Interpelacja w sprawie skali kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach oraz ich wpływu na warunki prowadzenia działalności gospodarczej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 15697
do ministra finansów i gospodarki, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie skali kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach oraz ich wpływu na warunki prowadzenia działalności gospodarczej
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 28-02-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją do w sprawie skali kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach oraz ich wpływu na warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą wskazują na znaczną liczbę kontroli prowadzonych przez różne instytucje publiczne, w szczególności przez Państwową Inspekcję Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Krajową Administrację Skarbową oraz inne organa kontrolne. W wielu przypadkach kontrole są prowadzone w krótkich odstępach czasu przez różne instytucje, co powoduje istotne utrudnienia w bieżącym funkcjonowaniu przedsiębiorstw. Szczególnie mikro- i mali przedsiębiorcy wskazują, że obowiązki związane z przygotowaniem dokumentacji oraz obsługą kontroli wymagają znacznego zaangażowania czasowego i organizacyjnego. W opinii wielu przedsiębiorców brak koordynacji między instytucjami kontrolnymi prowadzi do sytuacji, w których ta sama firma podlega wielokrotnym kontrolom w tym samym okresie.
Zasadne jest uzyskanie pełniejszej informacji na temat rzeczywistej skali kontroli prowadzonych w przedsiębiorstwach oraz ich wpływu na warunki prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile kontroli przeprowadziła Państwowa Inspekcja Pracy w przedsiębiorstwach w latach 2020–2025?
Ile przedsiębiorstw zostało objętych kontrolami Państwowej Inspekcji Pracy w tym okresie?
Jaka była średnia liczba kontroli przypadających na jedno przedsiębiorstwo objęte kontrolą w skali roku?
Ile kontroli przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy zakończyło się nałożeniem sankcji lub mandatów w latach 2020–2025?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące łącznej liczby kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach przez różne instytucje państwowe?
Jakie działania są podejmowane w celu ograniczenia sytuacji, w których przedsiębiorstwa podlegają wielokrotnym kontrolom prowadzonym przez różne instytucje w krótkim czasie?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby przedsiębiorstw kontrolowanych jednocześnie przez więcej niż jedną instytucję państwową w tym samym roku?
Jak ministerstwo ocenia wpływ liczby kontroli na warunki prowadzenia działalności gospodarczej przez mikro- i małe przedsiębiorstwa?
Czy jest planowane wprowadzenie mechanizmów koordynacji kontroli prowadzonych przez różne instytucje państwowe?
Czy ministerstwo analizuje możliwość ograniczenia liczby kontroli w przedsiębiorstwach o niskim poziomie ryzyka naruszeń przepisów?
Czy są prowadzone prace nad uproszczeniem procedur kontrolnych w celu ograniczenia obciążeń administracyjnych przedsiębiorców?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15265 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.172.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 15697 Pani Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie „skali kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach oraz ich wpływu na
warunki prowadzenia działalności gospodarczej” uprzejmie informuję, że poruszone przez
Panią Poseł kwestie nie leżą we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 1 of 1 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-II.054.2.2026
Warszawa, 24 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 15697 w sprawie skali kontroli przeprowadzanych
w przedsiębiorstwach oraz ich wpływu na warunki prowadzenia działalności gospodarczej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 15697 złożoną przez Panią Poseł Olgę Ewę Semeniuk-
Patkowską w sprawie skali kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach oraz ich
wpływu na warunki prowadzenia działalności gospodarczej, uprzejmie przedstawiam,
stosownie do właściwości Ministerstwa Rozwoju i Technologii, poniższe stanowisko.
Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością przestrzegania przez
przedsiębiorców szeregu wymogów i obowiązków, a co za tym idzie – również
z koniecznością podlegania kontroli przeprowadzanej przez umocowane do tego organy.
Dotyczy to zwłaszcza działalności reglamentowanej, wymagającej uzyskania wpisu do
rejestru działalności regulowanej, uzyskania zezwolenia albo koncesji, której prowadzenie
jest uzależnione od spełniania określonych w ustawie warunków (zob. art. 40 ust. 1 i 43 ust.
7 Prawa przedsiębiorców). Kontroli podlega również działalność gospodarcza wykonywana
w sposób wolny, podejmowana od razu po dokonaniu wpisu w CEIDG albo w rejestrze
przedsiębiorców KRS (kontroli podlega wówczas nie tyle spełnianie warunków prowadzenia
działalności reglamentowanej, co spełnianie innego rodzaju obowiązków, jak choćby
z zakresu prawa podatkowego, prawa ubezpieczeń społecznych, prawa pracy, itp.).
Ministerstwo Rozwoju i Technologii systematycznie od wielu lat podejmuje inicjatywy
zmierzające w kierunku zmniejszenia częstotliwości i uciążliwości kontroli oraz jej
usprawnienia.
W zależności od rodzaju wykonywanej działalności gospodarczej, przedsiębiorcy mogą
podlegać kontrolom przeprowadzanym przez kilka niezależnych od siebie organów. Można
zidentyfikować co najmniej kilkadziesiąt rodzajów (przedmiotów, obszarów) kontroli, do
których przypisanych jest jeden lub więcej właściwych organów kontroli działalności
gospodarczej. Zdecydowana większość przedsiębiorców w trakcie prowadzenia działalności
ma jednak do czynienia regularnie z niewielką częścią organów kontrolnych, ze względu na
ograniczony przedmiot (obszar) wykonywanej działalności gospodarczej, a w konsekwencji
– na ograniczony zakres obowiązków, którym podlegają. W praktyce niemal niemożliwe jest,
aby jeden przedsiębiorca został skontrolowany przez kilkadziesiąt organów kontroli,
zwłaszcza w jednym roku kalendarzowym lub w tym samym czasie. W przypadku
mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców liczba ta zwykle ogranicza się do kilku. Nie
oznacza to, że stopniowa redukcja liczby organów kontroli, których zakres działania
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
częściowo się pokrywa, jest niemożliwa lub niepożądana – w określonych przypadkach
może bowiem przynieść korzyści wynikające z rzadszego przeprowadzania kontroli,
lepszego rozpowszechnienia wśród inspektorów dobrych praktyk czy z redukcji kosztów.
Odpowiedzi na zadane przez Panią Poseł pytania szczegółowe znajdują się poniżej.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że odpowiedzi na pozostałe pytania, tj. dotyczące
obszaru działalności Państwowej Inspekcji Pracy, które zostały skierowane przez Panią
Poseł równolegle do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, powinny zostać
udzielone przez to Ministerstwo.
Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące łącznej liczby kontroli przeprowadzanych
w przedsiębiorstwach przez różne instytucje państwowe?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie posiada aktualnych analiz dotyczących łącznej
liczby kontroli przeprowadzanych w przedsiębiorstwach przez różne instytucje państwowe
i nie planuje podjęcia prac nad takimi analizami w najbliższym czasie. Jak wskazano powyżej,
liczba kontroli zależy w szczególności od branży. Średnia arytmetyczna określająca liczbę
kontroli prowadzonych u przedsiębiorcy przeciętnie w ciągu roku byłaby niemiarodajna i nie
odzwierciedlałaby rzeczywistej uciążliwości kontroli dla przedsiębiorców należących do
poszczególnych branż. Wiele organów kontroluje przy tym wiele różnych branż (np. organy
KAS, ZUS), dlatego podanie przez nie łącznej liczby kontroli przeprowadzonych w danym
roku również niekoniecznie pokazywałoby prawdziwą sytuację przedsiębiorców
w konkretnych branżach. Niemniej, wiele organów kontroli1 publikuje coroczne
sprawozdania z działalności, w których zazwyczaj są zawarte informacje o liczbie
przeprowadzonych kontroli w roku sprawozdawczym. Niektóre organy kontrolują nie tylko
przedsiębiorców, ale również inne podmioty – w takim wypadku liczba wszystkich kontroli
przeprowadzonych przez organ w danym roku nie odnosiłaby się wyłącznie do kontroli
przeprowadzonych u przedsiębiorców.
Jakie działania podejmowane są w celu ograniczenia sytuacji, w których
przedsiębiorstwa podlegają wielokrotnym kontrolom prowadzonym przez różne instytucje
w krótkim czasie?
Resort rozwoju podjął w ostatnich latach szereg inicjatyw zmierzających do zmniejszenia
liczby kontroli i uproszczenia zasad kontroli. W 2018 roku zostały sfinalizowane prace nad
ustawą – Prawo przedsiębiorców, określającą między innymi w rozdziale 5 katalog
ograniczeń kontroli działalności gospodarczej, których muszą przestrzegać ograny. Wśród
nich, najważniejszą z punktu widzenia przeciwdziałania niekorzystnemu zjawisku
przeprowadzania kontroli u tego samego kontrolowanego przez różne organy niezależnie
od siebie, jest wyrażony w art. 54 ust. 1 zakaz równoczesnego podejmowania i prowadzenia
przez kilka organów kontroli więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy.
Dodatkowo art. 52 Prawa przedsiębiorców w sposób jednoznaczny wyraża wymóg
przeprowadzania czynności kontrolnych w sposób sprawny i możliwie niezakłócający
funkcjonowania przedsiębiorcy.
Czy Ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby przedsiębiorstw kontrolowanych
jednocześnie przez więcej niż jedną instytucję państwową w tym samym roku?
1 Na przykład Państwowa Inspekcja Pracy: https://www.pip.gov.pl/o-nas/sprawozdania
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W roku 2013 w ówczesnym Ministerstwie Gospodarki, na własne potrzeby, opracowano
raport pt. „Kontrole przedsiębiorstw w Polsce. Sondaż przedsiębiorców w Polsce na temat
przeprowadzonych kontroli w ich przedsiębiorstwach”, z którego wynikało, że w badanym
okresie 2010-2012 u 10,7% respondentów przeprowadzona została więcej niż jedna
kontrola w tym samym czasie (przez co najmniej dwa organy kontroli działalności
gospodarczej). Przy czym, najczęściej kontrole w tym samym czasie przeprowadzały urzędy
skarbowe i Państwowa Inspekcja Pracy. Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie dysponuje
bardziej aktualnymi danymi statystycznymi na ten temat.
Jak Ministerstwo ocenia wpływ liczby kontroli na warunki prowadzenia
działalności gospodarczej przez mikro- i małe przedsiębiorstwa?
W opinii Ministerstwa Rozwoju i Technologii duża liczba kontroli przeprowadzanych
u przedsiębiorcy, w połączeniu z ich nadmierną uciążliwością, może negatywnie wpływać
na warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Wpływ ten może być
szczególnie dotkliwy dla mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców, którzy zwykle nie
posiadają odpowiednich zasobów organizacyjnych, pozwalających na długotrwałą obsługę
zespołów kontrolnych (kontrolerów), jak i na obsługę prawną niezbędną w ewentualnych
sporach z organem kontroli. Przedsiębiorcy prowadzą działalność gospodarczą nastawioną
na osiągnięcie zysku, a zatem im więcej czasu muszą poświęcać na obsługę kontroli, tym
mniej czasu mogą przeznaczyć na rzeczywiste prowadzenie działalności zarobkowej.
Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmów koordynacji kontroli prowadzonych
przez różne instytucje państwowe?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii od lat konsekwentnie prezentuje stanowisko, zgodnie
z którym organy kontroli powinny dobrowolnie współdziałać i wymieniać się informacjami
o terminach planowanych kontroli w celu uniknięcia prowadzenia ich w tym samym czasie.
W niektórych kontrolowanych obszarach istnieją przepisy, które ułatwiają współdziałanie
organów, wymianę informacji lub przeprowadzanie wspólnych kontroli przez kilka organów
kontroli w ramach jednego zespołu kontrolującego. Dla przykładu, w ustawie z dnia 1 marca
2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przewidziano
wymianę informacji (w szczególności o wynikach kontroli) między kontrolującym instytucje
obowiązane Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej a pozostałymi organami
sprawującymi nadzór nad kontrolowanymi instytucjami obowiązanymi (art. 144). Ustawa ta
zakłada też coroczne przekazywanie Generalnemu Inspektorowi przez organy kontrolujące
realizację obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu rocznych planów kontroli, zawiadomień o zamiarze przeprowadzenia kontroli
doraźnej oraz informacji o wynikach kontroli (art. 131). Na tej podstawie Generalny
Inspektor koordynuje kontrole sprawowane przez te organy (art. 132). Powyższe
rozwiązania ułatwiają współpracę organów uczestniczących w kontroli realizacji
obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
oraz przeciwdziałają wszczynaniu przez te organy równoczesnych kontroli o zbliżonym lub
tożsamym zakresie.
Z kolei ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami
i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania
międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa w art. 29 ustanawia wyraźną podstawę
prawną dla prowadzenia wspólnych kontroli przez organ kontroli przy współdziałaniu
innych organów w ramach powołanego wspólnie zespołu kontrolnego. Również art. 10c
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska pozwala organowi powołać
zespół kontrolny, w skład, którego mogą wejść pracownicy zatrudnieni w różnych
wojewódzkich inspektoratach ochrony środowiska.
Wśród obecnie procedowanych projektów rządowych, które ułatwiają współpracę
organów kontroli, można wyróżnić zwłaszcza projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw
w celu usprawnienia działań Inspekcji Ochrony Środowiska (UDER81). Projekt ten zakłada,
że Inspekcja Ochrony Środowiska powinna współdziałać w wykonywaniu czynności
kontrolnych z innymi organami kontroli, w szczególności przekazywać im informacje
o wynikach kontroli. Nawet bez wyraźnych podstaw prawnych możliwa jest dobrowolna
współpraca i wymiana informacji między organami kontroli działającymi w częściowo
pokrywających się obszarach, może to jednak wymagać zawarcia przez te organy
porozumienia.
Czy Ministerstwo analizuje możliwość ograniczenia liczby kontroli w przedsiębiorstwach
o niskim poziomie ryzyka naruszeń przepisów?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii wprowadziło już zmiany w Prawie przedsiębiorców,
które mają na celu ograniczenie liczby kontroli w przedsiębiorstwach o niskim poziomie
ryzyka naruszenia przepisów.
Ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa
gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa
gospodarczego znowelizowała art. 47 Prawa przedsiębiorców oraz dodała art. 55a.
Powyższe przepisy przewidują przeprowadzanie kontroli planowych zgodnie z okresowym
planem kontroli po uprzednim dokonaniu okresowej analizy prawdopodobieństwa
naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza ryzyka
obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko
naruszenia przepisów jest największe. W oparciu o wyniki analizy określa się zasady
umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej z trzech kategorii ryzyka: niskie,
średnie, wysokie. Z zaszeregowania przedsiębiorcy do kategorii ryzyka niskiego lub
średniego wynika dla niego zmniejszenie częstotliwości kontroli planowych. Organ kontroli
może przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy w przypadku:
1) niskiego ryzyka - nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;
2) średniego ryzyka - nie częściej niż raz w ciągu 3 lat.
Obecnie organy kontroli przygotowują okresowe analizy ryzyka, zawierające zasady
przypisania przedsiębiorców do jednej z trzech kategorii ryzyka. Zakładany efekt nowej
regulacji, polegający na stopniowym zmniejszeniu częstotliwości kontroli planowych, będzie
możliwy do zaobserwowania najwcześniej w przyszłym roku.
Czy prowadzone są prace nad uproszczeniem procedur kontrolnych w celu
ograniczenia obciążeń administracyjnych przedsiębiorców?
Częściowo odpowiedź została udzielona przy pytaniu dotyczącym działań podejmowanych
w celu ograniczenia sytuacji, w których przedsiębiorstwa podlegają wielokrotnym
kontrolom. W ostatnich latach Ministerstwo Rozwoju i Technologii doprowadziło więc do
sfinalizowania prac nad Prawem przedsiębiorców, które określa katalog ograniczeń kontroli
działalności gospodarczej. Ponadto, ukończono prace nad ustawą z dnia 21 maja 2025 r.
o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego
oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego, która oprócz regulacji
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ograniczającej częstotliwość kontroli planowych zawiera też zmiany określające nowe
elementy zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli: wstępną listę dokumentów
i informacji związanych z zakresem przedmiotowym kontroli, których udostępnienia
oczekuje organ kontroli w trakcie kontroli, a w przypadku kontroli planowej – informację
o kategorii ryzyka. Zmiany te usprawnią organizację i przebieg kontroli. Oprócz tego ustawa
nowelizująca skróciła czas trwania kontroli przeprowadzanych u mikroprzedsiębiorcy
w ciągu roku kalendarzowego z 12 do 6 dni roboczych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 5 of 5 --