Interpelacja w sprawie dalszych losów pilotażu usług farmaceuty w zakresie zdrowia reprodukcyjnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15713
do ministra zdrowia
w sprawie dalszych losów pilotażu usług farmaceuty w zakresie zdrowia reprodukcyjnego
Zgłaszający: Dorota Łoboda, Monika Rosa, Alicja Łepkowska-Gołaś, Jolanta Niezgodzka
Data wpływu: 02-03-2026
Szanowna Pani Ministro,
w związku ze zbliżającym się zakończeniem pilotażu usług farmaceuty w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, obowiązującego do dnia 30 czerwca 2026 r., zwracam się do Pani Ministry z interpelacją dotyczącą dalszych planów ministerstwa w tym obszarze.
Z informacji przekazywanych przez środowisko ekspertów oraz z danych dostępnych publicznie wynika, że pilotaż przynosi wymierne korzyści zarówno dla pacjentek, jak i dla systemu ochrony zdrowia. Dotychczasowe obserwacje wskazują m.in. na:
duże zainteresowanie pacjentek programem,
systematyczny wzrost liczby aptek uczestniczących w pilotażu (obecnie ok. 10% wszystkich aptek),
realne zwiększenie dostępności świadczenia, w szczególności w mniejszych miejscowościach,
odciążenie lekarzy POZ poprzez skrócenie ścieżki uzyskania świadczenia.
Według danych CEZ w 2025 r. wydano 52 967 recept na antykoncepcję awaryjną w ramach świadczenia pilotażowego, przy czym największą grupę korzystających stanowiły osoby w wieku 19–40 lat. Dane te potwierdzają, że usługa odpowiada na rzeczywistą potrzebę zdrowotną pacjentek.
Jednocześnie, biorąc pod uwagę:
bliski termin zakończenia pilotażu,
konieczność przeprowadzenia rzetelnej ewaluacji,
potrzebę przygotowania docelowego modelu systemowego,
znaczenie stabilności prawa i przewidywalności dla pacjentek oraz dla farmaceutów,
zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
Czy proces ewaluacji pilotażu został już zakończony, a jeśli nie – na jakim etapie obecnie się znajduje oraz kiedy planowane jest jego podsumowanie i udostępnienie wyników?
Jakie ogólne wnioski wynikają z dotychczasowej realizacji pilotażu, w szczególności w zakresie skali realizacji świadczeń, ich dostępności oraz doświadczeń organizacyjnych podmiotów uczestniczących w jego realizacji?
Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z organizacjami reprezentującymi farmaceutów, ekspertami zdrowia reprodukcyjnego i przedstawicielkami pacjentek? Jeśli tak — jakie są ich dotychczasowe rezultaty?
W jaki sposób planowane jest funkcjonowanie świadczeń po dniu 30 czerwca br., w tym czy przewidywana jest kontynuacja programu lub włączenie świadczeń do stałego systemu świadczeń oraz czy zapewnione zostało finansowanie i ciągłość ich realizacji?
Jakie działania organizacyjne i informacyjne są planowane wobec podmiotów realizujących świadczenia oraz instytucji uczestniczących w pilotażu w związku z zakończeniem obecnego okresu jego obowiązywania?
Mając na względzie potrzebę ciągłości świadczeń oraz upewnienia się, że pacjentki nie stracą dostępu do usługi po 30 czerwca 2026 r., będziemy wdzięczne za przedstawienie kompleksowej informacji w powyższym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4359 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.10.2026.PR
Warszawa, 15 marca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15713 złożoną 4 marca 2026 r. przez Panią Poseł Dorotę
Łobodę i grupę Posłów w sprawie dalszych losów pilotażu usług farmaceuty w zakresie
zdrowia reprodukcyjnego, Minister Zdrowia przedstawia następujące stanowisko.
W kwestii ewaluacji przebiegu pilotażu, wskazać należy, że mające w sprawie zasadnicze
znaczenie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie programu
pilotażowego w zakresie usług farmaceuty dotyczących zdrowia reprodukcyjnego (Dz. U.
poz. 662) stanowi, że całościowa ewaluacja pilotażu jest procesem, który zakończy się wraz
z zakończeniem pilotażu, który nadal trwa.
W zakresie wniosków wynikających z dotychczasowej realizacji pilotażu wskazać należy, że
dotychczas 1464 apteki ogólnodostępnych zawarły z Narodowym Funduszem Zdrowia
umowę o realizację programu, co według stanu na marzec 2026 r. odpowiada ponad 13%
aktywnie działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej aptek ogólnodostępnych.
Od uruchomienia pilotażu z początkiem maja 2024 r. do końca III kwartału 2025 r.
w ramach pilotażu przeprowadzono ponad 35 tys. wywiadów farmaceutycznych.
Pilotaż jest korzystny głównie w związku z tym, że dywersyfikuje metody pozyskiwania
recept na środki antykoncepcji awaryjnej zawierające w składzie octan uliprystalu.
W aktualnej sytuacji politycznej nie wydaje się możliwe dokonanie zmiany kategorii
dostępności produktów leczniczych będących ww. środkami, z kategorii „Rp” (wydawane na
receptę) na „OTC” (niewymagające recepty), gdyż taki efekt byłby możliwy wyłącznie drogą
nowelizacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2025 r. poz.
750, z późn. zm.). Taka próba została już podjęta na początku 2024 r., ale okazała się
nieskuteczna. Uwarunkowania polityczne pozwalają zakładać, iż kolejna próba nowelizacji
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przepisów ustawy – Prawo farmaceutyczne w powyższym zakresie również zakończy się
niepowodzeniem.
Zaletą programu pilotażowego usług farmaceuty w zakresie zdrowia reprodukcyjnego jest
również to, że zwiększa bezpieczeństwo stosowania omawianych środków
antykoncepcyjnych poprzez to, że ustanawia limit częstotliwości możliwości uzyskania
omawianego środka w ramach pilotażu, a ponadto, jako warunek każdorazowego
wystawienia recepty farmaceutycznej, stawia stosowny, pozytywnie oceniony przez
wystawiającego receptę farmaceutę, wywiad merytoryczny. Wywiad ten dodatkowo
zawiera w sobie komponent edukacyjno-informacyjny.
Negatywny wywiad jest podstawą odmowy wystawienia recepty farmaceutycznej na
omawianą antykoncepcję, co w praktyce zdarza się, przy czym pozostaje w zdecydowanej
mniejszości (na poziomie ok. 7%). To jednak, że sytuacje takie mają miejsce dowodzi, że w
swym założeniu pilotaż był słuszny.
Powyższe przekłada się na wzrost bezpieczeństwa pacjentek i redukuje ryzyka wynikające
z trendów obserwowanych przed wprowadzeniem pilotażu. W tamtym okresie zasadnicza
większość recept na omawiany środek antykoncepcji awaryjnej, była pozyskiwana przez
pacjentki z wykorzystaniem tzw. receptomatów, a więc najczęściej bez rzetelnego, a co
najwyżej z pozorowanym, wywiadem medycznym.
W odniesieniu do pytania o to, czy resort prowadzi konsultacje z organizacjami
reprezentującymi farmaceutów, ekspertami zdrowia reprodukcyjnego i przedstawicielkami
pacjentek w relacji do pilotażu, należy mieć na uwadze, że pilotaż opiera się na wskazanym
wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia, które nie przewiduje tego rodzaju konsultacji.
Ministerstwo Zdrowia nie zwracało się osobno i z własnej inicjatywy do ww. podmiotów
o wypowiedzenie się w sprawie pilotażu i jego ocenę, rekomendacje czy wnioski. Obecnie
resort nie odnotowuje sygnałów, które jednoznacznie negatywnie oceniałyby
przedmiotowy pilotaż.
Jednocześnie Minister Zdrowia wskazuje, że planowane jest przedłużenie funkcjonowania
pilotażu względem obecnego terminu 30 czerwca 2026 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --