Interpelacja w sprawie egzystencjalnego zagrożenia bytu narodowego wynikającego z katastrofy demograficznej oraz braku adekwatnej strategii ratunkowej rządu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15712
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie egzystencjalnego zagrożenia bytu narodowego wynikającego z katastrofy demograficznej oraz braku adekwatnej strategii ratunkowej rządu
Zgłaszający: Władysław Kurowski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Andrzej Gawron, Agnieszka Górska, Marcin Grabowski, Jarosław Krajewski, Grzegorz Lorek, Anna Paluch, Dariusz Piontkowski, Józefa Szczurek-Żelazko, Bartłomiej Wróblewski, Tomasz Zieliński
Data wpływu: 02-03-2026
Szanowny Panie Premierze,
Polska stanęła nad przepaścią. Dane za rok 2025, wskazujące na ubytek 160 tysięcy obywateli w ciągu zaledwie 12 miesięcy, nie są już tylko statystyką – to rozłożony w czasie wyrok śmierci na polskie społeczeństwo, gospodarkę i kulturę. Przy obecnym wskaźniku dzietności poniżej 1,1 Polska przestała być krajem zastępowalności pokoleń, a stała się narodem w fazie gwałtownego zwijania się.
Jako politycy Prawa i Sprawiedliwości podczas konferencji Demografia OdNowa jasno zdiagnozowaliśmy sytuację: jeśli nie przeprowadzimy natychmiastowej „rewolucji prorodzinnej”, nasz system emerytalny ulegnie nieuchronnej implozji, a system ochrony zdrowia załamie się pod ciężarem starzejącego się społeczeństwa, którego nie będzie miał kto utrzymywać.
Prognozy demograficzne dla Polski na najbliższe 30 lat są zatrważające:
- do 2055 roku populacja Polski może spaść poniżej 30 milionów osób,
- liczba osób w wieku produkcyjnym zmniejszy się o blisko 4–5 milionów, co oznacza paraliż rynku pracy,
- współczynnik obciążenia demograficznego wzrośnie drastycznie: dziś na 100 osób pracujących przypada ok. 30 emerytów; za 30 lat będzie to blisko 70 emerytów na 100 pracujących.
W obliczu tej narodowej tragedii obecny rząd wykazuje się niezrozumiałą biernością, ograniczając się do administrowania upadkiem.
W związku z powyższym żądam odpowiedzi na następujące pytania:
1. Mieszkalnictwo jako racja stanu: Dlaczego rząd nie traktuje braku mieszkań jako głównej bariery prokreacyjnej?
2. Kulturowa kontrofensywa: Kiedy rząd podejmie w sferze kultury i mediów narodowych działania mające na celu odbudowanie prestiżu rodziny? Dlaczego dopuszcza się do dominacji przekazów uderzających w model rodziny wielodzietnej, zamiast promować rodzicielstwo jako najwyższą formę odpowiedzialności za wspólnotę?
3. Bezpieczeństwo emerytalne: Jak rząd zamierza wypłacać emerytury za 20–30 lat, skoro obecna polityka prowadzi do drastycznego spadku liczby płatników składek? Czy rząd posiada jakiekolwiek wyliczenia dotyczące progu wypłacalności ZUS przy dzietności 1,1?
4. Transfery finansowe: Czy Pan Premier poprze postulat „rewolucji prorodzinnej” zakładający potężne wsparcie kapitałowe na każde dziecko, począwszy od pierwszego, traktując to nie jako koszt, ale jako najważniejszą inwestycję w przetrwanie państwa?
Brak radykalnych działań w tej chwili zostanie zapamiętany jako historyczne zaniechanie, które doprowadziło do cywilizacyjnego zmierzchu Polski. Czas na półśrodki się skończył.
Z poważaniem
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8242 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.173.2026 i BM-II.059.1.171.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr 15712 i 15643 Pana Posła Władysława Kurowskiego wraz
z grupą posłów, w sprawie egzystencjalnego zagrożenia bytu narodowego wynikającego
z katastrofy demograficznej oraz braku adekwatnej strategii ratunkowej rządu, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Trzeba podkreślić, że na decyzje dotyczące rodzicielstwa wpływa wiele czynników, z
których żaden nie działa w oderwaniu od pozostałych. Wypracowanie rozwiązań
stanowiących adekwatną odpowiedź na współczesne wyzwania demograficzne wymaga
skoordynowanych i wieloaspektowych działań, należących do kompetencji różnych
ministrów i wymagających ich ścisłej współpracy.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej konsekwentnie realizuje inicjatywy
legislacyjne, organizacyjne i finansowe ukierunkowane na wsparcie rodzin i tworzenie
możliwości godzenia życia zawodowego z rodzicielstwem. Kierownictwo ministerstwa
zaangażowane jest też we współpracę międzyresortową mającą na celu łagodzenie skutków
zmian demograficznych. W resorcie prowadzone są prace nad wyznaczeniem kierunków
działań i odpowiednim przystosowaniem polityk krajowych, tak aby możliwe było
efektywne przeciwdziałanie wskazanym procesom na gruncie rozmaitych obszarów,
w ramach których można wypracować służące temu rozwiązania
W resorcie rodziny powołano Radę do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej, będącą
organem opiniodawczo-doradczym ministra. W jej skład wchodzi grono ekspertów
reprezentujących różne ośrodki. Nad koordynacją działań Rządu w obszarze demografii
pracuje również powołany w tym celu Międzyresortowy Zespół do spraw Koordynacji
Polityki Demograficznej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosił otwarty konkurs ofert na realizację
kampanii społecznej promującej rodzicielstwo. Inicjatywa ma wzmacniać pozytywny
wizerunek rodziny oraz poczucie bezpieczeństwa i świadomość dostępnych instrumentów
wsparcia. Kampania skierowana będzie do młodych osób wahających się z decyzją
o założeniu czy powiększeniu rodziny. Jej celem jest rozwianie wątpliwości
spowodowanych lękiem przed utratą wolności czy brakiem stabilizacji, przy jednoczesnym
ukazaniu rodzicielstwa jako źródła satysfakcji i świadomie realizowanego celu życiowego.
Efektem działań prowadzonych w zakresie polityki rodzinnej jest też uruchomienie
znaczącej pomocy finansowej dla rodzin z dziećmi na utrzymaniu. Podstawową
i powszechną formą wsparcia jest program „Rodzina 800+”, czyli świadczenie
wychowawcze przyznawane w wysokości na każde dziecko w gospodarstwie domowym.
Wsparcie rodziców realizowane jest też na podstawie programu „Dobry start”. Od 1
października 2024 r. do polskiego porządku prawnego wprowadzono nowy element
wsparcia rodziców dzieci w wieku do lat 3, tj. Program „Aktywny rodzic”, który jest
elementem kompleksowej reformy systemu wspierania opieki nad dziećmi do lat 3.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
„Aktywny rodzic” obejmuje trzy nowe świadczenia: „aktywni rodzice w pracy”, „aktywnie w
żłobku” oraz „aktywnie w domu”.
Na realizację świadczenia wychowawczego, świadczenia dobry start, świadczeń z programu
„Aktywny rodzic”, świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego
w ustawie budżetowej na 2026 r. zaplanowano ponad 86,7 mld zł.
W odpowiedzi na wyzwania demograficzne obecny Rząd prowadzi też liczne działania
w obszarze zdrowia publicznego, mieszkalnictwa, prawa pracy i jakości opieki nad dziećmi.
Wśród inicjatyw należących do właściwości Ministra Rozwoju i Technologii, priorytetami są
te podejmowane na rzecz zapewnienia osobom młodym i rodzinom z dziećmi dostępu do
stabilnego i przystępnego cenowo mieszkania. Badania wskazują, że poczucie
bezpieczeństwa mieszkaniowego sprzyja podejmowaniu długoterminowych zobowiązań
rodzinnych. Rząd prowadzi rozbudowaną politykę wspierającą dostęp do mieszkań, która
obejmuje różne formy pomocy – zarówno w zakresie finansowania budowy mieszkań czy
poprawy stanu technicznego istniejącego zasobu lokalowego, jak i zasad dostępu do zasobu
komunalnego oraz dopłat do czynszu. Wśród najważniejszych w tym kontekście
instrumentów polityki mieszkaniowej wymienić należy m.in.:
— program budownictwa socjalnego i komunalnego (BSK);
— rządowy program popierania budownictwa mieszkaniowego (SBC);
— instrument Mieszkanie na Start;
— społeczne agencje najmu (SAN);
— program Mieszkanie bez wkładu własnego;
— Konto Mieszkaniowe.
Stale realizowane są też inicjatywy zwiększające bezpieczeństwo emerytalne, mające
istotny udział w budowaniu kluczowego dla decyzji o założeniu rodziny poczucia
bezpieczeństwa finansowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) corocznie
opracowuje średnioterminowe prognozy wpływów i wydatków Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, a co trzy lata prognozę długoterminową funduszu emerytalnego w trzech
wariantach – pesymistycznym, pośrednim i optymistycznym. Prognozy dostępne są na
portalu statystycznym ZUS1. Uwzględniają zarówno prognozę makroekonomiczną
przygotowaną w Ministerstwie Finansów, jak i demograficzną opracowywaną przez Główny
Urząd Statystyczny (GUS). W najnowszej długoterminowej prognozie wpływów i wydatków
funduszu emerytalnego do 2080 r. uwzględniono dane z prognozy demograficznej, która
zakłada wzrost współczynnika dzietności z 1,11 w 2025 r. do 1,26 w 2080 r. W wariancie
pośrednim szacuje się wzrost wydolności systemu emerytalnego z 2080 r. w porównaniu
do 2026 r., co ujawnia znaczną odporność systemu emerytalnego na finansowe skutki zmian
demograficznych.
Gwarantem wypłacalności świadczeń z ubezpieczeń społecznych jest państwo2. Wyrazem
gwarancji państwa jest przede wszystkim corocznie planowana w ustawie budżetowej
dotacja do FUS, która w sytuacji niedoboru środków na wypłaty bieżących świadczeń jest
sukcesywnie przekazywana do ZUS celem zapewnienia płynności finansowej funduszu.
Jako zabezpieczenie systemu emerytalnego przed niewydolnością z powodu niekorzystnej
1https://www.zus.pl/documents/10182/167761/Publikacja_FUS_2026-2030.pdf/f8bee9a5-c9a2-dd9f-
5ddbc52fbabf665a?t=1761633510772
https://www.zus.pl/documents/10182/167761/Publikacja_Fundusz_Emerytalny_2026_2080.pdf/54000d69b2f
3-96cc-5814-9b6524f3d231?t=1766410217052
2art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz.
199).
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
sytuacji demograficznej powołano ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych Fundusz Rezerwy Demograficznej3. Jego środki mogą być
wykorzystane wyłącznie w celu uzupełnienia niedoboru funduszu emerytalnego
wynikającego z przyczyn demograficznych.
W obliczu utrzymywania się niekorzystnego trendu demograficznego, ważne jest, aby
sytuacja systemu ubezpieczeń społecznych była stale monitorowana i analizowana pod
kątem jego wydolności finansowej i ekwiwalentności wypłacanych świadczeń, czemu służy
przeprowadzany w MRPiPS raz na trzy lata przegląd systemu emerytalnego, który po
akceptacji Rady Ministrów przedkładany jest Sejmowi RP.
Aktualne dane wskazują, że sytuacja Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest stabilna
i według prognoz ZUS pozostanie taka w najbliższych latach. Poziom pokrycia bieżących
wydatków wpływami ze składek i ich pochodnych w pierwszym półroczu 2025 r. wyniósł
83,4%, Dynamiczny wzrost przychodów ze składek oraz korzystna sytuacja na rynku pracy
pozwoliły na ograniczenie w 2025 r. dotacji z budżetu państwa, co potwierdza stabilność
funduszu. Niemniej FUS pozostaje funduszem strukturalnie deficytowym, co oznacza
konieczność jego dalszego zasilania z pozaskładkowych źródeł (m.in. dotacją z budżetu
państwa).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
3 art. 58 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
-- 3 of 3 --