowy na dany rok. Plan
finansowy PFRON na rok 2026 zakładał przeznaczenie na realizację zadań ustawowych
10 101 112 tys. zł, w tym 628 000 tys. zł dotacji celowej z budżetu państwa (6,22% planu).
Warto podkreślić, że plan finansowy PFRON na 2025 r. na realizację zadań ustawowych
przewidywał 9 901 965 tys. zł, w tym 1 152 500 tys. zł dotacji celowej z budżetu państwa
(11,64% planu). Kwota na realizację przelewów redystrybucyjnych w 2025 r. wynosiła (łącznie
z kosztami obsługi 2 417 820 tys. zł w tym: dla samorządów wojewódzkich 505 489 tys. zł (bez
kosztów obsługi) oraz dla samorządów powiatowych 1 853 360 tys. zł (bez kosztów obsługi).
Odnośnie do czynników wpływających na poziom środków przekazywanych samorządom
pragnę wskazać, że zgodnie z wyżej wskazanymi przesłankami wysokość środków
w poszczególnych pozycjach planu określana jest na podstawie obowiązujących regulacji
prawnych, zgłaszanych przez samorządy zapotrzebowani i sprawozdań z realizacji planu za lata
poprzednie - przy uwzględnieniu możliwości finansowych funduszu, zobowiązań ustawowych
oraz wysokości przyznanej dotacji celowej z budżetu państwa.
Pragnę dodatkowo wskazać, że w ostatnich latach podejmowano działania mające na celu
stopniowe zwiększanie wysokości środków PFRON przekazywanych samorządom
-- 1 of 6 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wojewódzkim i powiatowym na dofinansowanie działalności zakładów aktywności zawodowej
(ZAZ) oraz warsztatów terapii zajęciowej (WTZ).
W związku z sygnałami z WTZ i ZAZ, że dotychczasowe kwoty dofinansowania ze środków
PFRON nie pokrywają kosztów prowadzonej przez nie działalności, w Ministerstwie Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej podjęto w drugiej połowie 2025 r. prace nad kolejną nowelizacją
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom
wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.). Celem prowadzonych
prac było kolejne zwiększenie wysokości dofinansowania przekazywanego na działalność ww.
placówek.
Rada Ministrów przyjęła 27 lutego 2026 r. rozporządzenie zmieniające rozporządzenie
w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 260). Na mocy
wprowadzonych zmian zwiększono wysokość dofinansowania rocznego pobytu jednego
uczestnika warsztatu terapii zajęciowej do 38 496 zł (o 3 300 zł) oraz rocznego pobytu jednej
osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności zatrudnionej w zakładzie
aktywności zawodowej do kwoty 39 000 zł (tj. o 1 000 zł). Podwyższone kwoty dofinansowania
obowiązują od 2026 r.
W efekcie w 2026 r. do samorządów wojewódzkich i powiatowych trafi dodatkowo około
110 mln zł ze środków PFRON przeznaczonych na dofinansowanie działalności warsztatów
terapii zajęciowej oraz zakładów aktywności zawodowej, a także na obsługę tych zadań przez
samorządy. Rozwiązanie to wpisuje się w działania ukierunkowane na wzmacnianie systemu
wsparcia osób z niepełnosprawnościami oraz poprawę warunków funkcjonowania instytucji
realizujących zadania w zakresie włączenia społecznego i zawodowego.
Informuję, że obecnie trwają uzgodnienia z Ministrem Finansów i Gospodarki w przedmiocie
stosownych zmian w planie finansowym PFRON, które pozwalałyby pokryć zwiększone
zapotrzebowanie na środki finansowe przekazywane jednostkom samorządowym.
Odpowiadając na pytanie o ograniczenie środków na likwidację barier architektonicznych
i technicznych, pragnę wskazać, że samorządy mają swobodę w kształtowaniu wydatków
w ramach przyznanych środków na rehabilitację zawodową i społeczną osób
niepełnosprawnych zgodnie z lokalnymi potrzebami. Wysokość środków przeznaczona na
dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych
na wnioski indywidualnych osób (art.35a ust.1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji) jest zatem
ustalana przez władze lokalne.
W odniesieniu do przekazania informacji statystycznych o wysokości środków PFRON
w podziale na województwa oraz powiaty w latach 2022-2026 niżej załączam informacje ze
sprawozdania z realizacji planu rzeczowo-finansowego PFRON za 2022 r., 2023 r. oraz 2024
r., a także informacje o planie finansowym z ustawy budżetowej dla Państwowego Funduszu
Celowego - Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za 2025 r. oraz
2026 r.
-- 2 of 6 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Tabela.1 Informacja z wykonania planu finansowego PFRON za lata 2022-2024
Zadanie Plan wg Ustawy
Budżetowej / Plan po
zmianach (zł)
Wykonanie (zł)
2022 rok1
Koszty realizacji zadań 7 945 287 000,00 6 636 563 827,33
Przelewy redystrybucyjne, z tego dla: 1 623 096 000,00 1 611 997 759,36
samorządów wojewódzkich na
realizację zadań 264 272 000,00 255 240 756,12
samorządów wojewódzkich na
pokrycie kosztów obsługi
realizowanych zadań
6 607 000,00 6 381 102,00
samorządów powiatowych na
realizację zadań 1 319 236 000,00 1 317 438 169,10
samorządów powiatowych na pokrycie
kosztów obsługi realizowanych zadań 32 981 000,00 32 937 732,14
2023 rok2
Koszty realizacji zadań 8 687 132 000,00 7 574 898 517,05
Przelewy redystrybucyjne, z tego dla: 1 911 448 000,00 1 908 382 652,20
samorządów wojewódzkich na
realizację zadań 335 071 000,00 333 907 903,47
samorządów wojewódzkich na
pokrycie kosztów obsługi
realizowanych zadań
8 377 000,00 8 348 041,67
samorządów powiatowych na
realizację zadań 1 529 756 000,00 1 527 927 888,85
samorządów powiatowych na pokrycie
kosztów obsługi realizowanych zadań 38 244 000,00 38 198 818,21
2024 rok3
Koszty realizacji zadań 9 801 965 000,00 8 634 681 015,55
Przelewy redystrybucyjne, z tego dla: 2 400 000 000,00 2 384 849 310,65
samorządów wojewódzkich na
realizację zadań 486 993 000,00 474 953 603,28
samorządów wojewódzkich na
pokrycie kosztów obsługi
realizowanych zadań
12 175 000,00 11 873 849,38
samorządów powiatowych na
realizację zadań 1 854 470 000,00 1 851 726 689,70
1https://bip.pfron.org.pl/fileadmin/BIP/Budzet/Spraw_rzecz_fin_2022/Zarzad_Sprawozdanie_Zarzadu_PFRON_z_re
alizacji_Planu_Rzeczowo-
finansowego_z_dzialalnosci_PFRON_w_2022_Roku.pdf?utm_campaign=pfron&utm_source=df&utm_medium=downl
oad
2https://bip.pfron.org.pl/fileadmin/BIP/Budzet/Spraw_rzecz_fin_2023/Sprawozdanie_Zarzadu_PFRON_z_realizacji_
Planu_Rzeczowo-finansowego_z_dzialalnosci_PFRON_w_2023_Roku.pdf
3https://bip.pfron.org.pl/fileadmin/BIP/Budzet/2024_Spraw_rzecz_fin/Sprawozdanie_Zarzadu_PFRON_z_realizacji_
Planu_Rzeczowo-
finansowego_z_dzialalnosci_PFRON_w_2024_Roku.pdf?utm_campaign=pfron&utm_source=df&utm_medium=downl
oad
-- 3 of 6 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
samorządów powiatowych na pokrycie
kosztów obsługi realizowanych zadań 46 362 000,00 46 295 168,29
Źródło: Opracowanie własne BON na podstawie danych PFRON
-- 4 of 6 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Tabela 2. Plan finansowy PFRON wg ustawy budżetowej na 2025 i 2026 rok
Zadanie/rok 20254 20265
Koszty realizacji zadań 9 901 965 000,00 10 101 112 000,00
Przelewy redystrybucyjne, z tego dla: 2 417 820 000,00 2 350 000 000,00
samorządów wojewódzkich na
realizację zadań 505 489 000,00 475 353 000,00
samorządów wojewódzkich na
pokrycie kosztów obsługi
realizowanych zadań
12 637 000,00 11 884 000,00
samorządów powiatowych na
realizację zadań 1 853 360 000,00 1 817 330 000,00
samorządów powiatowych na pokrycie
kosztów obsługi realizowanych zadań 46 334 000,00 45 433 000,00
Źródło: Opracowanie własne BON na podstawie danych MF
Tabela 3. Podział środków PFRON dla wybranych samorządów wojewódzkich i powiatowych
w latach 2022-2026
2022 rok6 2023 rok7 2024 rok8 2025 rok9 2026 rok10
województwo
mazowieckie 18 252 546 24 475 823 37 330 357 37 734 432 32 188 975
powiaty:
miasto Płock 5 446 242 6 369 442 7 733 839 7 902 615 7 332 557
płocki 8 062 564 9 374 239 11 436 980 12 714 808 12 419 855
gostyniński 1 665 443 2 061 690 2 591 750 2 665 471 2 516 570
sierpecki 1 584 046 1 890 236 2 386 074 4 306 904 2 370 368
żuromiński 1 141 459 1 343 045 1 655 105 1 668 795 1 580 367
mławski 1 164 074 1 335 912 1 658 038 1 705 613 1 446 429
przasnyski 1 369 872 1 676 001 2 193 946 2 208 545 1 807 825
ciechanowski 1 944 342 2 179 834 2 660 172 2 782 092 2 442 250
płoński 1 675 491 1 867 256 2 352 544 2 479 330 2 191 215
żyrardowski 2 175 424 2 431 643 2 985 232 3 239 060 2 848 298
sochaczewski 2 112 097 2 336 424 2 943 214 3 266 476 3 084 257
Źródło: Opracowanie własne BON na podstawie danych PFRON
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
4 https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-2025
5 https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-2026
6 https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/informacja-o-podziale-srodkow-finansowych-dla-
samorzadow-wojewodzkich-i-powiatowych-w-roku-202/
7https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/informacja-o-podziale-srodkow-finansowych-dla-
samorzadow-wojewodzkich-i-powiatowych-w-roku-2023/
https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/informacja-o-ponownym-podziale-srodkow-
finansowych-dla-samorzadow-wojewodzkich-w-roku-2023/
8 https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/informacja-o-podziale-srodkow-finansowych-dla-
samorzadow-wojewodzkich-i-powiatowych-w-roku-2024/
9 https://www.pfron.org.pl/instytucje/samorzady/szczegoly/news/informacja-o-podziale-srodkow-finansowych-dla-
samorzadow-wojewodzkich-i-powiatowych-w-roku-2025/
https://www.pfron.org.pl/komunikaty-z-regionu/szczegoly-komunikatu/news/informacja-o-ponownym-podziale-
srodkow-finansowych-dla-samorzadow-powiatowych-w-roku-2025/
10 https://www.pfron.org.pl/aktualnosci/szczegoly-aktualnosci/news/informacja-o-podziale-srodkow-finansowych-
dla-samorzadow-wojewodzkich-i-powiatowych-w-roku-2026/
-- 5 of 6 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 6 of 6 --