Interpelacja nr 15723
Interpelacja w sprawie usprawnienia granicznych odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (88%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Zdrowie i Lecznictwo (46%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie usprawnienia granicznych odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Interpelacja nr 15723
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie usprawnienia granicznych odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 02-03-2026
Gdańsk, 3 marca 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z sygnałami napływającymi do mnie od przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze przetwórstwa rybnego, zwracam się do Pana Ministra w sprawie funkcjonowania systemu weterynaryjnej kontroli granicznej w polskich portach morskich.
Z przekazanych mi informacji wynika, że kontrole weterynaryjne surowców rybnych sprowadzanych z krajów trzecich - realizowane m.in. w terminalu kontenerowym Baltic Hub w Gdańsku oraz w portach w Gdyni i Szczecinie - trwają średnio 7-10 dni. W styczniu br. czas oczekiwania na kontrolę weterynaryjną surowca na terminalu Baltic Hub w Gdańsku miał wynosić nawet 20 dni.
W okresie oczekiwania importerzy ponoszą bardzo wysokie koszty demurrage. Każdy dzień opóźnienia to kolejne setki euro za jeden kontener. Jak wskazano w piśmie, jeden z importerów w 2024 r. zapłacił z tego tytułu 185 600 zł, w 2025 r. kwota ta wzrosła do 468 600 zł, natomiast inny importer w samym styczniu 2026 r. poniósł koszty przekraczające 100 000 zł.
Podkreśla się przy tym, że w zdecydowanej większości przypadków chodzi o głęboko mrożony surowiec przeznaczony wyłącznie do dalszego przetwórstwa w zakładach importera. Nie jest to produkt detaliczny ani towar wprowadzany w tej formie do obrotu konsumenckiego. Surowiec po przyjęciu do zakładu przechodzi proces technologiczny, powstaje nowy produkt, nadawane są nowe numery partii oraz ustalane są nowe daty minimalnej trwałości. Oznacza to, że mamy do czynienia z półproduktem przemysłowym, który dodatkowo podlega dalszej kontroli w zakładzie przetwórczym.
Wskazano również, że w związku z długim czasem oczekiwania na kontrolę niektórzy importerzy zaczynają kierować swoje ładunki do portów w Niemczech, gdzie analogiczne procedury trwają 2-3 dni. Towar trafia następnie do Polski drogą lądową. W konsekwencji odprawa celna oraz rozliczenie podatku VAT odbywają się w Niemczech, a opłaty portowe i logistyczne pozostają za granicą. Oznacza to realne straty dla budżetu państwa, polskich portów, terminali oraz firm logistycznych, w tym agencji celnych.
Przedsiębiorcy podkreślają, że nie kwestionują potrzeby kontroli weterynaryjnych, uznając bezpieczeństwo żywności za absolutny priorytet. W ich ocenie obecny model organizacyjny powoduje jednak nieproporcjonalne obciążenia w stosunku do realnego ryzyka, zwłaszcza w przypadku głęboko mrożonych surowców przeznaczonych wyłącznie do dalszego przetwórstwa.
W piśmie zaproponowano rozważenie następujących rozwiązań:
Zwiększenie liczby lekarzy weterynarii w punkcie kontroli w Gdańsku, tak aby skrócić czas oczekiwania na przeprowadzenie czynności kontrolnych. Wskazano, że koszt zwiększenia zasobów kadrowych lub usprawnienia organizacyjnego jest nieporównywalnie mniejszy niż utrata wpływów budżetowych i odpływ wolumenów do portów niemieckich.
Wprowadzenie odrębnej, przyspieszonej ścieżki dla surowców przemysłowych przeznaczonych do dalszego przetwórstwa, poprzez odpowiednie oznaczenie w polu I.20 świadectwa zdrowia zwierząt, że towar jest przeznaczony do dalszego przetwarzania.
W uzasadnieniu powołano się na przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2017 r., w szczególności art. 49 ust. 1 lit. b oraz art. 54 ust. 2, wskazujące na możliwość prowadzenia kontroli z częstotliwością zależną od ryzyka. Przywołano również rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2130 oraz art. 3 ust. 1 i 2 tego aktu, z którego wynika, że w określonych przypadkach - m.in. gdy przesyłki są zaplombowane, a plomby nie zostały naruszone - kontrole identyfikacyjne mogą ograniczać się do weryfikacji dokumentacji, identyfikacji środka transportu oraz sprawdzenia plomb.
Wskazano, że w praktyce mogłoby to oznaczać ograniczenie kontroli do sprawdzenia dokumentów i zgodności numeru plomby ze świadectwem zdrowia, a w przypadku kilku kontenerów z tym samym surowcem od tego samego dostawcy - przeprowadzenie kontroli bezpośredniej tylko w odniesieniu do wybranej części przesyłki.
Podkreślono, że rozwiązania oparte na analizie ryzyka funkcjonują w portach Europy Zachodniej, gdzie kontrole bezpośrednie mają charakter wyrywkowy, a podstawą działania jest weryfikacja plomb i oznaczeń środka transportu.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało czas trwania weterynaryjnych kontroli granicznych surowców rybnych w polskich portach oraz ich wpływ na konkurencyjność krajowych portów?
Czy planowane jest zwiększenie liczby lekarzy weterynarii w punkcie kontroli w Gdańsku w celu skrócenia czasu oczekiwania na kontrolę?
Czy resort rozważa wprowadzenie odrębnej, przyspieszonej ścieżki kontroli dla głęboko mrożonych surowców przemysłowych przeznaczonych wyłącznie do dalszego przetwórstwa?
Czy - w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625 oraz rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2130 - możliwe jest szersze stosowanie kontroli opartej na analizie ryzyka, w tym ograniczanie zakresu czynności do weryfikacji dokumentacji, środka transportu i plomb w przypadku przesyłek spełniających określone warunki?
Interpelacja nr 15723
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie usprawnienia granicznych odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 02-03-2026
Gdańsk, 3 marca 2026 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z sygnałami napływającymi do mnie od przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze przetwórstwa rybnego, zwracam się do Pana Ministra w sprawie funkcjonowania systemu weterynaryjnej kontroli granicznej w polskich portach morskich.
Z przekazanych mi informacji wynika, że kontrole weterynaryjne surowców rybnych sprowadzanych z krajów trzecich - realizowane m.in. w terminalu kontenerowym Baltic Hub w Gdańsku oraz w portach w Gdyni i Szczecinie - trwają średnio 7-10 dni. W styczniu br. czas oczekiwania na kontrolę weterynaryjną surowca na terminalu Baltic Hub w Gdańsku miał wynosić nawet 20 dni.
W okresie oczekiwania importerzy ponoszą bardzo wysokie koszty demurrage. Każdy dzień opóźnienia to kolejne setki euro za jeden kontener. Jak wskazano w piśmie, jeden z importerów w 2024 r. zapłacił z tego tytułu 185 600 zł, w 2025 r. kwota ta wzrosła do 468 600 zł, natomiast inny importer w samym styczniu 2026 r. poniósł koszty przekraczające 100 000 zł.
Podkreśla się przy tym, że w zdecydowanej większości przypadków chodzi o głęboko mrożony surowiec przeznaczony wyłącznie do dalszego przetwórstwa w zakładach importera. Nie jest to produkt detaliczny ani towar wprowadzany w tej formie do obrotu konsumenckiego. Surowiec po przyjęciu do zakładu przechodzi proces technologiczny, powstaje nowy produkt, nadawane są nowe numery partii oraz ustalane są nowe daty minimalnej trwałości. Oznacza to, że mamy do czynienia z półproduktem przemysłowym, który dodatkowo podlega dalszej kontroli w zakładzie przetwórczym.
Wskazano również, że w związku z długim czasem oczekiwania na kontrolę niektórzy importerzy zaczynają kierować swoje ładunki do portów w Niemczech, gdzie analogiczne procedury trwają 2-3 dni. Towar trafia następnie do Polski drogą lądową. W konsekwencji odprawa celna oraz rozliczenie podatku VAT odbywają się w Niemczech, a opłaty portowe i logistyczne pozostają za granicą. Oznacza to realne straty dla budżetu państwa, polskich portów, terminali oraz firm logistycznych, w tym agencji celnych.
Przedsiębiorcy podkreślają, że nie kwestionują potrzeby kontroli weterynaryjnych, uznając bezpieczeństwo żywności za absolutny priorytet. W ich ocenie obecny model organizacyjny powoduje jednak nieproporcjonalne obciążenia w stosunku do realnego ryzyka, zwłaszcza w przypadku głęboko mrożonych surowców przeznaczonych wyłącznie do dalszego przetwórstwa.
W piśmie zaproponowano rozważenie następujących rozwiązań:
Zwiększenie liczby lekarzy weterynarii w punkcie kontroli w Gdańsku, tak aby skrócić czas oczekiwania na przeprowadzenie czynności kontrolnych. Wskazano, że koszt zwiększenia zasobów kadrowych lub usprawnienia organizacyjnego jest nieporównywalnie mniejszy niż utrata wpływów budżetowych i odpływ wolumenów do portów niemieckich.
Wprowadzenie odrębnej, przyspieszonej ścieżki dla surowców przemysłowych przeznaczonych do dalszego przetwórstwa, poprzez odpowiednie oznaczenie w polu I.20 świadectwa zdrowia zwierząt, że towar jest przeznaczony do dalszego przetwarzania.
W uzasadnieniu powołano się na przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2017 r., w szczególności art. 49 ust. 1 lit. b oraz art. 54 ust. 2, wskazujące na możliwość prowadzenia kontroli z częstotliwością zależną od ryzyka. Przywołano również rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2130 oraz art. 3 ust. 1 i 2 tego aktu, z którego wynika, że w określonych przypadkach - m.in. gdy przesyłki są zaplombowane, a plomby nie zostały naruszone - kontrole identyfikacyjne mogą ograniczać się do weryfikacji dokumentacji, identyfikacji środka transportu oraz sprawdzenia plomb.
Wskazano, że w praktyce mogłoby to oznaczać ograniczenie kontroli do sprawdzenia dokumentów i zgodności numeru plomby ze świadectwem zdrowia, a w przypadku kilku kontenerów z tym samym surowcem od tego samego dostawcy - przeprowadzenie kontroli bezpośredniej tylko w odniesieniu do wybranej części przesyłki.
Podkreślono, że rozwiązania oparte na analizie ryzyka funkcjonują w portach Europy Zachodniej, gdzie kontrole bezpośrednie mają charakter wyrywkowy, a podstawą działania jest weryfikacja plomb i oznaczeń środka transportu.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało czas trwania weterynaryjnych kontroli granicznych surowców rybnych w polskich portach oraz ich wpływ na konkurencyjność krajowych portów?
Czy planowane jest zwiększenie liczby lekarzy weterynarii w punkcie kontroli w Gdańsku w celu skrócenia czasu oczekiwania na kontrolę?
Czy resort rozważa wprowadzenie odrębnej, przyspieszonej ścieżki kontroli dla głęboko mrożonych surowców przemysłowych przeznaczonych wyłącznie do dalszego przetwórstwa?
Czy - w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625 oraz rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2130 - możliwe jest szersze stosowanie kontroli opartej na analizie ryzyka, w tym ograniczanie zakresu czynności do weryfikacji dokumentacji, środka transportu i plomb w przypadku przesyłek spełniających określone warunki?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8252 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 25 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.bhż.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15723 w sprawie usprawnienia granicznych odpraw
weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pismo z 06.03.2026 r., przy którym przesłana została interpelacja nr
15723 Pana Jarosława Wałęsy Posła na Sejm RP w sprawie usprawnienia granicznych
odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach, przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania przedstawione w ww. interpelacji.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało czas trwania
weterynaryjnych kontroli granicznych surowców rybnych w polskich portach
oraz ich wpływ na konkurencyjność krajowych portów?
Z informacji przekazanych przez Głównego Lekarza Weterynarii, który odpowiada za
ten obszar tematyczny wynika, że analizy Inspekcji Weterynaryjnej w odniesieniu do
kontroli weterynaryjnych przeprowadzanych w punktach kontroli granicznej aktualnie
nie koncentrują się na czasie trwania pojedynczej kontroli. Kontrole takie, z uwagi na
różnorodność towarów wprowadzanych do Unii Europejskiej (UE) w polskich portach,
wymagają różnego czasu niezbędnego do analizy dokumentów oraz przeprowadzenia
dalszych etapów kontroli. Ponadto czas trwania kontroli wszystkich służb i inspekcji w
portach jest koordynowany przez system elektroniczny administrowany przez Krajową
-- 1 of 5 --
Administrację Skarbową na podstawie art. 60 ust. 2–5 ustawy z dnia 16 listopada 2016
roku o Krajowej Administracji Skarbowej1).
Płynność podaży kontenerów do kontroli jest przy tym czynnikiem niezależnym od
funkcjonowania granicznego inspektoratu weterynarii (GrIW) i wynika z organizacji
pracy operatorów portowych. Ponadto podaż jest bardzo różna w zależności od
czynników takich jak np. rozładunek statku, warunki pogodowe czy stan osobowy
pracowników terminali. Dodatkowo na ten proces ma wpływ również przedkładana
wraz ze zgłoszeniem do kontroli dokumentacja dotycząca danej przesyłki. Często
dokumentacja wymaga uzupełnień, w tym niejednokrotnie wymaga konieczności
wezwania strony do wyjaśnień, co wydłuża znacznie czas prowadzenia czynności
urzędowych.
Odnosząc się do kwestii konkurencyjności polskich portów w stosunku do portów w
innych państwach członkowskich, mając do dyspozycji dane dostępne w unijnym
systemie informatycznym służącym do obsługi przesyłek na granicy – TRACES NT
(Trade Control and Expert System New Technology) Główny Lekarz Weterynarii
porównuje statystyki kontroli przeprowadzanych dla produktów rybołówstwa
przeznaczonych do Polski w punktach weterynaryjnej kontroli granicznej w UE (porty
morskie), które wyraźnie wskazują na przewagę polskich portów nad innymi w UE.
Wyniki ostatniej analizy za lata 2024-2025 przedstawia poniższy wykres.
-- 2 of 5 --
Ponadto weryfikacja czasu, który upłynął pomiędzy zarejestrowaną w TRACES NT datą
i godziną złożenia I części dokumentu CHEDP (Common Health Entry Document –
Wspólny zdrowotny dokument wejścia) w punkcie kontroli granicznej port Hamburg, a
datą i godziną wydania decyzji granicznego lekarza weterynarii wskazuje, że czas ten
średnio wynosił 10 dni roboczych w latach 2025-2026. Wskazuje to na fakt, że również
w innych portach UE czas kontroli może być dłuższy niż deklarowane przez
przetwórców 2-3 dni.
2. Czy planowane jest zwiększenie liczby lekarzy weterynarii w punkcie kontroli w
Gdańsku w celu skrócenia czasu oczekiwania na kontrolę?
Z informacji uzyskanych od Głównego Lekarza Weterynarii wynika, że prowadzona jest
aktualnie analiza sytuacji kadrowej Granicznego Inspektoratu Weterynarii w Gdańsku
ukierunkowana na dalszą poprawę organizacji oraz zwiększenie płynności
przeprowadzania urzędowych kontroli weterynaryjnych. W tym zakresie odbyło się
spotkanie Głównego Lekarza Weterynarii z granicznymi lekarzami weterynarii
odpowiedzialnymi za kontrole w portach, podczas którego omówiono bieżące wyzwania
oraz możliwe kierunki usprawnień w funkcjonowaniu punktów kontroli.
Wśród rozważanych rozwiązań znajdują się: zwiększenie liczby etatów, zmiany w
systemie pracy oraz zwiększenie dostępności kontroli w poszczególnych dniach
tygodnia, co docelowo powinno przyczynić się do dalszego usprawnienia obsługi
podmiotów i ograniczenia czasu oczekiwania.
3. Czy resort rozważa wprowadzenie odrębnej, przyspieszonej ścieżki kontroli dla
głęboko mrożonych surowców przemysłowych przeznaczonych wyłącznie do
dalszego przetwórstwa?
Przepisy UE nie przewidują specyficznej, odrębnej ścieżki kontroli dla głęboko
mrożonych surowców rybnych przeznaczonych do przetwórstwa. Wymagania w
zakresie zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego są identyczne dla wszystkich
produktów rybołówstwa. Założenia systemu gwarantującego bezpieczeństwo żywności
w UE nie koncentrują się wyłącznie na bezpieczeństwie produktu końcowego. Zasada
„od pola do stołu” wyrażona w unijnym prawodawstwie zakłada wykonywanie
-- 3 of 5 --
czynności kontrolnych oraz weryfikację gwarancji zawartych w dokumentach
urzędowych towarzyszących przesyłkom, przede wszystkim w świadectwach
urzędowych, na każdym etapie produkcji i dystrybucji produktów przeznaczonych do
spożycia. Podczas granicznych kontroli urzędowych produktów rybołówstwa, również
tych przeznaczonych do dalszego przetwórstwa, stwierdzane są nieprawidłowości takie
jak: przekroczenia dopuszczalnych limitów metali ciężkich, skażenia mikrobiologiczne,
obecność pasożytów czy oznaki utraty świeżości. Są to wyniki dyskwalifikujące towar
do dalszej dystrybucji, niezależnie od tego czy miałby on stanowić surowiec do dalszego
przetwórstwa, czy byłby wprowadzany do obrotu jako produkt końcowy. Z tego
względu rola granicznych lekarzy weterynarii jest kluczowa, ponieważ kontrole
urzędowe przeprowadzane zanim towar zostanie wprowadzony na rynek UE pozwalają
wyeliminować znaczną liczbę niezgodności potencjalnie zagrażających zdrowiu
konsumenta.
4. Czy – w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625 oraz
rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2130 – możliwe jest szersze
stosowanie kontroli opartej na analizie ryzyka, w tym ograniczanie zakresu
czynności do weryfikacji dokumentacji, środka transportu i plomb w przypadku
przesyłek spełniających określone warunki?
Urzędowi lekarze weterynarii stosują analizę ryzyka w sposób określony w
przytoczonych przepisach prawa, przeprowadzając pełną kontrolę identyfikacyjną
wyłącznie w sytuacji, kiedy przesyłka nie spełnia wymaganych warunków lub gdy
została wytypowana do kontroli bezpośredniej, w tym do pobrania prób urzędowych do
badań organoleptycznych lub laboratoryjnych. W szczególności redukcja kontroli
identyfikacyjnej do kontroli plomb stosowana jest, gdy do kontroli zgłaszane są w
jednym czasie podobne przesyłki pochodzące od tego samego producenta i skierowane
do tego samego miejsca przeznaczenia.
Minimalne poziomy częstotliwości kontroli indentyfikacyjnych i bezpośrednich dla
poszczególnych kategorii produktów określa załącznik do rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) 2019/21292). Produkty rybołówstwa z akwakultury i małże
przeznaczone do spożycia przez ludzi, które nie znajdują się w hermetycznie
zamkniętych pojemnikach, mających na celu utrzymanie ich w temperaturze otoczenia,
-- 4 of 5 --
należą do grupy II ryzyka, tj. co najmniej 30% przesyłek musi zostać poddanych kontroli
bezpośredniej. Natomiast pozostałe produkty rybołówstwa należą do grupy III ryzyka,
co przekłada się na częstotliwość kontroli bezpośredniej przesyłek na poziomie 15%.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z
2025 r. poz. 1131)
(2) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2129 z dnia 25 listopada 2019
r. ustanawiające przepisy dotyczące jednolitego stosowania poziomów
częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich określonych
przesyłek zwierząt i towarów wprowadzanych do Unii (Dz. Urz. UE L 321 z
12.12.2019, str. 122, z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 25 marca 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.bhż.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 15723 w sprawie usprawnienia granicznych odpraw
weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pismo z 06.03.2026 r., przy którym przesłana została interpelacja nr
15723 Pana Jarosława Wałęsy Posła na Sejm RP w sprawie usprawnienia granicznych
odpraw weterynaryjnych surowców rybnych w polskich portach, przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania przedstawione w ww. interpelacji.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowało czas trwania
weterynaryjnych kontroli granicznych surowców rybnych w polskich portach
oraz ich wpływ na konkurencyjność krajowych portów?
Z informacji przekazanych przez Głównego Lekarza Weterynarii, który odpowiada za
ten obszar tematyczny wynika, że analizy Inspekcji Weterynaryjnej w odniesieniu do
kontroli weterynaryjnych przeprowadzanych w punktach kontroli granicznej aktualnie
nie koncentrują się na czasie trwania pojedynczej kontroli. Kontrole takie, z uwagi na
różnorodność towarów wprowadzanych do Unii Europejskiej (UE) w polskich portach,
wymagają różnego czasu niezbędnego do analizy dokumentów oraz przeprowadzenia
dalszych etapów kontroli. Ponadto czas trwania kontroli wszystkich służb i inspekcji w
portach jest koordynowany przez system elektroniczny administrowany przez Krajową
-- 1 of 5 --
Administrację Skarbową na podstawie art. 60 ust. 2–5 ustawy z dnia 16 listopada 2016
roku o Krajowej Administracji Skarbowej1).
Płynność podaży kontenerów do kontroli jest przy tym czynnikiem niezależnym od
funkcjonowania granicznego inspektoratu weterynarii (GrIW) i wynika z organizacji
pracy operatorów portowych. Ponadto podaż jest bardzo różna w zależności od
czynników takich jak np. rozładunek statku, warunki pogodowe czy stan osobowy
pracowników terminali. Dodatkowo na ten proces ma wpływ również przedkładana
wraz ze zgłoszeniem do kontroli dokumentacja dotycząca danej przesyłki. Często
dokumentacja wymaga uzupełnień, w tym niejednokrotnie wymaga konieczności
wezwania strony do wyjaśnień, co wydłuża znacznie czas prowadzenia czynności
urzędowych.
Odnosząc się do kwestii konkurencyjności polskich portów w stosunku do portów w
innych państwach członkowskich, mając do dyspozycji dane dostępne w unijnym
systemie informatycznym służącym do obsługi przesyłek na granicy – TRACES NT
(Trade Control and Expert System New Technology) Główny Lekarz Weterynarii
porównuje statystyki kontroli przeprowadzanych dla produktów rybołówstwa
przeznaczonych do Polski w punktach weterynaryjnej kontroli granicznej w UE (porty
morskie), które wyraźnie wskazują na przewagę polskich portów nad innymi w UE.
Wyniki ostatniej analizy za lata 2024-2025 przedstawia poniższy wykres.
-- 2 of 5 --
Ponadto weryfikacja czasu, który upłynął pomiędzy zarejestrowaną w TRACES NT datą
i godziną złożenia I części dokumentu CHEDP (Common Health Entry Document –
Wspólny zdrowotny dokument wejścia) w punkcie kontroli granicznej port Hamburg, a
datą i godziną wydania decyzji granicznego lekarza weterynarii wskazuje, że czas ten
średnio wynosił 10 dni roboczych w latach 2025-2026. Wskazuje to na fakt, że również
w innych portach UE czas kontroli może być dłuższy niż deklarowane przez
przetwórców 2-3 dni.
2. Czy planowane jest zwiększenie liczby lekarzy weterynarii w punkcie kontroli w
Gdańsku w celu skrócenia czasu oczekiwania na kontrolę?
Z informacji uzyskanych od Głównego Lekarza Weterynarii wynika, że prowadzona jest
aktualnie analiza sytuacji kadrowej Granicznego Inspektoratu Weterynarii w Gdańsku
ukierunkowana na dalszą poprawę organizacji oraz zwiększenie płynności
przeprowadzania urzędowych kontroli weterynaryjnych. W tym zakresie odbyło się
spotkanie Głównego Lekarza Weterynarii z granicznymi lekarzami weterynarii
odpowiedzialnymi za kontrole w portach, podczas którego omówiono bieżące wyzwania
oraz możliwe kierunki usprawnień w funkcjonowaniu punktów kontroli.
Wśród rozważanych rozwiązań znajdują się: zwiększenie liczby etatów, zmiany w
systemie pracy oraz zwiększenie dostępności kontroli w poszczególnych dniach
tygodnia, co docelowo powinno przyczynić się do dalszego usprawnienia obsługi
podmiotów i ograniczenia czasu oczekiwania.
3. Czy resort rozważa wprowadzenie odrębnej, przyspieszonej ścieżki kontroli dla
głęboko mrożonych surowców przemysłowych przeznaczonych wyłącznie do
dalszego przetwórstwa?
Przepisy UE nie przewidują specyficznej, odrębnej ścieżki kontroli dla głęboko
mrożonych surowców rybnych przeznaczonych do przetwórstwa. Wymagania w
zakresie zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego są identyczne dla wszystkich
produktów rybołówstwa. Założenia systemu gwarantującego bezpieczeństwo żywności
w UE nie koncentrują się wyłącznie na bezpieczeństwie produktu końcowego. Zasada
„od pola do stołu” wyrażona w unijnym prawodawstwie zakłada wykonywanie
-- 3 of 5 --
czynności kontrolnych oraz weryfikację gwarancji zawartych w dokumentach
urzędowych towarzyszących przesyłkom, przede wszystkim w świadectwach
urzędowych, na każdym etapie produkcji i dystrybucji produktów przeznaczonych do
spożycia. Podczas granicznych kontroli urzędowych produktów rybołówstwa, również
tych przeznaczonych do dalszego przetwórstwa, stwierdzane są nieprawidłowości takie
jak: przekroczenia dopuszczalnych limitów metali ciężkich, skażenia mikrobiologiczne,
obecność pasożytów czy oznaki utraty świeżości. Są to wyniki dyskwalifikujące towar
do dalszej dystrybucji, niezależnie od tego czy miałby on stanowić surowiec do dalszego
przetwórstwa, czy byłby wprowadzany do obrotu jako produkt końcowy. Z tego
względu rola granicznych lekarzy weterynarii jest kluczowa, ponieważ kontrole
urzędowe przeprowadzane zanim towar zostanie wprowadzony na rynek UE pozwalają
wyeliminować znaczną liczbę niezgodności potencjalnie zagrażających zdrowiu
konsumenta.
4. Czy – w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia (UE) 2017/625 oraz
rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2130 – możliwe jest szersze
stosowanie kontroli opartej na analizie ryzyka, w tym ograniczanie zakresu
czynności do weryfikacji dokumentacji, środka transportu i plomb w przypadku
przesyłek spełniających określone warunki?
Urzędowi lekarze weterynarii stosują analizę ryzyka w sposób określony w
przytoczonych przepisach prawa, przeprowadzając pełną kontrolę identyfikacyjną
wyłącznie w sytuacji, kiedy przesyłka nie spełnia wymaganych warunków lub gdy
została wytypowana do kontroli bezpośredniej, w tym do pobrania prób urzędowych do
badań organoleptycznych lub laboratoryjnych. W szczególności redukcja kontroli
identyfikacyjnej do kontroli plomb stosowana jest, gdy do kontroli zgłaszane są w
jednym czasie podobne przesyłki pochodzące od tego samego producenta i skierowane
do tego samego miejsca przeznaczenia.
Minimalne poziomy częstotliwości kontroli indentyfikacyjnych i bezpośrednich dla
poszczególnych kategorii produktów określa załącznik do rozporządzenia
wykonawczego Komisji (UE) 2019/21292). Produkty rybołówstwa z akwakultury i małże
przeznaczone do spożycia przez ludzi, które nie znajdują się w hermetycznie
zamkniętych pojemnikach, mających na celu utrzymanie ich w temperaturze otoczenia,
-- 4 of 5 --
należą do grupy II ryzyka, tj. co najmniej 30% przesyłek musi zostać poddanych kontroli
bezpośredniej. Natomiast pozostałe produkty rybołówstwa należą do grupy III ryzyka,
co przekłada się na częstotliwość kontroli bezpośredniej przesyłek na poziomie 15%.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z
2025 r. poz. 1131)
(2) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2129 z dnia 25 listopada 2019
r. ustanawiające przepisy dotyczące jednolitego stosowania poziomów
częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich określonych
przesyłek zwierząt i towarów wprowadzanych do Unii (Dz. Urz. UE L 321 z
12.12.2019, str. 122, z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --