Interpelacja nr 15724
Interpelacja w sprawie doprecyzowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących definicji napoju objętego opłatą cukrową w projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zdrowiu publicznym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie doprecyzowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących definicji napoju objętego opłatą cukrową w projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zdrowiu publicznym
Interpelacja nr 15724
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie doprecyzowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących definicji napoju objętego opłatą cukrową w projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zdrowiu publicznym
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 02-03-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w związku z projektowaną zmianą art. 12a ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1670 – dalej ustawa) znajdującą się w projekcie zmiany ww. ustawy o numerze UD290.
Na gruncie obowiązującej ustawy (art. 12a ust. 1 oraz art. 12b ust. 1) przedmiotem opłaty cukrowej są napoje z dodatkiem m.in. cukrów, poza napojami zawierającymi w składzie wyłącznie naturalnie występujące cukry.
Z kolei projekt ustawy (UD290) wprowadza nową definicję napoju (w ramach projektowanego art. 12a ust. 4), na mocy której: “napojem jest płyn do bezpośredniego spożycia oraz koncentrat do sporządzania tego płynu, objęty pozycjami 2009, 2101, 2106 i 2202 Nomenklatury scalonej (CN) (…) z dodatkiem:
cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, zwanych dalej „cukrami”, środków spożywczych zawierających cukry lub substancji słodzących (…) zwanych dalej „substancjami słodzącymi”;
kofeiny lub tauryny.”
Nowa definicja napoju co prawda w dalszym ciągu wskazuje, że substancje takie, jak m.in. cukry powinny zostać dodane do napojów celem ich objęcia opłatą cukrową, brakuje jednak w brzmieniu projektowanych przepisów jednoznacznego wyłączenia substancji występujących naturalnie w napojach (jak w przypadku obowiązującego art. 12b ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym).
Zgodnie z uzasadnieniem Pana Ministra do projektu ustawy celem regulacji jest precyzyjne określenie przepisów budzących kontrowersje, a nie poszerzanie zakresu opodatkowania. Jednakże ww. zmiany miałyby niepożądany skutek, ponieważ rozszerzałyby one definicję napoju objętego opłatą cukrową, w niezasadnym zakresie obejmując również napoje roślinne pozbawione dodanych substancji słodzących. Te produkty funkcjonują jako zamienniki mleka, dostarczają istotnych wartości żywieniowych i pozostają jedyną opcją dla osób stosujących diety wegańskie, wegetariańskie oraz cierpiących na nietolerancje pokarmowe, takie jak nietolerancja laktozy czy uczulenie na białka mleka. Zgodnie z projektem UD290 napoje roślinne zawierające wyłącznie naturalne cukry w ilości nieprzekraczającej 5 g/100 ml, bez dodatku cukrów czy sztucznych słodzików, zostaną obciążone opłatą cukrową, co znacząco ograniczy ich dostępność dla licznych grup konsumentów.
Mając na uwadze wątpliwości, obejmujące:
modyfikację definicji napoju poprzez usunięcie zapisu o wyłączeniu substancji występujących naturalnie w napoju;
doprecyzowanie zasad obliczania opłaty cukrowej poprzez wyraźne wskazanie konieczności ujęcia zarówno cukrów naturalnych, jak i dodanych na etapie produkcji;
oraz rozumiejąc, że intencją ustawodawcy nie było nałożenie opłaty cukrowej na takie produkty jak np. napoje roślinne, zawierające wyłącznie cukry występujące naturalnie, istnieje obawa, iż opisane wyżej wątpliwości, mogą rodzić niejasności interpretacyjne organów kontrolnych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy według założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290) intencją ustawodawcy jest, by napoje roślinne (np. owsiane, migdałowe, itp.) bez dodatku cukru (zawierające jedynie cukry naturalnie w nich występujące) zostały objęte opłatą cukrową?
Jeśli tak, jaki cel z punktu widzenia zdrowia publicznego ma spełnić taka interpretacja przepisów?
Dlaczego w nowym brzmieniu projektu ustawy (UD290) nie znalazło się jednoznaczne wyłączenie substancji występujących naturalnie w napojach (jak w przypadku obowiązującego obecnie art. 12b ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym)?
Czy ustawodawca planuje doprecyzowanie nowej definicji napojów podlegających opłacie, by uniknąć błędnej interpretacji przepisów?
Czy ustawodawca planuje doprecyzować wyłączenie napojów bez dodatku cukru z objęcia opłatą cukrową w ramach procedowania powyższego projektu?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 15724
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie doprecyzowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących definicji napoju objętego opłatą cukrową w projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zdrowiu publicznym
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 02-03-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w związku z projektowaną zmianą art. 12a ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1670 – dalej ustawa) znajdującą się w projekcie zmiany ww. ustawy o numerze UD290.
Na gruncie obowiązującej ustawy (art. 12a ust. 1 oraz art. 12b ust. 1) przedmiotem opłaty cukrowej są napoje z dodatkiem m.in. cukrów, poza napojami zawierającymi w składzie wyłącznie naturalnie występujące cukry.
Z kolei projekt ustawy (UD290) wprowadza nową definicję napoju (w ramach projektowanego art. 12a ust. 4), na mocy której: “napojem jest płyn do bezpośredniego spożycia oraz koncentrat do sporządzania tego płynu, objęty pozycjami 2009, 2101, 2106 i 2202 Nomenklatury scalonej (CN) (…) z dodatkiem:
cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, zwanych dalej „cukrami”, środków spożywczych zawierających cukry lub substancji słodzących (…) zwanych dalej „substancjami słodzącymi”;
kofeiny lub tauryny.”
Nowa definicja napoju co prawda w dalszym ciągu wskazuje, że substancje takie, jak m.in. cukry powinny zostać dodane do napojów celem ich objęcia opłatą cukrową, brakuje jednak w brzmieniu projektowanych przepisów jednoznacznego wyłączenia substancji występujących naturalnie w napojach (jak w przypadku obowiązującego art. 12b ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym).
Zgodnie z uzasadnieniem Pana Ministra do projektu ustawy celem regulacji jest precyzyjne określenie przepisów budzących kontrowersje, a nie poszerzanie zakresu opodatkowania. Jednakże ww. zmiany miałyby niepożądany skutek, ponieważ rozszerzałyby one definicję napoju objętego opłatą cukrową, w niezasadnym zakresie obejmując również napoje roślinne pozbawione dodanych substancji słodzących. Te produkty funkcjonują jako zamienniki mleka, dostarczają istotnych wartości żywieniowych i pozostają jedyną opcją dla osób stosujących diety wegańskie, wegetariańskie oraz cierpiących na nietolerancje pokarmowe, takie jak nietolerancja laktozy czy uczulenie na białka mleka. Zgodnie z projektem UD290 napoje roślinne zawierające wyłącznie naturalne cukry w ilości nieprzekraczającej 5 g/100 ml, bez dodatku cukrów czy sztucznych słodzików, zostaną obciążone opłatą cukrową, co znacząco ograniczy ich dostępność dla licznych grup konsumentów.
Mając na uwadze wątpliwości, obejmujące:
modyfikację definicji napoju poprzez usunięcie zapisu o wyłączeniu substancji występujących naturalnie w napoju;
doprecyzowanie zasad obliczania opłaty cukrowej poprzez wyraźne wskazanie konieczności ujęcia zarówno cukrów naturalnych, jak i dodanych na etapie produkcji;
oraz rozumiejąc, że intencją ustawodawcy nie było nałożenie opłaty cukrowej na takie produkty jak np. napoje roślinne, zawierające wyłącznie cukry występujące naturalnie, istnieje obawa, iż opisane wyżej wątpliwości, mogą rodzić niejasności interpretacyjne organów kontrolnych.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy według założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290) intencją ustawodawcy jest, by napoje roślinne (np. owsiane, migdałowe, itp.) bez dodatku cukru (zawierające jedynie cukry naturalnie w nich występujące) zostały objęte opłatą cukrową?
Jeśli tak, jaki cel z punktu widzenia zdrowia publicznego ma spełnić taka interpretacja przepisów?
Dlaczego w nowym brzmieniu projektu ustawy (UD290) nie znalazło się jednoznaczne wyłączenie substancji występujących naturalnie w napojach (jak w przypadku obowiązującego obecnie art. 12b ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym)?
Czy ustawodawca planuje doprecyzowanie nowej definicji napojów podlegających opłacie, by uniknąć błędnej interpretacji przepisów?
Czy ustawodawca planuje doprecyzować wyłączenie napojów bez dodatku cukru z objęcia opłatą cukrową w ramach procedowania powyższego projektu?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5260 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 23 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15724
Znak sprawy: PAD7.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 15724
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15724 Pani Poseł Małgorzaty Tracz dotyczącą
„definicji napoju objętego opłatą cukrową w projekcie ustawy zmieniającej ustawę
o zdrowiu publicznym”, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 12a ust.1 ustawy z dnia 11 września
2015 r. o zdrowiu publicznym, opłacie podlega napój z dodatkiem cukrów będących
monosacharydami lub disacharydami oraz środków spożywczych zawierających
monosacharydy lub disacharydy, oraz substancji słodzących, o których mowa w
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008, a także z
dodatkiem kofeiny lub tauryny.
Z kolei zgodnie z art. 12b ust. 1, napojem jest wyrób w postaci napoju oraz syrop
będący środkiem spożywczym, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w
klasach 10.32 i 10.89 oraz w dziale 11, w którego składzie znajduje się co najmniej
jedna z substancji, o których mowa w art. 12a ust. 1 ustawy, z wyłączeniem
substancji występujących w nich naturalnie.
Przez określenie „substancje występujące naturalnie” należy rozumieć substancje,
które nie zostały dodane do produktu, ale są w jego składzie wskutek naturalnego
występowania zgodnie z jego charakterystyką (tj. etykietą). Przykładem może być
naturalna zawartość cukrów w sokach owocowych 100% czy kofeina obecna w
naparze kawowym.
-- 1 of 3 --
2/3
Tym samym napój zawierający wyłącznie naturalnie występujące cukry – jak sok
owocowy 100% – nie podlega opłacie. Jeżeli jednak sok zostanie użyty jako
składnik innego napoju, np. w celach słodzących, to w powstałym produkcie cukry
pochodzące z takiego soku nie są już traktowane jako występujące naturalnie.
Od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w
związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów, tj. ustawy
wprowadzającej opłatę od środków spożywczych, intencją ustawodawcy było, aby
wysokość opłaty od napojów uznanych za podlegające opłacie była obliczana od
całkowitej zawartości cukrów. Wynika to z faktu, że stosowane metody oznaczania
zawartości w produkcie poszczególnych cukrów, jak i cukrów ogółem nie pozwalają
rozróżnić, które cukry w napoju są pochodzenia naturalnego, a które zostały
dodane w procesie produkcji jako odrębny składnik.
Obecnie obowiązująca definicja napoju spowodowała jednak szereg wątpliwości
interpretacyjnych i sporów pomiędzy organami podatkowymi a podmiotami
biorącymi udział w obrocie napojami. W związku z tym w projekcie ustawy o
zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290)
przewiduje się doprecyzowanie tej definicji. Projektowane przepisy mają
jednoznacznie wskazywać, że napojem jest płyn do bezpośredniego spożycia (…) z
dodatkiem cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, środków
spożywczych zawierających monosacharydy lub disacharydy lub substancji
słodzących, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1333/2008, a także z dodatkiem kofeiny lub tauryny.
Jednocześnie, aby uniknąć wątpliwości w zakresie sposobu dokonywania
obliczenia wysokości należnej opłaty, zaproponowano wprowadzenie przepisu,
zgodnie z którym do podstawy obliczenia opłaty przyjmuje się zawartość cukrów w
napoju wskazaną w informacji o wartości odżywczej umieszonej na etykiecie
napoju. Rozwiązanie to nie zmienia dotychczasowego sposobu obliczania opłaty,
lecz doprecyzowuje, że opłata jest obliczana od ilości cukrów dodanych do napoju,
jak i występujących w napoju naturalnie - wykazanej w informacji o wartości
odżywczej podanej przez producenta.
Jak wynika z powyższego, napój zostanie objęty opłatą, jeżeli w procesie jego
produkcji dodano cukry lub środki spożywcze zawierające cukry (np. sok owocowy,
syrop klonowy). „Zawartość cukrów” odnosi się natomiast do łącznej ilości
wszystkich cukrów wykazanej na etykiecie produktu, zarówno pochodzenia
naturalnego, jak i dodanych.
W konsekwencji, napój roślinny, który zawiera wyłącznie cukry powstałe w trakcie
procesu jego produkcji, czyli substancje występujące w nim naturalnie,
(pochodzące np. z owsa lub migdałów), nie podlega opłacie od środków
spożywczych. Procedowany projekt UD290 nie przewiduje zmian w tym zakresie.
-- 2 of 3 --
3/3
Należy również podkreślić, że opłatą – tak jak dotychczas – nie będą objęte napoje
niezawierające dodanego cukru ani środków spożywczych zawierających cukier, w
szczególności soki 100%. Opłacie nie będą podlegały także napoje zawierające co
najmniej 20% soku oraz nie więcej niż 5 g cukru w przeliczeniu na 100 ml.
Rozwiązania te pozostają elementem polityki wspierającej dokonywanie przez
konsumentów prozdrowotnych wyborów oraz preferowanie napojów o
naturalnym składzie, bez dodatku cukrów i substancji słodzących.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 23 marca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 15724
Znak sprawy: PAD7.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 15724
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15724 Pani Poseł Małgorzaty Tracz dotyczącą
„definicji napoju objętego opłatą cukrową w projekcie ustawy zmieniającej ustawę
o zdrowiu publicznym”, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 12a ust.1 ustawy z dnia 11 września
2015 r. o zdrowiu publicznym, opłacie podlega napój z dodatkiem cukrów będących
monosacharydami lub disacharydami oraz środków spożywczych zawierających
monosacharydy lub disacharydy, oraz substancji słodzących, o których mowa w
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008, a także z
dodatkiem kofeiny lub tauryny.
Z kolei zgodnie z art. 12b ust. 1, napojem jest wyrób w postaci napoju oraz syrop
będący środkiem spożywczym, ujęty w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w
klasach 10.32 i 10.89 oraz w dziale 11, w którego składzie znajduje się co najmniej
jedna z substancji, o których mowa w art. 12a ust. 1 ustawy, z wyłączeniem
substancji występujących w nich naturalnie.
Przez określenie „substancje występujące naturalnie” należy rozumieć substancje,
które nie zostały dodane do produktu, ale są w jego składzie wskutek naturalnego
występowania zgodnie z jego charakterystyką (tj. etykietą). Przykładem może być
naturalna zawartość cukrów w sokach owocowych 100% czy kofeina obecna w
naparze kawowym.
-- 1 of 3 --
2/3
Tym samym napój zawierający wyłącznie naturalnie występujące cukry – jak sok
owocowy 100% – nie podlega opłacie. Jeżeli jednak sok zostanie użyty jako
składnik innego napoju, np. w celach słodzących, to w powstałym produkcie cukry
pochodzące z takiego soku nie są już traktowane jako występujące naturalnie.
Od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w
związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów, tj. ustawy
wprowadzającej opłatę od środków spożywczych, intencją ustawodawcy było, aby
wysokość opłaty od napojów uznanych za podlegające opłacie była obliczana od
całkowitej zawartości cukrów. Wynika to z faktu, że stosowane metody oznaczania
zawartości w produkcie poszczególnych cukrów, jak i cukrów ogółem nie pozwalają
rozróżnić, które cukry w napoju są pochodzenia naturalnego, a które zostały
dodane w procesie produkcji jako odrębny składnik.
Obecnie obowiązująca definicja napoju spowodowała jednak szereg wątpliwości
interpretacyjnych i sporów pomiędzy organami podatkowymi a podmiotami
biorącymi udział w obrocie napojami. W związku z tym w projekcie ustawy o
zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (UD290)
przewiduje się doprecyzowanie tej definicji. Projektowane przepisy mają
jednoznacznie wskazywać, że napojem jest płyn do bezpośredniego spożycia (…) z
dodatkiem cukrów będących monosacharydami lub disacharydami, środków
spożywczych zawierających monosacharydy lub disacharydy lub substancji
słodzących, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1333/2008, a także z dodatkiem kofeiny lub tauryny.
Jednocześnie, aby uniknąć wątpliwości w zakresie sposobu dokonywania
obliczenia wysokości należnej opłaty, zaproponowano wprowadzenie przepisu,
zgodnie z którym do podstawy obliczenia opłaty przyjmuje się zawartość cukrów w
napoju wskazaną w informacji o wartości odżywczej umieszonej na etykiecie
napoju. Rozwiązanie to nie zmienia dotychczasowego sposobu obliczania opłaty,
lecz doprecyzowuje, że opłata jest obliczana od ilości cukrów dodanych do napoju,
jak i występujących w napoju naturalnie - wykazanej w informacji o wartości
odżywczej podanej przez producenta.
Jak wynika z powyższego, napój zostanie objęty opłatą, jeżeli w procesie jego
produkcji dodano cukry lub środki spożywcze zawierające cukry (np. sok owocowy,
syrop klonowy). „Zawartość cukrów” odnosi się natomiast do łącznej ilości
wszystkich cukrów wykazanej na etykiecie produktu, zarówno pochodzenia
naturalnego, jak i dodanych.
W konsekwencji, napój roślinny, który zawiera wyłącznie cukry powstałe w trakcie
procesu jego produkcji, czyli substancje występujące w nim naturalnie,
(pochodzące np. z owsa lub migdałów), nie podlega opłacie od środków
spożywczych. Procedowany projekt UD290 nie przewiduje zmian w tym zakresie.
-- 2 of 3 --
3/3
Należy również podkreślić, że opłatą – tak jak dotychczas – nie będą objęte napoje
niezawierające dodanego cukru ani środków spożywczych zawierających cukier, w
szczególności soki 100%. Opłacie nie będą podlegały także napoje zawierające co
najmniej 20% soku oraz nie więcej niż 5 g cukru w przeliczeniu na 100 ml.
Rozwiązania te pozostają elementem polityki wspierającej dokonywanie przez
konsumentów prozdrowotnych wyborów oraz preferowanie napojów o
naturalnym składzie, bez dodatku cukrów i substancji słodzących.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --