Interpelacja nr 15705
Interpelacja w sprawie potrzeby uwzględnienia macierzyństwa wielodzietnego kobiet aktywnych zawodowo w systemie emerytalnym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potrzeby uwzględnienia macierzyństwa wielodzietnego kobiet aktywnych zawodowo w systemie emerytalnym
Interpelacja nr 15705
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby uwzględnienia macierzyństwa wielodzietnego kobiet aktywnych zawodowo w systemie emerytalnym
Zgłaszający: Arkadiusz Sikora
Data wpływu: 01-03-2026
Szanowna Pani Minister,
polski system emerytalny przewiduje obecnie możliwość przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego („Mama 4+”) osobom, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, a które z uwagi na brak lub niewystarczający staż pracy nie wypracowały prawa do minimalnej emerytury.
Jednocześnie system ten nie przewiduje żadnych analogicznych rozwiązań dla kobiet, które przez wiele lat pozostawały aktywne zawodowo, odprowadzały składki na ubezpieczenia społeczne i jednocześnie wychowały wielodzietną rodzinę.
W praktyce oznacza to, że kobiety, które:
- urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci,
- przez 30–40 lat pracowały zawodowo,
- łączyły obowiązki rodzinne z aktywnością na rynku pracy,
- współtworzyły system ubezpieczeń społecznych,
- nie są objęte żadnym systemowym mechanizmem uwzględniającym ich macierzyństwo przy ustalaniu wysokości emerytury, o ile ich świadczenie przekracza poziom minimalnej emerytury.
Taki stan rzeczy rodzi uzasadnione poczucie niesprawiedliwości społecznej. Kobiety te poniosły bowiem realne koszty macierzyństwa – zdrowotne, zawodowe i ekonomiczne – a jednocześnie nie otrzymują żadnego uznania systemowego za fakt wychowania wielodzietnej rodziny, mimo długoletniej aktywności zawodowej.
Należy podkreślić, że znaczna część tej grupy kobiet rodziła i wychowywała dzieci w latach 70., 80. i 90., w okresie, gdy polityka państwa wobec rodzin była dalece niewystarczająca, a łączenie pracy zawodowej z macierzyństwem odbywało się bez realnego wsparcia instytucjonalnego.
W kontekście deklarowania przez Panią Minister polityki:
- wzmacniania praw pracowniczych,
- równości kobiet i mężczyzn,
- doceniania pracy opiekuńczej,
- budowania sprawiedliwego systemu zabezpieczenia społecznego
brak rozwiązań adresowanych do matek wielodzietnych aktywnych zawodowo stanowi istotną lukę wymagającą analizy i debaty.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi lub planuje prowadzić analizy dotyczące sytuacji emerytalnej kobiet, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci oraz jednocześnie przez wiele lat pozostawały aktywne zawodowo?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań systemowych, które w sposób trwały i sprawiedliwy uwzględniałyby macierzyństwo wielodzietne kobiet posiadających długi staż pracy, w szczególności poprzez:
- doliczenie dodatkowych okresów składkowych lub nieskładkowych,
- zwiększenie kapitału emerytalnego,
lub wprowadzenie stałego dodatku emerytalnego dla tej grupy świadczeniobiorców?
3. Czy ministerstwo podziela ocenę, że obecny stan prawny może prowadzić do nierównego traktowania kobiet, które łączyły wieloletnią pracę zawodową z wychowaniem wielodzietnej rodziny, wobec tych, które – z różnych przyczyn – nie wypracowały kapitału emerytalnego?
4. Czy w ramach planowanych reform systemu emerytalnego i polityki rodzinnej przewidywane jest rozszerzenie instrumentów wsparcia o rozwiązania dedykowane matkom wielodzietnym aktywnym zawodowo?
Uzasadnienie
Uwzględnienie tej grupy kobiet w systemie emerytalnym odpowiada zasadom sprawiedliwości społecznej, równości oraz uznania zarówno pracy zawodowej, jak i pracy opiekuńczej. Stanowi również istotny element budowania zaufania obywateli do państwa i długofalowej polityki demograficznej.
Interpelacja nr 15705
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby uwzględnienia macierzyństwa wielodzietnego kobiet aktywnych zawodowo w systemie emerytalnym
Zgłaszający: Arkadiusz Sikora
Data wpływu: 01-03-2026
Szanowna Pani Minister,
polski system emerytalny przewiduje obecnie możliwość przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego („Mama 4+”) osobom, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci, a które z uwagi na brak lub niewystarczający staż pracy nie wypracowały prawa do minimalnej emerytury.
Jednocześnie system ten nie przewiduje żadnych analogicznych rozwiązań dla kobiet, które przez wiele lat pozostawały aktywne zawodowo, odprowadzały składki na ubezpieczenia społeczne i jednocześnie wychowały wielodzietną rodzinę.
W praktyce oznacza to, że kobiety, które:
- urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci,
- przez 30–40 lat pracowały zawodowo,
- łączyły obowiązki rodzinne z aktywnością na rynku pracy,
- współtworzyły system ubezpieczeń społecznych,
- nie są objęte żadnym systemowym mechanizmem uwzględniającym ich macierzyństwo przy ustalaniu wysokości emerytury, o ile ich świadczenie przekracza poziom minimalnej emerytury.
Taki stan rzeczy rodzi uzasadnione poczucie niesprawiedliwości społecznej. Kobiety te poniosły bowiem realne koszty macierzyństwa – zdrowotne, zawodowe i ekonomiczne – a jednocześnie nie otrzymują żadnego uznania systemowego za fakt wychowania wielodzietnej rodziny, mimo długoletniej aktywności zawodowej.
Należy podkreślić, że znaczna część tej grupy kobiet rodziła i wychowywała dzieci w latach 70., 80. i 90., w okresie, gdy polityka państwa wobec rodzin była dalece niewystarczająca, a łączenie pracy zawodowej z macierzyństwem odbywało się bez realnego wsparcia instytucjonalnego.
W kontekście deklarowania przez Panią Minister polityki:
- wzmacniania praw pracowniczych,
- równości kobiet i mężczyzn,
- doceniania pracy opiekuńczej,
- budowania sprawiedliwego systemu zabezpieczenia społecznego
brak rozwiązań adresowanych do matek wielodzietnych aktywnych zawodowo stanowi istotną lukę wymagającą analizy i debaty.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi lub planuje prowadzić analizy dotyczące sytuacji emerytalnej kobiet, które urodziły i wychowały co najmniej czworo dzieci oraz jednocześnie przez wiele lat pozostawały aktywne zawodowo?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań systemowych, które w sposób trwały i sprawiedliwy uwzględniałyby macierzyństwo wielodzietne kobiet posiadających długi staż pracy, w szczególności poprzez:
- doliczenie dodatkowych okresów składkowych lub nieskładkowych,
- zwiększenie kapitału emerytalnego,
lub wprowadzenie stałego dodatku emerytalnego dla tej grupy świadczeniobiorców?
3. Czy ministerstwo podziela ocenę, że obecny stan prawny może prowadzić do nierównego traktowania kobiet, które łączyły wieloletnią pracę zawodową z wychowaniem wielodzietnej rodziny, wobec tych, które – z różnych przyczyn – nie wypracowały kapitału emerytalnego?
4. Czy w ramach planowanych reform systemu emerytalnego i polityki rodzinnej przewidywane jest rozszerzenie instrumentów wsparcia o rozwiązania dedykowane matkom wielodzietnym aktywnym zawodowo?
Uzasadnienie
Uwzględnienie tej grupy kobiet w systemie emerytalnym odpowiada zasadom sprawiedliwości społecznej, równości oraz uznania zarówno pracy zawodowej, jak i pracy opiekuńczej. Stanowi również istotny element budowania zaufania obywateli do państwa i długofalowej polityki demograficznej.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7775 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.170.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją nr 15705 Pana Posła Arkadiusza Sikory, w sprawie potrzeby
uwzględnienia macierzyństwa wielodzietnego kobiet aktywnych zawodowo w systemie
emerytalnym, proszę przyjąć poniższe informacje.
Świadczenie przewidziane w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim
świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1577) nie jest emeryturą ani dodatkiem
do emerytury, tylko świadczeniem nieskładkowym, finansowanym z budżetu państwa.
W przeciwieństwie do emerytury będącej świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, ma
ono de facto charakter świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Przy ustalaniu uprawnień
do jego otrzymywania uwzględnia się wszystkie dochody osoby zainteresowanej. Jednym
z podstawowych kryteriów ubiegania się o świadczenie jest brak niezbędnych środków
utrzymania.
Osoba, która nie ma prawa do żadnego innego świadczenia może uzyskać świadczenie
uzupełniające w wysokości nieprzekraczającej kwoty najniższej emerytury (od 1 marca
2026 r. jest to 1978,49 zł). Z kolei osoba pobierająca świadczenie niższe od minimalnej
emerytury może liczyć na jego uzupełnienie do tej wysokości. Obowiązujące warunki
uprawniające do otrzymywania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powodują -
w przypadku kobiet pobierających świadczenie emerytalne w kwocie niższej od najniższej
gwarantowanej emerytury w konsekwencji posiadania niepełnego stażu
ubezpieczeniowego (wynoszącego 20 lat składkowych i nieskładkowych) - uzupełnienie
wysokości otrzymywanego przez nie świadczenia do kwoty najniższej emerytury.
Oznacza to, że obecny stan prawny pozwala na poprawę poziomu zabezpieczenia tych osób
w wieku emerytalnym, gwarantując im wypłatę rodzicielskiego świadczenia
uzupełniającego na poziomie nieprzekraczającym kwoty najniższej emerytury, określającej
maksymalny poziom wsparcia tych świadczeniobiorców (w 2025 r. przeciętna wypłata
świadczenia wyniosła 1025,63 zł). Z kolei w przypadku osób aktywnych zawodowo,
posiadających 30-40 letni staż ubezpieczeniowy, poziom najniższej emerytury (1978,49 zł)
stanowi dolny próg możliwej wysokości świadczenia emerytalnego tych osób, a faktyczna
wysokość emerytury uzależniona jest w nowym systemie emerytalnym od wysokości
zgromadzonego kapitału emerytalnego i wieku, w którym dana osoba przeszła
na emeryturę. Nie mają zatem miejsca sytuacje, w których osoby aktywne zawodowo
stawiane byłyby w sytuacji mniej korzystnej do pobierających rodzicielskie świadczeni
uzupełniające.
W resorcie rodziny stale prowadzone są poszukiwania najlepszych rozwiązań i modyfikacji
systemu emerytalnego, w szczególności w zakresie niedyskryminowania rodziców
obniżonym wymiarem świadczeń emerytalnych. Efektem tych prac jest m.in. nowelizacja
przepisów dotyczących opieki nad dzieckiem dla pracowników przebywających na urlopie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wychowawczym. Do 31 grudnia 1998 r. nie było obowiązku odprowadzania za te okresy
składek - wliczano je do emerytury jako okresy nieskładkowe, co znacznie obniżało
wysokość świadczenia. Dopiero od 1 stycznia 1999 r. za okres sprawowania opieki nad
dzieckiem na urlopie wychowawczym pracownicy mają opłacane składki z budżetu
państwa. Wprowadzona w maju 2015 r. nowelizacja ustawy emerytalnej dla osób
urodzonych po 31 grudnia 1948 r. pozwala ponadto uwzględnić czas sprawowania opieki
nad dzieckiem w trakcie urlopu wychowawczego oraz bezpłatnego (w systemie
zabezpieczenia społecznego) w emeryturze (w kapitale początkowym), liczony jak okres
składkowy niezależnie od tego, kiedy kobieta z niego korzystała. Oznacza to, że również
kobiety, które wychowywały dzieci w latach 70-tych, 80-tych i 90-tych mogą skorzystać z
przeliczenia, a zatem podwyższenia emerytury.
W obecnym stanie prawnym istnieją regulacje mające zrekompensować konieczność
przerwania pracy z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, choć nie
przewidują one dodatkowego zwiększenia emerytury z tytułu urodzenia dzieci. Świadczenia
emerytalno-rentowe mają bowiem charakter praw podmiotowych, nabytych przez osobę
ubezpieczoną w związku z opłacaniem przez nią składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. nowym systemie emerytalnym, określonym
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.), źródłem finansowania
świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników
i pracodawców. Z systemu usunięto większość elementów nieubezpieczeniowych
i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą składek
odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności
zawodowej.
Obecnie, na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (FUS), wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny
oraz dodatek dla sierot zupełnych. Obydwa są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Ich wypłata ma miejsce w sytuacji
spełnienia wskazanych ryzyk, wiąże się też z obowiązkiem opłacania składki
ubezpieczeniowej. Funkcjonujące dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych są zatem
powiązane z innymi świadczeniami, odrębnym ryzykiem i odrębnymi warunkami nabycia
prawa do świadczenia.
W dyskusji nad wprowadzeniem dodatków emerytalnych dla matek pracujących
i wychowujących czworo lub więcej dzieci nie można pominąć dostępnych wyników badań1.
W jednym z nich zapytano, czy emerytura kobiet i mężczyzn powinna być zwiększana wraz
z liczbą wychowywanych dzieci (nie wskazano ich liczby granicznej). Większość badanych
(46%) opowiedziała się przeciw takiemu rozwiązaniu. Jednocześnie obowiązujące
rozwiązania, które obejmuje konstrukcja prawa do rodzicielskiego świadczenia
uzupełniającego, tj. powiązania prawa do świadczenia w wysokości nieprzekraczającej
1 Przyszłość systemu emerytalnego i sprawiedliwe rozwiązania. Raport z badań, IBRIS na zamówienie Centrum im.
Ignacego Daszyńskiego, Warszawa 2022, [w:], Co to jest sprawiedliwa emerytura? Raport z badań, S. Gajewski, K.
Duda, B. Machalica, Warszawa 2022, s. 28-29.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwoty emerytury minimalnej z wychowaniem co najmniej czwórki dzieci, popiera
57% respondentów.
Ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze sobą poważne
konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób, propozycje nowych rozwiązań w tym
obszarze są przed wprowadzeniem ich w życie skrupulatnie analizowane. W Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace, których celem byłoby
włączenie do systemu emerytalnego nowych dodatków. Nie oznacza to jednak, że nie
zostaną one podjęte w przyszłości. Należy mieć jednak świadomość, że działania tego typu
mają w systemie ubezpieczeń społecznych szczególny i wyjątkowy charakter. Biorąc pod
uwagę aktualną i prognozowaną sytuację FUS, decyzja o ich rozpoczęciu wiązałaby się
z koniecznością zwiększenia dotacji do funduszu z budżetu państwa. Z tego powodu
kluczowe w tych sprawach pozostaje stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.170.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją nr 15705 Pana Posła Arkadiusza Sikory, w sprawie potrzeby
uwzględnienia macierzyństwa wielodzietnego kobiet aktywnych zawodowo w systemie
emerytalnym, proszę przyjąć poniższe informacje.
Świadczenie przewidziane w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim
świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1577) nie jest emeryturą ani dodatkiem
do emerytury, tylko świadczeniem nieskładkowym, finansowanym z budżetu państwa.
W przeciwieństwie do emerytury będącej świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, ma
ono de facto charakter świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Przy ustalaniu uprawnień
do jego otrzymywania uwzględnia się wszystkie dochody osoby zainteresowanej. Jednym
z podstawowych kryteriów ubiegania się o świadczenie jest brak niezbędnych środków
utrzymania.
Osoba, która nie ma prawa do żadnego innego świadczenia może uzyskać świadczenie
uzupełniające w wysokości nieprzekraczającej kwoty najniższej emerytury (od 1 marca
2026 r. jest to 1978,49 zł). Z kolei osoba pobierająca świadczenie niższe od minimalnej
emerytury może liczyć na jego uzupełnienie do tej wysokości. Obowiązujące warunki
uprawniające do otrzymywania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powodują -
w przypadku kobiet pobierających świadczenie emerytalne w kwocie niższej od najniższej
gwarantowanej emerytury w konsekwencji posiadania niepełnego stażu
ubezpieczeniowego (wynoszącego 20 lat składkowych i nieskładkowych) - uzupełnienie
wysokości otrzymywanego przez nie świadczenia do kwoty najniższej emerytury.
Oznacza to, że obecny stan prawny pozwala na poprawę poziomu zabezpieczenia tych osób
w wieku emerytalnym, gwarantując im wypłatę rodzicielskiego świadczenia
uzupełniającego na poziomie nieprzekraczającym kwoty najniższej emerytury, określającej
maksymalny poziom wsparcia tych świadczeniobiorców (w 2025 r. przeciętna wypłata
świadczenia wyniosła 1025,63 zł). Z kolei w przypadku osób aktywnych zawodowo,
posiadających 30-40 letni staż ubezpieczeniowy, poziom najniższej emerytury (1978,49 zł)
stanowi dolny próg możliwej wysokości świadczenia emerytalnego tych osób, a faktyczna
wysokość emerytury uzależniona jest w nowym systemie emerytalnym od wysokości
zgromadzonego kapitału emerytalnego i wieku, w którym dana osoba przeszła
na emeryturę. Nie mają zatem miejsca sytuacje, w których osoby aktywne zawodowo
stawiane byłyby w sytuacji mniej korzystnej do pobierających rodzicielskie świadczeni
uzupełniające.
W resorcie rodziny stale prowadzone są poszukiwania najlepszych rozwiązań i modyfikacji
systemu emerytalnego, w szczególności w zakresie niedyskryminowania rodziców
obniżonym wymiarem świadczeń emerytalnych. Efektem tych prac jest m.in. nowelizacja
przepisów dotyczących opieki nad dzieckiem dla pracowników przebywających na urlopie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wychowawczym. Do 31 grudnia 1998 r. nie było obowiązku odprowadzania za te okresy
składek - wliczano je do emerytury jako okresy nieskładkowe, co znacznie obniżało
wysokość świadczenia. Dopiero od 1 stycznia 1999 r. za okres sprawowania opieki nad
dzieckiem na urlopie wychowawczym pracownicy mają opłacane składki z budżetu
państwa. Wprowadzona w maju 2015 r. nowelizacja ustawy emerytalnej dla osób
urodzonych po 31 grudnia 1948 r. pozwala ponadto uwzględnić czas sprawowania opieki
nad dzieckiem w trakcie urlopu wychowawczego oraz bezpłatnego (w systemie
zabezpieczenia społecznego) w emeryturze (w kapitale początkowym), liczony jak okres
składkowy niezależnie od tego, kiedy kobieta z niego korzystała. Oznacza to, że również
kobiety, które wychowywały dzieci w latach 70-tych, 80-tych i 90-tych mogą skorzystać z
przeliczenia, a zatem podwyższenia emerytury.
W obecnym stanie prawnym istnieją regulacje mające zrekompensować konieczność
przerwania pracy z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, choć nie
przewidują one dodatkowego zwiększenia emerytury z tytułu urodzenia dzieci. Świadczenia
emerytalno-rentowe mają bowiem charakter praw podmiotowych, nabytych przez osobę
ubezpieczoną w związku z opłacaniem przez nią składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. nowym systemie emerytalnym, określonym
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.), źródłem finansowania
świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników
i pracodawców. Z systemu usunięto większość elementów nieubezpieczeniowych
i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą składek
odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności
zawodowej.
Obecnie, na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (FUS), wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny
oraz dodatek dla sierot zupełnych. Obydwa są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Ich wypłata ma miejsce w sytuacji
spełnienia wskazanych ryzyk, wiąże się też z obowiązkiem opłacania składki
ubezpieczeniowej. Funkcjonujące dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych są zatem
powiązane z innymi świadczeniami, odrębnym ryzykiem i odrębnymi warunkami nabycia
prawa do świadczenia.
W dyskusji nad wprowadzeniem dodatków emerytalnych dla matek pracujących
i wychowujących czworo lub więcej dzieci nie można pominąć dostępnych wyników badań1.
W jednym z nich zapytano, czy emerytura kobiet i mężczyzn powinna być zwiększana wraz
z liczbą wychowywanych dzieci (nie wskazano ich liczby granicznej). Większość badanych
(46%) opowiedziała się przeciw takiemu rozwiązaniu. Jednocześnie obowiązujące
rozwiązania, które obejmuje konstrukcja prawa do rodzicielskiego świadczenia
uzupełniającego, tj. powiązania prawa do świadczenia w wysokości nieprzekraczającej
1 Przyszłość systemu emerytalnego i sprawiedliwe rozwiązania. Raport z badań, IBRIS na zamówienie Centrum im.
Ignacego Daszyńskiego, Warszawa 2022, [w:], Co to jest sprawiedliwa emerytura? Raport z badań, S. Gajewski, K.
Duda, B. Machalica, Warszawa 2022, s. 28-29.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwoty emerytury minimalnej z wychowaniem co najmniej czwórki dzieci, popiera
57% respondentów.
Ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze sobą poważne
konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób, propozycje nowych rozwiązań w tym
obszarze są przed wprowadzeniem ich w życie skrupulatnie analizowane. W Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace, których celem byłoby
włączenie do systemu emerytalnego nowych dodatków. Nie oznacza to jednak, że nie
zostaną one podjęte w przyszłości. Należy mieć jednak świadomość, że działania tego typu
mają w systemie ubezpieczeń społecznych szczególny i wyjątkowy charakter. Biorąc pod
uwagę aktualną i prognozowaną sytuację FUS, decyzja o ich rozpoczęciu wiązałaby się
z koniecznością zwiększenia dotacji do funduszu z budżetu państwa. Z tego powodu
kluczowe w tych sprawach pozostaje stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --