Interpelacja w sprawie pogłębiającego się kryzysu finansowego szpitali powiatowych oraz realnego zagrożenia ograniczeniem ich działalności lub zamknięciem
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15718
do ministra zdrowia
w sprawie pogłębiającego się kryzysu finansowego szpitali powiatowych oraz realnego zagrożenia ograniczeniem ich działalności lub zamknięciem
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Piotr Król, Piotr Uruski, Michał Kowalski, Jerzy Polaczek, Marek Wesoły, Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 02-03-2026
Szanowna Pani Minister,
szpitale powiatowe pełnią kluczową rolę w systemie ochrony zdrowia, zapewniając podstawową i specjalistyczną opiekę zdrowotną mieszkańcom mniejszych miast i obszarów wiejskich. Ich destabilizacja lub likwidacja oznaczałaby istotne pogorszenie dostępności świadczeń zdrowotnych, wydłużenie kolejek oraz konieczność korzystania z odległych ośrodków wojewódzkich.
Sytuacja finansowa szpitali powiatowych osiągnęła poziom krytyczny. Wynika to m.in. z niedoszacowania wycen świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, narastającego zadłużenia placówek czy braku systemowych mechanizmów oddłużeniowych oraz stabilnych zasad restrukturyzacji. Jednocześnie samorządy powiatowe, będące organami tworzącymi dla tych szpitali, nie dysponują środkami pozwalającymi na dalsze finansowanie deficytów bez uszczerbku dla realizacji innych zadań publicznych.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister poniższe pytania:
1. Jakie działania minister zdrowia planuje podjąć, aby zapobiec zamykaniu lub ograniczaniu działalności szpitali powiatowych?
2. Czy planowane jest wprowadzenie zmian legislacyjnych, które ustabilizują system finansowania szpitali powiatowych – w szczególności dotyczących wycen świadczeń, zasad rozliczania nadwykonań oraz zasad kontraktowania świadczeń nielimitowanych?
3. Czy przewidywane jest wprowadzenie dedykowanego programu wsparcia finansowego lub oddłużeniowego dla szpitali powiatowych?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9967 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.6.2026.DP
Warszawa, 16 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 15718 z 6 marca 2026 r. Pana Roberta Warwasa, Posła na
Sejm RP wraz z grupą posłów, w sprawie pogłębiającego się kryzysu finansowego szpitali
powiatowych oraz realnego zagrożenia ograniczeniem ich działalności lub zamknięciem,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia na bieżąco monitoruje sytuację finansową szpitali oraz nieustannie podejmuje
działania mające na celu zachowanie stabilności finansowej świadczeniodawców (w tym
szpitali powiatowych) i zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego świadczeniobiorców.
W planie NFZ na 2025 r. pierwotna wysokość środków zapisana na koszty świadczeń opieki
zdrowotnej NFZ wynosiła 183,6 mld zł, tj. była wyższa o 26,07 mld zł w porównaniu do
pierwotnego planu finansowego NFZ na 2024 rok. W wyniku dokonanych w trakcie 2025 r.
zmian ww. planu, środki te wzrosły ostatecznie do blisko 206,8 mld zł.
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 r.
wyniosła 18,35 mld zł (ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r.),
natomiast dzięki decyzjom Minister Zdrowia oraz Ministra Finansów, środki te wyniosły
ostatecznie blisko 33 mld zł.
Dzięki decyzjom Ministra Finansów oraz Minister Zdrowia, w 2025 r. zostały przyznane
również środki finansowe dla NFZ w kwocie blisko 1,77 mld zł, przeznaczone na zwiększenie
funduszu zapasowego NFZ. Minister Finansów i Gospodarki wyemitował także obligacje
skarbowe przeznaczone na podwyższenie funduszu zapasowego Narodowego Funduszu
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zdrowia. Wyemitowane obligacje o łącznej wartości nominalnej 922 mln zł zostały
przekazane 20 listopada 2025 roku. Ponadto wejście w życie nowelizacji ustawy o Funduszu
Medycznym, której celem było m.in. zwiększenie limitu określonego na 2025 r. na
finansowanie nadwykonań świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom do ukończenia
18. roku życia, pozwoliło na przekazanie do NFZ dodatkowych środków w wysokości
3,56 mld zł.
Odnosząc się do kwestii zasad rozliczania nadwykonań oraz zasad kontraktowania
świadczeń nielimitowanych, pragnę wyjaśnić, że finansowanie przez Narodowy Fundusz
Zdrowia zrealizowanych przez świadczeniodawców świadczeń opieki zdrowotnej odbywa
się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którymi wysokość łącznych zobowiązań
Funduszu wynikających z zawartych ze świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć
wysokości kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym Funduszu;
- § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którymi
Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy określonej
w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania zmierzające do
zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno
na wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Jednocześnie informuję, że jeszcze w marcu br. NFZ otrzyma dodatkowe środki z budżetu
państwa w kwocie 4 mld zł, które będą stanowiły uzupełnienie środków przeznaczonych na
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, mając istotny wpływ na skalę kontynuacji
procesu rozliczania nadwykonań, zwiększając jednocześnie dotację podmiotową dla NFZ
zaplanowaną na bieżący rok do 30 mld zł.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie podnosi ceny
jednostek rozliczeniowych w poszczególnych rodzajach świadczeń. Systematycznie odbywa
się również aktualizacja wyceny świadczeń gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji
Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na dany rok, obejmując
konkretne obszary świadczeń. W pracach analitycznych nad taryfikacją świadczeń
gwarantowanych uwzględnia się wiele czynników m.in. wzrost kosztów pracy, w tym dane
dotyczące wysokości wynagrodzeń poszczególnych grup zawodowych biorących udział
w realizacji wycenianego świadczenia, inflację i inne zmienne, które mogą wpływać na
zmianę wyceny świadczeń opieki zdrowotnej.
Oprócz sukcesywnej aktualizacji wyceny na podstawie ww. planu taryfikacji AOTMiT,
od maja 2022 roku AOTMiT czterokrotnie uzyskał zlecenie Ministra Zdrowia dotyczące
dokonania analizy oraz przygotowania raportu w sprawie zmiany sposobu lub poziomu
finansowania świadczeń opieki zdrowotnej i wydania rekomendacji, w związku ze wzrostem
najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą o wynagrodzeniach. Należy podkreślić,
że przy wyborze wariantu rekomendacji wydanych we wskazanym okresie, Minister Zdrowia
kierował się przede wszystkim koniecznością poprawą sytuacji finansowej podmiotów
leczniczych, urealnienia wyceny oraz poprawy dostępności doświadczeń, w szczególności co
było wyrażone m.in. poprzez wzmocnienie wycen w obszarach o szczególnej istotności dla
działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu, czyli głownie placówek powiatowych.
Jednocześnie pragnę wskazać, że Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania systemowe,
mające na celu poprawę sytuacji finansowej szpitali między innymi w zakresie rentowności
i płynności finansowej. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności
leczniczej, wprowadza szereg zmian, mających na celu umożliwienie podejmowania działań
zmierzających do poprawy sytuacji finansowej szpitali. Rozwiązania zawarte w ww. ustawie
uelastyczniają funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) i polegają na tym, że świadczeniodawcy uzyskają, za
zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/leczenie
jednego dnia;
rezygnacji z danego profilu.
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych. Pozwolą także na lepsze dostosowanie
działalności szpitali PSZ do lokalnych potrzeb zdrowotnych, z uwzględnieniem zmian
demograficznych.
Zmiany obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów
naprawczych, mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie
nadzoru podmiotów tworzących w procesie ich przyjmowania.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Zdrowia pracuje obecnie nad rozwiązaniami
wspierającymi transformację szpitali. Jednym z kluczowych narzędzi ma być mechanizm
pożyczkowy z Banku Gospodarstwa Krajowego oraz wsparcie przy przygotowaniu planów
naprawczych.
Ponadto w ww. ustawie, w art. 3 ust. 1, zawarto regulację stanowiącą, że w latach 2025–2029
korekta wysokości ryczałtu systemu zabezpieczenia, o której mowa w art. 136 c ust. 4 ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej, w przypadku zmiany zakresu działalności leczniczej
świadczeniodawcy dokonanej na podstawie art. 159a ust. 4 tej ustawy nie może przekroczyć
50% wartości ryczałtu systemu zabezpieczenia przypadającej na część okresu
rozliczeniowego po dokonaniu tej zmiany, odpowiadającej świadczeniom udzielanym
w ramach wykreślonego profilu systemu zabezpieczenia. Oznacza to, że szpitale, które
skorzystają z możliwości rezygnacji z określonego profilu systemu zabezpieczenia, na
podstawie nowego przepisu wprowadzonego w art. 159a ust. 4 ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej, zachowają część środków finansowych przypadających na taki profil do
końca bieżącego okresu rozliczeniowego.
Równocześnie w art. 3 ust. 2 ww. ustawy zawarto regulację, zgodnie z którą przy ustalaniu
wartości ryczałtu systemu zabezpieczenia w latach 2026–2029, dla świadczeniodawcy,
który dokonał zmiany zakresu działalności leczniczej, realizowanej w ramach PSZ,
polegającej na rezygnacji z udzielania świadczeń w ramach danego profilu systemu
zabezpieczenia, uwzględnia się dodatkowo nie więcej niż 50% liczby świadczeń opieki
zdrowotnej zrealizowanych w ramach wykreślonego profilu systemu zabezpieczenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --